የሉቃስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በቤተ መቅደስ ውስጥ ሕዝቡን እያስተማረና ወንጌልን እየሰበከ ሳለ፣ የካህናት አለቆች፣ ጻፎችና ሽማግሌዎች ወደ እርሱ ቀረቡ። እነዚህ የሃይማኖት መሪዎች ጌታችን በቤተ መቅደስ ውስጥ የሚያደርገውን ተአምራትና ትምህርት በማየታቸው ቅናትና ስጋት አድሮባቸው ነበር። “እነዚህን ነገሮች በምን ሥልጣን ታደርጋለህ? ይህንስ ሥልጣን የሰጠህ ማን ነው?” በማለት ጥያቄ አቀረቡለት። ዓላማቸው ጌታን በንግግር ጠልፈው ለመክሰስ እንጂ እውነትን ለማወቅ አልነበረም። ጌታችን ግን የልባቸውን ተንኮል አውቆ እጅግ ጥበብ የተሞላበት ምላሽ ሰጣቸው።
ጌታችን ጥያቄውን በጥያቄ በመመለስ “የዮሐንስ ጥምቀት ከሰማይ ነበረች ወይስ ከሰው?” አላቸው። ይህ ጥያቄ መሪዎቹን እጅግ አጣብቂኝ ውስጥ የሚከት ነበር። በመካከላቸው መመካከር ጀመሩ፤ ከሰማይ ነበረች ቢሉ “ታዲያ ለምን አላመናችሁበትም?” እንደሚላቸው አወቁ። ከሰው ነበረች ቢሉ ደግሞ፣ ሕዝቡ ሁሉ ዮሐንስን እንደ ነቢይ ያከብሩት ስለነበር ሕዝቡ ይወግሩናል ብለው ፈሩ። በመጨረሻም “አናውቅም” ብለው ለመመለስ ተገደዱ። ጌታችንም “እኔም በምን ሥልጣን እነዚህን እንደማደርግ አልነግራችሁም” በማለት የመለኮታዊ ሥልጣኑን ምንጭ ለካዱት ሰዎች ምስጢሩን ከመግለጥ ተቆጠበ። ይህ የሚያስተምረን እውነትን ለመቀበል ዝግጁ ላልሆነ ልብ፣ እግዚአብሔር ጥልቁን ምስጢሩን እንደማይገልጥ ነው።
ጌታችን በመቀጠል የእነዚህን መሪዎች ማንነትና ወደፊት የሚጠብቃቸውን ፍርድ የሚገልጽ አንድ ታላቅ ምሳሌ ለሕዝቡ ተናገረ። አንድ ሰው የወይን አታክልት ተክሎ ለገበሬዎች አከራየና ለረጅም ዘመን ወደ ሌላ አገር ሄደ። ፍሬ የሚሰበሰብበት ጊዜ ሲደርስ፣ ከወይኑ ፍሬ እንዲሰጡት አንድ አገልጋይ ላከ። ገበሬዎቹ ግን አገልጋዩን ደብድበው ባዶ እጁን ሰደዱት። ሁለተኛም ሌላ አገልጋይ ላከ፤ እርሱንም ደበደቡትና አዋርደው ሰደዱት። ሦስተኛውንም እንደዚሁ አቆሰሉትና አወጡት። ይህ የሚያሳየው እግዚአብሔር ለዘመናት ወደ እስራኤል የላካቸውን ነቢያት እንዴት እንደናቋቸውና እንዳሳደዷቸው ነው።
የወይኑ አታክልት ጌታም “ምን ላድርግ? የምወደውን ልጄን እልካለሁ፤ ምናልባት እርሱን አይተው ያፍሩ ይሆናል” አለ። ገበሬዎቹ ግን ልጁን ባዩ ጊዜ “ወራሹ ይህ ነው፤ ርስቱ ለእኛ እንዲሆን ኑ እንግደለው” ብለው ተማከሩ። ከአታክልቱም ውጭ አውጥተው ገደሉት። ይህ ግልጽ የሆነ የክርስቶስ ሞት ትንቢት ነው። ጌታችን ይህንን ምሳሌ የተናገረው እርሱ የእግዚአብሔር ልጅ መሆኑንና መሪዎቹም ሊገድሉት እያሰቡ መሆኑን ለማጋለጥ ነው። የወይኑ አታክልት ጌታ መጥቶ እነዚህን ገበሬዎች እንደሚያጠፋቸውና አታክልቱንም ለሌሎች (ለአሕዛብና ለታመኑት) እንደሚሰጥ ሲናገር፣ መሪዎቹ “ይህስ አይሁን” በማለት ጮኹ።
ጌታችን ግን ትኩረታቸውን ወደ መጽሐፍ ቅዱስ ቃል በመመለስ “ግንበኞች የናቁት ድንጋይ እርሱ የማዕዘን ራስ ሆነ” የሚለው ቃል ምን ትርጉም አለው? በማለት ጠየቃቸው። ይህ ቃል የሚያመለክተው ክርስቶስ ምንም እንኳ በሃይማኖት መሪዎቹ ዘንድ ቢናቅና ውድቅ ቢደረግም፣ እግዚአብሔር ግን የእውነተኛው ሕንጻ (የቤተክርስቲያን) ዋነኛ መሠረትና የማዕዘን ድንጋይ እንደሚያደርገው ነው። በዚህ ድንጋይ ላይ የሚወድቅ ሁሉ ይቀጠቀጣል፣ ድንጋዩም የሚወድቅበትን ሁሉ ይፈጨዋል። የካህናት አለቆችና ጻፎች ይህ ምሳሌ በእነርሱ ላይ እንደተነገረ ስላወቁ በዚያች ሰዓት ሊይዙት ፈለጉ፤ ነገር ግን ሕዝቡን ፈሩ።
ከዚህ ክፍል የምንረዳው ዋናው ቁምነገር፣ እግዚአብሔር በሕይወታችን ውስጥ ለሰጠን ጸጋና ኃላፊነት ፍሬ እንድናፈራ እንደሚጠብቅብን ነው። ክርስቶስን መናቅና የራሳችንን ሥልጣን ለማንገሥ መሞከር ወደ ጥፋት ይመራል። እውነተኛው ጥበብ ጌታን እንደ ሕይወታችን የማዕዘን ድንጋይ አድርጎ መቀበልና በታማኝነት ማገልገል ነው። የመለኮታዊ ሥልጣን ባለቤት የሆነው ጌታ ዛሬም በቃሉ ሊያስተምረንና ሕይወታችንን ሊያጸና ይፈልጋል።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉የካህናት አለቆች የኢየሱስን ስልጣን የጠየቁት በምን ምክንያት ነበር? የኢየሱስስ ምላሽ ለምን ጥበብ የተሞላበት ሆነ?
👉የክፉ ገበሬዎች ምሳሌ (ቁ. 9-16) በእስራኤል ታሪክና በኢየሱስ ሞት ውስጥ እንዴት ይፈጸማል?
👉“ግንበኞች የናቁት ድንጋይ” (ቁ. 17) ለሚቀበሉትና ለሚጥሉት ሰዎች ምን አይነት ውጤት አለው?
👉አትክልቱን ለሌሎች ይሰጣል ሲባል ሕዝቡ “ይህስ አይሁን” (ቁ. 16) ያሉት ለምን ነበር?
👉በምሳሌው ውስጥ ያለው “ተወዳጁ ልጅ” (ቁ. 13) ማን እንደሆነ መሪዎቹ ተረድተውት ነበር?
👉ስልጣን ከእግዚአብሔር ወይስ ከሰው? የሚለው ጥያቄ ዛሬ ለአገልጋዮች ምን ትርጉም አለው?
👉መሪዎቹ ኢየሱስን በዚያኑ ሰዓት ሊይዙት የፈለጉት ለምንድን ነው?
👉እግዚአብሔር ለሕዝቡ የላካቸው ነቢያት በገበሬዎቹ መመታታቸው ስለ እስራኤል ታሪክ ምን ይነግረናል?