የማርቆስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ

ምልከታ እና ትርጓሜ  በዚህ ክፍል ውስጥ የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ዝና በየቦታው ተሰራጭቶ ሕዝቡ ከያቅጣጫው ወደ እርሱ ሲጎርፉ እንመለከታለን። ከገሊላ ብቻ ሳይሆን ከይሁዳ ፣ ከኢየሩሳሌም ፣ ከኤዶምያስ ፣ ከዮርዳኖስ ማዶ አልፎም ተርፎ እስከ ጢሮስና ሲዶና ያሉ ሰዎች እርሱ የሚያደርገውን ድንቅ ነገር ሰምተው መጡ። ሕዝቡ እጅግ ከመብዛቱ የተነሳ ጌታ እንዳይጨናነቅ ታናሽ ታንኳ እንድትዘጋጅለት ደቀመዛሙርቱን አዘዘ። ብዙዎችን ይፈውስ ስለነበር የታመሙ ሁሉ ሊዳስሱት ይገፉት ነበር ፤ ርኩሳን መናፍስትም ባዩት ጊዜ በፊቱ እየወደቁ “አንተ የእግዚአብሔር ልጅ ነህ” እያሉ ይጮኹ ነበር። ከዚህ ሕዝባዊ ግርግር በኋላ ግን ጌታ ወደ ተራራ ወጣ ፤ በዚያም እርሱ የፈለጋቸውን ሰዎች ወደ እርሱ ጠራ ፤ እነርሱም ወደ እርሱ መጡ። በዚያም አሥራ ሁለት ሰዎችን መረጠ ፤ እነዚህም ከእርሱ ጋር እንዲኖሩ ፣ ሊሰብኩ እንዲልካቸውና በሽታን የመፈወስ እንዲሁም አጋንንትን የማውጣት ሥልጣን እንዲኖራቸው ነው። ስሞቻቸውም ከነልዩ ማንነታቸው ተመዝግበው እናገኛቸዋለን።  ይህ ታሪክ ስለ ደቀመዝሙርነትና ስለ ቤተክርስቲያን አመሠራረት እጅግ ጥልቅ የሆኑ ትምህርቶችን ይሰጠናል። በመጀመሪያ ሕዝቡ ወደ ኢየሱስ የመጣው “ያደረገውን ድንቅ ነገር ሰምተው” መሆኑን ልብ እንበል። ጌታ ዛሬም የሰዎችን ሕይወት የሚስብ መግነጢሳዊ ኃይል አለው። ነገር ግን ከሚከተለው ሰፊ ሕዝብ መካከል ጌታ ለየት ያለ ተልዕኮ ያላቸውን “የፈለጋቸውን” ለይቶ መጥራቱ ምርጫው በሰው ብቃት ላይ ሳይሆን በእግዚአብሔር ሉዓላዊ ፈቃድ ላይ የተመሠረተ መሆኑን ያሳያል።  ለምሳሌ፦ አንድ ታላቅ የሙዚቃ መሪ ለኦርኬስትራው ሰዎችን ሲመርጥ ሁሉንም ዓይነት መሣሪያ የሚጫወቱ ሰዎችን ይፈልጋል። ጌታም የመረጣቸው አሥራ ሁለቱ ሰዎች እጅግ የተለያዩ ነበሩ ፤ ዓሣ አጥማጆች ፣ ቀራጭ (ሌዊ) ፣ ቀናተኛው (ስምዖን) ፣ አልፎ ተርፎም አሳልፎ የሚሰጠው ይሁዳ ሳይቀር ይገኙበታል። ይህ የሚያሳየው ጌታ ከተለያዩ የሕይወት መስመሮች የመጡ ሰዎችን አንድ አድርጎ ለታላቅ ዓላማ እንደሚጠቀም ነው።  በተለይም ጌታ አሥራ ሁለቱን የመረጠበት ዋና ዓላማ “ከእርሱ ጋር እንዲኖሩ” መሆኑ እጅግ ይደንቃል። አንድ አገልጋይ ለሌሎች ከመላኩ በፊት መጀመሪያ ከጌታ ጋር መኖር (ኅብረት ማድረግ) አለበት። ከእርሱ ጋር ሳይኖሩ ስለ እርሱ መናገር አይቻልም። ኃይልና ሥልጣን የሚመነጨው ከዚህ የቅርብ ግንኙነት ነው። “የነጎድጓድ ልጆች” ተብለው የተጠሩት ያዕቆብና ዮሐንስ ቁጡና ስሜታዊ የነበሩ ቢሆኑም ፤ ከጌታ ጋር በቆዩበት ጊዜ ግን ወደ ታላላቅ የፍቅር አገልጋዮች ተለውጠዋል። ይህ ለእኛ የሚያስተምረን ጌታ እኛን የሚጠራን ፍጹም ሆነን ሳይሆን ፤ ከእርሱ ጋር ስንኖር ሊለውጠንና ሊቀድሰን መሆኑን ነው። ዛሬም ጌታ እኛን ወደ “ተራራው” ይጠራናል ፤ ጥሪውም በመጀመሪያ ከእርሱ ጋር እንድንሆን ከዚያም ለዓለም ምስክሮች እንድንሆን ነው።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉ከኢየሩሳሌም፣ ከኤዶምያስና ከዮርዳኖስ ማዶ የመጡት ሰዎች ብዛት ስለ ወንጌሉ መስፋፋት ምን ይናገራል?  👉ኢየሱስ ሕዝቡ እንዳያጋፉት ታንኳ እንዲያዘጋጁ ማዘዙ ስላለው ጥንቃቄ ምን ያሳያል? 👉አጋንንት የኢየሱስን ማንነት ቀድመው ማወቃቸው የሚገርመው ለምንድን ነው? 👉አሥራ ሁለቱን ሐዋርያት የመምረጡ ዋና ዓላማዎች ሦስቱ ምን ምን ናቸው? 👉”ከእርሱ ጋር እንዲሆኑ” የሚለው ቅድሚያ የተሰጠው ዓላማ ለምን አስፈለገ? 👉በሐዋርያት ዝርዝር ውስጥ የይሁዳ አስቆሮቱ ስም መካተቱ ምን ያስተምረናል? 👉ኢየሱስ ለሐዋርያቱ አዳዲስ ስሞችን (ለምሳሌ ቦአኔርጌስ) መስጠቱ ምን ትርጉም አለው? 👉አሥራ ሁለት ቁጥር መመረጡ ከእስራኤል ነገዶች ጋር ምን ትስስር አለው? 👉ኢየሱስን የሰሙትና የተከተሉት ሰዎች ሁሉ ዓላማቸው አንድ ነበር? 👉ሐዋርያት ስብከትና አጋንንት ማውጣት ሥልጣን መሰጠታቸው ለምን አስፈለገ?

ምልከታ እና ትርጓሜ  በዚህ ክፍል ውስጥ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከፍተኛ የሆነ ውጥረት ባለበት ሁኔታ ውስጥ እናገኘዋለን። የሕዝቡ ብዛት መብላያ እንኳ እስኪያሳጣቸው ድረስ ቢከቧቸውም ፤ በሌላ በኩል ግን ሁለት ዓይነት ተቃውሞዎች ይገጥሙት ነበር። የመጀመሪያው የቅርብ ወዳጆቹና ቤተሰቦቹ “አእምሮውን ስቷል” ብለው በማሰብ ሊይዙት መምጣታቸው ሲሆን ፤ ሁለተኛውና የከፋው ደግሞ ከኢየሩሳሌም የመጡት የሕግ መምህራን (ጻፎች) ያቀረቡት ክስ ነበር። እነርሱም “ብዔልዜቡል (የአጋንንት አለቃ) አለበት ፤ በአጋንንት አለቃም አጋንንትን ያወጣል” በማለት መለኮታዊ ሥራውን የጨለማ ሥራ አድርገው ሊያቀርቡት ሞከሩ። ጌታም በምላሹ አንድ መንግሥት ወይም ቤት በራሱ ላይ ከተከፋፈለ ሊቆም እንደማይችል በምሳሌ አስረዳቸው። ሰይጣን ሰይጣንን የሚያወጣ ከሆነ መንግሥቱ ትፈርሳለችና። በመቀጠልም ብርቱውን ሰው (ሰይጣንን) ሳያስሩ ወደ ቤቱ ገብቶ ንብረቱን መዝረፍ እንደማይቻል በመግለጽ እርሱ ሰይጣንን ያሰረና ምርኮውን እየነጠቀ ያለ መሆኑን አወጀ። በመጨረሻም እናቱና ወንድሞቹ መጥተው በውጭ ቆመው ሊያገኙት በፈለጉ ጊዜ ፤ ጌታ “የእግዚአብሔርን ፈቃድ የሚያደርግ ሁሉ ፥ እርሱ ወንድሜ ነው እህቴም እናቴም” በማለት አዲስና ሰማያዊ የሆነ የቤተሰብ ትርጉም ሰጠ።  ይህ ታሪክ እጅግ ጥልቅ የሆኑና ሊታሰቡባቸው የሚገቡ እውነቶችን ይዟል። የጻፎቹ ክስ “መንፈስ ቅዱስን መሳደብ” ተብሎ የተጠራው ሆን ተብሎ ብርሃኑን “ጨለማ” ብሎ ከመጥራት የመጣ ነው። ጌታ ያደረገውን ግልጽ መለኮታዊ ተአምር በሰይጣን ሥራ መፈረጃቸው ፤ ልባቸው ለጸጋው ፈጽሞ መዘጋቱን ያሳያል። ጌታ የተጠቀመው “ብርቱውን ማሰር” የሚለው ምሳሌ እጅግ ድንቅ ነው።  ለምሳሌ፦ አንድ ሌባ ወደ አንድ ባለሥልጣን ቤት ገብቶ ንብረት ለመውሰድ ቢፈልግ ፤ መጀመሪያ ባለቤቱን በኃይል ካላሰረው በስተቀር ንብረቱን ሊነካ አይችልም። ኢየሱስ ክርስቶስ ወደዚህ ዓለም የመጣው ሰይጣን አስሮ የያዘውን የሰው ልጅ ነጻ ለማውጣት ነው። ሰይጣን ያ “ብርቱ ሰው” ሲሆን ፤ ጌታ ግን ከዚያ ይልቅ የበረታና እርሱን አስሮ ምርኮውን (እኛን) ነጻ የሚያወጣ ኃያል ንጉሥ ነው።  ስለ ቤተሰብ የተናገረው ቃል ደግሞ የሥጋ ዝምድና ለዘላለም ሕይወት ዋስትና እንደማይሆን ያስገነዝበናል። እናቱ ማርያምም ሆነች ወንድሞቹ በሥጋ ቅርብ ቢሆኑም ፤ ዋናው ቁም ነገር ግን በእግዚአብሔር ፈቃድ ውስጥ መገኘት ነው። ጌታ እናቱን አቃልሎ ሳይሆን ፤ በሰማያዊው መንግሥት ውስጥ ትልቁ መለኪያ የደም ትስስር ሳይሆን የመንፈስ ትስስር መሆኑን ለማሳየት ነው። የእግዚአብሔርን ፈቃድ ማድረግ ማለት ደግሞ በእርሱ በላከው በልጁ ማመንና በቃሉ መመላለስ ነው። ዛሬም እኛ የክርስቶስ እውነተኛ ወንድም ወይም እህት የምንሆነው ቃሉን ሰምተን በሕይወታችን ስንተገብረው ብቻ ነው። ይህ ክፍል የሚያስተምረን በዓለም ካለው ተቃውሞ ይልቅ በውስጣችን ያለው የመንፈስ ቅዱስ ምስክርነትና ከጌታ ጋር ያለን ግንኙነት እጅግ እንደሚበልጥ ነው።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉የኢየሱስ ቤተሰቦች “አበደ” ብለው ሊይዙት የመጡት ለምንድን ነው?  👉”ቤት በራሱ ከተከፈለ ሊቆም አይችልም” የሚለው ምሳሌ የጻፎቹን ክስ እንዴት ውድቅ ያደርጋል?  👉”ኃያሉን ሰው ማሰር” የሚለው ምሳሌ የኢየሱስንና የሰይጣንን ትግል እንዴት ይገልጻል? 👉በመንፈስ ቅዱስ ላይ መሰደብ (የማይሰረይ ኃጢአት) ትርጉሙ ምንድን ነው? 👉ይህ ኃጢአት “የማይሰረይ” የተባለበት ምክንያት ምንድን ነው?  👉ኢየሱስ እናቱንና ወንድሞቹን አለመቀበሉ ሳይሆን፣ መንፈሳዊ ዝምድናን ማስቀደሙን እንዴት እንረዳዋለን?  👉”የእግዚአብሔርን ፈቃድ ማድረግ” እንደ ብቸኛ የመመዘኛ መስፈርት የቀረበው ለምንድን ነው?  👉ጻፎቹ ከኢየሩሳሌም ወርደው ክስ ማቅረባቸው ስለ ተቃውሞው ስፋት ምን ይናገራል?  👉የኢየሱስ እናትና ወንድሞች “በውጭ” መቆማቸውና ኢየሱስ ግን “በውስጥ” ያሉትን ቤተሰቡ ማድረጉ ምን ዓይነት ተምሳሌትነት አለው?  👉ሰይጣን ሰይጣንን ሊያወጣ አለመቻሉ ስለ መንፈሳዊ ዓለም አሠራር ምን ያስተምረናል?

ምልከታ እና ትርጓሜ  ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በባሕር ዳርቻ ሆኖ ሲያስተማር እጅግ ብዙ ሕዝብ ስለከበበው ፤ በባሕር ላይ ባለች ታንኳ ላይ ተቀምጦ በምድር ላይ ላለው ሕዝብ በምሳሌ ማስተማር ጀመረ። በዚህ ትምህርቱ አንድ ዘሪ ዘር ሊዘራ እንደወጣና ዘሩም በአራት ዓይነት ስፍራዎች ላይ እንደወደቀ ይነግረናል። የመጀመሪያው በመንገድ ዳር የወደቀው ሲሆን ወፎች መጥተው በሉት ፤ ሁለተኛው በአለት ላይ ወድቆ አፈር ስላልነበረው ፀሐይ በወጣ ጊዜ ወዲያው ደረቀ ፤ ሦስተኛው ደግሞ በእሾህ መካከል ወድቆ እሾሁ አነቀውና ፍሬ አላፈራም ፤ በመጨረሻም በመልካም መሬት ላይ የወደቀው ዘር አድጎ እስከ መቶ እጥፍ ድረስ ድንቅ ፍሬ አፈራ። ጌታም ይህን ተናግሮ “የሚሰማ ጆሮ ያለው ይስማ” በማለት ትምህርቱን ደመደመ። ደቀመዛሙርቱ የምሳሌውን ትርጉም በጠየቁት ጊዜ ጌታ ምሳሌው የእግዚአብሔር ቃል በሰው ልብ ውስጥ ስላለው ሁኔታ የሚናገር መሆኑን በዝርዝር አስረዳቸው።  ይህ ምሳሌ በወንጌል አገልግሎት ውስጥ ዘሪው ጌታ ራሱ ወይም ቃሉን የሚያውጁ አገልጋዮች ሲሆኑ ፤ ዘሩ ደግሞ የማይለወጠው የእግዚአብሔር ቃል ነው። እዚህ ጋር ትልቁ ትኩረት በዘሪው ብቃት ወይም በዘሩ ጥራት ላይ ሳይሆን ዘሩ በሚያርፍበት “አፈር” ወይም በሰሚው “ልብ” ላይ ነው። ጌታ አራት ዓይነት የልብ ሁኔታዎችን ይገልጽልናል። በመንገድ ዳር ያሉት ቃሉን ሰምተው ወዲያው ሰይጣን መጥቶ ቃሉን የሚነጥቅባቸው ሲሆኑ ፤ እነዚህ ልባቸው ለቃሉ ፈጽሞ ዝግ ያልሆነና በዓለማዊ ሐሳብ የተረገጡ ናቸው። በአለት ላይ ያሉት ደግሞ ቃሉን በደስታ ይቀበላሉ ነገር ግን ስር ስሌላቸው ፈተና ሲመጣ ወዲያው ይክዳሉ። እነዚህ ስሜታዊ እንጂ ጥልቅ ውሳኔ የሌላቸው ክርስቲያኖች ናቸው።  ለምሳሌ፦ አንድ ተማሪ ትምህርት ሲጀምር እጅግ ተደስቶ ጀምሮ ነገር ግን የመጀመሪያው ፈተና ሲመጣ “ከባድ ነው” ብሎ ትምህርቱን ቢተው ፤ ልክ እንደ አለቱ ላይ እንደወደቀው ዘር ነው። ፍሬ ለማፍራት ጽናትና ስር መስደድ የግድ ያስፈልጋል።  በእሾህ መካከል ያለው ደግሞ የዚህ ዓለም ሐሳብ ፣ የባለጠግነት መታለልና የሌላው ነገር ምኞት ቃሉን አንቀው ፍሬ እንዳያፈራ የሚያደርጉበት የልብ ሁኔታ ነው። ብዙ ጊዜ መንፈሳዊ ሕይወታችን የማይለወጠው ቃሉ ስለጠፋ ሳይሆን ለሌሎች ምድራዊ ነገሮች በልባችን ውስጥ ሰፊ ቦታ ስለሰጠን ነው። በመጨረሻም መልካም መሬት የተባሉት ቃሉን ሰምተው የሚቀበሉና ፍሬ የሚያፈሩት ናቸው። ይህ የሚያስተምረን እውነተኛ ክርስቲያን ማለት ቃሉን መስማት ብቻ ሳይሆን ቃሉ በሕይወቱ እንዲሠራ የሚፈቅድና ለለውጥ ራሱን የሚያዘጋጅ ነው። ዛሬ ልባችን የትኛው ዓይነት አፈር እንደሆነ ራሳችንን መመርመር ይኖርብናል ፤ ጌታ የሚፈልገው ቃሉ በእኛ ሕይወት ውስጥ ሰርጾ ታላቅ የመንፈስ ፍሬ እንድናፈራ ነው።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉ኢየሱስ በታንኳ ላይ ሆኖ ለሕዝቡ ማስተማሩ ለምን አስፈለገ?  👉በመንገድ ዳር የወደቀው ዘር በሰይጣን መወሰዱ ስለ ቃሉ መከላከያ ምን ያስተምረናል? 👉በጭንጫ ላይ የወደቀውና ሥር ሳይሰድ የደረቀው ዘር የትኞቹን አማኞች ይወክላል?  👉በሾክ የታነቀው ዘር “የዚህ ዓለም ሃሳብና የባለጠግነት መታለል” የሚለውን እንዴት ያብራራል?  👉በመልካም መሬት ላይ የወደቀው ዘር የሰጠው የተለያየ ምርት (30፣ 60፣ 100) ምን ያመለክታል?  👉ኢየሱስ “የሚሰማ ጆሮ ያለው ይስማ” ማለቱ ለምን አስፈለገ?  👉ይህ ምሳሌ በአሁኑ ጊዜ በወንጌል አገልግሎት ውስጥ ለሚገጥሙ ፈተናዎች ምን ምላሽ ይሰጣል?  👉ዘሪው ዘሩን በሁሉም ቦታ መዝራቱ ስለ እግዚአብሔር ልግሥና ምን ይናገራል? 👉ቃሉን “በደስታ” ተቀብሎ ወዲያው መክዳት የሚመጣው ከምን እጥረት የተነሣ ነው? 👉የመቶ እጥፍ ፍሬ ማፍራት የሚያስችል “መልካም መሬት” እንዴት ይዘጋጃል?

ምልከታ እና ትርጓሜ  በዚህ ክፍል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰማያዊውን እውነት በምድራዊ ምሳሌዎች እያዋዛ ሲያስተምር እንመለከታለን። መብራት በርቶ ከዕንቅብ ወይም ከአልጋ በታች እንደማይቀመጥ ሁሉ የእግዚአብሔርም ቃል ሊገለጥና ሊበራ የመጣ መሆኑን ያስረዳናል። “በምትሰፍሩበት መስፈሪያ ይሰፈርላችኋል” በማለት ቃሉን በምንሰማበትና በምንቀበልበት ልክ በረከቱና እውቀቱ እንደሚጨመርልን ይነግረናል። በመቀጠልም የእግዚአብሔር መንግሥት በምድር ላይ ስር የምትሰድበትን ሁኔታ በሁለት ድንቅ የዘር ምሳሌዎች ይገልጻል። አንደኛው ዘሪው ዘሩን ዘርቶ በተኛበትና በነቃበት ጊዜ ዘሩ በራሱ ኃይል እንዴት እንደሚያድግና ፍሬ እንደሚያፈራ ሲሆን ፣ ሁለተኛው ደግሞ ከዘር ሁሉ በምታንሰው በሰናፍጭ ቅንጣት ተመስሎ የሚሰጠው ትምህርት ነው። ሰናፍጭ መሬት ውስጥ ስትገባ እጅግ ትንሽ ብትሆንም ፣ አድጋ ግን አእዋፍ በቅርንጫፎቿ ሥር ጥላ እስኪያገኙ ድረስ ታላቅ ዛፍ ትሆናለች።  መብራት የመጣው ሊበራ እንደሆነ ሁሉ ክርስቶስም ወደ ዓለም የመጣው የተሰወረውን የእግዚአብሔርን ሐሳብ ሊገልጥልን ነው። ቃሉን በጥንቃቄ የምንሰማና የምንታዘዝ ከሆነ እግዚአብሔር ተጨማሪ ሚስጢራትንና ጸጋን ይገልጥልናል። “ላለው ይሰጠዋል” የሚለው ቃል በመንፈሳዊ ሕይወታችን ውስጥ ያለን ፍላጎትና ቅንዓት ለተጨማሪ ዕድገት ቁልፍ መሆኑን ያሳያል።  ለምሳሌ፦ አንድ ትንሽ ሻማ በጨለማ ቤት ውስጥ ቢበራ ጨለማው ወዲያውኑ ይሸሻል ፤ ሻማው ራሱን እያሟሟ ብርሃን እንደሚሰጥ ሁሉ ወንጌልም በእኛ ሕይወት ውስጥ ሲበራ ጨለማውን ሁሉ አስወግዶ ማንነታችንን ይለውጠዋል።  ስለ ዘር ዕድገት የተነገረው ምሳሌ ደግሞ እጅግ የሚያበረታታ ነው። ዘሪው ዘሩን ከዘራ በኋላ ዕድገቱን መቆጣጠር አይችልም ፤ ዘሩ በውስጡ ባለው መለኮታዊ ኃይል በቀንና በሌሊት ያድጋል። ይህም በቤተክርስቲያንና በግል ሕይወታችን ውስጥ ቃሉን ከዘራን በኋላ ዕድገቱን የሚሰጠው እግዚአብሔር መሆኑን ያስተምረናል። ብዙ ጊዜ ለውጥ ወዲያው ላይታየን ይችላል ፤ ነገር ግን ቃሉ በውስጣችን ድምፅ ሳይሰማ በኃይል እየሠራ ነው።  የሰናፍጭ ቅንጣት ምሳሌ ደግሞ የወንጌልን ተፅዕኖ ያሳያል። ወንጌል በናዝሬት በመንደር ደረጃ ቢጀመርም ዛሬ ግን ዓለምን ሁሉ የደረሰ ታላቅ ዛፍ ሆኗል። የእግዚአብሔር መንግሥት አጀማመሯ ትንሽ ቢመስልም ፍጻሜዋ ግን እጅግ ታላቅና ለብዙዎች ጥላ የሚሆን ነው። ዛሬ የምናደርጋት ትንሿ መንፈሳዊ እንቅስቃሴ ወይም የምንናገራት አንዲት የእውነት ቃል ወደፊት ታላቅ ፍሬ እንደምታፈራ ተስፋ ልናደርግ ይገባል።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉መብራት በከፍተኛ ቦታ መቀመጡ ከወንጌል ምስክርነት ጋር እንዴት ይያያዛል?  👉”በምትሰፍሩበት መስፈሪያ ይሰፈርላችኋል” የሚለው መርሕ ከመስማትና ከመቀበል ጋር ያለው ግንኙነት ምንድን ነው?  👉በራሱ ጊዜ ስለሚበቅለው ዘር የሚናገረው ምሳሌ (4፡26-29) ለማርቆስ ወንጌል ብቻ የተለየ የሆነው ለምንድን ነው?  👉ዘሪው ሳይታወቀው ዘሩ ማደጉ በእግዚአብሔር ሉዓላዊነት ላይ ያለንን እምነት እንዴት ያጠናክራል?  👉የሰናፍጭ ቅንጣት ታናሽ ሆና ሳለ ትልቅ ዛፍ መሆኗ ስለ ቤተክርስቲያን መጀመሪያና መጨረሻ ምን ይነግረናል?  👉ኢየሱስ ምስጢሩን ለደቀመዛሙርቱ ብቻ ለብቻ መተርጎሙ ለምን አስፈለገ? 👉ምሳሌዎች ለ “ውጭዎች” ምስጢር ለ “ውስጦች” ብርሃን የሆኑት ለምንድን ነው?  👉”የተሰወረ ሊገለጥ እንጂ አልተሰወረም” የሚለው ቃል ስለ መሲሐዊ ምስጢር መገለጥ ምን ይጠቁማል?  👉የእግዚአብሔር መንግሥት እድገት ከሰው ጥረት በላይ መሆኑን 4፡27 እንዴት ያሳያል? 👉በሰናፍጭ ዛፍ ጥላ ስር ወፎች ማረፋቸው የአሕዛብን መጠለል እንዴት ያሳያል?

ምልከታ እና ትርጓሜ  ቀኑ መሽቶ ሳለ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ደቀመዛሙርቱን “ወደ ማዶ እንሻገር” አላቸው። እርሱም በታንኳይቱ በስተኋላ መከዳ ተንተርሶ ተኝቶ ነበር። በዚህ መሃል ግን አስፈሪና ታላቅ ዓውሎ ነፋስ ተነሣ ፤ ማዕበሉም ታንኳይቱን እስኪሞላ ድረስ ማዕበሉ ወደ ታንኳይቱ ይገባ ነበር። ደቀመዛሙርቱ በታላቅ ፍርሃት ተውጠው ጌታን “መምህር ሆይ! ስንጠፋ አይገድህምን?” በማለት ቀሰቀሱት። ጌታም በነቃ ጊዜ ነፋሱን ገሠጸው ፤ ባሕሩንም “ዝም በል! ጸጥ በል!” አለው። ወዲያውኑ ነፋሱ ጸጥ አለ ፤ ታላቅ ጸጥታም ሆነ። ከዚያም ወደ ደቀመዛሙርቱ ዞር ብሎ “ስለ ምን ትፈራላችሁ? እንዴትስ እምነት የላችሁም?” አላቸው። እነርሱም “ነፋስም ባሕርም የሚታዘዙለት ይህ ማን ነው?” በማለት እርስ በርሳቸው እየተደነቁ በታላቅ ፍርሃት ተሞሉ።  ይህ ታሪክ በሕይወታችን ውስጥ ለሚገጥሙን ማዕበሎች ሁሉ ትልቅ ትምህርት የሚሰጥ ነው። በመጀመሪያ ጌታ “ወደ ማዶ እንሻገር” ብሎ ትእዛዝ ከሰጠ ፤ ምንም ዓይነት ማዕበል ቢነሣም ታንኳይቱ መሻገሯ አይቀሬ ነው። ማዕበሉ የመጣው በጌታ ቃል ላይ የተመሠረተውን ጉዞ ለማደናቀፍ ቢሆንም ፤ ጌታ ግን በማዕበሉ መካከል ተኝቶ መታየቱ እርሱ በተፈጥሮም ሆነ በሁኔታዎች ላይ ያለውን ፍጹም የበላይነት ያሳያል። ደቀመዛሙርቱ “አይገድህምን?” ብለው መጠየቃቸው ፤ እኛም ብዙ ጊዜ ፈተና ሲበዛብን እግዚአብሔር የረሳንና የማይቆረቆርልን የሚመስለንን ሰብአዊ ድካም ያሳያል።  ለምሳሌ፦ አንዲት ትንሽ ልጅ ከአባቷ ጋር በመርከብ እየተጓዘች ማዕበል ቢነሣና ሁሉም ቢረበሹ ፤ ልጅቷ ግን አባቷ መሪውን ይዞ ካየችው በሰላም ትተኛለች። ምክንያቱም ስለ ማዕበሉ ኃይል ሳይሆን ስለ አባቷ ብቃት ትተማመናለች። ደቀመዛሙርቱም ማየት የነበረባቸው ሞገዱን ሳይሆን በታንኳይቱ ውስጥ ያለውን የሰላም ንጉሥ ነበር።  ጌታ ነፋሱንና ባሕሩን መገሠጹ ፤ እርሱ ፍጥረትን ሁሉ የፈጠረና የሚገዛ አምላክ መሆኑን ያስመሰክራል። ቃሉ “ዝም በል!” ሲል ተፈጥሮ ወዲያውኑ ታዛዥ መሆኗ ፤ በሕይወታችን ውስጥ ካለው ማንኛውም ድምፅና ሁከት ይልቅ የጌታ ቃል ይበልጥ ኃያል መሆኑን ያሳየናል። ጌታ “እምነት የላችሁም?” ብሎ መገሰጹ ፤ እምነት ማለት ማዕበል እንዳይመጣ መከልከል ሳይሆን ፤ በማዕበሉ መካከል ከጌታ ጋር መረጋጋት መሆኑን ያስተምረናል። ዛሬም በሕይወታችሁ ላይ የሚጮኸው ማዕበል ምንም ይሁን ምን ፤ ጌታ በታንኳችሁ (በሕይወታችሁ) ካለ ፍጻሜው ታላቅ ጸጥታና ሰላም ይሆናል። ዋናው ጥያቄ ማዕበሉ ምን ያህል ይበረታል ሳይሆን ፤ በታንኳው ውስጥ ያለው ጌታ ማን እንደሆነ ማወቃችን ነው።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉ኢየሱስ በማዕበል መካከል ተኝቶ መሆኑ ስለ ሰብአዊነቱና ስለ ሰላሙ ምን ይነግረናል?  👉ደቀመዛሙርቱ “ስትጠፋ አያገድህም?” ማለታቸው ያለባቸውን የፍርሃት ደረጃ እንዴት ያሳያል?  👉ኢየሱስ ማዕበሉን ልክ እንደ ጋኔን መገሠጹ በተፈጥሮ ላይ ያለውን ሥልጣን እንዴት ይገልጻል?  👉ከማዕበሉ መቆም በኋላ ኢየሱስ ደቀመዛሙርቱን ስለ እምነታቸው ለምን ወቀሳቸው? 👉”ታላቅ መረጋጋት” (Great Calm) መሆኑ የተአምራቱን ፍጹምነት እንዴት ያሳያል?  👉ደቀመዛሙርቱ ከተአምራቱ በኋላ “ታላቅ ፍርሃት” መፍራታቸው ከመለኮታዊ መገለጥ ጋር እንዴት ይያያዛል?  👉ይህ ክስተት ኢየሱስ ከነቢዩ ዮናስ የሚበልጥ መሆኑን እንዴት ያሳያል?  👉”ወደ ማዶ እንሻገር” ብሎ ትእዛዝ የሰጠው ኢየሱስ ሆኖ ሳለ ማዕበል መነሣቱ ምን ያስተምረናል?  👉ኢየሱስ በታንኳይቱ ኋላ “ትራስ ተንተርሶ” መኝታው ምን ዓይነት ዕረፍትን ያሳያል?  👉”ይህ ማን ነው?” የሚለው ጥያቄ ለማርቆስ ወንጌል አንባቢዎች የሚሰጠው መልስ ምንድን ነው?

ምልከታ እና ትርጓሜ  ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ማዕበሉን ዝም አሰኝቶ ባሕሩን ከተሻገረ በኋላ በጌርጌሴኖን ምድር ሲደርስ ፤ ገና ከታንኳው እንደወረደ ርኩስ መንፈስ የያዘው ሰው ከመቃብር ወጥቶ ተገናኘው። የዚህ ሰው ሕይወት እጅግ አሰቃቂ ነበር ፤ መኖሪያው በመቃብር ስፍራ ሆኖ በሰንሰለትና በእግር ብረት እንኳ ሊታሰር የማይችል እጅግ ብርቱና አስፈሪ ነበር። ቀንና ሌሊት በመቃብርና በተራራ ላይ እየጮኸ ራሱን በድንጋይ ይቧጭር ነበር። ይህ ሰው ኢየሱስን ከሩቅ ባየው ጊዜ ሮጦ ሰገደለትና “የልዑል እግዚአብሔር ልጅ ኢየሱስ ሆይ! ከአንተ ጋር ምን አለኝ?” በማለት በታላቅ ድምፅ ጮኸ። ጌታም ስሙን በጠየቀው ጊዜ “ብዙዎች ነንና ስሜ ሌጌዎን ነው” የሚል ምላሽ አገኘ። አጋንንቱም ከአገሩ እንዳያወጣቸውና በአቅራቢያው ወደነበሩት ሁለት ሺህ የሚያህሉ አርያ (አሳማዎች) ውስጥ እንዲሰዳቸው ለመኑት። ፈቃድ ባገኙም ጊዜ ወደ አሳማዎቹ ገቡ ፤ መንጋውም በአንድነት ወደ ባሕሩ ተጣጥለው ሰጠሙ። የአካባቢው ሰዎች መጥተው ሲያዩ ግን ያ አስፈሪ የነበረው ሰው ልብስ ለብሶና አእምሮው ተመልሶ በኢየሱስ እግር ስር ተቀምጦ በማየታቸው ተገረሙ ፤ ሆኖም በደረሰው የንብረት ጥፋት ፈርተው ጌታ ከአገራቸው እንዲወጣላቸው ለመኑት። የዳነው ሰው ግን ጌታን ለመከተል ቢለምንም ፤ ጌታ ግን “ወደ ቤትህ ወደ ቤተሰቦችህ ሂድና ጌታ እንዴት ያለ ታላቅ ነገር እንዳደረገልህ ንገራቸው” በማለት ላከው።  ይህ ታሪክ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በጨለማው ዓለምና በክፉ መናፍስት ላይ ያለውን ፍጹም የበላይነት በጉልህ ያሳያል። የሰው ልጅ በሰይጣን እስራት ውስጥ ሲወድቅ ማንነቱ እንደሚጠፋና ከመቃብር (ከሞት) ጋር እንደሚተባበር እናያለን። “ሌጌዎን” የሚለው ስም በወቅቱ የነበረውን የሮም ጦር ብዛት (ከ4ሺህ እስከ 6ሺህ ወታደሮች) የሚያመለክት ሲሆን ፤ ይህም ሰውየው በስንት ሺህ አጋንንት ተከቦ እንደነበር ያሳያል። ነገር ግን ሺህ ለጌታ አንድ ነው ፤ በቃሉ ሥልጣን ፊት ሁሉም ተንበርካኪዎች ናቸው።  ለምሳሌ፦ አንድ ጨለማ ቤት ውስጥ ለዓመታት ተቆልፎ የቆየን ክፍል ብርሃን ሲገባበት ፤ ጨለማው “ቆይ ትንሽ ላስብበት” አይልም ፤ ወዲያውኑ ይሸሻል። የክርስቶስም ብርሃን በሰውየው ሕይወት ውስጥ ሲበራ አጋንንቱ ስፍራ አልነበራቸውም።  ጌታ ሁለት ሺህ አሳማዎች እንዲጠፉ መፍቀዱ ለሰዎች አንድ ትልቅ እውነት ያስተምራል ፤ እርሱም “የአንድ ሰው ነፍስ ከሁለት ሺህ አሳማዎችና ከማንኛውም ምድራዊ ሀብት ትበልጣለች” የሚል ነው። ዓለም በአሳማዎቹ መጥፋት ሲቆጭ ፤ ጌታ ግን በአንድ ሰው ነጻ መውጣት ደስ ይለዋል። የሚገርመው ግን የአገሩ ሰዎች ተአምሩን አይተው ወደ ጌታ ከመቅረብ ይልቅ “ውጣልን” ማለታቸው ፤ ዛሬም ብዙዎች ንብረታቸውና ጥቅማቸው ሲነካ ወንጌልን እንደሚቃወሙ ያሳያል። ጌታ ግን የዳነውን ሰው ወደ አሥሩ ከተማ (ዲካጶሊስ) መላኩ ፤ እውነተኛ ምስክርነት የሚጀምረው ከቤትና ከቅርብ ወዳጅ መሆኑን ያስተምረናል። ጌታ ዛሬም እኛን ሊፈውሰንና ሰንሰለታችንን ሊበጥስ ይፈልጋል ፤ እኛም እንደዚህ ሰው የተደረገልንን ታላቅ ነገር ለሌሎች ልንመሰክር ይገባል።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉ሰውየው ሰንሰለት የመበጠሱና ራሱን በድንጋይ የመቁሰሉ ሁኔታ የሰይጣንን አጥፊነት እንዴት ያሳያል?  👉አጋንንቱ ኢየሱስን “የልዑል እግዚአብሔር ልጅ” ብለው መጥራታቸው ምን ትርጉም አለው?  👉”ሌጌዎን” የሚለው ስም ከሮማውያን ወታደራዊ አደረጃጀት ጋር ያለውን ተያያዥነት አብራሩ።  👉ኢየሱስ አጋንንቱ ወደ እሪያዎቹ እንዲገቡ ለምን ፈቀደላቸው?  👉የሁለት ሺህ እሪያዎች መጥፋት ከሰውየው ነፍስ መዳን አንጻር እንዴት ይታያል?  👉የከተማው ሰዎች ተፈውሶ የተቀመጠውን ሰው አይተው ለምን ፈሩ? ለምንስ ኢየሱስን “ሂድልን” አሉት?  👉ኢየሱስ የተፈወሰው ሰው እንዲከተለው ሳይፈቅድለት “ለቤተሰቦችህ ምስክርነት ስጥ” ማለቱ ለምን አስፈለገ?  👉ሰውየው በመቃብር መካከል መኖሩ ስለ ሞትና ስለ ርኩሰት ምን ዓይነት ምስል ይሰጣል?  👉አጋንንቱ “ከአገሩ እንዳይሰድዳቸው” መለመናቸው ስለ ክልላዊ አሠራራቸው ምን ይገልጣል?  👉ተፈውሶ የተቀመጠው ሰው “ልብስ ለብሶና አእምሮው ተመልሶ” መታየቱ ስለ ድኅነት ኃይል ምን ያስተምራል?

ምልከታ እና ትርጓሜ  ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከባሕር ማዶ ከተመለሰ በኋላ በሕዝብ መካከል እያለ አንድ የሙክራብ አለቃ የሆነ ኢያኢሮስ የተባለ ሰው ወደ እርሱ መጥቶ በፊቱ ወደቀ። ገና አሥራ ሁለት ዓመት የሆናት ልጁ ልትሞት ስለተቃረበች መጥቶ እጁን እንዲጭንባትና እንዲፈውሳት በታላቅ ልመና ተማጸነው። ጌታም ከእርሱ ጋር መሄድ ጀመረ። በመንገድ ላይ ሳሉ ግን ሌላ እጅግ ልብ የሚነካ ታሪክ ተከሰተ። ለ አሥራ ሁለት ዓመታት ደም የሚፈሳት አንዲት ሴት በሕዝቡ መሃል ተሽሎክልካ መጣች። ይህች ሴት በብዙ ባለ መድኃኒቶች እጅ ብዙ መከራን የተቀበለች ፣ ያለባትንም ሁሉ የጨረሰች እንጂ ምንም ያልተጠቀመች ይልቁንም እየባሰባት የሄደች ነበረች። “ልብሱን ብቻ ብነካ እድናለሁ” የሚል ጽኑ እምነት ነበራትና የልብሱን ጫፍ ነካች። በዚያው ቅጽበት የደሟ ምንጭ ደረቀና ከደዌዋ መዳኗን በሰውነቷ አወቀች። ጌታም ኃይል ከእርሱ እንደወጣ አውቆ “ልብሴን የነካ ማን ነው?” ብሎ ሲጠይቅ ፣ ሴቲቱ እየተንቀጠቀጠች መጥታ እውነቱን ተናገረች። እርሱም “ልጄ ሆይ እምነትሽ አድኖሻል” አላት። ይህ ድርጊት ገና ሳይጠናቀቅ ግን ከኢያኢሮስ ቤት ሰዎች መጥተው “ልጅህ ሞታለችና መምህሩን ከእንግዲህ አታድክመው” አሉት። ኢየሱስ ግን ነገሩን ሰምቶ ለኢያኢሮስ “አትፍራ እመን ብቻ” አለው። ወደ ቤቱም ገብቶ ሰዎቹ ሲያለቅሱና ሲረበሹ ባያቸው ጊዜ “ልጅቱ ተኝታለች እንጂ አልሞተችም” አላቸው። እነርሱም ሳቁበት። ጌታ ግን የልጅቱን እጅ ይዞ “ጣሊታ ቁሚ” (አንቺ ብላቴና ተነሽ እልሻለሁ) አላት። ብላቴናይቱም ወዲያው ተነሥታ መሄድ ጀመረች ፣ በዚያ የነበሩትም ሁሉ በታላቅ መገረም ተደነቁ።  በዚህ ክፍል ውስጥ ሁለት የተለያዩ ሴቶችን እናገኛለን። አንደኛዋ አሥራ ሁለት ዓመት ሙሉ በደዌ የተሰቃየች አሮጊት ሴት ስትሆን ፣ ሁለተኛዋ ደግሞ አሥራ ሁለት ዓመት የሆናትና ገና ሕይወቷ ሊቀጠፍ የነበረ ብላቴና ናት። የሁለቱም ታሪክ በጌታ በኢየሱስ ፊት መፍትሔ አግኝቷል። የደም መፍሰስ ያለባት ሴት በወቅቱ በነበረው የሕግ ሥርዓት እንደ ርኩስ ትቆጠር ነበር ፤ ማንም ሊነካትም ሆነ ሊቀርባት አይፈቀድም ነበር። ይህች ሴት ግን ሰብአዊውንና ሃይማኖታዊውን መሰናክል በእምነት ሰበረች። ጌታ “ማን ነካኝ?” ብሎ መጠየቁ ሴቲቱን ለማሳፈር ሳይሆን ፣ የውስጥ እምነቷን ለዓለም ምስክር ለማድረግና “ልጄ” ብሎ በመጥራት ከሕመሟ ብቻ ሳይሆን ከማኅበራዊ መገለሏም ነጻ ሊያወጣት ስለፈለገ ነው።  ለምሳሌ፦ አንድ ሰው በጣም ጨለማ በሆነ ክፍል ውስጥ ሆኖ በሩን ለማግኘት ቢታገልና ድንገት የአንዱን መጋረጃ ጫፍ ቢይዝ ፣ መጋረጃው ሲከፈት ብርሃኑ ክፍሉን በሙሉ እንደሚሞላው ሁሉ ፤ ይህች ሴትም የጌታን ልብስ ስትነካ መለኮታዊው ብርሃንና ኃይል ሕይወቷን በሙሉ ፈወሰው።  በሌላ በኩል ደግሞ የኢያኢሮስን ታሪክ ስናይ ጌታ እጅግ ረጋ ያለና በሁኔታዎች የማይገፋ መሆኑን እንረዳለን። በመንገድ ላይ ያቺ ሴት ስታቆየው ኢያኢሮስ “ልጄ ልትሞትብኝ ነው ቶሎ ና” ብሎ ሊጨነቅ ይችል ነበር። ጌታ ግን ጊዜውንም ሆነ ሁኔታውን የሚቆጣጠር አምላክ ነው። ለሰው ልጅ “ሞት” የመጨረሻ ፍጻሜ ነው ፤ ለክርስቶስ ግን “እንቅልፍ” ነው። ጌታ ለኢያኢሮስ የሰጠው ምክር “አትፍራ እመን ብቻ” የሚለው ቃል ዛሬም ለእኛ በጭንቀታችን መካከል የሚነገረን ታላቅ ቃል ነው። ሰብአዊ ተስፋ ሲቆረጥ የእግዚአብሔር ሥራ ይጀምራል። ጌታ “ጣሊታ ቁሚ” ብሎ የጠራት ጥሪ ሞትን ድል የማድረግ ሥልጣኑን ያሳየበት ነው። ዛሬም በሕይወታችሁ የሞተ የሚመስል ነገር ካለ ፣ ወይም ለዓመታት የቆየ የማይፈወስ የሚመስል ሕመም ካለባችሁ ፤ የጌታ ቃልና ኃይል ዛሬም ያው ነው። እኛ የምንፈልገው እንደ ኢያኢሮስ መታገስንና እንደ ደም ፈሳሿ ሴት የጌታን የጸጋ ጫፍ በእምነት መዳሰስን ነው።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉የኢያኢሮስ (የምኩራብ አለቃ) ወደ ኢየሱስ መምጣት በወቅቱ ከነበረው ተቃውሞ አንጻር ምን ትርጉም አለው?  👉ደም የሚፈሳት ሴት “ልብሱን ብቻ ብነካ እድናለሁ” ማለቷ ስለ እምነቷ ምን ይናገራል? 👉ኢየሱስ በብዙ ሕዝብ መካከል ሆኖ “ማን ነካኝ?” ብሎ መጠየቁ ዓላማው ምን ነበር? 👉ሴቲቱ ፈርታና ተንቀጥቅጣ እውነቱን መናገሯ ስለ ድኅነት ምስክርነት ምን ያስተምረናል?  👉የኢያኢሮስ ልጅ መሞቷ ሲነገረው ኢየሱስ “አትፍራ እመን ብቻ” ማለቱ ተስፋ በቆረጠ ሁኔታ ውስጥ ያለን አማኝ እንዴት ያበረታል?  👉ኢየሱስ በቤት ውስጥ የነበሩትን ተሳላቂዎች ማስወጣቱ ለምን አስፈለገ?  👉”ጣሊታ ቁሚ” የሚለው የአረማይክ ቃል መጠቀሱ ለማርቆስ ወንጌል ያለውን የታሪክ እውነተኝነት እንዴት ያጠናክራል?  👉አሥራ ሁለት ዓመት የታመመችው ሴትና አሥራ ሁለት ዓመት የሆናት ሕፃን ልጅ መገጣጠማቸው ምን ዓይነት መንፈሳዊ ትምህርት ይሰጣል?  👉ኢየሱስ ኃይል ከእርሱ እንደወጣ ማወቁ ስለ መለኮታዊ ባህሪው ምን ይገልጻል?  👉ሕፃኗ ከተነሣች በኋላ “የሚበላ ስጧት” ማለቱ ስለ ትንሣኤዋ እውነተኝነትና ስለ ኢየሱስ ተገቢነት ምን ያሳያል?

ምልከታ እና ትርጓሜ  በዚህ ክፍል ውስጥ ሁለት ተቃራኒ የሚመስሉ ኩነቶችን እንመለከታለን። በመጀመሪያ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዙ ተአምራትን ካደረገ በኋላ ወደ ገዛ አገሩ ወደ ናዝሬት ተመለሰ ፤ በሰንበትም በምኩራብ ያስተምር ጀመር። የሚሰሙት ሁሉ በጥበቡና በሚያደርጋቸው ተአምራት ቢገረሙም ፤ ወዲያው ግን “ይህ ጸራቢው የማርያም ልጅ አይደለምን?” በማለት ማንነቱን ዝቅ አድርገው ተመለከቱት። በወንድሞቹና በእህቶቹ ስም እየጠሩ በእርሱ ተሰናከሉ። ጌታም “ነቢይ ከገዛ አገሩና ከገዛ ዘመዶቹ ከገዛ ቤቱም በቀር ሳይከበር አይቀርም” በማለት የመረረ እውነት ተናገረ። በእምነታቸው ማነስ ምክንያትም ጥቂት ድውዮችን ከመፈወስ በቀር ከዚያ በላይ ድንቅ ነገር ሊያደርግ አልቻለም። ከዚህ በኋላ ግን ጌታ አሥራ ሁለቱን ሐዋርያት በሁለት በሁለት እየከፈለ ሊልካቸው አሰናዳቸው። ሲልካቸውም በትር ብቻ እንጂ እንጀራም ቢሆን ከረጢትም ቢሆን ወይም መሐለቅ በታጠቃቸው ይዘው እንዳይሄዱ ፤ በአንድ እግር ጫማ ብቻ ተጫምተው እንዲሄዱና ሁለት እጀ ጠባብም እንዳይለብሱ አዘዛቸው። ተቀባይ ባጡበት ስፍራም የእግራቸውን ትቢያ እንዲያረግፉ በመንገር ፤ በስልጣንና በኃይል ላካቸው። እነርሱም ወጥተው ንስሐ እንዲገቡ ሰበኩ ፤ ብዙ አጋንንትንም አወጡ።  የናዝሬት ሰዎች ታሪክ እጅግ የሚያሳዝን መንፈሳዊ ትምህርት ይሰጠናል። ብዙ ጊዜ ለጌታ ቅርብ ነን የሚሉ ሰዎች ወይም ጌታን “እናውቀዋለን” የሚሉ ሰዎች ለበረከቱ እንቅፋት ሊሆኑ ይችላሉ። ናዝሬቶች ኢየሱስን ያዩት በሥጋዊ ማንነቱ ብቻ ነበር ፤ ጸራቢነቱንና ቤተሰቦቹን በማየት መለኮታዊነቱን ጋርዱት።  ለምሳሌ፦ አንድ ሰው እጅግ ውድ የሆነ አልማዝ በእጁ ይዞ ነገር ግን በጭቃ ስለተለወሰ ብቻ እንደ ተራ ድንጋይ አውጥቶ ቢጥለው ፤ ያ አልማዝ ውድነቱ አይቀንስም ነገር ግን ሰውየው ባለጸጋ የመሆን ዕድሉን ያጣል። የናዝሬት ሰዎችም ልክ እንደዚሁ የሕይወትን ጌታ በመካከላቸው ይዘው ፤ በልባቸው ድርቀትና ባለማመናቸው ምክንያት ከታላቅ በረከት ተለዩ። ጌታ ተአምር ሊያደርግ ያልቻለው ኃይል አጥቶ ሳይሆን ፤ እርሱ የሚሠራው በእምነት በሮች በኩል ስለሆነ ነው።  ሐዋርያቱን ሲልክ የሰጣቸው ጥብቅ መመሪያ ደግሞ ሌላኛው ትልቅ ትምህርት ነው። “ምንም አትያዙ” ማለቱ አገልጋዮች በቁሳቁስ ወይም በገንዘብ ሳይሆን ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር አቅርቦት ላይ እንዲደገፉ ለማስተማር ነው። ሁለት በሁለት መላካቸው ደግሞ አገልጋዮች አብሮነትና እርስ በርስ መደጋገፍ እንደሚገባቸው ያሳያል። በአንድ ቤት እንዲቆዩ ማዘዙ አገልጋይ ካለው ነገር ጋር ተስማምቶ መኖር እንዳለበትና የተሻለ ፍለጋ መባዘን እንደሌለበት ያስገነዝበናል። ትቢያውን ማራገፍ ደግሞ በቃሉ ላይ ለሚዘብቱና ወንጌልን ለማይቀበሉ ሰዎች የሚሰጥ የመጨረሻው የፍርድ ምልክት ነው። ዛሬም ቤተክርስቲያን ከምድራዊ ድጋፍ ይልቅ በሰማያዊው ሥልጣን ላይ ተደግፋ ስትወጣ ፤ አጋንንት ይገዛሉ ፣ ድውዮችም ይፈወሳሉ። ዋናው ቁም ነገር ጌታን እንደ ተራ ሰው ሳይሆን እንደ አምላክ አምኖ መቀበልና በተልእኮው ውስጥ ደግሞ በእርሱ ረዳትነት ላይ ብቻ መተማመን ነው።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉የናዝሬት ሰዎች የኢየሱስን የልጅነት ሕይወት ማወቃቸው ለምን ለእምነት እንቅፋት ሆነባቸው?  👉”ነቢይ በገዛ አገሩ አይከበርም” የሚለው አባባል በኢየሱስ ሕይወት እንዴት ተፈጸመ? 👉አለማመናቸው ተአምራት እንዳይደረግ “ከለከለ” ሲባል ምን ማለት ነው? 👉ሐዋርያት ሁለት ሁለት ሆነው መላካቸው ለሥራቸው ምን ጠቀሜታ ነበረው?  👉ስንቅና ተጨማሪ ልብስ እንዳይይዙ የታዘዙበት ምክንያት ከእምነትና ከትኩረት አንጻር ምንድን ነው?  👉ያልተቀበሏቸውን ከተሞች “የእግራችሁን ትቢያ አራግፉ” መባላቸው ምን ዓይነት የፍርድ ምልክት ነው?  👉በዘይት እየቀቡ መፈወሳቸው ከመንፈሳዊ ቅባትና ከቤተክርስቲያን ሥርዓት ጋር እንዴት ይያያዛል?  👉”የኢየሱስ ወንድሞች” ተብለው የተጠቀሱት ሰዎች ማንነት ምን ዓይነት ክርክር ያስነሳል?  👉ሐዋርያት ጫማ ብቻ እንዲያደርጉና ሁለት እጀ ጠባብ እንዳይለብሱ መታዘዛቸው ስለ ሐዋርያዊ ድህነት ምን ያስተምራል?  👉”ንስሐ እንዲገቡ ሰበኩ” የሚለው የሐዋርያት ዋና መልእክት ከኢየሱስ ስብከት ጋር እንዴት ይጣጣማል?

ምልከታ እና ትርጓሜ  የኃጢአትና የኅሊና ፍልሚያ፦ ንጉሥ ሄሮድስ መጥምቁ ዮሐንስን በግፍ ቢገድለውም፣ የዮሐንስ ድምፅ ግን በኅሊናው ውስጥ አሁንም ይጮኽ ነበር። ሄሮድስ የኢየሱስን ተአምራት ሲሰማ ወዲያውኑ ትዝ ያለው የገደለው ጻድቅ ሰው ነው። ይህ የሚያሳየው ኃጢአት ሰውን ለጊዜው ቢያስደስትም፣ ውስጣዊ ሰላምን ግን ለዘላለም እንደሚነጥቅ ነው፡፡  ለእውነት የመቆም ድፍረት፦ ዮሐንስ ለንጉሡ ሄሮድስ “የወንድምህን ሚስት ልታገባ አይገባህም” በማለት በድፍረት ተናግሯል። ዮሐንስ ለእግዚአብሔር ሕግ ታማኝ ለመሆን ሲል የራሱን ሕይወት አደጋ ላይ ጥሏል። እውነተኛ የእግዚአብሔር አገልጋይ የሰዎችን ፊት አይመለከትም፤ ይልቁንም የእግዚአብሔርን ቃል ያለ ፍርሃት ይመሰክራል፡፡  የሄሮድያዳ ቂምና ተንኮል፦ ሄሮድያዳ እውነቱን ስለተነገራት ንስሐ ከመግባት ይልቅ ቂም መያዝን መረጠች። ልጇን በመጠቀም በግብዣው መካከል የዮሐንስን ራስ እንዲሰጣት ጠየቀች። ይህ የሚያሳየው ያልተገራ ስሜትና ቂም ሰውን ወደ ምን ዓይነት ጭካኔና ሰይጣናዊ ተግባር ሊያደርሰው እንደሚችል ነው፡፡  የሰው ክብር ወይስ የእግዚአብሔር?፦ ሄሮድስ ዮሐንስን “ጻድቅና ቅዱስ” እንደሆነ ያውቅ ነበር፣ እንዲያውም በንግግሩ ይደሰት ነበር (ቁጥር 20)፡፡ ነገር ግን በግብዣው ላይ በተገኙት መኳንንት ፊት “ቃሉን አጠፈ” ላለመባል ሲል ጻድቁን አሳልፎ ሰጠ። ብዙ ጊዜ ሰዎች ከእግዚአብሔር ይልቅ የሰውን ክብር ሲመርጡ ትልቅ ውድቀት ውስጥ ይገባሉ፡፡  የመከራው ፍጻሜና ዘላለማዊ ክብር፦ የዮሐንስ ሕይወት በዚህ ምድር ላይ በአሰቃቂ ሁኔታ የተገታ ቢመስልም፣ ተልእኮውን ግን በታማኝነት ፈጽሟል። የእግዚአብሔር ሰዎች መከራ ሊቀበሉ ይችላሉ፣ ነገር ግን በእግዚአብሔር ፊት ያላቸው ክብርና ዋጋ ዘላለማዊ ነው። ዮሐንስ የመሲሑን መንገድ ጥርጓል፣ በደሙም ስለ እውነት መስክሯል፡፡  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉ሄሮድስ ስለ ኢየሱስ ሲሰማ ዮሐንስ ትዝ ያለው ለምንድን ነው?  👉ዮሐንስ ሄሮድስን የገሠጸበት ምክንያት ስለ ጋብቻ ቅድስና ምን ያስተምረናል? 👉ሄሮድስ ዮሐንስን “ጻድቅና ቅዱስ” እንደሆነ እያወቀ ለምን ሊገድለው አልቻለም ነበር? 👉ሄሮድያዳ በዮሐንስ ላይ የነበራት ጥላቻ ምን ያህል አጥፊ እንደነበረ አብራሩ። 👉የሄሮድስ የችኩልነት መሐላ በራሱ ላይ ያመጣውን ጫና ግለጹ።  👉ዮሐንስን የመሰለ ታላቅ ነቢይ እንዲህ ባለ አሳዛኝ ሁኔታ መሞቱ የእግዚአብሔርን ዝምታ እንዴት እንረዳዋለን?  👉የዮሐንስ ደቀመዛሙርት መጥተው አስከሬኑን መቅበራቸው ስለ ታማኝነታቸው ምን ይነግረናል?  👉ሄሮድስ ዮሐንስን “ደስ ብሎት ይሰማው ነበር” የሚለው ቃል ስለ ሰውየው ግብዝነት ምን ይናገራል?  👉በልደት በዓል ላይ እንዲህ ያለ ግድያ መፈጸሙ ስለ ዓለማዊ ሥልጣን ጭካኔ ምን ያሳያል? 👉የዮሐንስ መታሰርና መሞት የኢየሱስን መከራ እንዴት አስቀድሞ ይጠቁማል?

ምልከታ እና ትርጓሜ  በዚህ ክፍል ውስጥ ሐዋርያት ከአገልግሎት ተመልሰው ለጌታ ያደረጉትን ሁሉ ሲነግሩትና እርሱም “እናንተ ራሳችሁ ጥቂት ታርፉ ዘንድ ወደ ምድረ በዳ ኑ” ብሎ ሲጋብዛቸው እናያለን። ይሁን እንጂ ሕዝቡ ቀድመው ስለደረሱ ጌታ እንደ እረኛ እንደሌላቸው በጎች አዝኖላቸው ማስተማር ጀመረ። መሸት ሲል ደቀመዛሙርቱ ሕዝቡ ሄደው ምግብ እንዲገዙ ቢመክሩትም ፤ ጌታ ግን “እናንተ የሚበሉትን ስጧቸው” አላቸው። ያላቸው አምስት እንጀራና ሁለት ዓሣ ብቻ ነበር። ጌታ ግን ሕዝቡን በመቶና በሃምሳ ተራ አስቀምጦ እንጀራውን ባረከ ፣ ቆረሰ ፣ ለደቀመዛሙርቱም ሰጠ ፤ ሁሉም በልተው ጠገቡ ፣ አሥራ ሁለት መሶብ ትርፍም ተነሣ። ከዚያም ደቀመዛሙርቱን ወደ ማዶ እንዲሻገሩ ሰድዶ እርሱ ወደ ተራራ ሊጸልይ ወጣ። ሌሊት በሆነ ጊዜ ታንኳይቱ በማዕበል ትጨነቅ ነበር ፤ ጌታም በባሕር ላይ እየተራመደ ወደ እነርሱ መጣ። ሊያልፋቸውም ሲል “ምናምሪት ነው” ብለው ስለፈሩ ጮኹ። እርሱ ግን “አይዞአችሁ እኔ ነኝ አትፍሩ” አላቸው ፤ ወደ ታንኳይቱም ሲገባ ነፋሱ ጸጥ አለ። በመጨረሻም ጌንሴሬጥ ደርሰው ሕዝቡ የልብሱን ጫፍ እንኳ ቢነኩ ይፈወሱ ነበር።  ይህ ታሪክ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለሰው ልጅ በሙሉ ማንነት (ለሥጋም ለነፍስም) ግድ እንደሚለው ያሳየናል። በምድረ በዳ አምስት ሺህ ሰዎችን መመገቡ እርሱ በብሉይ ኪዳን መናን ያወረደው አምላክ ዛሬም በሥጋ የተገለጠ መሆኑን የሚያረጋግጥ ነው። ጌታ ደቀመዛሙርቱን “እናንተ የሚበሉትን ስጧቸው” ማለቱ ፤ እኛ ያለንን ጥቂት ነገር (ተሰጥኦ ፣ ጊዜ ወይም ገንዘብ) በእርሱ እጅ ላይ ስናስቀምጥ እርሱ አባዝቶ ለብዙዎች በረከት እንደሚያደርገው ያስተምረናል።  ለምሳሌ፦ አንዲት እናት ለልጆቿ የምታበስለው ምግብ ጥቂት ቢመስልም ፤ በእግዚአብሔር በረከት ግን ሁሉም ጠግበው ተርፎ እንደሚገኝ ሁሉ ፤ ጌታም በደቀመዛሙርቱ እጅ ያለውን ጥቂት ነገር ተጠቅሞ ታላቅ ተአምር አደረገ። ቁም ነገሩ ያለው በእጃችን ባለው የሀብት መጠን ሳይሆን በረከቱን በሚሰጠው አምላክ እጅ ላይ ነው።  በባሕር ላይ መራመዱ ደግሞ ጌታ በተፈጥሮ ሕግጋት ላይ ፍጹም ሥልጣን እንዳለው ያሳያል። ደቀመዛሙርቱ በማዕበል ሲጨነቁ እርሱ ከተራራው ላይ ሆኖ ያያቸው ነበር ፤ ይህም ጌታ ዛሬም በሰማያዊ ሥልጣኑ ሆኖ እኛን እንደሚመለከተንና በጭንቃችን ጊዜ እንደሚደርስልን የሚያሳይ ነው። “ሊያልፋቸው ወደደ” የሚለው ቃል ፤ ጌታ ማንነቱን ሊገልጥላቸውና የእርሱን መለኮታዊ ክብር እንዲያዩ ፈልጎ እንደነበር ይጠቁማል። ነገር ግን ልባቸው በመደንደዙና በእንጀራው ተአምር ውስጥ ያለውን መለኮታዊ ምስጢር ባለማስተዋላቸው ደነገጡ። ጌታ “እኔ ነኝ” ሲላቸው በብሉይ ኪዳን እግዚአብሔር ለሙሴ “ያለና የሚኖር እኔ ነኝ” ካለው ቃል ጋር ተመሳሳይ የሆነ መለኮታዊ ስም መጠቀሙ ነው። ይህ የሚያስተምረን በሕይወታችን ማዕበል ውስጥ የምንሰማው ትልቁ ድምፅ የጌታ “አትፍሩ” የሚለው ቃል መሆን እንዳለበት ነው። ዛሬም ጌታ በረከቱን ሊያባዛ ፣ ማዕበላችንን ጸጥ ሊያደርግና በልብሱ ጫፍ በኩል ፈውስን ሊሰጠን በመካከላችን አለ።  ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች  👉ኢየሱስ ደቀመዛሙርቱን “ጥቂት ዕረፉ” ማለቱ ለአገልግሎትና ለጤና ያለውን ሚዛናዊነት እንዴት ያሳያል?  👉ኢየሱስ ሕዝቡን ሲያይ “እንደ እረኛ የሌላቸው በጎች” መሆናቸው ምን ዓይነት መንፈሳዊ ጉድለትን ያሳያል?  👉ደቀመዛሙርቱ “ሕዝቡን አሰናብት” ሲሉ ኢየሱስ ግን “እናንተ የሚበሉትን ስጡአቸው” ማለቱ ለምን ነበር?  👉ኢየሱስ ወደ ተራራ ሊጸልይ መውጣቱ ከተአምራቱ በኋላ ያለውን መንፈሳዊ ልምምድ እንዴት ይገልጻል?  👉በባሕር ላይ መራመዱና “ሊያልፋቸው ፈለገ” የሚለው አገላለጽ ከመለኮታዊ መገለጥ (Theophany) ጋር እንዴት ይያያዛል?  👉የደቀመዛሙርቱ ልብ ደንዝዞ ስለነበረ የእንጀራውን ነገር አለማስተዋላቸው ምን ትርጉም አለው?  👉”በመቶና በሃምሳ” ተከፋፍለው መቀመጣቸው ስለ ስርአትና ስለ አደረጃጀት ምን ያስተምራል?  👉ኢየሱስ በባሕር ላይ ሲራመድ “እኔ ነኝ” (Ego Emi) ማለቱ ከመለኮታዊ ስሙ (ያህዌ) ጋር ምን ግንኙነት አለው?  👉የጌንሴሬጥ ሰዎች የልብሱን ዘርፍ ለመንካት መፈለጋቸው ስለ እምነታቸው ምን ይገልጻል?