የሉቃስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ አንድ ከቁጥር 37 ጀምሮ ያለው ክፍል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በወቅቱ በነበሩት ሃይማኖታዊ መሪዎች ላይ ያቀረበውን ጠንከር ያለ ትችትና ማስጠንቀቂያ ይዟል። ታሪኩ የሚጀምረው አንድ ፈሪሳዊ ጌታችንን ከእርሱ ጋር ምሳ እንዲበላ በመጋበዙ ነው። ጌታችን ወደ ቤቱ ገብቶ ሳይታጠብ (ለሃይማኖታዊ ሥርዓት የሚደረገውን መታጠብ ሳይፈጽም) በማዕዱ መቀመጡ ጋባዡን አስገረመው። ይህ መታጠብ ከጤና ጥበቃ ይልቅ እንደ ሃይማኖታዊ ንጽሕና የሚቆጠር ሥርዓት ነበር። ጌታችን ግን የሰውየውን የልብ አሳብ ተረድቶ፣ ሃይማኖት በውጫዊ ሥርዓት ላይ ብቻ ሲያተኩር የሚመጣውን አደገኛ ዝንባሌ መግለጥ ጀመረ።
ጌታችን ፈሪሳውያንን በምሳሌ ሲገሥጻቸው፣ ጽዋንና ወጭትን ከውጭ ብቻ እንደሚያጥብ ሰው አመሳሰላቸው። ውጫዊ ገጽታቸው ንጹሕና ሃይማኖተኛ ቢመስልም፣ ውስጣቸው ግን በቅሚያና በክፋት የተሞላ መሆኑን አጋለጠ። እውነተኛ ንጽሕና የሚጀምረው ከውስጥ ማንነት መሆኑንና ምጽዋት በመስጠትና ለተቸገሩት በማሰብ ልብን ማጽዳት እንደሚገባ አስተማረ። በመቀጠልም ሦስት ከባድ ወዮታዎችን ለፈሪሳውያን ተናገረ። ለአዝሙድና ለጤናዳም፣ ለአትክልቱም ሁሉ አሥራትን እያወጡ ፍርድንና የእግዚአብሔርን ፍቅር ችላ ይሉ ነበር። ይህ የሚያሳየው በትናንሽ ሕግጋት ላይ ተጠምዶ ዋናውን የመለኮታዊ ፍቅርና የፍትሕ መሠረት መዘንጋት ምን ያህል ስህተት መሆኑን ነው። እንዲሁም በምኩራብ የክብር ወንበርንና በገበያ ሰላምታን መውደዳቸው፣ ክብራቸው ከእግዚአብሔር ይልቅ ከሰው መሆኑን ያሳያል። ጌታችን እንደማይታወቁ መቃብሮችም መሰላቸው፤ ሰዎች ሳያውቁ በላያቸው ሲሄዱ እንደሚረክሱ ሁሉ፣ የእነርሱም ግብዝነት በስውር ሌሎችን እንደሚበክል ገለጸ።
ከሕግ አዋቂዎች አንዱ ይህ ንግግር እኛንም መንካት ነው ብሎ በተቃወመ ጊዜ፣ ጌታችን ለሕግ አዋቂዎቹም የራሳቸውን ወዮታዎች ሰጣቸው። ለሰዎች የማይሸከሙትን የሕግ ሸክም እየጫኑ፣ እነርሱ ግን በአንዲት ጣታቸው እንኳ እንደማይረዱ ተናገረ። ይህም ሕግን ለሰዎች መከራና ቀንበር እንጂ ለሕይወት መመሪያ አለማድረጋቸውን ያሳያል። በተጨማሪም አባቶቻቸው የገደሏቸውን የነቢያትን መቃብር በመሥራት የአባቶቻቸውን ሥራ እንደሚያጸድቁ ገለጸ። እውነተኛው ክብር ነቢያቱ ያስተማሩትን ቃል በመከተል እንጂ መቃብራቸውን በማስዋብ ብቻ እንደማይገኝ አሳሰበ። ከዓለም ፍጥረት ጀምሮ ስለፈሰሰው የነቢያት ደም ሁሉ ያ ትውልድ እንደሚጠየቅበት አስጠነቀቀ።
በመጨረሻም ጌታችን ለሕግ አዋቂዎቹ የተናገረው ትልቁ ወዮታ “የእውቀትን መክፈቻ” መውሰዳቸው ነው። እነርሱ ቃሉን ለሕዝቡ በትክክል የማስተማርና ወደ እግዚአብሔር መንግሥት የመምራት ኃላፊነት ነበረባቸው፤ ሆኖም ግን እነርሱ አልገቡም፣ ሊገቡ ያሉትንም ከለከሉ። ይህ እጅግ ከባድ በደል ነው። ጌታችን ይህንን ሁሉ ተናግሮ ከቤት በወጣ ጊዜ፣ ጻፎችና ፈሪሳውያን እጅግ ተቆጥተው ነበር። ከአፉ ነገር ሊነጥቁና ሊከሱት እየተጠባበቁ በብዙ ነገር ሊያስቆጡት ይሞክሩ ነበር። ይህ ታሪክ የሚያስተምረን እግዚአብሔር የሚፈልገው ውጫዊ ሥርዓትን ሳይሆን የልብ ቅንነትንና እውነተኛ ፍቅርን መሆኑን ነው። ከግብዝነት ወጥተን በውስጥ ማንነታችን የእግዚአብሔርን ቃል ልንታዘዝ ይገባል።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉ኢየሱስ በግብዣ ላይ ሆኖ እንዲህ ያለ ጠንካራ ተግሣጽ (ቁ. 39-52) መስጠቱ ስለ እውነት ያለውን ቁርጠኝነት እንዴት ያሳያል?
👉ፈሪሳውያን “የጽዋውን ውጭ” በማጠብ ውስጣቸው ግን በቅሚያ መሞላቱ ዛሬ በሃይማኖታዊ ሕይወት ውስጥ እንዴት ይታያል?
👉የሕግ አዋቂዎች ሰዎችን የማይሸከሙት ሸክም መጫናቸው (ቁ. 46) ምን አይነት በደል ነው?
👉“የእውቀትን መክፈቻ” መውሰድ ማለት ሰዎችን ከመንግሥተ ሰማያት መከልከል የሚሆነው እንዴት ነው?
👉ሃይማኖታዊ ግብዝነት ለምን በወንጌል አገልግሎት ውስጥ ትልቁ ጠላት ሆነ?
👉የአቤልና የዘካርያስ ደም ተጠያቂነት በዚያ ትውልድ ላይ የሚመጣው ለምንድን ነው?
👉ከዚህ ተግሣጽ በኋላ የጸሐፍትና የፈሪሳውያን ምላሽ (ቁ. 53-54) ምን ነበር?
👉“ያልታወቁ መቃብሮችን” (ቁ. 44) መምሰል ስለ ግብዝነት ምን ያስተምረናል?