ዘሩባቤል፣ ኢያሱ እና የተቀሩት የእስራኤል አባቶች፣ ሳምራውያን ቤተመቅደሱን አብረን እንሥራ ሲሉ በጥብቅ የከለከሉበት ምክንያት የዘር ጥላቻ ሳይሆን፣ ጥልቅ የሆነ መንፈሳዊ፣ ታሪካዊ እና ኪዳናዊ መሠረት ያለው ነው።
የተቀላቀለና የረከሰ እምነት (Syncretism)
እነዚህ በአካባቢው የነበሩ ሕዝቦች (ሳምራውያን) የእስራኤል ሰሜናዊ መንግሥት በአሦር ከተማረከ በኋላ፣ የአሦር ንጉሥ ከተለያዩ አሕዛብ አገራት አምጥቶ ያሰፈራቸው ድብልቅ ሕዝቦች ነበሩ። እነዚህ ሰዎች አብረን እንሥራ ሲሉ እኛም እንደ እናንተ አምላካችሁን እንፈልጋለን ብለው ነበር። ነገር ግን እምነታቸው እግዚአብሔርን ከሌሎች የጣዖት አማልክት ጋር የቀላቀለ ርኩስ አምልኮ ነበር። መጽሐፍ ቅዱስ ስለ እነርሱ ሲመሰክር፣ እግዚአብሔርን ይፈሩ ነበር፥ ከአሕዛብም ልማድ እንደ ወሰዱ አማልክቶቻቸውን ያመልኩ ነበር (2ነገ 17:33)። አምላካችን እግዚአብሔር ደግሞ ቅንዓት ያለው አምላክ በመሆኑ፣ ከጣዖት ጋር የተቀላቀለን አምልኮና አገልግሎት ፈጽሞ አይቀበልም።
የምርኮው መራራ ትምህርት
ከባቢሎን ምርኮ የተመለሱት አይሁድ ለሰባ ዓመታት በባርነት መከራ ያዩት አባቶቻቸው ከእንደዚህ ዓይነት አሕዛብ ጋር በመቀላቀላቸውና እምነታቸውን በማርከሳቸው መሆኑን ጠንቅቀው ያውቁ ነበር። ስለዚህ ይህ አዲስ ትውልድ ያንን አሳዛኝ ታሪክ ላለመድገም ቆርጦ ተነስቶ ነበር። ከማያምኑ እና ልባቸው ላልተገረዘ ሰዎች ጋር በመንፈሳዊ አገልግሎት አብሮ መሥራት (መጠመድ) መንፈሳዊ ውድቀትን እንደሚያመጣ ስለተረዱ፣ ጥያቄውን በማያሻማ ሁኔታ ውድቅ አደረጉት።
እውነተኛው የጠላት ዓላማ (Infiltration)
ሳምራውያን አብረን እንሥራ ያሉት ለእግዚአብሔር ቤት ተቆርቁረው ወይም እውነተኛ አምልኮ ፈልገው አልነበረም። ዋነኛ ዓላማቸው ወደ እስራኤላውያን ማኅበር ሰርገው በመግባት የቤተመቅደሱን ሥራ ከውስጥ ሆነው ለመቆጣጠር፣ ለማዳከምና በመጨረሻም ለማፍረስ ነበር። ይህንንም የሐሰት ማንነታቸውን ወዲያውኑ አሳይተዋል። አይሁድ አብረን አንሠራም ብለው በከለከሉአቸው ጊዜ፣ ወዲያውኑ ፊታቸውን አዙረው የይሁዳን ሕዝብ እጅ አዝለፈለፉ፥ እንዳይሠሩም አስፈሩአቸው (ዕዝ 4:4)። እውነተኛ አምላኪዎች ቢሆኑ ኖሮ በተከለከሉ ጊዜ ወዲያውኑ ወደ ጠላትነት አይቀየሩም ነበር።
መለኮታዊና ሕጋዊ ኃላፊነት
ቤተመቅደሱን የመሥራት ኃላፊነት ከእግዚአብሔር ዘንድ የተሰጠው ቃል ኪዳኑ ላላቸው ለእስራኤላውያን ብቻ ነበር። በምድራዊው ሕግም ቢሆን፣ የፋርስ ንጉሥ ቂሮስ አዋጅ ያወጣው ለእነርሱ እንጂ ለአካባቢው ሕዝቦች አልነበረም። ለዚህም ነው ዘሩባቤልና ኢያሱ፣ ለአምላካችን ቤት መሥራት ከእናንተ ጋር ምንም ሥራ የለንም፤ የፋርስ ንጉሥ ቂሮስ እንዳዘዘን ለእስራኤል አምላክ ለእግዚአብሔር ብቻችንን እንሠራለን (ዕዝ 4:3) በማለት በድፍረት የመለሱት። የእግዚአብሔር ሥራ መሠራት ያለበት በእግዚአብሔር ሰዎች እና በእግዚአብሔር መንገድ ብቻ ነው።
ማጠቃለያ
የዘሩባቤልና የኢያሱ ውሳኔ ዛሬ ላለችው ቤተክርስቲያንም ሆነ ለእያንዳንዳችን መንፈሳዊ ሕይወት ታላቅ ማስጠንቀቂያ ነው። ሰይጣን የእግዚአብሔርን ሥራ ከውጭ ሆኖ በማስፈራራት ማቆም ካልቻለ፣ “አብረን እንሥራ” በሚል የሐሰት ኅብረት ከውስጥ ገብቶ ለማፍረስ ይሞክራል። ሐዋርያው ጳውሎስ፣ ከማያምኑ ጋር በማይመች አካሄድ አትጠመዱ፤ ጽድቅ ከዓመፅ ጋር ምን ተካፋይነት አለውና? ብሎ እንዳስጠነቀቀን (2ቆሮ 6:14)፣ እኛም በቅድስናችንና በእውነተኛው የእግዚአብሔር ቃል ላይ ምንም ዓይነት ድርድር ሳናደርግ፣ ጌታን በንጹሕ ልብ ልናገለግል ይገባናል።