የሉቃስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ ሁለት የመጨረሻው ክፍል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ተልዕኮው ጥልቀትና ስለሚመጣው መንፈሳዊ ውጊያ በግልጽ የተናገረበት እጅግ ጠንካራ ክፍል ነው። ጌታችን ትምህርቱን የጀመረው “በምድር ላይ እሳትን ልጥል መጣሁ” በሚል አስገራሚ ንግግር ነው። ይህ እሳት በምድር ላይ ያለውን ኃጢአትና ክፋት የሚያቃጥል፣ ልብን የሚያነጻና የእግዚአብሔርን ፍርድ የሚያመለክት ነው። ይህ እሳት መንፈስ ቅዱስንና የእግዚአብሔርን ቃል የሚወክል ሲሆን፣ ጌታ ደግሞ ይህ እሳት እስኪነድ ድረስ ምን ያህል እንደሚቸኩል ገልጿል። እንዲሁም ሊጠመቅባት ያለችውን ጥምቀት (የመስቀሉን መከራና ሞት) እስክትፈጸም ድረስ ታላቅ ጭንቀት እንዳለበት መናገሩ፣ የመዳናችን ሥራ ለጌታችን ምን ያህል ከባድ ዋጋ እንዳስከፈለ ያስገነዝበናል። ብዙ ሰዎች መሲሑ ሲመጣ ምድራዊ ሰላምንና ቁሳዊ ዕረፍትን ብቻ የሚያመጣ ይመስላቸው ነበር። ጌታችን ግን “በምድር ላይ ሰላምን ለማምጣት የመጣሁ ይመስላችኋልን? አይደለም፥ መለየትን እንጂ” በማለት ሕዝቡን አስደነገጠ። ይህ መለያየት ክርስቶስን በመከተልና ባለመከተል መካከል የሚፈጠር መንፈሳዊ ጦርነት ነው። የእግዚአብሔር እውነት ወደ አንድ ቤት ሲገባ፣ አንዳንዱ ሲቀበል ሌላው ደግሞ ሲቃወም በቅርብ ቤተሰቦች መካከል እንኳ ልዩነት ይፈጠራል። አባት በልጁ ላይ፣ እናት በልጅዋ ላይ የሚነሱት ጌታን በመቀበል ውሳኔ ምክንያት ነው። ይህም ክርስትና የግል ውሳኔንና ለጌታ ፍጹም ታማኝ መሆንን እንደሚጠይቅ ያሳያል። እውነት ሁልጊዜ ከሐሰት ትለያለች፤ ብርሃንም ከጨለማ ጋር ኅብረት የለውም። ጌታችን በመቀጠል ሕዝቡን ስለ መንፈሳዊ ንቃትና ዘመኑን ስለመረዳት ወቀሳቸው። ሰዎች በሰማይ ላይ ደመና ሲያዩ ዝናብ እንደሚመጣ፣ የደቡብም ንፋስ ሲነፍስ ሙቀት እንደሚሆን ማወቅ ይችላሉ። ተፈጥሮንና የአየር ሁኔታን የመተንተን ትልቅ ችሎታ እያላቸው፣ በመካከላቸው ያለውን የመሲሑን ዘመንና የእግዚአብሔርን ጉብኝት አለመረዳታቸው ትልቅ ስህተትና ግብዝነት እንደሆነ ነገራቸው። ዛሬም እኛ በዙሪያችን ያሉትን ፖለቲካዊና ቁሳዊ ነገሮች በሚገባ ስንረዳ፣ መንፈሳዊውን ዓለምና የጌታን መምጣት ምልክቶች ቸል እንዳንል ትልቅ ማስጠንቀቂያ ይሆነናል። የዘመኑን ምልክቶች ማወቅ ለደኅንነታችን ወሳኝ ነው። በትምህርቱም ማጠቃለያ ላይ ጌታችን ስለ ዕርቅና ስለ ፍርድ አንድ የሕግ ምሳሌ ሰጠ። አንድ ሰው ከባላጋራው ጋር ወደ ዳኛ ሲሄድ በመንገድ ላይ ሳለ ሊታረቀው እንደሚገባ ነገረን። ካልሆነ ግን ዳኛው አሳልፎ ለባለሥልጣን ይሰጠዋል፣ እርሱም ወደ ወኅኒ ይጥለዋል። ይህ ምሳሌ የሚያስተምረን የመጨረሻው የፍርድ ቀን ሳይመጣና የጸጋው በሮች ክፍት እያሉ ከእግዚአብሔር ጋር መታረቅ እንዳለብን ነው። ጸጋው ባለበት በዚህ ሰዓት ንስሐ መግባትና ከበደል መውጣት ብቸኛው የብልህነት መንገድ ነው። የመጨረሻዋን ሳንቲም እስክንከፍል ድረስ ከዚያ እንደማንወጣ መናገሩ፣ የእግዚአብሔር ፍርድ ጥንቁቅ፣ የማያዳላና ፍጹም መሆኑን ያሳያል። ስለዚህ ዛሬውኑ ከጌታ ጋር ያለንን ግንኙነት ማስተካከል ይኖርብናል። በአጠቃላይ በዚህ ክፍል ውስጥ የምንማረው ዋናው ቁምነገር፣ ክርስቶስን መከተል ዋጋ የሚያስከፍልና መለያየትን የሚያመጣ ቢሆንም፣ ከሁሉ በላይ ግን ዘላለማዊ ሰላምን የሚሰጥ መሆኑን ነው። የዘመኑን ምልክቶች እያስተዋልን፣ የልባችንን እሳት እያቀጣጠልንና ከጌታ ጋር ያለንን ዕርቅ እያጸናን በንቃት ልንኖር ይገባል። ጌታችን በቃሉ ሊያነጻን ይፈልጋል፤ እኛም ለቃሉ ታዛዥ በመሆን በብርሃን ልንመላለስ ይገባል። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ኢየሱስ “ሰላምን ለማምጣት የመጣሁ አይምሰላችሁ” (ቁ. 51) ማለቱ ከልደቱ “በምድር ሰላም” አዋጅ ጋር እንዴት ይጣጣማል?👉ወንጌል በቤተሰብ ውስጥ መለያየትን የሚፈጥረው በምን ምክንያት ነው?👉ኢየሱስ ሊጠመቅባት ያለው “ጥምቀት” (ቁ. 50) ስለ መከራው ምን ያመለክታል?👉“ዘመኑን መረዳት” (ቁ. 56) ለምን አስፈለገ? በዘመናችንስ እንዴት እንረዳዋለን?👉ከባላጋራ ጋር በመንገድ ሳሉ መታረቅ የሚለው ምሳሌ (ቁ. 58) ስለ ፍርድና ንስሐ ምን ያስተምራል?👉እሳት የመንጻት ወይስ የፍርድ ምልክት ነው?👉“የመጨረሻዋን ሳንቲም እስክትከፍል ድረስ ከእስር አትወጣም” የሚለው ቃል ስለ ፍርድ ጥብቅነት ምን ይላል?👉በራሳችን ጽድቅን መፍረድ (ቁ. 57) ለምን አስፈላጊ ሆነ?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ ሦስት የሚጀምረው በወቅቱ ስለተከሰቱ ሁለት አሳዛኝ ክስተቶች ለጌታችን በቀረበ ጥያቄ ነው፡፡ ጲላጦስ የአንዳንድ የገሊላ ሰዎችን ደም ከመሥዋዕታቸው ጋር ስለቀላቀለውና በሰሊሆም ግንብ መፍረስ ምክንያት ስለሞቱት አሥራ ስምንት ሰዎች መረጃ ቀረበለት፡፡ በዚያ ዘመን የነበሩ ሰዎች እንዲህ ያለ ድንገተኛ አደጋ የሚደርሰው ከሌላው ይልቅ ኃጢአተኛ በሆኑ ሰዎች ላይ ብቻ እንደሆነ ያስቡ ነበር፡፡ ጌታችን ግን ይህንን የተሳሳተ አመለካከት በመቀየር፣ እነዚህ ሰዎች ከሌላው ይልቅ ኃጢአተኛ ስለነበሩ ሳይሆን፣ ማንኛውም ሰው ንስሐ ካልገባ በተመሳሳይ ሁኔታ ሊጠፋ እንደሚችል አስጠነቀቀ፡፡ ይህ የሚያስተምረን ሌሎችን ከመፍረድ ይልቅ የገዛ ራሳችንን የልብ ንጽሕናና ንስሐ ዘወትር ማሰብ እንዳለብን ነው፡፡ ሞት በማንኛውም ሰዓት ሊመጣ ስለሚችል ዝግጁ መሆን የብልህነት መንገድ ነው፡፡ ጌታችን ይህንን የንስሐ አስፈላጊነት ይበልጥ ለማብራራት የማይፈራ ፍሬ ስለሌላት በለስ ምሳሌ ተናገረ፡፡ አንድ ሰው በወይን አታክልቱ ውስጥ የበለስ ዛፍ ተክሎ ነበር፤ ለሦስት ዓመታትም ፍሬ ቢፈልግባትም ምንም ሊያገኝ አልቻለም፡፡ አትክልተኛውንም መሬቱን እንዳታበላሽ ቁረጣት አለው፡፡ አትክልተኛው ግን “ጌታ ሆይ፥ ዙሪያዋን እስክቆፍርላትና ፋንድያ እስካፈስላት ድረስ በዚህች ዓመት ደግሞ ተዋት” በማለት ማለዳት፡፡ ይህ ምሳሌ የእግዚአብሔርን ትዕግሥትና ምሕረት በግልጽ ያሳያል፡፡ እግዚአብሔር ፍሬ እንድናፈራ ይጠብቀናል፤ ባላፈራን ጊዜም ወዲያው አይቀጣንም ይልቁንም ንስሐ እንድንገባ ጊዜ ይሰጠናል፡፡ ሆኖም ግን ይህ ዕድል ለዘላለም የሚቀጥል ሳይሆን የተወሰነ ጊዜ ያለው መሆኑንና ፍሬ የማታፈራው በለስ መጨረሻዋ መቆረጥ መሆኑን መዘንጋት የለብንም፡፡ በመቀጠል ጌታችን በሰንበት ቀን በአንድ ምኩራብ ሲያስተምር አሥራ ስምንት ዓመት ሙሉ የድካም መንፈስ ያደረባትና ጎብጣ ቀና ማለት የማትችል አንዲት ሴት ተመለከተ፡፡ ይህች ሴት አሥራ ስምንት ዓመት ሙሉ የሰይጣን እስረኛ ሆና የኖረች ብትሆንም፣ በዚያች ዕለት ግን ወደ ምኩራብ መጥታ ነበር፡፡ ጌታችን ባያት ጊዜ በራሱ ርኅራኄ ጠራትና “አንቺ ሴት፥ ከድካምሽ ተፈትተሻል” አላት፤ እጁንም ጫነባት፡፡ ወዲያውም ቀና አለችና እግዚአብሔርን አመሰገነች፡፡ ይህ ታሪክ ጌታችን ሰውን ከማንኛውም ዓይነት መንፈሳዊና ሥጋዊ እስራት ነፃ ለማውጣት ያለው ሥልጣን ምን ያህል ታላቅ መሆኑን ያረጋግጥልናል፡፡ ይሁን እንጂ የምኩራቡ አለቃ ጌታችን በሰንበት ስለፈወሰ ተቆጣ፡፡ ስድስት የሥራ ቀናት እያሉ በሰንበት መፈወስ እንደማይገባ ለሕዝቡ ተናገረ፡፡ ይህ ሰው ለሕግና ለሥርዓት ካለው ጠባብ አመለካከት የተነሳ፣ አንዲት የሰው ልጅ ከዓመታት ስቃይ ነፃ መውጣቷ ሊያስደስተው አልቻለም፡፡ ጌታችንም “እናንተ ግብዞች” በማለት መለሰለት፡፡ ማንኛውም ሰው በሰንበት ቀን በሬውን ወይም አህያውን ከግርግም ፈትቶ ውኃ ሊያጠጣ እንደሚወስደው ሁሉ፣ ይህች የአብርሃም ልጅ የሆነችው ሴት አሥራ ስምንት ዓመት ከታሰረችበት እስራት በሰንበት ቀን ልትፈታ አይገባም ነበርን? በማለት የሕግ እውነተኛ ትርጉም ምሕረትና ፍቅር መሆኑን አስተማረ፡፡ ተቃዋሚዎቹ ሁሉ አፈሩ፤ ሕዝቡ ግን ጌታ ባደረገው ድንቅ ሥራ ሁሉ ደስ አላቸው፡፡ ከእነዚህ ታሪኮች የምንረዳው ዋናው ቁምነገር፣ እግዚአብሔር የሚፈልገው ውጫዊ የሕግ አጠባበቅን ሳይሆን የልብ መለወጥንና ለሌሎች የሚሆን ርኅራኄን መሆኑን ነው፡፡ ንስሐ መግባት ማለት ራስን ለእግዚአብሔር ምሕረት አሳልፎ መስጠትና ከኃጢአት እስራት ነፃ መውጣት ነው፡፡ ጌታችን ዛሬም የታሰሩትን ሊፈታና የጎበጡትን ቀና ሊያደርግ ዝግጁ ነው፡፡ እኛም የእርሱን ጸጋ በመቀበል ፍሬ የምናፈራ የሕይወት ዛፎች ልንሆን ይገባል፡፡ ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉መከራ የሚደርሰው በኃጢአት ብዛት ነው ለሚለው የተሳሳተ አመለካከት (ቁ. 2-4) የኢየሱስ መልስ ምንድን ነው?👉ፍሬ የሌላት በለስ ምሳሌ (ቁ. 6-9) ስለ እግዚአብሔር ትዕግሥትና ስለ መጨረሻው ፍርድ ምን ያስተምረናል?👉በሰንበት መፈወስን የተቃወመው የምኩራብ አለቃ ግብዝነት በምን ተገለጠ? (ቁ. 15)👉የጎበጠችው ሴት መፈወስ “የአብርሃም ልጅ” ከመሆኗ ጋር ምን ግንኙነት አለው?👉ንስሐ መግባት ለምን አጣዳፊ እንደሆነ ከነዚህ ታሪኮች ምን እንረዳለን?👉እግዚአብሔር ለንስሐ የሚሰጠው “ተጨማሪ አንድ ዓመት” (ቁ. 8) ዛሬ ለእኛ ምን ማለት ነው?👉“ሰይጣን ያሰራት” (ቁ. 16) መባሉ ስለ በሽታና መንፈሳዊ ተፅዕኖ ምን ያስረዳናል?👉የኢየሱስ ተቃዋሚዎች ያፈሩትና ሕዝቡ ደስ የተሰኙት ለምን ነበር?

ምልከታ እና ትርጓሜ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ ሦስት ላይ የእግዚአብሔር መንግሥት በምድር ላይ ስላለው ሁኔታና ስለሚኖራት እድገት በሁለት አስደናቂ ምሳሌዎች አስተማረ። በመጀመሪያ የእግዚአብሔር መንግሥት በሰው ዘርቶአት በታላቅ ዛፍነት ስለምታድገውና የሰማይ ወፎች መጠለያ እስከምትሆን ድረስ ስለምትሰፋው የሰናፍጭ ቅንጣት መስሏታል። ቀጥሎም አንዲት ሴት በሦስት መስፈሪያ ዱቄት ውስጥ እንደምትጨምረውና ዱቄቱን ሁሉ እንደሚያቦካው እርሾ አነጻጽሯታል። እነዚህ ሁለት ምሳሌዎች የሚያስተምሩን የእግዚአብሔር መንግሥት አጀማመርዋ እጅግ ጥቂትና ስውር ቢመስልም፣ በውስጧ ግን ዓለምን የመለወጥና ሰፊ የመሆን ታላቅ መለኮታዊ ኃይል እንዳላት ነው። ወንጌል በልባችን ውስጥ ሲዘራ በመጀመሪያ ላይታይ ይችላል፤ ነገር ግን መላ ማንነታችንን የመለወጥና የመግዛት አቅም አለው። ጌታችን ወደ ኢየሩሳሌም እየተጓዘ ሳለ አንድ ሰው ጥቂቶች ብቻ ይድኑ ይሆን? በማለት ጠየቀው። የጌታችን ምላሽ ግን ለሚድኑት ሰዎች ብዛት ሳይሆን ለእያንዳንዱ ሰው ቁርጠኝነት ላይ ያተኮረ ነበር። በጠበበው ደጅ ለመግባት ተጋደሉ በማለት አሳሰበ። ብዙዎች ለመግባት ቢፈልጉም እንደማይችሉ መናገሩ፣ መዳን እንዲሁ በዋዛ የሚገኝ ሳይሆን ከዓለምና ከራስ ፈቃድ ጋር የሚደረግ ትግል መሆኑን ያሳያል። የቤቱ ጌታ ተነስቶ በሩን ከዘጋው በኋላ፣ በውጭ ቆመው ጌታ ሆይ ክፈትልን የሚሉት ሰዎች ከእርሱ ጋር የቅርብ ግንኙነት የሌላቸው ናቸው። አብረን በልተናል ጠጥተናል ማለት ብቻውን በቂ አይደለም፤ ይልቁንም በቃሉ መኖርና እርሱን በተግባር መከተል ያስፈልጋል። በዚህም ምክንያት መጀመሪያ የነበሩት ማለትም ባለጸጋና ጻድቅ ነን የሚሉ መጨረሻ ይሆናሉ፣ መጨረሻ የነበሩት ደግሞ የእግዚአብሔርን መንግሥት ወራሾች ይሆናሉ። በዚያኑ ሰዓት አንዳንድ ፈሪሳውያን መጥተው ሄሮድስ ሊገድልህ ይፈልጋልና ከዚህ ውጣ አሉት። ጌታችን ግን በሰዎች ዛቻና ፍርሃት የማይገታ መሆኑን አሳየ። ያችን ቀበሮ ማለትም ሄሮድስን ሄዳችሁ ዛሬና ነገ አጋንንትን አወጣለሁ ፈውስንም አደርጋለሁ፣ በሦስተኛውም ቀን ሥራዬን እፈጽማለሁ በሉት በማለት መለሰላቸው። ይህም ጌታችን በራሱ መለኮታዊ የጊዜ ሰሌዳ እንደሚመራና ሞቱም ቢሆን በእርሱ ፈቃድ እንጂ በሰው ኃይል እንዳልሆነ ያረጋገጠበት ነው። ነቢይ በኢየሩሳሌም ውጭ ሊጠፋ አይገባውምና በማለት ወደ መስቀሉ ጉዞው ያለውን ጽኑ አቋም ገለጠ። በመጨረሻም ጌታችን ስለ ኢየሩሳሌም ያለው ጥልቅ ሐዘንና ዋይታ ተሰማ። ነቢያትን የምትገድልና ወደ እርስዋ የተላኩትን የምትወግር ኢየሩሳሌም ሆይ በማለት በሐዘን ጠራት። ዶሮ ጫጩቶችዋን በክንፎችዋ ስር እንደምትሰበስብ፣ ጌታም የኢየሩሳሌምን ልጆች ሊሰበስብ ስንት ጊዜ እንደወደደ ነገር ግን እንቢ እንዳሉ ገለጸ። ይህ ምስል የእግዚአብሔርን ታላቅ ትዕግሥትና ለሰው ልጅ ያለውን ጥልቅ ፍቅር የሚያሳይ ነው። የሰዎች አለመፈለግ ግን ቤታቸው ባዶ ሆኖ እንዲቀር ምክንያት ሆነ። ጌታችንን በክብር እስከሚያዩት ጊዜ ድረስ ዳግመኛ እንደማያዩት በመናገር ታሪኩን ደመደመ። ከዚህ የምንረዳው እግዚአብሔር ሊሰበስበንና ሊጠብቀን ቢፈልግም፣ እኛ ግን በፈቃደኝነት ለጥሪው ምላሽ መስጠት እንዳለብን ነው። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉የሰናፍጭ ቅንጣትና የእርሾ ምሳሌዎች (ቁ. 18-21) ስለ መንግሥተ ሰማያት ስውርና ታላቅ እድገት ምን ይነግሩናል?👉“ጠባቧ በር” (ቁ. 24) ምንን ታመለክታለች? ለምንስ ብዙዎች መግባት ይሳናቸዋል?👉በውጭ ቆመው “ጌታ ሆይ ክፈትልን” የሚሉ ሰዎች (ቁ. 25-27) ለምን ተከለከሉ?👉ከአብርሃም፣ ከይስሐቅና ከያዕቆብ ጋር በመንግሥተ ሰማያት የሚቀመጡት እነማን ናቸው?👉ኢየሱስ ሄሮድስን “ቀበሮ” (ቁ. 32) ብሎ የጠራው ለምን ይመስላችኋል?👉ኢየሩሳሌምን እንደ ዶሮ ጫጩቶቿን እንደምትሰበስብ ሊሰበስባት መመኘቱ (ቁ. 34) ስለ እግዚአብሔር አባትነት ምን ይናገራል?👉“ጌታ ሆይ የሚድኑ ጥቂቶች ናቸውን?” (ቁ. 23) ለሚለው ጥያቄ የኢየሱስ መልስ ትኩረቱ ጥያቄው ላይ ሳይሆን ተግባሩ ላይ የሆነው ለምንድን ነው?👉“ከመጀመሪያዎቹ መጨረሻዎች፣ ከመጨረሻዎቹም መጀመሪያዎች ይሆናሉ” (ቁ. 30) የሚለው ቃል ምን ያስጠነቅቀናል?

ምልከታ እና ትርጓሜ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሰንበት ቀን ከአንድ የፈሪሳውያን አለቃ ቤት ለምሳ ተጋብዞ በነበረበት ወቅት የተከናወኑትን ጥልቅ ትምህርቶች እንመለከታለን። በዚያ ስፍራ የነበሩት ሰዎች ሁሉ ጌታን በጥንቃቄ ይከታተሉት ነበር፤ ይህም በእርሱ ላይ ስህተት ለመፈለግና ለመክሰስ ካላቸው ጉጉት የተነሳ ነው። ሆኖም ጌታችን በዚያ የነበረውንና በሰውነቱ ውስጥ ውኃ በመቋጠሩ ምክንያት ይሠቃይ የነበረውን ሰው በመፈወስ የእግዚአብሔር ምሕረት ከሃይማኖታዊ ሥርዓት በላይ መሆኑን በተግባር አሳየ። በጉድጓድ ውስጥ የወደቀን ከብት በሰንበት ማውጣት ከተፈቀደ፣ በእግዚአብሔር አምሳል የተፈጠረን ሰው ከሕመም ነፃ ማውጣትማ እንዴት አብልጦ አይፈቀድም? ይህ ክፍል የሚያስተምረን ሃይማኖት የሰውን ልጅ ለመርዳት እንጂ ሰውን ለማሰር እንዳልተሰጠ ነው። ጌታችን በግብዣው ላይ የነበሩት ሰዎች የክብር ቦታን ለመያዝ ሲሽቀዳደሙ ባየ ጊዜ ስለ ትሕትና የሚገልጥ ታላቅ መመሪያ ሰጠ። አንድ ሰው ወደ ሰርግ ግብዣ ሲጠራ ከሁሉ በላይ የሆነውን የክብር ቦታ መያዝ እንደሌለበት፣ ይልቁንም ራሱን ዝቅ አድርጎ መጨረሻው ወንበር ላይ መቀመጥ እንዳለበት አስተማረ። ይህን ሲያደርግ ባለቤቱ መጥቶ ወደ ላይ ውጣ ሲለው በሰው ሁሉ ፊት ክብር ይሆንለታል። እዚህ ላይ ጌታችን የጠቀሰው ነጥብ በምድራዊ ግብዣ ላይ ብቻ የሚሠራ ሳይሆን መንፈሳዊ መርህም ነው። ራሱን ከፍ የሚያደርግ ሁሉ ይዋረዳል፣ ራሱን ግን ዝቅ የሚያደርግ ከፍ ይላል። እውነተኛ ክብር ከእግዚአብሔር የሚሰጥ እንጂ በሰው ጥረት የሚመጣ እንዳልሆነ እንረዳለን። በተጨማሪም ግብዣ ስናደርግ ሊመልሱልን የሚችሉትን ባለጸጋ ዘመዶቻችንን ሳይሆን፣ ምንም የሌላቸውንና ምስኪኖችን እንድንጠራ አዘዘን። ይህም ዋጋችንን በምድር ላይ ሳይሆን በጻድቃን ትንሣኤ ቀን ከእግዚአብሔር ዘንድ እንድንቀበል ለማስተማር ነው። አንድ ሰው በእግዚአብሔር መንግሥት እንጀራ የሚበላ ብፁዕ ነው ባለ ጊዜ፣ ጌታችን የታላቁን እራት ምሳሌ ተረከ። አንድ ሰው ታላቅ ግብዣ አዘጋጅቶ ብዙዎችን ጠራ። ይሁን እንጂ የተጠሩት ሰዎች ሁሉ ሰበብ መደርደር ጀመሩ። አንዱ መሬት ገዝቻለሁ ሊያየው ይገባል አለ፣ ሌላው አምስት ጥንድ በሬዎችን ገዝቻለሁ ሊፈትናቸው ይፈልጋል አለ፣ ሦስተኛው ደግሞ ሚስት አግብቻለሁና መምጣት አልችልም አለ። እነዚህ ሁሉ ነገሮች በራሳቸው ክፉ ባይሆኑም፣ ለእግዚአብሔር ጥሪ ቅድሚያ አለመስጠታቸው ግን ጥፋት ሆነባቸው። ይህም የአይሁድ ሃይማኖታዊ መሪዎች መሲሑንና የመንግሥተ ሰማያትን ጥሪ ቸል ማለታቸውን ያመለክታል። የቤቱ ጌታ በዚህ ተቆጥቶ አገልጋዩን ወደ ከተማው ጎዳናዎችና ስላቾች ሄዶ ድሆችን፣ ጕባጦችን፣ ዕውሮችንና አንካሶችን እንዲያመጣ አዘዘው። አሁንም ክፍት ቦታ ስለነበረ፣ ቤቱ እንዲሞላ ከመንገድና ከቅጥር ዳር ያሉትን ሁሉ እንዲያስገቡ ተደረገ። ይህ የሚያሳየው የእግዚአብሔር መንግሥት የተናቁትና ራሳቸውን እንደ ኃጢአተኛ የሚቆጥሩት ሰዎች የሚገቡባት መሆኗን ነው። መጀመሪያ የተጠሩት ግን የጌታን እራት አይቀምሱም። ዛሬም የመንግሥተ ሰማያት ግብዣ ለሁላችንም ቀርቧል፤ ዓለማዊ ትጋታችንና ሰበባችን ከእግዚአብሔር በረከት እንዳያወጣን መጠንቀቅ ይኖርብናል። የእግዚአብሔር ቤት እንዲሞላ የእርሱ ፍላጎት ነው፤ እኛም ለጥሪው ታዛዥ መሆን አለብን። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ኢየሱስ በሰንበት መፈወስን አስመልክቶ የጠየቀው ጥያቄ ፈሪሳውያንን ዝም ያሰኘው ለምንድን ነው?👉ራስን ዝቅ ማድረግና ከፍ ማለት (ቁ. 11) በመንፈሳዊና በማህበራዊ ሕይወት ውስጥ እንዴት ይገለጣል?👉ድሆችን፣ ሽባዎችንና ዕውሮችን መጋበዝ (ቁ. 13) የሚያስገኘው በረከት ምንድን ነው?👉በታላቁ ግብዣ ምሳሌ ውስጥ ሰዎች የጠቀሷቸው ሰበቦች (ቁ. 18-20) ዛሬ ለእግዚአብሔር ጥሪ በምንሰጠው ምላሽ እንዴት ይንጸባረቃሉ?👉“አስገድደህ አስገባቸው” (ቁ. 23) የሚለው ቃል የወንጌልን አጣዳፊነት እንዴት ይገልጻል?👉መጀመሪያ የተጠሩት ሰዎች ግብዣውን ባለመቅመሳቸው (ቁ. 24) ምን አይነት መንፈሳዊ ኪሳራ ገጠማቸው?👉እውነተኛ መስተንግዶ (Hospitality) ከክርስትና እሴቶች ጋር እንዴት ይያያዛል?👉“በእግዚአብሔር መንግሥት እንጀራ የሚበላ ብፁዕ ነው” (ቁ. 15) ላለው ሰው የኢየሱስ ምላሽ ምን ነበር?

ምልከታ እና ትርጓሜ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ብዙ ሕዝብ ተከትለውት ይሄዱ ነበር። ነገር ግን እርሱ የሚፈልገው ዝም ብሎ በስሜት የሚከተል ሕዝብ ሳይሆን ዋጋውን አውቆ የሚከተል እውነተኛ ደቀ መዝሙር ነው። እናቱን፣ አባቱን፣ ሚስቱን፣ ልጆቹንና የገዛ ሕይወቱን እንኳ ሳይቀር ከእኔ በላይ የማይወድ ደቀ መዝሙሬ ሊሆን አይችልም በማለት እጅግ ከባድ የሚመስል መመሪያ ሰጠ። እዚህ ላይ መጥላት ማለት በክፋት መመልከት ሳይሆን ለእግዚአብሔር የሚሰጠው ፍቅርና ቅድሚያ ከማንኛውም ምድራዊ ዝምድና በላይ መሆን እንዳለበት ለማሳየት ነው። መስቀልን ተሸክሞ መከተል ማለት ደግሞ ስለ ክርስቶስ ማንኛውንም መከራ ለመቀበልና ለዓለም ምኞት ለመሞት ዘወትር መዘጋጀትን ይጠይቃል። ይህንን የመከተል ውሳኔ በስሜት ብቻ እንዳንወስን ጌታችን ሁለት ግልጽ ምሳሌዎችን ተጠቀመ። ግንብ ሊሠራ የሚፈልግ ሰው መጀመሪያ ተቀምጦ የሚጨርሰው መሆኑንና ወጪውን እንደሚሰላ ሁሉ፣ እኛም ክርስቶስን ለመከተል ስንነሳ የሚጠይቀውን መስዋዕትነት አስቀድመን ማወቅ ይኖርብናል። ካልሆነ ግን መሠረቱን ጥሎ መጨረስ ባቃተው ጊዜ ሰዎች ሁሉ ይስቁበታል። እንዲሁም ሌላውን ንጉሥ ሊወጋ የሚሄድ ንጉሥ በአሥር ሺህ ሆኖ በሃያ ሺህ የሚመጣበትን ጠላት መቋቋም እንደሚችል አስቀድሞ ይመክራል። ክርስትና ዝም ብሎ የሚጀመር ሳይሆን ሙሉ ማንነትን ለጌታ አሳልፎ ለመስጠት የሚደረግ ጥልቅ ውሳኔ ነው። ከሁሉ በላይ ደግሞ ያለውን ሁሉ የማይተው ደቀ መዝሙሬ ሊሆን አይችልም በማለት ምድራዊ ንብረትና ፍላጎት ከጌታ ፍቅር እንዳይበልጡ አሳሰበ። በትምህርቱም ማጠቃለያ ላይ ስለ ጨው ተናገረ። ጨው መልካም ነው፤ ነገር ግን አልጫ ቢሆን ጣዕሙን በምን ሊመልሱት ይችላሉ? አልጫ የሆነ ጨው ለምድርም ቢሆን ለፋንድያም ቢሆን አይጠቅምም፤ ወደ ውጭ ይጥሉታል እንጂ። ጨው ለምግብ ጣዕም እንደሚሰጥና ብስባትን እንደሚከላከል ሁሉ፣ ደቀ መዝሙርም በዓለም መካከል ሲኖር የተለየ ጣዕምና የቅድስና ሕይወት ሊኖረው ይገባል። ዋጋውን ከፍሎ የማይከተልና በባሕርዩ ከዓለም የማይለይ አማኝ እንደ አልጫ ጨው ለምንም የማይጠቅም ይሆናል። ስለዚህ የሚሰማ ጆሮ ያለው ይስማ በማለት እውነተኛውን የመከተል ትርጉም እንድንረዳ ጥሪውን አቀረበ። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ኢየሱስ ቤተሰብን “መጥላት” አለበት (ቁ. 26) ማለቱ ቅድሚያ ስለ መስጠት እንጂ ስለ ጥላቻ አለመሆኑን እንዴት እንረዳዋለን?👉“ወጪን መተመን” (ቁ. 28) በደቀ መዝሙርነት ጉዞ ውስጥ ለምን አስፈላጊ ሆነ?👉መስቀሉን የማይሸከም ደቀ መዝሙር ሊሆን የማይችለው በምን ምክንያት ነው?👉ከንብረት ሁሉ አለመሸሽ (አለመተው) (ቁ. 33) ከመከተል ጋር ያለው ግንኙነት ምንድን ነው?👉የአልጫ ጨው ምሳሌ (ቁ. 34-35) ለክርስቲያኖች ምን አይነት ማስጠንቀቂያ ይሰጣል?👉ኢየሱስ እነዚህን ከባድ ቃላት ለተከተሉት ብዙ ሕዝብ የተናገረው ለምን ይመስላችኋል?👉የደቀ መዝሙርነት ዋጋ ዛሬ በምቾት ዓለም ውስጥ ላለ ክርስቲያን ምን ትርጉም አለው?👉የንጉሡ ምሳሌ (ቁ. 31-32) ስለ መንፈሳዊ ውጊያና ስምምነት ምን ያስተምረናል?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ አምስት የእግዚአብሔርን ርኅራኄና የጠፋውን ነፍስ ለመፈለግ ያለውን ጉጉት የሚያሳይ የመጽሐፍ ቅዱስ ዕንቁ ነው። ታሪኩ የሚጀምረው ኃጢአተኞችና ቀራጮች ጌታን ለመስማት ወደ እርሱ ሲቀርቡ ነው። ፈሪሳውያን ግን ይህንን በማየታቸው ጌታ ኃጢአተኞችን በመቀበሉና ከእነርሱ ጋር በመብላቱ ቅሬታቸውን መግለጽ ጀመሩ። ጌታችንም የእግዚአብሔርን ልብና ለሰው ልጅ ያለውን ዋጋ ለማሳየት እነዚህን ሁለት ተከታታይ ምሳሌዎች ተረከላቸው። የመጀመሪያው ታሪክ ስለ ጠፋው በግ ነው። መቶ በጎች ያሉት አንድ እረኛ አንዱ ቢጠፋበት ዘጠና ዘጠኙን በበረሃ ትቶ የጠፋውን እስኪያገኘው ድረስ ይፈልገዋል። እዚህ ላይ ልብ ሊባል የሚገባው ነጥብ እረኛው በጎቹ ዘጠና ዘጠኝ ስለሆኑ በአንዱ መጥፋት ቸል አለማለቱ ነው። ለእግዚአብሔር እያንዳንዱ ነፍስ ትልቅ ዋጋ አላት። በጉን ባገኘው ጊዜ ደስ ብሎት በጫንቃው ተሸክሞ ወደ ቤት ያመጣዋል። ይህም ጌታ እኛን ወደ ራሱ የሚመልስበትን መንገድና ለእኛ ያለውን ጥንቁቅ እንክብካቤ ያሳያል። በሰማይም ንስሐ ከማያስፈልጋቸው ከዘጠና ዘጠኝ ጻድቃን ይልቅ ንስሐ በሚገባ በአንድ ኃጢአተኛ ታላቅ ደስታ ይሆናል። ሁለተኛው ምሳሌ ደግሞ አሥር ድሪም (ሳንቲም) ስላላትና አንዱ ስለጠፋባት ሴት ይተርካል። ሴቲቱ የጠፋውን ሳንቲም ለማግኘት መብራት አብርታ ቤቱን ትጠርጋለች፤ እስክታገኘውም ድረስ በጥንቃቄ ትፈልጋለች። ሳንቲሙ ግዑዝ ነገር ቢሆንም ለባለቤቱ ግን ትልቅ ዋጋ ነበረው። እኛም በኃጢአት ምክንያት ብንጠፋም እንኳ በእግዚአብሔር ፊት ያለን የፍጥረት ክብር አይቀንስም። እግዚአብሔርም እንደዚች ሴት እኛን ለማግኘት በቃሉ ብርሃንና በመንፈሱ ይፈልገናል። ካገኘችውም በኋላ ወዳጆቿንና ጎረቤቶቿን ጠርታ አብራችሁኝ ደስ ይበላችሁ ትላለች። እነዚህ ሁለት ታሪኮች የሚያስተምሩን እግዚአብሔር የጠፋውን የሚፈልግ አምላክ መሆኑን ነው። እኛ ወደ እርሱ መምጣት ስላቃተን እርሱ ራሱ እኛን ፍለጋ መጥቷል። እውነተኛ ንስሐ በሰማይ መላእክት ፊት ታላቅ ደስታን ይፈጥራል። ዛሬም ጌታ እያንዳንዱን ሰው በስሙ ያውቀዋል፤ ከጠፋበትም ስፍራ ሊመልሰው ይፈልጋል። የሰማይ ደስታ ተካፋይ መሆን የምንችለውም የጌታን የፍቅር ጥሪ ሰምተን ወደ ቤቱ ስንመለስ ነው። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉እረኛው ዘጠና ዘጠኙን በምድረ በዳ ትቶ አንዱን ፍለጋ መሄዱ ስለ እግዚአብሔር ግላዊ ፍቅር ምን ይነግረናል?👉ሴቲቱ ሳንቲሟን ለማግኘት መብራት ማብራቷና ቤቷን መጥረጓ ስለ እግዚአብሔር ፍለጋ ጥረት ምን ያስተምረናል?👉“በሰማይ ደስታ ይሆናል” (ቁ. 7፣ 10) መባሉ ስለ መላእክትና ስለ እግዚአብሔር ልብ ምን ይገልጻል?👉ኃጢአተኞች ወደ ኢየሱስ መቅረባቸውና ፈሪሳውያን ማጉረምረማቸው የሁለት ዓለም አተያዮች ግጭት መሆኑን እንዴት እንረዳዋለን?👉የጠፋውን ማግኘትና ከጎረቤቶች ጋር ደስታን መካፈል በቤተ ክርስቲያን ውስጥ እንዴት ይፈጸማል?👉በአንድ ኃጢአተኛ ንስሐ መግባት ላይ ያለን ደስታ ከእግዚአብሔር ደስታ ጋር ይመሳሰላል?👉ሳንቲሙ ራሱን ፈልጎ ማግኘት እንደማይችል ሁሉ ኃጢአተኛውም የእግዚአብሔር ፍለጋ ለምን አስፈለገው?👉እነዚህ ምሳሌዎች ኢየሱስ ከቀራጮች ጋር መብላቱን እንዴት ያጸድቁለታል?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ አምስት ማጠቃለያ ላይ የሚገኘው ይህ ታሪክ በቤተክርስቲያን ታሪክ ውስጥ እጅግ ከሚታወቁና የሰውን ልጅ ማንነት ከሚገልጡ ታሪኮች አንዱ ነው፡፡ ታሪኩ የሚጀምረው አንድ አባት ሁለት ልጆች ነበሩት በማለት ነው፡፡ ታናሹ ልጅ ገና አባቱ በሕይወት እያለ የአባቱን ሞት እንደመመኘት የሚቆጠረውን ድፍረት በማሳየት የድርሻውን አወርሰኝ በማለት ጠየቀ፡፡ አባቱም ገንዘቡን አካፈለው፡፡ ይህ ታናሽ ልጅ ወደ ሩቅ አገር ሄዶ ገንዘቡን በዝሙትና ያለ ሥርዓት በመኖር አባከነው፡፡ በዚያ አገርም ከባድ ረሃብ በሆነ ጊዜ ምንም የሚበላው አጥቶ የአሕዛብ እሪያዎችን (አሳማዎችን) ወደ መጠበቅ ዝቅ አለ፡፡ አሳማዎቹ ከሚበሉት ፍሬ እንኳ ሊመገብ ቢመኝ የሚሰጠው አጣ፡፡ ይህ የሰው ልጅ ከእግዚአብሔር ርቆ በኃጢአት ሲወድቅ የሚደርስበትን የሞራልና የሕይወት ውድቀት በግልጽ ያሳያል፡፡ ታናሹ ልጅ ወደ ልቡ በተመለሰ ጊዜ በአባቱ ቤት ያሉ አገልጋዮች እንጀራ እንደሚተርፋቸው አስቦ ተነሥቶ ወደ አባቱ ለመመለስ ወሰነ፡፡ “አባት ሆይ፥ በሰማይና በፊትህ በደልሁ” በማለት የንስሐ ቃሉን አዘጋጀ፡፡ እዚህ ላይ ንስሐ ማለት ወደ ልብ መመለስና የተሳሳተውን መንገድ ትቶ ወደ አባቱ (ወደ እግዚአብሔር) መገስገስ መሆኑን እንረዳለን፡፡ ገና ሩቅ ሳለ አባቱ አየውና አዘነለት፤ ሮጦም አንገቱን አቀፈውና ሳመው፡፡ አባቱ ልጁ ንስሐውን ተናግሮ እስኪጨርስ እንኳ አልጠበቀም፤ ይልቁንም ምርጥ ልብስ አምጡለት፣ ደለባውን ጥጃ እረዱ፣ በእጁ ቀለበት በእግሩም ጫማ አድርጉለት በማለት ድግስ አዘዘ፡፡ ይህ የአባት ፍቅር እግዚአብሔር ንስሐ ለሚገባ ኃጢአተኛ ያለውን ያልተገደበ ይቅርታና አክብሮት ያሳያል፡፡ አባቱ ልጁን የተቀበለው እንደ አገልጋይ ሳይሆን እንደ ቀድሞ ልጁነቱ ነበር፡፡ በዚህ ታላቅ ደስታ መካከል ግን ሌላው የቤት ልጅ የሆነው ታላቁ ወንድም ከእርሻ ሲመለስ የዘፈንና የደስታ ድምፅ ሰማ፡፡ የሆነውን ነገር ሲረዳ ግን እጅግ ተቆጥቶ ወደ ቤት መግባት አልፈለገም፡፡ ይህ ታላቅ ወንድም ምንም እንኳ በአካሉ ከአባቱ ጋር ቢኖርም፣ በልቡ ግን ከአባቱ ፍቅር የራቀ ነበር፡፡ ለአባቱ የሚሰጠው አገልግሎት በፍቅር ሳይሆን በግዴታና እንደ ባሪያ ሥራ ነበር፡፡ “እነሆ፥ ይህን ያህል ዘመን እንደ ባሪያ ተገዝቼልሃለሁ” ማለቱ ለዚህ ምስክር ነው፡፡ ከጓደኞቹ ጋር ደስ እንዲለው አንዲት ጠቦት እንኳ እንዳልተሰጠው በማማረር አባቱን ወቀሰ፡፡ ይህ የፈሪሳውያንና ራሳቸውን ጻድቅ አድርገው የሚቆጥሩ ሰዎች ምሳሌ ነው፡፡ አባቱ ግን ወደ ውጭ ወጥቶ ለመነው፤ “ልጄ ሆይ፥ አንተ ሁልጊዜ ከእኔ ጋር ነህ፥ ለእኔ የሆነውም ሁሉ የአንተ ነው” በማለት መለሰለት፡፡ ታሪኩ የሚደመደመው ይህ ወንድምህ ሞቶ ነበርና ሕያው ሆኗል፣ ጠፍቶም ነበርና ተገኝቷል በማለት ነው፡፡ ይህ ክፍል የሚያስተምረን ሁለት ዓይነት የጠፉ ልጆች እንዳሉ ነው፡፡ አንደኛው ከቤት ወጥቶ በግልጽ ኃጢአት የጠፋው ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ በቤት ውስጥ እያለ በራስ ጽድቅና በፍቅር ማጣት የጠፋው ነው፡፡ እግዚአብሔር አባት ለሁለቱም እኩል ፍቅር አለው፤ ለሁለቱም ወደ ደስታው እንዲገቡ ጥሪ ያደርጋል፡፡ እኛም በልባችን ያለውን የራስ ጽድቅ ጥንካሬ ሰብረን በወንድማችን መመለስ ደስ ሊለንና የአባታችንን መሐሪ ልብ ልንመስል ይገባል፡፡ እውነተኛ ደስታ የሚገኘው በይቅርታና በአባት ቤት ኅብረት ውስጥ ነው፡፡ ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ታናሹ ልጅ ሀብቱን እንዲሰጠው መጠየቁና ወደ ሩቅ አገር መሄዱ ስለ ነጻ ፈቃድና ስለ ኃጢአት ምን ያስተምረናል?👉ልጁ እሪያዎችን እስከመጠበቅ መውረዱ (ቁ. 15-16) ለይሁዲው ማህበረሰብ ምን ያህል ውርደት እንደነበረ እንዴት እንረዳዋለን?👉“ወደ ልቡ ተመለሰ” (ቁ. 17) የሚለው አገላለጽ ስለ እውነተኛ ንስሐ ጅምር ምን ይናገራል?👉አባቱ ልጁን ገና ሩቅ ሳለ አይቶ መሮጡና መሳሙ ስለ እግዚአብሔር ይቅርታ ፍጥነት ምን ይነግረናል?👉ታላቁ ወንድም ወደ ቤት ለመግባት እምቢ ማለቱ (ቁ. 28) የፈሪሳውያንን ባሕርይ እንዴት ይወክላል?👉“ይህ ወንድምህ ሞቶ ነበርና ሕያው ሆኗል” (ቁ. 32) የሚለው ቃል ስለ መንፈሳዊ ሞትና ሕይወት ምን ይላል?👉አባቱ ለታላቁ ልጅ የሰጠው ምላሽ (ቁ. 31) ስለ እግዚአብሔር ባለጠግነት ምን ያስተምረናል?👉ቀለበት፣ ልብስና ጫማ ለልጁ መሰጠቱ ስለ መመለስና ስለ ልጅነት መብት ምን ይገልጻል?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ ስድስት መጀመሪያ ላይ የምናገኘው የአመጸኛው መጋቢ ምሳሌ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉ እጅግ አነጋጋሪና ጥልቅ ትምህርት ካላቸው ክፍሎች አንዱ ነው፡፡ ታሪኩ የሚጀምረው ንብረቱን የሚያባክንበት መጋቢ ስለነበረው አንድ ባለጸጋ ሰው ነው፡፡ ባለጸጋው መጋቢውን ጠርቶ የሥራውን ሒሳብ እንዲያወርድና ከሥራውም እንደሚባረር ነገረው፡፡ መጋቢው በዚያች ሰዓት የገጠመውን ፈተናና የወደፊት ሕይወቱን አሰበ፡፡ መቆፈር አይችልም፤ መለመንም ያፍራል፡፡ ስለዚህ አንድ ብልሃት ዘየደ፡፡ የጌታውን ባለዕዳዎች አንድ በአንድ እየጠራ የዕዳቸውን መጠን እንዲቀንሱ አደረገ፡፡ መቶ ማድጋ ዘይት ነበረብኝ ያለውን ሃምሳ ብለህ ጻፍ አለው፤ መቶ መስፈሪያ ስንዴ ነበረብኝ ያለውንም ሰማንያ ብለህ ጻፍ አለው፡፡ ይህን ያደረገው ከሥራው ሲወጣ እነዚህ ሰዎች በቤታቸው እንዲቀበሉትና ውለታ እንዲውሉለት ነበር፡፡ የሚገርመው ነገር ባለቤቱ ይህን የአመጸኛውን መጋቢ ተግባር በሰማ ጊዜ ስለ ብልህነቱ አመሰገነው፡፡ ጌታችን ኢየሱስ ይህንን ታሪክ የተረከው አመጽን ወይም ታማኝነት ማጣትን ለማበረታታት ሳይሆን፣ የዚህ ዓለም ልጆች ለሥጋዊ ሕይወታቸው የሚያሳዩትን ጥንቃቄና ብልህነት የብርሃን ልጆች ለዘላለማዊ ሕይወታቸው እንዲጠቀሙበት ለማስተማር ነው፡፡ መጋቢው ያለው ጊዜ አጭር መሆኑን አውቆ ለወደፊቱ ዋስትና የሚሆን ኢንቨስትመንት አደረገ፡፡ እኛም የተሰጠን ምድራዊ ሀብትና ጊዜ አላፊ መሆኑን ተረድተን፣ ለዘላለም በሚጠቅም ተግባር ላይ ልናውለው ይገባል፡፡ ምድራዊ ሀብት እውነተኛው ሀብት ሳይሆን፣ በእውነተኛውና በሰማያዊው ሀብት ላይ ታማኝ እንድንሆን የምንፈተንበት ትንሹ ነገር ነው፡፡ በታሪኩ መጨረሻ ላይ ጌታችን በትንሹ የታመነ በብዙ ደግሞ ይታመናል፤ በትንሹም ዓመፀኛ የሆነ በብዙ ደግሞ ዓመፀኛ ይሆናል በማለት ታላቅ መንፈሳዊ መርህ አስቀመጠ፡፡ እዚህ ላይ ትንሹ ነገር የተባለው ምድራዊ ገንዘብና ንብረት ሲሆን፣ ብዙው ደግሞ ሰማያዊውና እውነተኛው መንፈሳዊ በረከት ነው፡፡ አንድ ሰው በምድራዊ ሀብቱ ላይ ለእግዚአብሔር ክብርና ለወንድሞቹ ፍቅር ታማኝ ካልሆነ፣ እውነተኛውን ሰማያዊ ሀብት እንዴት ሊቀበል ይችላል? ገንዘብ ጌታ ሊሆን አይገባውም ይልቁንም አገልጋይ መሆን አለበት፡፡ ጌታችን ትምህርቱን የደመደመው ለሁለት ጌቶች መገዛት የሚችል ማንም የለም በማለት ነው፡፡ አንዱን ወዶ ሌላውን ይጠላል፤ ወይም አንዱን አክብሮ ሌላውን ይንቃል፡፡ እግዚአብሔርንና ገንዘብን (ማሞንን) በአንድነት ማገልገል አይቻልም፡፡ ገንዘብ በልባችን ዙፋን ላይ ሲቀመጥ ጣዖት ይሆናል፤ በእግዚአብሔር እጅ ሲሆን ግን የወንጌልና የምሕረት መሣሪያ ይሆናል፡፡ ስለዚህ እንደ አመጸኛው መጋቢ ጊዜያችን ሳያልቅ ምድራዊ ሀብታችንን ለዘላለም ቤት በሚሆን በጎ ሥራ ላይ ማዋል የብልህነት መንገድ ነው፡፡ የክርስትና ሕይወት ነገን ዛሬ ማቀድና ዘላለማዊውን መኖሪያ በእምነት ማዘጋጀት ነው፡፡ ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ጌታው መጋቢውን ያደነቀው ስለ አመጽነቱ ሳይሆን ስለ “ብልህነቱ” (ቁ. 8) መሆኑን እንዴት እንረዳዋለን?👉“የዓለም ልጆች ከብርሃን ልጆች ይልቅ ለትውልዳቸው ብልሆች ናቸው” የሚለው ቃል ምን ያስጠነቅቀናል?👉በዓመጻ ገንዘብ ወዳጆችን ማፍራት (ቁ. 9) ማለት ሀብትን ለዘላለማዊ ጥቅም ማዋል ማለት የሆነው እንዴት ነው?👉በትንሽ ነገር ታማኝ መሆን በትልቅ ነገር (በእውነተኛ ባለጠግነት) ላይ ላለው ታማኝነት መሠረት የሚሆነው እንዴት ነው?👉ገንዘብን (ማሞን) እንደ ጌታ ማገልገል ለእግዚአብሔር ያለንን ታማኝነት እንዴት ይጎዳዋል?👉መጋቢው ለወደፊት ቀውሱ ያደረገው ዝግጅት እኛ ለዘላለማዊ ሕይወት ልናደርገው ከሚገባ ዝግጅት ጋር እንዴት ይመሳሰላል?👉“የሌላው በሆነው ነገር ካልታመናችሁ የራሳችሁን ማን ይሰጣችኋል?” (ቁ. 12) የሚለው ቃል ምን ትርጉም አለው?👉ገንዘብን እንደ መሣሪያ እንጂ እንደ ውድ ሀብት አለማየት ለምን አስፈለገ?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ ስድስት የመጨረሻው ክፍል በምድር ላይ ስላለው አኗኗራችንና ከሞት በኋላ ስላለው ዘላለማዊ እውነታ እጅግ ጠንከር ያለና ልብን የሚመረምር ትምህርት ይዟል፡፡ ታሪኩ የሚጀምረው ገንዘብን ይወዱ የነበሩ ፈሪሳውያን ጌታችን ቀደም ሲል ያስተማረውን ትምህርት ሲንቁ በማየቱ ነው፡፡ ጌታችን በሰው ዘንድ ከፍ ያለ በእግዚአብሔር ፊት ርኩሰት መሆኑን ከገለጸ በኋላ የባለጸጋውንና የአልዓዛርን ታሪክ ተረከላቸው፡፡ በምድር ላይ ሳሉ እነዚህ ሁለት ሰዎች እጅግ በጣም የተራራቀ ሕይወት ነበራቸው፡፡ ስሙ ያልተጠቀሰው ባለጸጋ ቀይ ግምጃና ቀጭን የተልባ እግር ልብስ እየለበሰ በየቀኑ በታላቅ ደስታ ይኖር ነበር፡፡ በአንጻሩ ግን አልዓዛር የተባለው ደኃ በቁስል ተወርሮ በባለጸጋው ደጅ ተኝቶ ነበር፡፡ አልዓዛር ከባለጸጋው ማዕድ የሚወድቀውን ፍርፋሪ እንኳ ለመመገብ ይመኝ ነበር፤ ውሾችም መጥተው ቁስሉን ይልሱለት ነበር፡፡ ይህ የሚያሳየው ባለጸጋው ለራሱ ደስታ ብቻ ይኖር እንደነበርና በደጁ ያለውን የተቸገረ ወንድሙን ግን ቸል ማለቱን ነው፡፡ ሞት በመጣ ጊዜ ግን ሁኔታዎች በሙሉ ተገላበጡ፡፡ ደኃው አልዓዛር ሞተና በመላእክት ወደ አብርሃም እቅፍ ተወሰደ፡፡ ባለጸጋውም ደግሞ ሞተና ተቀበረ፡፡ በሲኦልም በሥቃይ ላይ ሳለ አሻቅቦ አየና አብርሃምን በሩቅ አየው፣ አልዓዛርንም በእቅፉ ተመለከተው፡፡ በሕይወት ዘመኑ ለአልዓዛር ፍርፋሪ ያልሰጠው ባለጸጋ፣ አሁን ግን አልዓዛር የጣቱን ጫፍ በውኃ ነክሮ ምላሱን እንዲያበርድለት ተማጸነ፡፡ አብርሃም ግን በምድር ላይ ሳሉ የነበራቸውን ልዩነትና አሁን ደግሞ በመካከላቸው የጸና ታላቅ ገደል መኖሩን አስታወሰው፡፡ ባለጸጋው ለራሱ የሚሆን ተስፋ ሲያጣ ወደ አባቱ ቤት ተመልሶ ለአምስቱ ወንድሞቹ እንዲመሰክርላቸው አልዓዛርን እንዲልክለት ለመነ፡፡ ወንድሞቹ ወደዚህ የሥቃይ ስፍራ እንዳይመጡ ማስጠንቀቂያ እንዲሰጣቸው ፈለገ፡፡ አብርሃም ግን ሙሴና ነቢያት ማለትም የእግዚአብሔር ቃል አሉላቸው፣ እነርሱን ይስሙ በማለት መለሰለት፡፡ ባለጸጋውም ከሙታን አንዱ ተነስቶ ቢሄድላቸው ንስሐ ይገባሉ በማለት ቢከራከርም፣ አብርሃም ግን ሙሴንና ነቢያትን የማይሰሙ ከሆነ ከሙታን እንኳ አንድ ቢነሳ አይታመኑም በማለት ንግግሩን ደመደመ፡፡ ልክ አንድ ተማሪ ዓመቱን ሙሉ ሳይማርና መጻሕፍትን ሳያነብ ቆይቶ የፈተናው ቀን ሲደርስ እንዲረዳው ሌላ ሰው ቢለምን እንደማይጠቅመው ሁሉ፣ እኛም ዛሬ የተሰጠንን የእግዚአብሔር ቃል ቸል ብለን በዚያኛው ዓለም መፍትሔ ፍለጋ ብንጮህ ትርጉም አይኖረውም፡፡ ከዚህ ታሪክ የምንማረው ዋናው ቁምነገር፣ ዘላለማዊ ሕይወታችን የሚወሰነው በምድር ላይ ሳለን ለእግዚአብሔር ቃል በምንሰጠው ምላሽና ለባልንጀራችን በምናሳየው ፍቅር መሆኑን ነው፡፡ እግዚአብሔር የሰጠንን ሀብትና ዕድል ለራሳችን ደስታ ብቻ ስንጠቀምበት፣ በዙሪያችን ያሉትን የተቸገሩትን ቸል ስንል የልባችንን መደንደን እናሳያለን፡፡ ከሞት በኋላ ሁለተኛ ዕድል የለም፤ ስለዚህ ዛሬ የእግዚአብሔርን ቃል ሰምተን ልባችንን ልንከፍትና ንስሐ ልንገባ ይገባል፡፡ ተአምራትን ከመፈለግ ይልቅ በእጃችን ባለው የእግዚአብሔር ቃል ላይ መታመን የብልህነት መንገድ ነው፡፡ ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉የባለጸጋው ትልቁ ኃጢአት ምን ነበር? (ሀብታም መሆኑ ወይስ በደጁ ያለውን አልዓዛርን ችላ ማለቱ?)👉በሞት በኋላ ባለው ሕይወት ውስጥ በአልዓዛርና በባለጸጋው መካከል የታየው ታላቅ ገደል (ቁ. 26) ምን ያስተምረናል?👉ባለጸጋው ለወንድሞቹ ማስጠንቀቂያ እንዲላክ መጠየቁና የአብርሃም ምላሽ (ቁ. 29) ስለ መጽሐፍ ቅዱስ በቂነት ምን ያሳያል?👉“ሙሴና ነቢያት አሉላቸው” የሚለው ቃል ለቃል እግዚአብሔር ሊኖረን የሚገባውን ክብር እንዴት ይገልጻል?👉አንድ ሰው ከሙታን ተለይቶ ቢነሳ እንኳ የማያምኑ ሰዎች የሚኖሩት ለምንድን ነው?👉ይህ ታሪክ ስለ ገሃነምና ስለ መንግሥተ ሰማያት እውነታ ምን አይነት ስዕል ይሰጠናል?👉በደጃችን ላሉት “አልዓዛሮች” ያለን አመለካከት በዘላለማዊ ተጽዕኖው እንዴት ይታያል?👉ባለጸጋው ስም አልተሰጠውም አልዓዛር ግን ስም ተሰጥቶታል፤ ይህ ስለ እግዚአብሔር እይታ ምን ይነግረናል?

ምልከታ እና ትርጓሜ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚህ የሉቃስ ወንጌል ክፍል ውስጥ ለእውነተኛ ደቀ መዛሙርቱ በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው ሊተገብሯቸው የሚገቡ አራት መሠረታዊ መመሪያዎችን ሰጥቷል፡፡ እነዚህም ስለ ማሰናከያ፣ ስለ ይቅርታ፣ ስለ እምነትና ስለ ትሕትና የሚያስተምሩ ናቸው፡፡ ማሰናከያ መምጣቱ የማይቀር ቢሆንም፣ ሰዎችን ወደ ኃጢአት በሚመራው ሰው ላይ ግን ከባድ ፍርድ እንዳለ ጌታችን አስጠነቀቀ፡፡ በተለይም እምነታቸው ገና በጅምር ላይ ያሉትን “ታናናሾችን” የሚያሰናክል ሰው የወፍጮ ድንጋይ በአንገቱ ታስሮ ወደ ባሕር ቢጣል ይሻለዋል በማለት የጉዳቱን ከባድነት ገለጸ፡፡ ይህ የሚያስተምረን የእኛ አኗኗርና ንግግር በሌሎች መንፈሳዊ ጉዞ ላይ እንቅፋት እንዳይሆን ምን ያህል ጥንቃቄ ማድረግ እንዳለብን ነው፡፡ ይቅርታን በተመለከተ ጌታችን የሰጠው ትእዛዝ ለሰዎች ባሕርይ እጅግ ከባድ ነው፡፡ ወንድምህ ቢበድልህ ገሥጸው፣ ንስሐም ቢገባ ይቅር በለው በማለት አስተማረ፡፡ በቀን ሰባት ጊዜ እንኳ ቢበድልህና ሰባት ጊዜ ተመልሶ ንስሐ ቢገባ ይቅር ማለት እንደሚገባን በመግለጽ፣ ይቅርታ ገደብ የሌለውና ዘወትር የሚደረግ የልብ ተግባር መሆኑን አሳሰበ፡፡ ይቅርታ የእኛ ስሜት ሳይሆን የጌታችን ትእዛዝ ነው፡፡ ሐዋርያት የነዚህን ትምህርቶች ከባድነት ተረድተው “እምነት ጨምርልን” በማለት ለመኑት፡፡ ጌታችንም የሰናፍጭ ቅንጣት የሚያህል እምነት ቢኖራችሁ ይህን ሾላ “ተነቅለህ ወደ ባሕር ተተከል” ብትሉት ይታዘዝላችኋል በማለት መለሰላቸው፡፡ እዚህ ላይ ትኩረቱ የእምነቱ መጠን ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ላይ የሚደረግ ጥቂት እምነት እንኳ ተራራ የሚያክልን ችግር መፍታትና ተፈጥሮን የሚጻረሩ የሚመስሉ ነገሮችን መለወጥ እንደሚችል ማሳየት ነው፡፡ በመጨረሻም ጌታችን የባሪያንና የጌታን ምሳሌ በመጥቀስ ስለ ትሕትና አስተማረ፡፡ አንድ አገልጋይ ከእርሻ ውሎ ሲመለስ ጌታው “በል ወዲያው መጥተህ በማዕድ ተቀመጥ” አይለውም፤ ይልቁንም “የምበላውን አዘጋጅልኝ፣ ታጥቀህም አገልግለኝ” ይለዋል፡፡ አገልጋዩም የታዘዘውን ሁሉ ስላደረገ ጌታው ውለታ እንደተዋለለት አይቆጥርም፡፡ እኛም የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ሁሉ ከፈጸምን በኋላ “ልናደርገው የሚገባንን አድርገናልና የማንረባ ባሪያዎች ነን” ማለት ይኖርብናል፡፡ ይህ የሚያስተምረን አገልግሎታችን ለእግዚአብሔር የምንውለው ውለታ ሳይሆን፣ ከእርሱ ጸጋ የተነሳ ልንወጣው የሚገባን ታላቅ ክብር መሆኑን ነው፡፡ ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ትንንሾችን የሚያሰናክል ሰው መጨረሻው ከወፍጮ ድንጋይ ጋር ወደ ባሕር ከመጣል የከፋ የሚሆነው ለምንድን ነው?👉ይቅርታ ማድረግ የሰባት ጊዜ ገደብ የሌለው መሆኑ ለእኛ ለክርስቲያኖች ምን አይነት ኃላፊነት ይሰጠናል?👉ደቀ መዛሙርቱ “እምነት ጨምርልን” ማለታቸውና የኢየሱስ የሰናፍጭ ቅንጣት ምሳሌ (ቁ. 5-6) ምን ያሳያል?👉የእግዚአብሔርን ትዕዛዝ ከፈጸምን በኋላ “የማንረባ ባሪያዎች ነን” (ቁ. 10) ማለት ለምን አስፈለገ?👉የባሪያውና የጌታው ምሳሌ ስለ አገልግሎትና ስለ ጸጋ ምን ያስተምረናል?👉በሕይወታችን ውስጥ “ማሰናከያ” ላለመሆን ምን አይነት ጥንቃቄ ማድረግ አለብን?👉እምነት በብዛቱ ሳይሆን በምንጩ (በእግዚአብሔር ኃይል) ላይ መደገፉን እንዴት እንረዳለን?👉ይቅርታ ማድረግ ከእምነት እድገት ጋር እንዴት ይያያዛል?