የሕይወት እንጀራ አገልግሎት

"መልአኩም መልሶ፦ እነዚህ በምድር ሁሉ ጌታ ፊት ቆመው የነበሩ የሚወጡ አራቱ የሰማይ ነፋሳት ናቸው አለኝ" (ዘካርያስ 6፥5)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል "አራቱ ነፋሳት" የሚለውን ጥልቅ መንፈሳዊ ዘይቤ በማንሣት የእግዚአብሔርን ሉዓላዊ አገዛዝ ይገልጻል። በዕብራይስጥ ቋንቋ "ሩዋሕ" የሚለው ቃል ነፋስን፣ ትንፋሽን ወይም መንፈስን ለማመልከት ያገለግላል። መጽሐፍ ቅዱስ ስለ አራቱ ነፋሳት ሲናገር የሚያመለክተው መልክዓ ምድራዊ የሆኑትን አራቱን አቅጣጫዎች ማለትም ሰሜን፣ ደቡብ፣ ምሥራቅ እና ምዕራብን ነው። ይህ አገላለጽ የእግዚአብሔር ኃይል እና ፍርድ በዓለም ሁሉ ላይ በሙሉነት እንደሚሠራ የሚያሳይ ሰፊ መለኮታዊ ምሳሌ ነው። ታሪካዊውን እና ባህላዊውን ዳራ ስንመለከት፣ በጥንቱ የቅርብ ምሥራቅ የዓለም ግንዛቤ መሠረት ዓለም አራት ማዕዘናት ወይም አቅጣጫዎች እንዳሏት ይታመን ነበር። ስለዚህ፣ መላው ዓለም ወይም ምድርን በሙሉ ለመግለጽ "አራቱ ማዕዘናት" ወይም "አራቱ ነፋሳት" የሚለው ቃል በብዛት ይሠራበት ነበር። በዘካርያስ ራእይ ውስጥ የሚታዩት ሠረገሎች ወደ አራቱ የዓለም አቅጣጫዎች መውጣታቸው፣ የእግዚአብሔር ዓይን በምድር ሁሉ ላይ እንደሚዞር እና ታሪካዊ ክስተቶችም በመለኮታዊ ሥርዓት እንደሚመሩ ያረጋግጣል። በሥነ መለኮት እና በሕግ እይታ፣ አራቱ ነፋሳት የእግዚአብሔርን ፍርድ እና ማዳን አጽንዖት ሰጥተው ያሳያሉ። በራእይ መጽሐፍ ላይ አራቱ መላእክት በአራቱ የምድር ማዕዘን ቆመው አራቱን ነፋሳት እንደያዙ ተገልጿል (ራእይ 7፥1)። ይህ የሚያሳየው የተፈጥሮ ኃይሎችም ሆኑ የታሪክ ማዕበሎች በዘፈቀደ የሚንቀሳቀሱ ሳይሆኑ፣ በፍጹም የእግዚአብሔር ቁጥጥር ሥር ያሉ መሆናቸውን ነው። ነፋስ በኃይሉ አውዳሚ ሊሆን ቢችልም፣ በእግዚአብሔር ትእዛዝ ሥር ሲሆን ግን ለቅጣት ወይም ለምሕረት የሚላክ መለኮታዊ መሣሪያ ይሆናል። በዚህ ዘይቤ ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት በመበተን እና በመሰብሰብ መካከል ያለውን ሚዛን ያሳያል። እግዚአብሔር በእስራኤል አለመታዘዝ ምክንያት ሕዝቡን "እንደ አራቱ የሰማይ ነፋሳት" በትኗቸዋል (ዘካርያስ 2፥6)። በተቃራኒው ደግሞ፣ የፍጻሜው ዘመን ሲደርስ መሲሑ የተበተኑትን ምርጦቹን ከአራቱ ነፋሳት እንደሚሰበስብ ቃል ገብቷል (ማቴዎስ 24፥31)። ፍርድን ያመጣው ኃይለኛ ነፋስ፣ መልሶ ደግሞ የጸጋን እና የነጻነትን የመሰብሰብ ሥራ ይሠራል ማለት ነው። በሰው ልጅ የሕይወት ጉዞ ውስጥ የተፈጥሮ እና የሕይወት ማዕበሎች ከአቅም በላይ ሲሆኑ፣ ሁኔታዎች ከቁጥጥር ውጪ የሆኑ ሊመስሉ ይችላሉ። ሆኖም፣ አራቱ ነፋሳት በኃያሉ ጌታ ፊት ቆመው ትእዛዝ የሚጠብቁ አገልጋዮች መሆናቸው ለእኛ ትልቅ የመጽናኛ ምንጭ ነው። የሰው ልጅ በምድር ላይ ያለውን አቅጣጫ ሁሉ ቢስትም፣ አራቱንም አቅጣጫዎች በዘንባባው የያዘው አምላክ ግን አይሳሳትም። የሚያስፈራን የሕይወት ነፋስ ከጌታችን ትእዛዝ ውጪ ሊነፍስ አይችልም። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች በሕይወታችን ውስጥ የሚነፍሱትን ልዩ ልዩ ማዕበሎች በእምነት እንድንመለከት ያስተምረናል። "አራቱንም የምድር ነፋሳት የሚያዝዝ አምላክ በመርከባችን ውስጥ እስካለ ድረስ፣ ማዕበሉ የሚያደርሰን ወደተዘጋጀልን የወደብ ርስት ነው" እንደሚባለው፣ በእግዚአብሔር ሙሉ ሉዓላዊነት ላይ ተደግፈን ሳንፈራ መጓዝ አለብን።

"ታላቁንም ካህን ኢያሱን በእግዚአብሔር መልአክ ፊት ቆሞ አሳየኝ፤ ሰይጣንም ሊከሰው በቀኙ ቆሞ ነበር" (ዘካርያስ 3፥1)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል በብሉይ ኪዳን ውስጥ ከሚገኙት እጅግ አስደናቂ መንፈሳዊ የፍርድ ቤት ትዕይንቶች አንዱን ይገልጻል። እዚህ ላይ የተጠቀሰው ኢያሱ (በዕብራይስጥ የሹዋ በመባል የሚጠራው)፣ እስራኤላውያን ከባቢሎን ምርኮ ወደ ኢየሩሳሌም ሲመለሱ አብሮ የተመለሰው እና መንፈሳዊውን የአገልግሎት ኃላፊነት የተረከበው ታላቁ ካህን የኢዮሴዴቅ ልጅ ነው። ስሙም ትርጉሙ "እግዚአብሔር ያድናል" የሚል ሲሆን፣ ይህ ኢያሱ የሙሴ ተከታይ ከነበረው የነዌ ልጅ ኢያሱ ጋር የተለያየ መሆኑን ማስተዋል ያስፈልጋል። ታሪካዊውን ዳራ ስንመረምር፣ የእስራኤል ሕዝብ በኃጢአታቸው ምክንያት ተቀጥተው በምርኮ ከቆዩ በኋላ ተመልሰው የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ዳግም መገንባት በጀመሩበት ወቅት ላይ ነበሩ። በፖለቲካው እና በአስተዳደሩ መስመር ዘሩባቤል ሲመራ፣ በመንፈሳዊውና በአምልኮው ሥርዓት ደግሞ ታላቁ ካህን ኢያሱ መሪ ነበር። ነገር ግን ይህ አዲስ ጅምር ቀላል አልነበረም። የሕዝቡ የኃጢአት ታሪክ እና ክስ፣ የክህነት አገልግሎቱን ለመቀጠል ትልቅ መንፈሳዊ ዕንቅፋት ሆኖባቸው ነበር። በሕግ እና በሥነ መለኮት አንፃር፣ ታላቁ ካህን የጠቅላላው እስራኤል ሕዝብ ወኪል ነው። በራእዩ ላይ ኢያሱ ቆሻሻ ልብስ ለብሶ መታየቱ (ዘካርያስ 3፥3)፣ የግል ኃጢአቱን ብቻ ሳይሆን የሕዝቡን ሁሉ ርኩሰት እና የክህነትን መበላሸት ያመለክታል። ሰይጣን በእግዚአብሔር ፍርድ ቤት ቀርቦ ሕጋዊ ክስ ሲያቀርብ፣ ጥያቄው እስራኤላውያን ለእግዚአብሔር ቅድስና የማይመጥኑ መሆናቸውን ማጋለጥ ነበር። ነገር ግን እግዚአብሔር በራሱ ጸጋ የኢያሱን ቆሻሻ ልብስ አውልቆ በምትኩ የከበረ ልብስ በማልበስ (የጽድቅ መለወጥ) ሕጋዊውን ክስ ውድቅ አደረገው። በዚህ ታሪክ ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት በእግዚአብሔር ፍጹም ፍትሕ እና በርኅራኄው መካከል ያለውን ድንቅ አሠራር ያሳያል። የሰይጣን ክስ ሐሰት አልነበረም፤ በእርግጥም ኢያሱና እስራኤላውያን ርኩሶች ነበሩ። ውጥረቱ የሚፈታው ግን በሰውየው ንጽሕና ሳይሆን፣ "ኢየሩሳሌምን በመረጠ በእግዚአብሔር" ጸጋ ነው። እግዚአብሔር ኢያሱን ከእሳት የተነጠቀ ትንታግ በማለት የእስራኤልን መዳን ያውጃል። በተጨማሪም ኢያሱ "ለሚመጣው ነገር ምሳሌ" (ዘካርያስ 3፥8) ተብሎ መጠራቱ፣ እውነተኛውና ዘላለማዊው ታላቅ ካህን ለሆነው ለኢየሱስ ክርስቶስ ጥላ መሆኑን ያጎላል። በሰው ልጅ መንፈሳዊ ሕይወት ውስጥ የክስ እና የውድቀት ስሜት እጅግ ከባድ ነው። ሁላችንም በእግዚአብሔር ፊት ስንቆም በገዛ ኃጢአታችን የቆሸሸ ልብስ የለበስን ነን። የሰይጣንም ዋና ሥራ መንፈሳዊ ክስረት እንዳጋጠመን በማሳመን ተስፋ ማስቆረጥ ነው። ነገር ግን አምላካችን ኃጢአታችንን አውልቆ በምትኩ የክርስቶስን ጽድቅ በማልበስ ያጸድቀናል፤ አገልግሎታችንንም ዳግም ይመልሳል። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች በክርስቶስ ያገኘነውን የጽድቅ ልብስ ምንነት እና ዋጋ በጥልቀት ያስገነዝበናል። "ጠላት የቆሸሸውን የትላንትና ታሪካችንን ሊያስታውሰን ሲሞክር፣ እኛ በእግዚአብሔር ጸጋ የለበስነውን የክርስቶስን ጽድቅ እናስታውሰዋለን" እንደሚባለው፣ ፈጣሪያችን በሰጠን አዲስ ማንነት ደፍረን በአገልግሎታችን መቆም ይኖርብናል።

"እግዚአብሔር አምላክህ የሚሻው ምንድን ነው? ፍትሕን ታደርግ ዘንድ፣ ምሕረትንም ትወድ ዘንድ፣ ከአምላክህም ጋር በትሕትና ትሄድ ዘንድ አይደለምን?" (ሚክ 6፥8)። ይህ ኃይለኛ ጥቅስ የታናናሽ ነቢያትን ዋነኛ የልብ ትርታና ማዕከላዊ መልእክት ጠቅለል አድርጎ ያቀርባል። አሥራ ሁለቱ የታናናሽ ነቢያት መጻሕፍት የተለያየ ዘመንና ታሪካዊ ዳራ ቢኖራቸውም፣ መልእክታቸው ግን በአንድ መለኮታዊ ክር የተገመደ ነው። ዋና መልእክታቸውም የእስራኤልን ኃጢአት ማጋለጥ፣ መለኮታዊ ፍርድን ማወጅ፣ ወደ እውነተኛ ንስሐ መጥራት፣ እና በመጨረሻም የእግዚአብሔርን የማያልቅ ምሕረትና የተሃድሶ ተስፋ ማሳየት ነው። የታናናሽ ነቢያት ዋነኛ የትኩረት አቅጣጫ የእግዚአብሔርን የቃል ኪዳን ታማኝነትና የሕዝቡን ክህደት ማጉላት ነው። ሕዝቡ እግዚአብሔርን ትተው ጣዖታትን በማምለክ (መንፈሳዊ ዝሙት)፣ እንዲሁም ድሆችን፣ ወላጅ አልባዎችንና መበለቶችን በመበደል (ማኅበራዊ ኢፍትሐዊነት) ሕጉን ጥሰው ነበር። ነቢያቱ እንደ አሞጽና ሚክያስ ባሉ ኃይለኛ ድምፆች፣ ሃይማኖታዊ ሥርዓትን ብቻ እየፈጸሙ ልባቸው ግን ከእግዚአብሔር የራቀውን ሰዎች በጽኑ ገሥጸዋል። አምልኮ ያለ ጽድቅና ፍትሕ በእግዚአብሔር ዘንድ የተጠላ መሆኑን በማያወላዳ ቋንቋ አውጀዋል። በእነዚህ መጻሕፍት ውስጥ በተደጋጋሚ የሚንጸባረቀው ሌላው ታላቅ ሥነ-መለኮታዊ ሃሳብ "የእግዚአብሔር ቀን" የሚለው ነው። እንደ ኢዩኤልና ሶፎንያስ ያሉ ነቢያት፣ ይህ ቀን የጨለማ፣ የፍርድና የእግዚአብሔር ቁጣ በኃጢአተኞች ላይ የሚገለጥበት አስፈሪ ቀን መሆኑን አስጠንቅቀዋል (ኢዩ 2፥1-2)። ይሁን እንጂ፣ ይህ ፍርድ ለማጥፋት ብቻ ሳይሆን ሕዝቡን ለማንጻት የተዘጋጀ ነው። ፍርዱ ያልፋል፤ ከእርሱም በኋላ እግዚአብሔር መንፈሱን በሥጋ ለባሽ ሁሉ ላይ የሚያፈስበትና እስራኤልን በክብር የሚመልስበት አስደናቂ የተስፋ ቀን ይመጣል። በታናናሽ ነቢያት መልእክት ውስጥ ያለው ትልቁ ውጥረት በእግዚአብሔር ቅድስናና በፍቅሩ መካከል ያለው ሚዛን ነው። እግዚአብሔር ኃጢአትን ዝም ብሎ ማለፍ የማይችል ጻድቅ ፈራጅ ቢሆንም፣ በተመሳሳይ ጊዜ ደግሞ ሕዝቡን አጥብቆ የሚወድ አፍቃሪ አባት ነው። ይህንንም የሆሴዕ ሕይወት በሚያስገርም ሁኔታ ያሳያል፤ እግዚአብሔር አመንዝራይቱን ሚስቱን መልሶ እንዲያገባ ሆሴዕን በማዘዝ፣ ለእስራኤል ያለውን የማይቋረጥና የማይለወጥ ፍቅር በተግባር ገልጿል። ፍርድ ሁልጊዜ የመጨረሻው ቃል አይደለም፤ የመጨረሻው ቃል የእግዚአብሔር ጸጋና ምሕረት ነው። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች እጅግ አንገብጋቢ የሆነ ወቅታዊ መልእክት አለው። እውነተኛ ክርስትና በቤተ ክርስቲያን ውስጥ በሚደረግ አምልኮ ብቻ የሚወሰን ሳይሆን፣ በዕለት ተዕለት ሕይወታችን ለድሆች በምናሳየው ርኅራኄ፣ በምናደርገው ፍትሕ፣ እና ከእግዚአብሔር ጋር በቅድስና በመመላለስ የሚገለጽ መሆኑን ያስተምረናል። እግዚአብሔር ዛሬም ቢሆን ውጫዊ የሆነውን ሃይማኖታዊ ሥርዓት ሳይሆን፣ የተሰበረና የተዋረደውን፣ ፍትሕንና ምሕረትን የሚወደውን ልብ ይፈልጋል። በማጠቃለያው፣ የታናናሽ ነቢያት አጠቃላይ ድምፅ ሕዝቡን ከጥፋት መንገድ መልሶ ወደ ሕይወት ምንጭ ወደሆነው አምላክ መጥራት ነው። ከእነዚህ መጻሕፍት የምንማረው ጥልቅ እውነት፤ "የእግዚአብሔር ፍርድ ኃጢአትን ለማጥፋት ሲሆን፣ ፍቅሩ ደግሞ ኃጢአተኛውን አድኖ ለዘላለም ለማቆም ነው" የሚለውን ነው።

"ወደ እኔ ተመለሱ ይላል የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር፣ እኔም ወደ እናንተ እመለሳለሁ" (ዘካ 1፥3)። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ነቢዩ ዘካርያስ፣ እግዚአብሔር በፈረሰውና በተስፋ መቁረጥ ውስጥ በነበረው ሕዝብ መካከል ድምፁን እንዲያሰማ ያነሳው ታላቅ የቃል ኪዳን መልእክተኛ ነው። የዘካርያስ ስም ትርጉም "እግዚአብሔር አስቧል" የሚል ሲሆን፣ ይህ ትርጉም የእርሱን ማንነትና የአገልግሎቱን ዓላማ በሚገባ የሚወክል ነው። እርሱ እግዚአብሔር ሕዝቡን፣ መቅደሱንና የተስፋ ቃሉን ፈጽሞ እንዳልረሳ ለማስታወስ የተጠራ ልዩ ዕቃ ነበር። በግል ሕይወቱ ዳራ ዘካርያስ ካህንና ነቢይ ነበር። አያቱ አዶ ከባቢሎን ምርኮ በዘሩባቤል መሪነት ከተመለሱት ካህናት አንዱ ሲሆን (ነህ 12፥4)፣ ዘካርያስም በወጣትነቱ ወደ ኢየሩሳሌም እንደተመለሰ መገመት ይቻላል። እግዚአብሔር በራእይ ሲናገረው "ይህን ጎበዝ (ወጣት) ሩጥና እንዲህ ብለህ ንገረው" በመባሉ (ዘካ 2፥4)፣ አገልግሎቱን በወጣትነት ዕድሜው እንደጀመረ ያሳያል። የካህንነትና የነቢይነት ድርብ ኃላፊነት የነበረው በመሆኑ፣ ለቤተ መቅደሱ አምልኮ ሥርዓትም ሆነ ለሕዝቡ የሞራልና የንስሐ ሕይወት እኩል ቅንዓት ነበረው። ይህ ድርብ ማንነት እንደ ሕዝቅኤልና ኤርምያስ ካሉ ታላላቅ ነቢያት ጋር ያመሳስለዋል። ዘካርያስ በዘመኑ ከነበሩት የፖለቲካና የሃይማኖት መሪዎች ጋር በቅርበት ይሠራ ነበር። ጠቅላይ ገዢውን ዘሩባቤልን እና ሊቀ ካህናቱን ኢያሱን በማበረታታት መሪዎቹ የጀመሩትን የቤተ መቅደስ ግንባታ ዳር እንዲያደርሱ ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክቷል። የእርሱ አገልግሎት በቃላት ማበረታታት ብቻ የተወሰነ አልነበረም፤ ይልቁንም መሪዎቹም ሆኑ ሕዝቡ በእግዚአብሔር መንፈስ ኃይል እንጂ በሰው ጉልበት እንደማይከናወን በማስተማር፣ አቅጣጫቸውን ወደ ሰማያዊው አምላክ እንዲያደርጉ መርቷል (ዘካ 4፥6)። የዚህ ነቢይ ሕይወትና አገልግሎት ትልቅ ዋጋ ያስከፈለና በመስዋዕትነት የተሞላ እንደነበር ታሪክ ይመሰክራል። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በወንጌል ላይ "በቤተ መቅደስና በመሠዊያው መካከል ስለገደላችሁት ስለ በራክዩ ልጅ ስለ ዘካርያስ…" (ማቴ 23፥35) በማለት የተናገረው ቃል፣ ነቢዩ ዘካርያስ ስለ እውነት በቆመበት በራሱ ሕዝብ እጅ በሰማዕትነት ሕይወቱ እንዳለፈ የሚያሳይ ጠንካራ ማስረጃ ነው። እግዚአብሔርን በቅንነት ማገልገልና እውነትን መናገር እስከ ሞት ድረስ የሚያደርስ ከባድ ውጥረትና ተቃውሞ እንዳለው የዘካርያስ ሕይወት ጉልህ ማሳያ ነው። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ስለ እውነተኛ አገልጋይነትና ራስን አሳልፎ ስለመስጠት ታላቅ ትምህርት ይሰጠናል። ዘካርያስ ወጣትነቱን፣ ዕውቀቱን፣ የክህነት ሥልጣኑንና ነቢይነቱን ለእግዚአብሔር ክብርና ለቤተ መቅደሱ ግንባታ እንዳዋለ ሁሉ፣ እኛም ያለንን ማንኛውንም ጸጋ ለቤተ ክርስቲያን ማነጽ ልንጠቀምበት ይገባል። ተቃውሞዎች ቢበዙብንም፣ ሰዎች ቃላችንን ቢጠሉም፣ እውነትን ከመናገር ወደኋላ ልንል አይገባንም። እግዚአብሔር በታማኝነት ለሚቆሙት ሁልጊዜ ያስባል። በማጠቃለያው፣ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ነቢዩ ዘካርያስ የእግዚአብሔርን ልብ ለሕዝቡ የገለጠ፣ የተሰበረውን የጠገነና፣ ስለ እውነት ሕይወቱን አሳልፎ የሰጠ ታማኝ አገልጋይ ነው። የሕይወቱ ታሪክ የሚያስተጋባው አንድ ትልቅ እውነት አለ፤ "እግዚአብሔር ለሥራው የሚያስነሳው ዘመኑን የሚዋጅና፣ ፍጻሜውን በጌታ እጅ አድርጎ እስከ መጨረሻው የሚታመን ሰውን ነው።"

"እኔ በዙሪያዋ የእሳት ቅጥር እሆንላታለሁ ይላል እግዚአብሔር፤ በውስጧም ክብር እሆናለሁ" (ዘካ 2፥5)። ይህ አስደናቂና ጥልቅ የሆነ የተስፋ ቃል በመላው መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉ ውብ የጥበቃ ምስሎች አንዱ ነው። ነቢዩ ዘካርያስ ይህንን ቃል በተናገረበት ወቅት፣ "የእሳት ቅጥር" የሚለው ሐረግ ለሕዝቡ ትልቅ ትርጉም ነበረው። በወቅቱ እረኞች መንጋቸውን ከዱር አራዊት ለመጠበቅ በሌሊት በዙሪያቸው እሳት ያነዱ ነበር። እግዚአብሔርም ራሱን በዚህ የእረኛ ምስል በመግለጽ፣ የሕዝቡ አጥርና ዘብ እርሱ ራሱ እንደሆነ አረጋገጠላቸው። ይህን ትንቢት በተጨባጭ ታሪካዊና አካባቢያዊ ዳራ ስንመለከተው፣ አይሁዶች ከባቢሎን ምርኮ ወደ ኢየሩሳሌም በተመለሱበት ጊዜ ከተማዋ ፈርሳ፣ ቅጥሯ ፈርሶና በሮችዋ በእሳት ተቃጥለው ነበር። ያለ ቅጥር መኖር በጥንቱ ዘመን እጅግ አደገኛና ለጠላት ጥቃት በቀላሉ የሚያጋልጥ ነበር። አንድ ወጣት ከተማዋን በገመድ ሊለካ በራእይ ሲወጣ (ዘካ 2፥1-2)፣ መለኮታዊው መልእክት ኢየሩሳሌም በሰው ብዛትና በረከት የተነሳ ቅጥር እንደማያስፈልጋትና፣ እግዚአብሔር ራሱ የማይደፈር ጠንካራ መከላከያ እንደሚሆናት አበሰረ። በድንጋይ ከሚሠራ ቅጥር ይልቅ፣ እሳታማ የሆነው የእግዚአብሔር ህልውና አስተማማኝ ነው። በሥነ-መለኮታዊ እይታ፣ የእሳት ምልክት በእስራኤል ታሪክ ውስጥ የእግዚአብሔርን መገኘትና ቅድስና ያመለክታል። ሕዝቡ ከግብፅ ባርነት ሲወጡ እግዚአብሔር በሌሊት በእሳት ዓምድ ይመራቸውና ይጠብቃቸው ነበር (ዘፀ 13፥21-22)። አሁን ደግሞ በድጋሚ፣ ይህ ቅዱስና የሚባላ እሳት የሆነው አምላክ (ዕብ 12፥29)፣ ለጠላቶቻቸው አጥፊ ፍርድ፣ ለልጆቹ ደግሞ ፍጹም ጥበቃ ሆኖ በመካከላቸው እንደሚቆም ቃል ገባ። በተጨማሪም "በውስጧም ክብር እሆናለሁ" ማለቱ፣ ጥበቃው ውጫዊ ብቻ ሳይሆን ውስጣዊ ሰላምና መለኮታዊ ሞገስም መሆኑን ያረጋግጣል። በዚህ ቃል ውስጥ ያለው ትልቁ ውጥረት፣ የሚታየውና የማይታየው ደህንነት ግጭት ነው። የሰው ልጅ ተፈጥሮ ሰላምንና ደህንነትን የሚለካው በሚታዩ፣ በሚዳሰሱና ግዙፍ በሆኑ ቁሳዊ ነገሮች (እንደ የድንጋይ አጥር፣ ጦር መሣሪያ ወይም የባንክ ሂሳብ) ነው። እግዚአብሔር ግን ሕዝቡ በሚታየው አካላዊ ቅጥር ላይ ሳይሆን በማይታየውና ሁሉን ቻይ በሆነው ኃይሉ ላይ ብቻ እንዲደገፉ ጠየቃቸው። እውነተኛ ደህንነት የችግሮች አለመኖር ሳይሆን፣ በችግሮች መካከል ሁሉን በሚችለው አምላክ እቅፍ ውስጥ መገኘት መሆኑን በኃይል አስተማራቸው። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች የልብ ዕረፍትን የሚሰጥ ታላቅ እውነት አለው። ዛሬም ቢሆን በሕይወታችን ዙሪያ የሚያስፈሩን ነገሮች፣ በሽታ፣ የኢኮኖሚ ቀውስ፣ የሰዎች ክፋት ወይም መንፈሳዊ ውጊያዎች ሊኖሩ ይችላሉ። የራሳችንን መከላከያ አጥር ለመገንባት በምንጥርበት ጊዜ ሁሉ በውድቀት ልንጠናቀቅ እንችላለን። ነገር ግን ጌታ እግዚአብሔር ለእኛም ዘላለማዊ የእሳት ቅጥራችን ነው። ማንም ጠላት ወይም ክፉ መንፈስ ይህንን መለኮታዊ የእሳት አጥር ጥሶ ሊነካን አይችልም፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር ራሱ ከለላችን ነው። በማጠቃለያው፣ "የእሳት ቅጥር እሆናለሁ" የሚለው ቃል እግዚአብሔር ለሕዝቡ ያለውን ቅንዓት፣ ፍቅር እና ፍጹም የሆነ ጥበቃ ያሳያል። ከዚህ ተስፋ የምንማረው ውድ እውነት አለ፤ "በእግዚአብሔር እሳት የተከበበ ሕይወት በጠላት ኃይል ፈጽሞ ሊደፈር አይችልም፤ ክብራችንም፣ ሞገሳችንም፣ ደህንነታችንም እርሱ ራሱ ነው።"

"እነሆም፣ በሌሊት አየሁ…" (ዘካ 1፥8)። የዘካርያስ መጽሐፍ ከሌሎች የብሉይ ኪዳን መጻሕፍት በተለየ ሁኔታ እጅግ ጥልቅ በሆኑ፣ ተምሳሌታዊ በሆኑና ምሥጢራዊ በሆኑ ራእዮች የተሞላ ነው። ነቢዩ በአንድ ሌሊት ውስጥ ተከታታይ የሆኑ ስምንት አስደናቂ ራእዮችን የተመለከተ ሲሆን፣ እነዚህ ራእዮች እግዚአብሔር ለሕዝቡ ያለውን ዕቅድ፣ የጠላቶቻቸውን ፍርድ እና የመሲሑን መምጣት የሚያሳዩ መለኮታዊ ስዕሎች ናቸው። "ራእይ" ማለት እግዚአብሔር መንፈሳዊውን ዓለም ከፍቶ፣ የሰውን ልጅ ታሪክ በሰማያዊ መነጽር እንዴት እንደሚመራው የሚያሳይበት ልዩ የትንቢት መንገድ ነው። የመጀመሪያዎቹ ራእዮች የሚያተኩሩት በእግዚአብሔር ጥበቃና በመቅደሱ ተሃድሶ ላይ ነው። በባሕር ዛፍ መካከል የቆሙት ፈረሶች ራእይ፣ እግዚአብሔር ምድርን ሁሉ እንደሚቆጣጠርና ለኢየሩሳሌም እንደሚቀና ያሳያል (ዘካ 1፥8-17)። አራቱ ቀንዶችና አራቱ አንጥረኞች፣ እስራኤልን የበተኑትን አሕዛብ እግዚአብሔር በሌሎች ኃይሎች አማካኝነት እንደሚቀጣቸውና ፍትሕን እንደሚያመጣ ያመለክታል። ገመድ የያዘው ሰው ራእይ ደግሞ፣ ኢየሩሳሌም ቅጥር እስካማያስፈልጋት ድረስ እንደምትሰፋና ጌታ ራሱ የእሳት ቅጥር እንደሚሆንላት የሚያረጋግጥ ነው (ዘካ 2፥1-5)። ቀጣዮቹ ራእዮች ደግሞ በመንፈሳዊ ንጽህናና በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ላይ ትኩረት ያደርጋሉ። ታላቁ ካህን ኢያሱ የለበሰው እድፍ ልብስ ተወልቆ ንጹሕ ልብስ ሲለብስ፣ እግዚአብሔር የሕዝቡን ኃጢአት በአንድ ቀን እንደሚያስወግድና ጻድቁን ቅርንጫፍ (ክርስቶስን) እንደሚያመጣ ያሳያል (ዘካ 3፥1-10)። የወርቅ መቅረዝና ሁለቱ የወይራ ዛፎች ራእይ፣ የቤተ መቅደሱ ግንባታ በሰው ብርታት ሳይሆን "በመንፈሴ እንጂ በኃይልና በብርታት አይደለም" የሚለውን ዘላለማዊ መርህ ያትማል (ዘካ 4፥6)። የሚበርረው የብራና ጥቅልልና በኢፍ መስፈሪያ ውስጥ ያለችው ሴት ራእዮች ደግሞ፣ እግዚአብሔር ኃጢአትንና ክፋትን ከምድሪቱ ጠራርጎ እንደሚያስወግድ የሚያሳዩ የፍርድ ምልክቶች ናቸው (ዘካ 5)። አራቱ ሰረገሎች እግዚአብሔር በምድር ሁሉ ላይ ያለውን የፍርድ ሥልጣን ያረጋግጣሉ። በእነዚህ ራእዮች ውስጥ ያለው ውጥረት፣ ኃጢአት በበዛበትና ተስፋ በሌለበት ዓለም ውስጥ የእግዚአብሔር ቅድስና እንዴት እንደሚሠራ የሚያሳይ ነው። ሕዝቡ በእጃቸው ላይ ያለው ፈራርሶ ያለ የድንጋይ ክምር ብቻ ቢሆንም፣ በራእይ ግን የተጠናቀቀውንና ክብሩ የሞላበትን የወደፊቱን መቅደስ አይተዋል። እነዚህ ራእዮች ጊዜያዊውን የሕንፃ ግንባታ ከዘላለማዊው የመሲሑ (የክርስቶስ) የቤዛነት ሥራ ጋር በሚያስገርም ሁኔታ በማቆራኘት፣ ብሉይና አዲስ ኪዳንን አንድ ላይ ያዋህዳሉ። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች የሕይወት አቅጣጫን የሚያስተካክል ብርሃን ይሰጠናል። ብዙውን ጊዜ ዓይናችን የሚያየው የዕለት ተዕለት ችግሮቻችንን፣ የዓለምን መመሰቃቀልና የገዛ ድክመታችንን ብቻ ነው። ነገር ግን እግዚአብሔር መንፈሳዊ ዓይኖቻችንን ሲከፍት፣ ከሚታየው ፈተና ጀርባ ያለውን የጌታን ድል አድራጊ ሠራዊት፣ የተዘጋጀልንን የጽድቅ ልብስ፣ እና በውስጣችን የሚሠራውን የመንፈስ ቅዱስ ኃይል እንድናይ ያደርገናል። በመሆኑም በሁኔታዎች ሳይሆን፣ ጌታ ባሳየን ቃልና ራእይ ላይ ብቻ እንድንደገፍ ያበረታታናል። በማጠቃለያው፣ በዘካርያስ መጽሐፍ ያሉት ራእዮች፣ እግዚአብሔር የዓለምን ታሪክ ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻው በትክክል እንደሚቆጣጠረው የሚያረጋግጡ ማህተሞች ናቸው። ከእነዚህ ራእዮች የምንማረው ታላቅ እውነት ይህ ነው፤ "ምድራዊው እውነታ ምንም ያህል የጨለመ ቢመስልም፣ ሰማያዊው ራእይ ግን የእግዚአብሔር ጽድቅና ድነት እንደ ፀሐይ እንደሚያበራ ያውጃል።"

"እርሱም መልሶ፦ ለዘሩባቤል የተባለው የእግዚአብሔር ቃል ይህ ነው፦ በመንፈሴ እንጂ በኃይልና በብርታት አይደለም ይላል የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር" (ዘካርያስ 4፥6)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል እግዚአብሔር ለሥራው መከናወን የሚተማመነው በሰው ልጅ ሥጋዊ ጉልበት ላይ ሳይሆን በመለኮታዊው መንፈስ ቅዱስ ላይ መሆኑን የሚያውጅ ማዕከላዊ እውነት ነው። በዕብራይስጡ "ኃይል" (ኻዪል) የሚለው ቃል ወታደራዊ ብቃትን ወይም የጦር ሠራዊት ብዛትን ሲያመለክት፣ "ብርታት" (ኮዋሕ) ደግሞ የሰውን ግላዊ የአካል ጥንካሬ ወይም ኢኮኖሚያዊ አቅም ይወክላል። እግዚአብሔር እነዚህ ውጫዊ ኃይሎች መለኮታዊ ዓላማን ማሳካት እንደማይችሉ ግልጽ አድርጓል። ታሪካዊውን ሁኔታ ስንመረምር፣ የእስራኤል መሪ የነበረው ዘሩባቤል የፈረሰውን የኢየሩሳሌምን ቤተ መቅደስ ዳግም የመገንባት እጅግ ከባድ ኃላፊነት ተጥሎበት ነበር። በወቅቱ ሕዝቡ ጥቂትና ደካማ ሲሆን፣ ዙሪያቸውን የከበቧቸው ጠላቶች ደግሞ በፖለቲካም ሆነ በወታደራዊ ኃይል የበለጡ ነበሩ። ዘሩባቤል የተራራ ያህል የገዘፈ ችግር ከፊቱ ተደቅኖበት ነበር (ዘካርያስ 4፥7)። ተስፋ አስቆራጭ በሆነው በዚህ ሁኔታ ውስጥ፣ እግዚአብሔር የላከለት መልእክት የቤተ መቅደሱ ግንባታ በሰው ብልኃት ወይም በፋርስ ንጉሥ የጦር ኃይል ሳይሆን በእግዚአብሔር መንፈስ አሠራር እንደሚጠናቀቅ የሚያረጋግጥ ነበር። በሥነ መለኮት አውድ፣ ይህ ቃል የእግዚአብሔርን ሉዓላዊነት እና የመንፈስ ቅዱስን የፈጠራ ኃይል ያጎላል። በራእዩ ላይ የሚታየው የወርቅ መቅረዝ ያለ ማቋረጥ ዘይት ከሚያፈሱት ሁለት የወይራ ዛፎች ጋር መገናኘቱ፣ የእግዚአብሔር መንፈስ ለሥራው የሚያስፈልገውን ኃይል ያለማቋረጥ እንደሚያቀርብ የሚያሳይ ነው። መንፈስ ቅዱስ የዓለምን ፈጠራ ያከናወነበት ኃይል እንደሆነ ሁሉ (ዘፍጥረት 1፥2)፣ የአዲሱን ቤተ መቅደስ ግንባታም ዳር የሚያደርሰው እርሱ ነው። ይህ መለኮታዊ ሕግ፣ የሥጋ ክንድ የእግዚአብሔርን አሠራር ሊተካ እንደማይችል ያትማል። በዚህ ቃል ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት በሰው ልጅ ጥገኝነት እና በሥጋዊ ትምክህት መካከል ነው። ብዙ ጊዜ ሰዎች ታላላቅ መንፈሳዊ ሥራዎችን ለማከናወን በገንዘባቸው፣ በትምህርታቸው፣ በዕውቀታቸው ወይም በማኅበራዊ ትስስራቸው ይተማመናሉ። ነገር ግን እግዚአብሔር የሰውን ትዕቢት በማፍረስ የራሱን ክብር ይገልጻል። ዘሩባቤል ፊት የነበረው ታላቅ ተራራ በሰው ኃይል ሊናድ አይችልም፤ ነገር ግን በእግዚአብሔር መንፈስ ኃይል ሲመታ ወደ ሜዳነት ይቀየራል። የሰው ልጅ በተፈጥሮው የሚታየውን ነገር በማመን ይጽናናል። ቁሳዊ አቅማችን ሲዳከም ተስፋ ለመቁረጥ እንቸኩላለን። ነገር ግን ይህ ታሪክ የሚያስተምረን፣ እግዚአብሔር ደካማነትን ተጠቅሞ ታላቅ ሥራን የመሥራት ልምድ እንዳለው ነው። የገጠመን ችግር ምንም ያህል ትልቅ ቢሆን፣ የመንፈስ ቅዱስ ኃይል ከችግራችን እጅግ ይበልጣል። እግዚአብሔር ለሚጀምረው ሥራ ፍጻሜ ዋስትና የሚሆነው እርሱ ራሱ ነው። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች የአገልግሎታችንን እና የሕይወታችንን የስኬት ምንጭ በሚገባ እንድንገነዘብ ያሳስበናል። "የእግዚአብሔር ሥራ በእግዚአብሔር መንገድ ሲሠራ፣ የእግዚአብሔርን አቅርቦት በጭራሽ አያጣም" እንደሚባለው፣ በራሳችን ማስተዋል እና ጉልበት ከመታመን ይልቅ ፍጹም በሆነው በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ላይ ተደግፈን መንፈሳዊ ሩጫችንን ልንጨርስ ይገባል።

"እነሆም ክፋት ናት አለኝ፤ ወደ ኢፍም ውስጥ ጣላት፣ የእርሳሱንም ክብደት በኢፍው አፍ ላይ ጣለው" (ዘካርያስ 5፥7-8)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል በዘካርያስ ከተገለጹት ራእዮች መካከል እጅግ ሚስጥራዊ የሆነውን ይዟል። በዚህ ራእይ ውስጥ የኢፍ መስፈሪያ፣ በውስጡ የተቀመጠች አንዲት ሴት፣ እና እርሳስ የተሠራ ክዳን ይታያሉ። መልአኩ ይህች ሴት "ክፋት" ወይም ኃጢአት መሆኗን ይገልጻል። በዕብራይስጥ ቋንቋ "ክፋት" የሚለው ቃል (ሪሽአህ) አንስታይ ጾታ ስላለው፣ ክፋትን በሴት አምሳል መግለጹ ከቋንቋው ሰዋስዋዊ አወቃቀር ጋር የተያያዘ ነው። ሆኖም፣ ከዚህ ባለፈ ጥልቅ መንፈሳዊ ትርጉም አለው። ታሪካዊውን እና ባህላዊውን አውድ ስንመረምር፣ የእስራኤል ሕዝብ በባቢሎን በነበሩበት ወቅት የጣዖት አምልኮን እና የንግድ ማጭበርበርን በስፋት ተላምደው ነበር። ኢፍ በጥንት ዘመን ለህልና ለደረቅ ነገሮች መለኪያ የሚሆን ዕቃ ነበር። ይህ መስፈሪያ የንግድ፣ የኢኮኖሚ እና የቁሳዊ ስግብግብነት ምልክት ነው። በውስጡ የተቀመጠችው ሴት ደግሞ የሐሰት ሃይማኖትን እና የጣዖት አምልኮ ሥርዓትን ትወክላለች። በወቅቱ በባቢሎን የነበሩት አብዛኛዎቹ የጣዖት አማልክት በሴት አምሳል (እንደ ኢሽታር ያሉ) የሚመለኩ ነበሩ። ስለዚህ፣ ይህች ሴት የጣዖት አምልኮ እና የማጭበርበር ጥምር ውጤት የሆነችውን ጠቅላላ ክፋት ትወክላለች። በሕግ እና በሥነ መለኮት አንፃር፣ ይህ ራእይ እግዚአብሔር በሕዝቡ መካከል ያለውን ኃጢአት የማስወገድ ሉዓላዊ እርምጃ ያሳያል። እግዚአብሔር በቤተ መቅደሱ ውስጥ ኃጢአትን አይታገሥም። ሴትየዋ (ክፋት) ወደ ኢፍ መስፈሪያ ውስጥ ተመልሳ መገፋቷ እና በእርሳስ መከደኗ፣ እግዚአብሔር ክፋትን በቁጥጥሩ ሥር አድርጎ እንዳይታወክ ማሰራቱን ያመለክታል። በመቀጠልም ክንፍ ባላቸው ሁለት ሴቶች ተነሥታ ወደ ሰናዖር (ባቢሎን) ምድር መወሰዷ (ዘካርያስ 5፥11)፣ ኃጢአት ከእስራኤል ምድር ተነቅሎ ወደ ራሱ ወደ አመፃ መነሻ ስፍራ (ወደ ባቢሎን) መመለሱን ያረጋግጣል። በዚህ ራእይ ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት፣ የኃጢአት አሳሳችነት እና የእግዚአብሔር ፍትሕ መጋጨት ነው። ክፋት በሴት አምሳል መገለጹ ኃጢአት በውጫዊ ገጽታው ሳቢ፣ አታላይ እና ፈታኝ ሊሆን እንደሚችል ይጠቁማል። ነገር ግን እግዚአብሔር ይህንን አታላይ ክፋት በእርሳስ ክብደት ዘግቶታል። ውጥረቱ ያለው ሕዝቡ ይህንን ክፋት በምድራቸው እንዲያስተናግዱ ሲፈተኑ፣ እግዚአብሔር ግን በኃይል አስነስቶ ጠራርጎ ማውጣቱ ላይ ነው። እውነተኛ መንፈሳዊ ተሐድሶ የሚመጣው ኃጢአትን ከማዕከላችን ጠራርጎ በማስወገድ ብቻ ነው። በሰው ልጅ ልምምድ፣ ኃጢአት ብዙውን ጊዜ እንደ ቀላል ልማድ ወይም አጓጊ ነገር ሆኖ ወደ ሕይወታችን ይገባል። ነገር ግን እግዚአብሔር የኃጢአትን እውነተኛ ማንነት ሲያጋልጥ፣ ክፋት ሆኖ እናገኘዋለን። ይህ ራእይ እግዚአብሔር የሕዝቡን ምድር ለማጽዳት የወሰደውን ትልቅ የጽዳት ዘመቻ ያሳያል። እኛም በሕይወታችን የምናስተናግደውን ማንኛውንም የክፋት መስፈሪያ ማሰርና ከሕይወታችን ማስወጣት ይኖርብናል። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ኃጢአትን ቸል እንዳንልና በሕይወታችን ሥፍራ እንዳንሰጠው አጥብቆ ያስጠነቅቀናል። "እግዚአብሔር ያዘጋጀልን የቅድስና ሕይወት የሚጀምረው፣ በውስጣችን የተደበቀውን የክፋት መስፈሪያ በመዝጋት እና ኃጢአትን ከልባችን በማስወጣት ነው" እንደሚባለው፣ መንፈሳዊ ቤታችንን ከማንኛውም እርኩሰት ልንጠብቅ ይገባል።

“አንቺ የጽዮን ልጅ ሆይ፥ እጅግ ደስ ይበልሽ፤ አንቺ የኢየሩሳሌም ልጅ ሆይ፥ እልል በዪ፤ እነሆ፥ ንጉሥሽ ጻድቅና አዳኝ ነው፤ ትሑትም ሆኖ በአህያም፥ በአህያይቱ ግልገል በውርንጫይቱ ላይ ተቀምጦ ወደ አንቺ ይመጣል” (ዘካርያስ 9፥9)። መጽሐፍ ቅዱስ “የጽዮን ልጅ” ወይም “የኢየሩሳሌም ልጅ” የሚለውን ቃል ሲጠቀም፣ በቀጥታ የሚያመለክተው የኢየሩሳሌምን ከተማ እና በውስጧ የሚኖሩትን የእግዚአብሔርን የቃል ኪዳን ሕዝቦች ነው። በጥንታዊው የዕብራይስጥ የሥነ ጽሑፍ ዘይቤ፣ አንዲት ከተማን እና ነዋሪዎቿን እንደ አንዲት ሴት ወይም ልጅ አድርጎ መግለጽ የተለመደ የፍቅር እና የጠበቀ ግንኙነት መግለጫ ነው። ታሪካዊውን ዳራ ስንመለከት፣ ጽዮን በመጀመሪያ በኢየሩሳሌም የሚገኝ አንድ ተራራ ስም ነበረች። ዳዊት ከተማይቱን ከኢያቡሳውያን እጅ ከወሰደ በኋላ፣ ጽዮን የዳዊት ከተማ በመባል ታወቀች (2 ሳሙኤል 5፥7)። ቆየት ብሎ ሰሎሞን ቤተ መቅደሱን በተራራው ላይ ሲሠራ፣ ጽዮን የሚለው ቃል መላዋን ኢየሩሳሌምን፣ በመቀጠልም መላውን የእስራኤል ሕዝብ ለመወከል ማገልገል ጀመረ። “ልጅ” የሚለው ቃል መጨመሩ ደግሞ፣ እግዚአብሔር ለዚህች ከተማ እና ለሕዝቡ አባት እንደሆነ እና በጥበቃው ሥር እንደሚያኖራቸው የሚያሳይ የርኅራኄ ቃል ነው። በሕግ እና በሥነ መለኮት አንፃር፣ እግዚአብሔር እስራኤልን እንደ “የጽዮን ልጅ” መጥራቱ የቃል ኪዳኑን ጽናት ያሳያል። እግዚአብሔር ከሕዝቡ ጋር የገባው ኪዳን እንደ ጋብቻ ወይም እንደ ቤተሰብ ትስስር የሚቆጠር ነው። ምንም እንኳ ይህች ከተማ በኃጢአቷ ምክንያት የፈረሰችና የረከሰች ብትሆንም፣ እግዚአብሔር ግን አሁንም በምሕረቱ እንደ ገዛ ልጁ ተመልክቶ የመዳን ተስፋ ይሰጣታል። ንጉሡ ወደ እርሷ እንደሚመጣ የሚነገረው ትንቢት፣ እግዚአብሔር ልጁን (ሕዝቡን) ፈጽሞ እንዳልተዋትና ጻድቅ አዳኝ እንደሚያመጣላት የሚያረጋግጥ ሕጋዊ መለኮታዊ ማረጋገጫ ነው። በዚህ ጽንሰ ሐሳብ ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት ሕዝቡ በሚገባው ቅጣት እና በእግዚአብሔር አባታዊ ፍቅር መካከል የሚገኝ ነው። የጽዮን ልጅ በተደጋጋሚ በማመጿ በባቢሎን ምርኮ መከራን አሳልፋለች። ነገር ግን ዘካርያስ ይህንን ቃል ሲናገር፣ የፍርድ ዘመን አልፎ የደስታ እና የነጻነት ዘመን መምጣቱን እያወጀ ነው። “እጅግ ደስ ይበልሽ” የሚለው ጥሪ፣ ከብዙ ዘመን ለቅሶ እና ሐዘን በኋላ የመጣ የድል እና የደኅንነት አዋጅ ነው። ውጥረቱ በእግዚአብሔር ይቅርታ የተዋጠበት አስደናቂ የማዳን ታሪክ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ሰዎችን ዝም ብሎ እንደ ስብስብ ሳይሆን “ልጄ” ብሎ በቅርበት ሲጠራቸው፣ የእግዚአብሔርን ልብ ልስላሴ ያሳየናል። እግዚአብሔር ሕዝቡን የሚመራው በኃይል ብቻ ሳይሆን፣ ለልጁ በሚራራ አባት ፍቅር ነው። ይህ ጥልቅ ፍቅር፣ ከተማይቱ ምንም ያህል ብትፈርስም ዳግም እንድትገነባ እና አዳኝ ንጉሥ እንድትቀበል አድርጓታል። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች እግዚአብሔር ለእኛ ያለውን ጥልቅ የቤተሰብ ፍቅር ያስታውሰናል። በክርስቶስ ቤዛነት ሁላችንም የሰማያዊቷ ጽዮን ልጆች ሆነናል። “እግዚአብሔር እኛን የሚያየን በወደቅንበት የኃጢአት ታሪካችን ሳይሆን፣ በጸጋው በጠራን የልጅነት ክብር ነው” እንደሚባለው፣ በዚህ መለኮታዊ የልጅነት ሥልጣን ደስ ሊለንና በአዳኛችን ልንታመን ይገባል።

"እነሆ፥ ንጉሥሽ ጻድቅና አዳኝ ነው፤ ትሑትም ሆኖ በአህያም፥ በአህያይቱ ግልገል በውርንጫይቱ ላይ ተቀምጦ ወደ አንቺ ይመጣል" (ዘካርያስ 9፥9)። ይህ የዘካርያስ ትንቢት በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉት እጅግ ድንቅ የመሲሑ መገለጫዎች አንዱ ነው። በታሪክ ውስጥ ነገሥታትና የጦር አዛዦች አገር ሲቆጣጠሩ ወይም ድል ሲያደርጉ ግርማ ሞገሳቸውን እና ኃይላቸውን ለማሳየት በታላላቅ የጦር ፈረሶች ላይ ተቀምጠው ይመጣሉ። ነገር ግን ይህ የተስፋው ንጉሥ፣ የዓለምን ሥርዓት በመቃረን በአህያ ውርንጫ ላይ ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም መግባቱ የንግሥናውን ፍጹም የተለየ ባሕርይ ያሳያል። ታሪካዊውን እና ባህላዊውን አውድ ስንመረምር፣ በጥንቱ የቅርብ ምሥራቅ ባህል ፈረስ የጦርነት፣ የደም አፋሳሽነት እና የኃይል ምልክት ነበር። በአንጻሩ አህያ፣ በተለይም ነገሥታት አህያን ሲጋልቡ፣ የሚያመለክተው ሰላምን፣ መረጋጋትን እና የጦርነት ማክተምን ነው። አንድ ንጉሥ ጦርነት ካሸነፈ በኋላ ሰላም መውረዱን ለማሳየት በአህያ ላይ ሆኖ ወደ ከተማው ይገባል። ስለዚህ፣ መሲሑ በአህያ ላይ ሆኖ መምጣቱ እርሱ የጦርነት ንጉሥ ሳይሆን የሰላም ልዑል መሆኑን የሚያውጅ ታሪካዊ ምልክት ነው። "ሰረገላውን ከኤፍሬም ፈረሱንም ከኢየሩሳሌም አጠፋለሁ" (ዘካርያስ 9፥10) የሚለው ተከታዩ ጥቅስም ይህንኑ ያረጋግጣል። በሥነ መለኮት አንፃር፣ አህያ መጋለቡ የመሲሑን ጥልቅ ትሕትና ያሳያል። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህንን ትንቢት በትክክል በፈጸመ ጊዜ (ማቴዎስ 21፥1-11)፣ የዓለምን ኃጢአት ለማስወገድ የመጣው በሮማውያን የጦር መሣሪያ ሳይሆን፣ ራሱን ዝቅ በማድረግ እና በመስቀል ላይ መሥዋዕት በመሆን መሆኑን አረጋግጧል። የእግዚአብሔር መንግሥት የምትመሠረተው በሰዎች ደም ሳይሆን በአዳኙ ደም መፍሰስ ነው። ይህ ንጉሥ ጻድቅ እና አዳኝ ሆኖ ሳለ፣ ክብሩን ትቶ በውርንጫ ላይ መቀመጡ መለኮታዊ የትሕትና ሕግን ያሳያል። በዚህ ትንቢት ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት፣ አይሁዳውያን ከሚጠብቁት የመሲሕ ምስል እና እግዚአብሔር ካዘጋጀው እውነተኛ መሲሕ ማንነት መካከል ያለው ግጭት ነው። አይሁዳውያን የሮምን መንግሥት በኃይል የሚያፈርስ በፈረስ ላይ የተቀመጠ ወታደራዊ ጀግና ይጠብቁ ነበር። ክርስቶስ ግን በውርንጫ ላይ ተቀምጦ ሲመጣ፣ ብዙዎች ይህንን የሰላም ንጉሥ ለመቀበል ተቸገሩ። የእግዚአብሔር የማዳን መንገድ ከሰው ልጆች ጠብ አጫሪ መንገድ እጅግ የራቀ መሆኑ የዚህ ውጥረት ማዕከል ነው። የሰው ልጅ ታላቅነትን የሚለካው በሥልጣን ጉልበት፣ በውጫዊ ግርማ እና ሌሎችን በመጨቆን ነው። ነገር ግን የክርስቶስ አካሄድ ይህንን የዓለምን አስተሳሰብ ገልብጦታል። እውነተኛ ኃይል የሚገኘው በትሕትና እና ለሌሎች ራስን አሳልፎ በመስጠት ውስጥ ነው። ፈረስ የሰዎችን ሥጋዊ ትዕቢት ሲወክል፣ አህያ ግን የዋህነትን እና ለአምላክ ፈቃድ መታዘዝን ይወክላል። ንጉሣችን ያስተማረን ኃያልነት የሚገለጠው በፍቅር እንጂ በሰይፍ አለመሆኑን ነው። ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች በሕይወታችን ውስጥ ልንከተለው የሚገባንን የትሕትና መንገድ በግልጽ ያሳየናል። "የእግዚአብሔር መንግሥት አገልጋይነት የሚለካው በዙፋን ላይ በመቀመጥ ሳይሆን፣ እንደ ጌታችን በውርንጫ ላይ ተቀምጦ ራስን በማዋረድ ነው" እንደሚባለው፣ እኛም በኃይልና በትዕቢት ሳይሆን፣ በትሕትናና በሰላም የክርስቶስን ፈለግ ልንከተል ይገባል።