የሉቃስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ

ምልከታ እና ትርጓሜ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ትምህርቱን ጨርሶ ወደ ቅፍርናሆም በገባ ጊዜ አንድ የሮማ መቶ አለቃ ታምሞ ለሞት የቀረበውን ባሪያውን እንዲፈውስለት መልእክተኞችን ላከ። ይህ ሰው ምንም እንኳ የአሕዛብ ወታደር ቢሆንም ለአይሁድ ሕዝብ ያለው ፍቅርና ያለው ትሕትና እጅግ አስደናቂ ነበር። ጌታ ወደ ቤቱ ሊመጣ ሲል በቤቴ ጣራ ሥር ልትገባ አይገባኝም በማለት የላከው መልእክት የእምነቱን ጥልቀት ያሳያል። እርሱ በወታደራዊ ሥልጣን ሥር ያለ ሰው እንደመሆኑ መጠን ትእዛዝ ሲሰጥ እንደሚፈጸም ሁሉ፣ ጌታም በቃሉ ብቻ በሽታን ማዘዝ እንደሚችል አመነ። ኢየሱስም በዚህ ሰው እምነት ተደንቆ በእስራኤል እንኳ እንዲህ ያለ እምነት እንዳላገኘ መሰከረ። ይህ ታሪክ የሚያስተምረን እውነተኛ እምነት በጌታ ቃል ሥልጣን ላይ ሙሉ በሙሉ መደገፍና ራስን ዝቅ ማድረግ መሆኑን ነው። በማግስቱ ጌታችን ናይን ወደምትባል ከተማ ሲጓዝ ሌላ ልብ የሚነካ ክስተት ተፈጠረ። በከተማዋ በር ላይ አንድ የሞተ ሰው ተሸክመው ሲወጡ አየ፤ እርሱም ለእናቱ አንድ ልጅ ነበረ፣ እናቱም መበለት ነበረች። ይህች ሴት ያለባትን ጥልቅ ሐዘንና ተስፋ መቁረጥ የተረዳው ጌታችን ሳይጠይቁት ራራላት። አታልቅሺ አላትና ወደ ቃሬዛው ቀርቦ አንተ ጎበዝ ተነሣ ብሎ አዘዘው። የሞተውም ሰው ተነሥቶ መናገር ጀመረ። ጌታችንም ለእናቱ ሰጠው። ይህ ተአምር ጌታችን በሞት ላይ ሥልጣን ያለው የሕይወት ጌታ መሆኑን ከማሳየቱም በላይ፣ በተሰበረ ልባችንና በሐዘናችን ጊዜ አብሮን የሚሆን ርኅሩኅ አምላክ መሆኑን ያረጋግጥልናል። በእነዚህ ሁለት ታሪኮች ውስጥ የምናየው የእግዚአብሔርን ታላቅነትና ርኅራኄ ነው። አንዱ በእምነት ለለመነው ምላሽ ሲሰጥ፣ ሌላኛው ደግሞ በሐዘን ለተሰበረችው መበለት በራሱ ርኅራኄ ደረሰላት። ጌታችን ዛሬም በቃሉ ውስጥ ያለውን ሥልጣን እንድናምንና በጭንቃችን ጊዜ ወደ እርሱ እንድንቀርብ ይፈልጋል። እርሱ የሕይወትና የሞት ባለቤት በመሆኑ ለእኛ የሚያስፈልገንን ሁሉ በጊዜው የማድረግ አቅም አለው። ሕዝቡም ሁሉ ይህንን አይተው ታላቅ ነቢይ በመካከላችን ተነሥቷል እግዚአብሔርም ሕዝቡን ጎበኘ እያሉ እግዚአብሔርን አከበሩ። እኛም በዚህ እውነት ተሞልተን በጌታ ላይ ያለን እምነት ሊያድግ ይገባል። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉የመቶ አለቃው ስለ ስልጣን ያለው አረዳድ (ቁ. 8) ለእምነቱ መሠረት የሆነው እንዴት ነው?👉ኢየሱስ አሕዛብ የሆነውን መቶ አለቃ ማድነቁ ለአይሁድ አማኞች ምን አይነት ትምህርት ነበረው?👉በናይን ከተማ የተደረገው ተአምር ኢየሱስ ለተገፉትና ተስፋ ለቆረጡት (መበለቶች) ያለውን ርኅራኄ እንዴት ያሳያል?👉“ታላቅ ነቢይ በመካከላችን ተነስቷል” የሚለው የሕዝቡ ጩኸት ከኤልያስና ከኤልሳዕ ታሪክ ጋር እንዴት ይያያዛል?👉እምነት ሳይጠየቅ (እንደ ናይኗ መበለት ልጅ) ተአምር መደረጉ ስለ እግዚአብሔር ሉዓላዊ ጸጋ ምን ይነግረናል?👉ኢየሱስ ለቅሶውን ሲያይ “አታልቅሺ” ማለቱ የሐዘንተኛውን ልብ እንዴት ይነካል?👉ሬሳውን መንካቱ (ቁ. 14) በሕግ ረገድ ርኩሰት ቢሆንም በኢየሱስ ኃይል ግን ወደ ሕይወት የተለወጠው እንዴት ነው?👉የእነዚህ ሁለት ተአምራት ዜና በይሁዳ ሁሉ መሰራጨቱ ለወንጌል መስፋፋት ምን ፋይዳ ነበረው?

ምልከታ እና ትርጓሜ በዚህ የክፍል ጥናት ውስጥ መጥምቁ ዮሐንስ በወኅኒ ሳለ ስለ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሥራዎች በሰማ ጊዜ ያደረገውን ጥያቄና ጌታችን የሰጠውን ጥልቅ ምላሽ እንመለከታለን። ዮሐንስ ሁለት ደቀ መዛሙርቱን ወደ ኢየሱስ ልኮ “የሚመጣው አንተ ነህን ወይስ ሌላ እንጠብቅ?” በማለት ጠየቀ። ይህ ጥያቄ ዮሐንስ በእምነቱ ስለደከመ ሳይሆን፣ ምናልባትም የመሲሑን መገለጥና ፍርድ በሌላ መንገድ ይጠብቅ ስለነበር ማረጋገጫ ለመፈለግ ያደረገው ሳይሆን አይቀርም። ጌታችን ግን ለጥያቄው በቃላት ብቻ “አዎ” ብሎ ከመመለስ ይልቅ፣ በዚያች ሰዓት ያደረጋቸውን ተአምራት እንደ ምስክር አቀረበ። ዕውሮች እንዲያዩ፣ አንካሶች እንዲሄዱ፣ ለምጻሞች እንዲነጹ፣ ደንቆሮዎች እንዲሰሙ፣ ሙታንም እንዲነሱ በማድረግና ለድሆችም ወንጌል እንዲሰበክ በማድረግ መሲሕነቱን በተግባር አረጋገጠ። ይህ ድርጊት ነቢዩ ኢሳይያስ ስለ መሲሑ የተነበየውን ትንቢት በቀጥታ የሚፈጽም ነበር። የዮሐንስ ደቀ መዛሙርት ከሄዱ በኋላ ጌታችን ስለ ዮሐንስ ማንነት ለሕዝቡ መመስከር ጀመረ። ሕዝቡ ወደ ምድረ በዳ የሄዱት በነፋስ የሚወዘወዝ ሸምበቆን ወይም በለሰለሰ ልብስ ያጌጠ ሰውን ለማየት እንዳልሆነ፣ ይልቁንም ከነቢይ የሚበልጠውን ለማየት እንደነበር ገለጸ። ዮሐንስ በሴቶች ከተወለዱት ሁሉ የሚበልጥ ታላቅ ነቢይ መሆኑንና እርሱም “እነሆ መንገድህን የሚጠርግ መልክተኛዬን በፊትህ እልካለሁ” ተብሎ የተነገረለት መሆኑን አረጋገጠ። ሆኖም ግን በመንግሥተ ሰማያት ከሁሉ የሚያንሰው ከዮሐንስ እንደሚበልጥ በመናገር፣ የአዲሱ ኪዳን በረከትና በክርስቶስ የምናገኘው ጸጋ ምን ያህል ታላቅ መሆኑን አመለከተ። ይህም በብሉይ ኪዳን የመጨረሻ ነቢይና በአዲሱ ኪዳን መባቻ መካከል ያለውን ልዩነት ያሳያል። በመቀጠልም ጌታችን በወቅቱ የነበረውን ትውልድ አስቸጋሪ ባሕርይ በምሳሌ ገለጠ። ያንን ትውልድ በገበያ ተቀምጠው “እንቢልታ ነፋንላችሁ አልዘፈናችሁም፣ ሙሾ አወጣንላችሁ አላለቀሳችሁም” እንደሚሉ ልጆች መስሏቸዋል። መጥምቁ ዮሐንስ እንጀራ ሳይበላና የወይን ጠጅ ሳይጠጣ በመምጣቱ “ጋኔን አለበት” አሉት፤ የሰው ልጅ ደግሞ እየበላና እየጠጣ በመምጣቱ “በላተኛና የወይን ጠጅ ጠጪ፣ የቀራጮችና የኃጢአተኞች ወዳጅ” አሉት። ይህ የሚያሳየው ሰዎች እውነትን ለመቀበል ልባቸው ዝግ በሚሆንበት ጊዜ፣ ምንም ዓይነት መንገድ ቢመጣላቸው ሰበብ ከመፈለግ እንደማይቦዝኑ ነው። እግዚአብሔር ግን በጥበቡ የሚመላለሱትንና ቃሉን የሚቀበሉትን ያጸድቃል። የዮሐንስ ጥያቄና የጌታ ምስክርነት የሚያስተምረን ዋናው ቁምነገር፣ እግዚአብሔርን የምናውቀውና የምንረዳው እርሱ በሚያደርገው ሥራና በቃሉ አማካኝነት መሆኑን ነው። አንዳንድ ጊዜ ሁኔታዎች እኛ ከጠበቅነው በተለየ መንገድ ሊሄዱ ይችላሉ፤ ነገር ግን የጌታ ቃልና ሥራው ሁልጊዜ እውነተኛ መሆናቸውን ማመን ይኖርብናል። ዮሐንስ መንገዱን ጠርጓል፣ ክርስቶስ ደግሞ በሥራውና በትምህርቱ ድኅነትን አምጥቷል። እኛም የክርስቶስን ወዳጅነትና የጸጋውን ጥሪ በደስታ ልንቀበለው ይገባል። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ዮሐንስ እንዲህ ያለ የጥርጣሬ ጥያቄ የጠየቀው በምን አይነት ሁኔታ ውስጥ ስለነበረ ይመስላችኋል?👉ኢየሱስ ለዮሐንስ የሰጠው ምላሽ (ቁ. 22) ከኢሳያስ ትንቢቶች ጋር እንዴት ይያያዛል?👉“ከሴቶች ከተወለዱት መካከል ከመጥምቁ ዮሐንስ የሚበልጥ የለም” መባሉ ስለ ዮሐንስ ስፍራ ምን ይናገራል?👉በመንግሥተ ሰማያት ከሁሉ የሚያንሰው ከዮሐንስ የሚበልጠው በምን ረገድ ነው?👉የዚያ ትውልድ ሰዎች ዮሐንስንም ሆነ ኢየሱስን ባለመቀበላቸው የተመሰሉበት መንገድ (ቁ. 32) ምን ያሳያል?👉“ጥበብ በልጆቿ ሁሉ ጸደቀች” (ቁ. 35) የሚለው ቃል ትርጉሙ ምንድን ነው?👉ፈሪሳውያንና የሕግ አዋቂዎች የእግዚአብሔርን ምክር ለራሳቸው የናቁት እንዴት ነበር?👉ቀራጮችና ሕዝቡ ዮሐንስን በማመናቸው እግዚአብሔርን ያጸደቁት (ቁ. 29) በምን መንገድ ነው?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ ሰባት ማጠቃለያ ላይ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስምዖን በሚባል አንድ ፈሪሳዊ ቤት በማዕድ ተቀምጦ ሳለ የተከናወነ እጅግ ልብ የሚነካ ታሪክ እናገኛለን። በዚያች ከተማ ኃጢአተኛ ተብላ የምትታወቅ አንዲት ሴት ጌታ በፈሪሳዊው ቤት በማዕድ እንደተቀመጠ ባወቀች ጊዜ፣ የአልባስጥሮስ ብልቃጥ ሽቱ ይዛ መጣች። ይህ ታሪክ በራስ ጽድቅ በሚመካው ፈሪሳዊና የገዛ ኃጢአቷን አምና በትሕትና በቀረበችው ሴት መካከል ያለውን ሰፊ ልዩነት ያሳየናል። ሴቲቱ ከጌታ እግር አጠገብ በስተጀርባው ቆማ እያለቀሰች እግሩን በእንባዋ ታርስ፣ በራስ ጠጉሯም ታብስ ጀመር፤ እግሩንም እየሳመች ሽቱውን ቀባችው። ይህ ድርጊቷ ለጌታ ያላትን ጥልቅ አክብሮትና ከኃጢአት ሸክም ለመገላገል ያላትን ጽኑ ፍላጎት የሚገልጥ ነበር። ፈሪሳዊው ስምዖን ግን ይህንን ባየ ጊዜ በልቡ “ይህ ሰው ነቢይ ቢሆን ይህች የምትነካው ሴት ማን እንደ ሆነችና ኃጢአተኛ መሆኑዋን ባወቀ ነበር” በማለት ኢየሱስን ተጠራጠረ። ጌታችን ግን የሰውን የልብ አሳብ የሚያውቅ አምላክ ስለሆነ፣ ለስምዖን አንድ ጥልቅ ምሳሌ ነገረው። ለአንድ አበዳሪ ሁለት ተበዳሪዎች ነበሩት፤ አንዱ አምስት መቶ ሌላው ደግሞ አምሳ ዲናር ነበረባቸው። የሚከፍሉት ባጡ ጊዜ አበዳሪው ለሁለቱም ተወላቸው። ጌታችን “ከእነርሱ ይልቅ የሚወደው ማንኛው ነው?” ብሎ በጠየቀ ጊዜ፣ ስምዖን “ብዙ የተወለት ይመስለኛል” በማለት መለሰ። ጌታችንም መልሱ ትክክል መሆኑን በማረጋገጥ ወደ ሴቲቱ ዘወር ብሎ ስምዖን ያላደረጋቸውንና ይህች ሴት ግን የፈጸመቻቸውን ተግባራት ማነጻጸር ጀመረ። ስምዖን ለጌታ እግር ውኃ እንኳ ባላቀረበበት ሰዓት፣ ይህች ሴት ግን በእንባዋ አራሳችው፤ ስምዖን ሰላምታ ባልሰጠበት ጊዜ፣ እርሷ ግን እግሩን ከመሳም አላቋረጠችም፤ ስምዖን ራሱን በዘይት ባልቀባበት ጊዜ፣ እርሷ ግን እግሩን በሽቱ ቀባችው። በዚህም ጌታችን “ብዙ ተወላታልና ብዙ ወደደች” የሚለውን ታላቅ እውነት ገለጠ። ጥቂት የተወለት ጥቂት ይወዳል፤ ብዙ ኃጢአቱ እንደተሰረየለት የሚያውቅ ሰው ግን ለጌታ ያለው ፍቅር ጥልቅ ይሆናል። ጌታችን ለሴቲቱ “ኃጢአትሽ ተሰረየችልሽ” በማለት በዚያ ለማዕድ ተቀምጠው በነበሩት ሰዎች ፊት መለኮታዊ ሥልጣኑን አሳየ። እነርሱም “ኃጢአትን እንኳ የሚያስተሰርይ ይህ ማን ነው?” እያሉ በልባቸው አሰቡ። በመጨረሻም ጌታችን ለሴቲቱ “እምነትሽ አድኖሻል፤ በሰላም ሂጂ” አላት። ይህ ታሪክ የሚያስተምረን እግዚአብሔር የሰውን ውጫዊ ዝናና የኃጢአት ብዛት ሳይሆን፣ የተሰበረና በንስሐ የቀረበ ልብን እንደሚመለከት ነው። እውነተኛ ፍቅር የሚመነጨው ከእግዚአብሔር ዘንድ ያገኘነውን ይቅርታና ምሕረት ስንረዳ ነው። ስምዖን በራሱ ጽድቅ ተከልሎ የሕይወትን ጌታ ማክበር ሲሳነው፣ ይህች ሴት ግን በትሕትናዋና በእምነቷ የኃጢአት ስርየትንና የልብ ሰላምን አግኝታለች። እኛም ዛሬ በጌታ ፊት ስንቀርብ ራሳችንን ዝቅ በማድረግና ያደረገልንን ታላቅ ምሕረት በማሰብ በፍቅርና በአምልኮ ልንቀርብ ይገባል። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ፈሪሳዊው ስምዖን እና ኃጢአተኛዋ ሴት ለኢየሱስ ያላቸው አቀባበል ልዩነት (ቁ. 44-46) ምንን ያሳያል?👉“ብዙ ይቅር የተባለለት ብዙ ይወዳል” የሚለው መርህ በራሳችን የመዳን ልምምድ ውስጥ እንዴት ይገለጣል?👉ኢየሱስ የሴቲቱን ድርጊት ከስምዖን ግዴለሽነት ጋር ማወዳደሩ ለስምዖን ምን አይነት ትምህርት ሰጠው?👉ኃጢአተኛ ተብላ የምትታወቅ ሴት ወደ ፈሪሳዊ ቤት ለመግባት ያሳየችው ድፍረት ስለ ፍላጎቷ ምን ይነግረናል?👉“እምነትሽ አድኖሻል፣ በሰላም ሂጂ” (ቁ. 50) የሚለው ቃል ለሴቲቱ ምን አይነት አዲስ ሕይወት ሰጣት?👉ኢየሱስ ኃጢአትን ይቅር የማለት ስልጣን እንዳለው መግለጡ በቤት ውስጥ በነበሩት ሰዎች ላይ ምን ስሜት ፈጠረ?👉የሴቲቱ እንባ፣ ጠጉርና ሽቶ ስለ አምልኮ ጥልቀት ምን ያስተምረናል?👉ራስን ጻድቅ አድርጎ ማሰብ የእግዚአብሔርን ይቅርታ እንዳንቀበል እንዴት እንቅፋት ይሆናል?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ ስምንት መጀመሪያ ላይ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከተማ ለከተማና መንደር ለመንደር እየዞረ የእግዚአብሔርን መንግሥት ወንጌል ሲሰብክና ሲያስተምር እንመለከታለን። አሥራ ሁለቱ ሐዋርያት ከእርሱ ጋር ነበሩ፤ ሆኖም ግን የአገልግሎቱ ተሳታፊዎች በእነርሱ ብቻ የተወሰኑ አልነበሩም። ሉቃስ በልዩ ሁኔታ ከክፉ መናፍስትና ከደዌ የዳኑ ሴቶችም አብረውት እንደነበሩና በጉዞው ሁሉ አብረውት ይከተሉት እንደነበር ይነግረናል። ይህ በወቅቱ ለነበረው አይሁዳዊ ባሕል እጅግ አዲስና አብዮታዊ እርምጃ ነበር፤ ምክንያቱም በዚያ ዘመን ሴቶች በሃይማኖታዊ ትምህርትና በጉዞ አገልግሎት ውስጥ እንዲህ ያለ ጎልቶ የወጣ ተሳትፎ እንዲኖራቸው አይፈቀድም ነበር። ጌታችን ግን ሴቶች በክብርና በነፃነት እንዲከተሉትና የመንግሥቱ ወንጌል ተባባሪዎች እንዲሆኑ በሩን ከፍቶላቸዋል። ከእነዚህ ታማኝ ሴቶች መካከል ሉቃስ ስማቸውን ጠቅሶ የገለጠልን ጥቂቶች ይገኙበታል። ሰባት አጋንንት የወጡላት መግደላዊት ማርያም፣ የሄሮድስ እንደራሴ የነበረው የኩዛ ሚስት ዮሐና፣ ሶስናና ሌሎችም ብዙዎች ይገኙበታል። እነዚህ ሴቶች የመጡት ከተለያዩ የማኅበራዊ ደረጃዎች ነበር፤ ዮሐና በቤተ መንግሥት አካባቢ ያለች ከፍተኛ ባለሥልጣን ሚስት ስትሆን፣ ማርያም ደግሞ ከከባድ መንፈሳዊ እስራት የተፈታች ነበረች። ይህ የሚያሳየው በክርስቶስ አገልግሎት ውስጥ ማኅበራዊ ደረጃና ያለፈ ታሪክ ገደብ እንደማይሆን ነው። ሁሉም በጌታ ጸጋ ተፈውሰውና ነፃ ወጥተው፣ አሁን ደግሞ ለጌታ አገልግሎት በፍቅርና በታማኝነት ቆመዋል። እነዚህ ሴቶች ጌታን የሚከተሉት እንዲሁ በከንቱ ሳይሆን፣ በሕይወታቸው ካገኙት መለኮታዊ ፈውስና ምሕረት የተነሳ ለጌታ ባላቸው ጥልቅ ምስጋና ነበር። ሉቃስ እንደሚነግረን በገንዘባቸው ወይም በጥሪታቸው ያገለግሉት ነበር። ይህ እጅግ አስፈላጊ ነጥብ ነው፤ ምክንያቱም የወንጌል አገልግሎት መንፈሳዊ ድካምን ብቻ ሳይሆን ቁሳዊና ፋይናንሳዊ ድጋፍንም የሚጠይቅ መሆኑን ያሳያል። ጌታችንና ደቀ መዛሙርቱ በምድር ላይ ሲመላለሱ ለሚያስፈልጋቸው ቀለብና ሌሎች ወጪዎች እነዚህ ሴቶች ከገዛ ሀብታቸው በማውጣት ይረዱ ነበር። ይህም በቤተክርስቲያን ታሪክ ውስጥ የሴቶች ሚናና የአስተዋጽኦ አስፈላጊነት ገና ከመጀመሪያው ጀምሮ የነበረና ለወንጌል መስፋፋት ትልቅ መሠረት እንደሆነ ያረጋግጣል። በዚህ አጭር ክፍል ውስጥ የምናየው ትልቁ ቁምነገር የእግዚአብሔር መንግሥት ሥራ የጋራ ጥረት መሆኑን ነው። ጌታችን ሰማያዊውን ቃል ሲዘራ፣ ሐዋርያቱ ትምህርቱን ሲቀስሙ፣ እነዚህ ሴቶች ደግሞ ምድራዊ ሀብታቸውንና ጉልበታቸውን ለሰማያዊው ዓላማ አውለዋል። እግዚአብሔር ሁላችንንም በተሰጠን ጸጋና አቅም የመንግሥቱ አገልጋዮች እንድንሆን ይፈልጋል። አንዳንዱ በቃል፣ አንዳንዱ በጉልበት፣ አንዳንዱ ደግሞ በገንዘብና በንብረት ጌታን ማገልገል ይችላል። ዋናው ነገር ለጌታ ያለን ፍቅርና ያደረገልንን በማሰብ የምናደርገው በፈቃደኝነት ላይ የተመሠረተ አገልግሎት ነው። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ሴቶች ኢየሱስን በገንዘባቸውና በንብረታቸው ማገልገላቸው ስለ አገልግሎት ድጋፍ ምን ያስተምረናል?👉ሉቃስ የእነዚህን ሴቶች ስም መጥቀሱ በዘመኑ ለነበረው ባህል ምን አይነት ለውጥን ያመለክታል?👉አገልግሎት በስብከት ብቻ ሳይሆን በቁሳቁስም መደገፍ እንዳለበት ከነዚህ ሴቶች ምን እንማራለን?👉ማርያም መግደላዊት ሰባት አጋንንት ወጥተውላት መኖሩ መጠቀሱ ስለ ተለወጠ ሕይወት ምን ይናገራል?👉ዮሐና (የባለስልጣን ሚስት) እና ሌሎች ሴቶች በአንድነት ማገልገላቸው ስለ መንፈሳዊ እኩልነት ምን ያስረዳል?👉እነዚህ ሴቶች እስከ መስቀልና እስከ ትንሳኤ ታማኝ መሆናቸው ለወንጌል ታሪክ ያላቸውን ፋይዳ እንዴት እንመለከተዋለን?👉ዛሬ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሴቶች ሚና ከነዚህ የመጀመሪያዎቹ ተከታዮች አንጻር እንዴት ይታያል?

ምልከታ እና ትርጓሜ በዚህ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናታችን ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እጅግ ብዙ ሕዝብ በተሰበሰበበት ወቅት የእግዚአብሔርን ቃል የመስማትና የመቀበልን ምስጢር በምሳሌ ሲያስረዳ እንመለከታለን። ጌታችን የተጠቀመው ምሳሌ በወቅቱ ለነበሩት ሰዎች እጅግ ቅርብ የሆነውን የገበሬና የዘር ታሪክ ነው። ዘሪው ዘሩን ሊዘራ ወጣ፤ ዘሩም አንድ ዓይነት ቢሆንም የረገፈበት መሬት ግን የተለያየ ነበር። ይህ የሚያሳየው ችግሩ በዘሩ (በእግዚአብሔር ቃል) ላይ ሳይሆን ዘሩን በሚቀበለው መሬት (በሰው ልብ) ላይ መሆኑን ነው። በመጀመሪያው ደረጃ ላይ ዘሩ በመንገድ ዳር ወደቀ፤ ወፎችም በሉት። ጌታችን ሲተረጉመው እነዚህ ቃሉን ቢሰሙም ዲያብሎስ መጥቶ እንዳያምኑና እንዳይድኑ ቃሉን ከልባቸው የሚወስድባቸው ናቸው። ይህም ቃሉን በጥልቀት ለማስተዋልና ለመጠበቅ ልባቸውን ላልከፈቱ ሰዎች ማስጠንቀቂያ ነው። ሁለተኛው ደግሞ በዓለት ላይ የወደቀው ዘር ነው፤ በቀለ ግን እርጥበት ስላልነበረው ደረቀ። እነዚህ ቃሉን በደስታ የሚቀበሉ ነገር ግን ሥር የሌላቸው በመሆናቸው በፈተና ጊዜ የሚክዱ ናቸው። እምነት ስሜታዊ ደስታ ብቻ ሳይሆን በመከራ ጊዜ የሚጸና ጥልቅ ሥር ሊኖረው እንደሚገባ እንረዳለን። ሦስተኛው ዘር በእሾህ መካከል ወደቀ፤ እሾሁም አብሮ በቀለና አነቀው። እነዚህ ደግሞ ቃሉን ሰምተው ቢሄዱም የዚህ ዓለም አሳብ፣ ባለጠግነትና ተድላ የሚያንቃቸውና ፍሬ የማይሰጡ ናቸው። በመጨረሻም በመልካም መሬት ላይ የወደቀው ዘር አለ፤ በቀለምና መቶ እጥፍ ፍሬ ሰጠ። እነዚህ ቃሉን በመልካም ልብ ሰምተው የሚጠብቁትና በመጽናት ፍሬ የሚያፈሩ ናቸው። ጌታችን ይህንን ምሳሌ ተናግሮ ከጨረሰ በኋላ የሚሰማ ጆሮ ያለው ይስማ በማለት ቃሉን የምንሰማበትን መንገድ እንድንመረምር አሳስቧል። የሰማነው ቃል በውስጣችን ተደብቆ እንዲቀር ሳይሆን ብርሃን እንዲሆንና ለሌሎች እንዲበራ ይፈልጋል። መብራት ለሰዎች ሁሉ እንዲበራ በመቅረዝ ላይ እንደሚቀመጥ ሁሉ፣ እኛም የተቀበልነው ቃል በተግባር ሊታይ ይገባል። በዚሁ ክፍል ውስጥ የጌታችን እናትና ወንድሞቹ ወደ እርሱ መጥተው ነበር፤ ነገር ግን ከሕዝቡ ብዛት የተነሳ ሊያገኙት አልቻሉም። ጌታችንም እናትህና ወንድሞችህ ሊያዩህ ፈልገው በውጭ ቆመዋል ተብሎ በተነገረው ጊዜ የሰጠው መልስ የመንግሥተ ሰማያትን አዲስ ዝምድና የሚገልጥ ነበር። እናቴና ወንድሞቼማ የእግዚአብሔርን ቃል ሰምተው የሚያደርጉት እነዚህ ናቸው አለ። ይህ ንግግር የሥጋ ዝምድናን ዝቅ የሚያደርግ ሳይሆን፣ እውነተኛ የክርስቶስ ቤተሰብ መሆን የሚቻለው ቃሉን ሰምቶ በመተግበር መሆኑን የሚያረጋግጥ ነው። ቃሉን እንደ መልካም መሬት የምንቀበልና የምንታዘዝ ከሆነ ከጌታ ጋር የጸና ዝምድና ይኖረናል። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉አራቱ የልብ አይነቶች (መንገድ ዳር፣ ዓለት ላይ፣ እሾህ መካከል፣ መልካም መሬት) በዛሬው አማኝ ሕይወት እንዴት ይገለጣሉ?👉የቃሉን ምስጢር ለደቀ መዛሙርቱ በምሳሌ መግለጡ ለምን አስፈለገ?👉“የዚህ ዓለም ሃሳብና ባለጠግነት” ቃሉን የሚያንቁት (ቁ. 14) በምን መንገድ ነው?👉ቃሉን “በመጽናት” ፍሬ ማፍራት (ቁ. 15) ለምን ትኩረት ተሰጠው?👉ኢየሱስ እናቱና ወንድሞቹ ሲመጡ የሰጠው ምላሽ (ቁ. 21) ስለ መንፈሳዊ ዝምድና ምን ያስተምረናል?👉መስማት ብቻ ሳይሆን “ማድረግ” የደቀ መዝሙርነት እውነተኛ መለኪያ የሆነው እንዴት ነው?👉መብራት ለብርሃን እንደሆነ ሁሉ፣ የቃሉ ምስጢር ለምን ሊገለጥ ይገባዋል?👉“ላለው ይሰጠዋል፣ ከሌለውም ያው ያለው እንኳ ይወሰድበታል” (ቁ. 18) የሚለው ቃል ፍትሐዊነቱ እንዴት ይታያል?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ ስምንት ከቁጥር 22 እስከ 39 ያለው ክፍል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በተፈጥሮ ኃይላትና በጨለማው መንፈሳዊ ዓለም ላይ ያለውን ፍጹም ገዥነት በጉልህ የሚያሳይ ታላቅ ታሪክ ነው። ታሪኩ የሚጀምረው ጌታችን ደቀ መዛሙርቱን ወደ ባሕር ማዶ እንሻገር ብሎ በጀልባ ጉዞ ሲጀምሩ ነው። በጉዞው ላይ ሳሉ ጌታችን እንቅልፍ ወስዶት ነበር፤ በዚያው ቅጽበት ግን ታላቅ የንፋስ ማዕበል በባሕሩ ላይ ተነሳ። ጀልባዋ በውኃ ልትሞላና አደጋ ላይ ልትወድቅ በደረሰች ጊዜ ደቀ መዛሙርቱ በታላቅ ፍርሃት ተውጠው ጌታን መምህር ሆይ ጠፋን እያሉ ቀሰቀሱት። ጌታችንም ተነሥቶ ንፋሱንና የውኃውን መናወጥ ገሠጸው፤ ወዲያውም ጸጥታ ሆነ። ይህ ክስተት ጌታችን የፍጥረት ሁሉ ፈጣሪና ገዥ እንደመሆኑ መጠን በተፈጥሮ ኃይላት ላይ ያለው ቃል ምን ያህል ኃይለኛ መሆኑን ያሳያል። ደቀ መዛሙርቱን እምነታችሁ የት ነው? ብሎ መጠየቁ፣ በሕይወታችን ማዕበል ውስጥ ስናልፍ እርሱ ከእኛ ጋር መሆኑን አምነን በሰላም እንድንቆም እንደሚፈልግ ያስገነዝበናል። ወደ ባሕሩ ማዶ ወደ ጌርጌሴኖው አገር ሲደርሱ ደግሞ ሌላ አስደንጋጭ ሁኔታ ገጠማቸው። አጋንንት ያደሩበትና ልብስ ሳይለብስ በመቃብር መካከል የሚኖር አንድ ሰው ወደ እርሱ መጣ። ይህ ሰው በማንም ሊታሰር የማይችልና በታላቅ ስቃይ ውስጥ የነበረ ነው። አጋንንቱ ጌታችንን ባዩ ጊዜ በፊቱ ተደፍተው የልዑል እግዚአብሔር ልጅ ኢየሱስ ሆይ ከአንተ ጋር ምን አለኝ? እያሉ ጮኹ። ይህ የሚያሳየው የጨለማው ኃይል በክርስቶስ ፊት ምን ያህል ደካማና ተንቀጠቀጭ መሆኑን ነው። አጋንንቱ ስማቸው ሌጌዎን እንደሆነና ቁጥራቸውም ብዙ መሆኑን ከገለጹ በኋላ፣ ወደ ጥልቁ እንዳይሰዳቸውና በአቅራቢያው ወደነበሩት እሪያዎች እንዲገቡ ፈቀደላቸው። እሪያዎቹም ወደ ባሕሩ ተንደርድረው ሰጠሙ። ይህ ታሪክ ጌታችን የሰውን ልጅ ክብር ለመመለስና ከዲያብሎስ እስራት ነፃ ለማውጣት ያለውን ኃይል በግልጽ ያሳያል። የእሪያዎቹ እረኞችና የከተማው ሰዎች በሆኑት ነገር ተገርመውና ፈርተው ሲመጡ፣ ያ አጋንንት አድረውበት የነበረው ሰው ለብሶና አእምሮው ተመልሶለት በኢየሱስ እግር አጠገብ ተቀምጦ አገኙት። ይህ ለውጥ ለከተማው ሰዎች ደስታን ሳይሆን ፍርሃትን ነው ያመጣባቸው፤ በመሆኑም ጌታችን ከአገራቸው እንዲወጣላቸው ለመኑት። የሰው ልጅ ነፃ መውጣት ከምድራዊ ንብረት (ከእሪያዎቹ) በላይ ዋጋ እንዳለው ሊረዱ አልቻሉም። ጌታችንም ወደ ጀልባው ገብቶ ሲመለስ፣ ነፃ የወጣው ሰው አብሮት ለመሄድ ቢለምነውም ጌታችን ግን ወደ ቤትህ ተመለስና እግዚአብሔር ያደረገልህን ታላቅ ነገር ንገር አለው። ሰውየውም ሄዶ ኢየሱስ ያደረገለትን ታላቅ ነገር በከተማው ሁሉ መሰከረ። ከእነዚህ ሁለት ታሪኮች የምንረዳው ዋናው ቁምነገር ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በውጫዊው ዓለም (በማዕበል) እና በውስጣዊው መንፈሳዊ ዓለም (በአጋንንት) ላይ ሙሉ ሥልጣን ያለው አምላክ መሆኑን ነው። ማዕበሉን ያጸጥጥ ዘንድ በቃሉ ብቻ እንደገሠጸው ሁሉ፣ በሕይወታችን የሚነሱትን ማንኛውንም ዓይነት ማዕበሎች የመቆጣጠር አቅም አለው። እንዲሁም ሰውን ከማንኛውም ዓይነት የጨለማ እስራት ነፃ በማውጣት ወደ ቀድሞ ክብሩ የመመለስ ኃይል የክርስቶስ ብቻ ነው። እኛም ዛሬ በማንኛውም ዓይነት ጭንቀትና መከራ ውስጥ ብንሆን፣ ጌታችን ከእኛ ጋር መሆኑን በማመንና በሥልጣኑ ላይ በመደገፍ የልብ ሰላምን ማግኘት እንችላለን። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ደቀ መዛሙርቱ በማዕበሉ ወቅት የነበራቸው ፍርሃት ስለ እምነታቸው ጉድለት ምን ይናገራል?👉ኢየሱስ በተፈጥሮ ላይ ያለው ስልጣን ስለ ማንነቱ ምን ያረጋግጥልናል?👉“ሌጌዎን” የሚለው ስም (ቁ. 30) ስለ አጋንንቱ ስብስብና ኃይል ምን ያመለክታል?👉የአካባቢው ሕዝብ ሰውየው በመፈወሱ ደስ ከመሰኘት ይልቅ ለምን ፈሩ?👉ተፈውሶ የነበረው ሰው ኢየሱስን መከተል ሲፈልግ፣ ኢየሱስ ግን “ወደ ቤትህ ተመለስ” (ቁ. 39) ያለው ለምን ይመስላችኋል?👉አጋንንቱ ወደ እሪያዎቹ እንዲገቡ መፈቀዱ ስለ ርኩሰታቸውና ስለ ጥፋታቸው ምን ያሳያል?👉በሕይወታችን ውስጥ ያሉ “ማዕበሎች” በኢየሱስ ቃል እንዴት ይረጋጋሉ?👉አጋንንት የነበሩበት ሰው ልብስ ለብሶና አእምሮው ተመልሶ መገኘቱ የወንጌልን የማዳን ኃይል እንዴት ያሳያል?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ ስምንት ማጠቃለያ ላይ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በታላቅ የጭንቅና የተስፋ መቁረጥ ሰዓት ውስጥ ለሚገኙ ሁለት ሰዎች ያደረገውን አስደናቂ ተአምር እንመለከታለን። ጌታችን ከባሕር ማዶ ሲመለስ ብዙ ሕዝብ በጉጉት ይጠብቁት ነበር። በዚህ መካከል የኢያኢሮስ ጥያቄ መጣ። ኢያኢሮስ የምኩራብ አለቃና በሕብረተሰቡ ዘንድ ትልቅ ቦታ ያለው ሰው ቢሆንም፣ አሥራ ሁለት ዓመት የሆነችው አንዲት ልጁ ልትሞት አቅራቢያ ስለነበረች በታላቅ ትሕትና በኢየሱስ እግር ላይ ተደፍቶ ወደ ቤቱ እንዲመጣ ለመነው። ይህ የሚያሳየው መከራና ሞት በሰው ልጅ ላይ ሲመጣ ማኅበራዊ ደረጃ ወይም ሥልጣን ሊያስቆመው እንደማይችልና ብቸኛው መፍትሔም ወደ ክርስቶስ መቅረብ መሆኑን ነው። ጌታችን ከእርሱ ጋር ወደ ቤቱ ሲሄድ ግን አንድ ያልታሰበ መስተጓጎል ተፈጠረ። አሥራ ሁለት ዓመት ሙሉ ደም ይፈሳት የነበረች አንዲት ሴት በሕዝቡ መካከል ተገፍታ መጣች። ይህች ሴት በሕመምዋ ምክንያት በሃይማኖታዊና በማኅበራዊ ሕይወት ዘንድ እንደ ርኩስ የምትቆጠር፣ ንብረቷን ሁሉ ለባለመድኃኒቶች የጨረሰችና ከሕመሟም ፈውስ ያላገኘች ነበረች። እምነቷ ግን ጽኑ ነበር፤ የልብሱን ጫፍ ብነካ እድናለሁ ብላ አሰበች። እንደ አሰበችውም የልብሱን ጫፍ በነካች ጊዜ ወዲያው ደሟ መፍሰሱን አቆመ። ጌታችንም “የነካኝ ማን ነው?” ብሎ ጠየቀ። ይህን ጥያቄ ያቀረበው ማን እንደነካው ሳያውቅ ቀርቶ ሳይሆን፣ የሴቲቱን እምነት ለሁሉም ለመግለጥና ከሥጋ ፈውስ ባለፈ በሕዝብ ፊት “ልጄ ሆይ” በማለት መንፈሳዊና ማኅበራዊ ክብሯን ሊመልስላት ስለፈለገ ነው። የኢያኢሮስ ቤት ሰዎች መጥተው “ልጅህ ሞታለች፤ እንግዲህ መምህሩን አታድክመው” ባሉት ጊዜ፣ ለኢያኢሮስ ዓለም ጨልሞበት ሊሆን ይችላል። ጌታችን ግን የሰውን ተስፋ መቁረጥ በመለኮታዊ ተስፋ በመተካት “አትፍራ፤ እመን ብቻ፥ ትድናለችም” አለው። ይህ ቃል በሕይወታችን ውስጥ ሞትና ጥፋት በነገሡበት ሁኔታ ውስጥ እንኳን በእግዚአብሔር ቃል ላይ መደገፍ ምን ያህል አስፈላጊ መሆኑን ያስተምረናል። ጌታችን ወደ ቤቱ ሲገባ ሰዎች ሁሉ ያለቅሱና ዋይ ዋይ ይሉ ነበር፤ እርሱ ግን “አታልቅሱ፤ ተኝታለች እንጂ አልሞተችም” በማለት የሞትን ኃይል አቃለለው። ሰዎች ይህንን ሰምተው ቢስቁበትም፣ ጌታችን ግን ከሁሉ በላይ የሆነው የሕይወት ባለቤት ነው። ወደ ሕፃኗ ቀርቦ እጇን በመያዝ “አንቺ ብላቴና፥ ተነሺ” ብሎ በሥልጣን ተናገረ። በዚያን ጊዜ ነፍሷ ተመለሰችና ወዲያው ቆመች፤ የሚበላም እንዲሰጧት አዘዘ። ይህ ታሪክ የሚያሳየው ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሕመም ላይ ብቻ ሳይሆን በሞት ላይም ፍጹም ሥልጣን ያለው አምላክ መሆኑን ነው። ኢያኢሮስ ልጁን ለማዳን በፈለገበት ሰዓት ጌታ የዘገየ ሊመስል ይችላል፤ ነገር ግን የጌታ መዘግየት ትልቅ ተአምር ለማሳየትና የእምነትን ጥልቀት ለመፈተን ነው። በሁለቱም ታሪኮች ውስጥ አሥራ ሁለት ቁጥር መገኘቱ (ሴቲቱ የታመመችበትና ሕፃኗ የኖረችበት ዘመን) የእግዚአብሔርን ጥንቁቅ አሠራርና በጊዜው ሁሉ ላይ ያለውን ሉዓላዊነት ያሳያል። ዛሬም በማንኛውም ዓይነት ጭንቀት ውስጥ ብንሆን በጌታ ላይ ያለን እምነት ሊጸና ይገባል። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉የኢያኢሮስ እምነት ልጁ በመሞቷ ምክንያት ሊናወጥ ሲል ኢየሱስ የሰጠው ማበረታቻ ምን ትርጉም አለው?👉ደም ይፈሳት የነበረች ሴት በሕዝቡ መካከል ተሸሽጋ የኢየሱስን ልብስ መንካቷ ስለ እምነቷ ምን ይናገራል?👉ኢየሱስ “የነካኝ ማን ነው?” ብሎ የጠየቀው ሴቲቱ እምነቷን በይፋ እንድትመሰክር የፈለገው ለምንድን ነው?👉የዐሥራ ሁለት ዓመት ደዌ እና የዐሥራ ሁለት ዓመት ልጅ መሞት በታሪኩ ውስጥ ያላቸው ተምሳሌታዊ ግንኙነት ምንድን ነው?👉ሞትን እንደ “እንቅልፍ” መቁጠሩ (ቁ. 52) ለአማኞች ስለ ሞት ምን አይነት አዲስ እይታ ይሰጣል?👉ኢየሱስ ተአምራቱን ለጥቂት ሰዎች (ጴጥሮስ፣ ያዕቆብ፣ ዮሐንስና ወላጆቹ) ብቻ ማሳየቱ ለምን ይሆን?👉ተአምር ሲዘገይ (ኢየሱስ በመንገድ ከሴቲቱ ጋር ሲነጋገር እንደነበረው) እምነታችን እንዴት ሊጸና ይችላል?👉“ልጃችሁ ሞታለችና መምህሩን አታድክሙት” ለሚለው የሰው ድምፅ የኢየሱስ ምላሽ ምን ነበር?

ምልከታ እና ትርጓሜ የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ ዘጠኝ መጀመሪያ ላይ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለአገልግሎቱ አዲስ ምዕራፍ ሲከፍት እንመለከታለን። ቀደም ሲል ደቀ መዛሙርቱ ከእርሱ ሲማሩና ተአምራቱን ሲመለከቱ የነበረ ሲሆን፣ አሁን ግን ራሳቸው ወደ አገልግሎት እንዲሰማሩና የተማሩትን በተግባር እንዲያውሉ ይልካቸዋል። ጌታችን አሥራ ሁለቱን ሐዋርያት ጠርቶ በአጋንንት ሁሉ ላይ፣ በሽታንም እንዲፈውሱ ኃይልንና ሥልጣንን ሰጣቸው። ይህ እጅግ አስፈላጊ ነጥብ ነው፤ ሐዋርያቱ የተላኩት በገዛ ራሳቸው ችሎታ ሳይሆን ከጌታ በተቀበሉት መለኮታዊ ሥልጣን ነው። የወንጌል አገልግሎት የምስራት ቃልን ብቻ ሳይሆን የታሰሩትን የሚፈታና የታመሙትን የሚፈውስ ሰማያዊ ኃይልንም የያዘ መሆኑን በዚህ እንረዳለን። ጌታችን ሐዋርያቱን ሲልካቸው የሰጣቸው መመሪያ ደግሞ እጅግ አስገራሚ ነበር። ለመንገዳቸው በትርም ቢሆን፣ ከረጢትም፣ እንጀራም፣ ብርም ወይም ሁለት እጀ ጠባብ እንዳይይዙ አዘዛቸው። ይህ ትእዛዝ ሐዋርያቱ በአገልግሎት ጉዟቸው ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር አቅርቦትና ጥበቃ ላይ ብቻ እንዲደገፉ ለማስተማር የታለመ ነው። መልክተኞቹ ትኩረታቸው በሚያልፈው ምድራዊ ቁሳቁስ ላይ ሳይሆን፣ በማያልፈው የመንግሥተ ሰማያት ወንጌል ላይ እንዲሆን ጌታ ፈልጓል። እንዲሁም በገቡበት ቤት እንዲያርፉና ካልተቀበሏቸው ግን ምስክር እንዲሆንባቸው የእግራቸውን ትቢያ እንዲያራግፉ ነገራቸው። እነርሱም ወጥተው የእግዚአብሔርን መንግሥት እየሰበኩና በየስፍራው እየፈወሱ በየመንደሩ ዞሩ። ይህ የሐዋርያት ጉዞ ወንጌል በተግባርና በኃይል ወደ ሕዝቡ መድረሱን ያበሰረ ነበር። በዚህ መካከከል የአራተኛው ክፍል ገዥ የነበረው ሄሮድስ በኢየሱስ አማካኝነት ስለሚደረገው ነገር ሁሉ ሰማ። ሄሮድስ ግን በሰማው ነገር እጅግ ታወከ፤ ምክንያቱም አንዳንድ ሰዎች “ዮሐንስ ከሙታን ተነስቷል” ይሉ ነበርና። ሌሎችም “ኤልያስ ተገልጧል” ወይም “ከቀድሞ ነቢያት አንዱ ተነስቷል” እያሉ ይናገሩ ነበር። ሄሮድስ ግን መጥምቁ ዮሐንስን በገዛ እጁ ያስገደለ በመሆኑ፣ የሕሊና ወቀሳና ፍርሃት ነበረበት። “ዮሐንስንስ እኔ ራሱን አስቆረጥሁት፤ ይህ እንዲህ ያለ ነገር የምሰማበት ማን ነው?” በማለት ግራ ተጋባ። ይህ የሄሮድስ ሁኔታ ዓለማዊ ሥልጣንና ክብር በወንጌል ኃይል ፊት ምን ያህል እንደሚርበደበዱና በደለኛ ሕሊና ደግሞ በእግዚአብሔር ሥራ ፊት ምን ያህል እንደሚሸበር ያሳያል። ሄሮድስ ኢየሱስን ለማየት ይፈልግ ነበር፤ ነገር ግን ፍላጎቱ የእውነትና የደኅንነት ሳይሆን፣ የፍርሃትና የታሪክ ጉጉት የተቀላቀለበት ነበር። ይህ ክፍል የሚያስተምረን የእግዚአብሔር መንግሥት ምስጢር ለትሑታንና ለታዛዦች ሲገለጥ፣ ለትዕቢተኞችና ለክፉዎች ግን የጭንቀትና የግራ መጋባት ምንጭ እንደሚሆን ነው። ሐዋርያቱ በታዛዥነት ወጥተው የመንግሥቱን ብርሃን ሲያበሩ፣ በጨለማ ውስጥ ያለው ሄሮድስ ግን በራሱ ግፍና ጥርጣሬ ውስጥ ይናወጥ ነበር። እኛም ዛሬ ከጌታ የተቀበልነውን ሥልጣንና ቃል በታማኝነት ለሌሎች በማካፈል የመንግሥቱ ምስክሮች እንድንሆን ተጠርተናል። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ሐዋርያቱ ሲላኩ ከረጢት፣ እንጀራና ገንዘብ እንዳይይዙ መታዘዛቸው ስለ ጥገኝነት ምን ያስተምረናል?👉ሄሮድስ ስለ ኢየሱስ መስማቱና ግራ መጋባቱ ስለ ዮሐንስ ግድያ ያለው የሕሊና ወቀሳ እንዴት ይታያል?👉“ትቢያውን ከአግራችሁ አራግፉ” (ቁ. 5) የሚለው ማስጠንቀቂያ ወንጌልን ለማይቀበሉ ከተሞች ምን ትርጉም አለው?👉ሐዋርያቱ በተሰጣቸው ስልጣን መጠቀማቸው ለወደፊት አገልግሎታቸው ምን አይነት ዝግጅት ነበር?👉በየመንደሩ እየዞሩ ወንጌልን መስበካቸው ለቤተ ክርስቲያን ተደራሽነት ምን አርአያ ይሰጣል?👉ሄሮድስ “ኢየሱስን ለማየት ይፈልግ ነበር” (ቁ. 9) መባሉ የጉጉቱ ምንጭ ምን ሊሆን ይችላል?👉መንፈሳዊ ስልጣን ከአካላዊ ዝግጅት በላይ አስፈላጊ የሆነው ለምንድን ነው?

ምልከታ እና ትርጓሜ ሐዋርያቱ ከተላኩበት ተልዕኮ ተመልሰው ያደረጉትን ሁሉ ለጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በነገሩት ጊዜ፣ ጌታቸው ለብቻቸው ሊያሳርፋቸው ወደ ቤተ ሳይዳ አቅራቢያ ወዳለ ምድረ በዳ ወሰዳቸው። ይሁን እንጂ ሕዝቡ ይህንን ባወቁ ጊዜ ተከተሉት፤ እርሱም በታላቅ ርኅራኄ ተቀበላቸው። እዚህ ላይ ጌታችን የእረፍት ጊዜውን እንኳ ሳይቀንስ ለሕዝቡ ማስተማርና የታመሙትን መፈወስ መቀጠሉ፣ የእግዚአብሔር ፍቅር ለሰው ልጅ አስፈላጊነት ምን ያህል ቅድሚያ እንደሚሰጥ ያሳየናል። ቀኑ መሽቶ ለምግብና ለዕረፍት የሚያስፈልግበት ሰዓት ሲደርስ፣ አሥራ ሁለቱ ደቀ መዛሙርት ወደ ጌታ ቀርበው ሕዝቡ ወደ መንደሮች ሄደው ምግብና ማደሪያ እንዲፈልጉ እንዲያሰናብታቸው ለመኑት። ይህ የደቀ መዛሙርቱ አሳብ በሰውኛ እይታ ትክክልና ምክንያታዊ ቢመስልም፣ ከእነርሱ ጋር ያለው የፍጥረት ሁሉ ጌታ መሆኑን ግን ዘንግተው ነበር። ጌታችን ግን ለደቀ መዛሙርቱ “እናንተ የሚበሉትን ስጧቸው” በማለት እጅግ አስገራሚ ትእዛዝ ሰጣቸው። ይህ ትእዛዝ ደቀ መዛሙርቱ በራሳቸው አቅም እንደማይችሉ እንዲረዱና ሙሉ በሙሉ በእርሱ ላይ እንዲደገፉ ለማድረግ የታለመ ነው። እነርሱም ያላቸው ከአምስት እንጀራና ከሁለት ዓሣ የማይበልጥ መሆኑንና ይህም ለዚህ ሁሉ ሕዝብ እንደማይበቃ ገለጹ። ጌታችን ግን የነበረውን ጥቂት ነገር እንዲያመጡለትና ሕዝቡንም በየሃምሳው በየክፍሉ እንዲያስቀምጡ አዘዘ። ይህ የሚያሳየው እግዚአብሔር የሥርዓት አምላክ መሆኑንና ታላቅ በረከት ከመምጣቱ በፊት ዝግጅትና ሥርዓት እንደሚያስፈልግ ነው። ኢየሱስ አምስቱን እንጀራና ሁለቱን ዓሣ ይዞ ወደ ሰማይ አሻቅቦ አየና ባረከው፤ ቆርሶም ለደቀ መዛሙርቱ ሰጠ። በረከቱና ማባዛቱ የተከናወነው በጌታ እጅ ውስጥ ነው። በዚያ የነበሩት አምስት ሺህ ወንዶች (ሴቶችና ሕፃናትን ሳይጨምር) ሁሉም በሉና ጠገቡ። የሚገርመው ደግሞ የተረፈው ቁርጥራጭ አሥራ ሁለት መሶብ መሆኑ ነው፤ ይህም ለእያንዳንዱ ሐዋርያ አንድ አንድ መሶብ ይደርሳል ማለት ነው። ይህ ተአምር ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በምድረ በዳ እስራኤልን መና መግቦ እንዳሳደገው እንደ እግዚአብሔር፣ አሁንም በሥጋ የተገለጠው እርሱ ራሱ መሆኑን ያረጋገጠበት ታላቅ ክስተት ነው። ከዚህ ታሪክ የምንረዳው ዋናው ቁምነገር፣ በእጃችን ያለችው ጥቂት ነገር በጌታ እጅ ስትገባ ለብዙዎች መትረፍረፍ እንደምትሆን ነው። ጌታችን የእኛን ድካምና እጥረት ተረድቶ ሊሞላልን የሚችል ርኅሩኅ አምላክ ነው። በተጨማሪም ደቀ መዛሙርቱ ቃሉንና በረከቱን ለሕዝቡ እንደሚያከፋፍሉ ሁሉ፣ እኛም ዛሬ ከጌታ የተቀበልነውን ሰማያዊ በረከት ለተራቡ ነፍሳት የማድረስ ኃላፊነት አለብን። ክርስቶስ የሥጋን ረሃብ ብቻ ሳይሆን የነፍስን ረሃብ የሚቆርጥ የሕይወት እንጀራ ነው። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ደቀ መዛሙርቱ “ሕዝቡን አሰናብት” ሲሉ ኢየሱስ ግን “እናንተ የሚበሉትን ስጧቸው” (ቁ. 13) ማለቱ ኃላፊነትን እንዴት ያስተምራል?👉አምስት እንጀራና ሁለት ዓሣ ለታላቅ ሕዝብ በቂ የሆነው በኢየሱስ እጅ ሲባረክ መሆኑ ምን ያስተምረናል?👉ሕዝቡ በቡድን በቡድን (አምሳ አምሳ) እንዲቀመጡ መደረጋቸው ስለ አገልግሎት ስርአት ምን ይናገራል?👉“ሁሉ በልተው ጠገቡ” (ቁ. 17) መባሉ ስለ እግዚአብሔር በረከት ሙላት ምን ያሳያል?👉ትርፍራፊው ዐሥራ ሁለት መሶብ መሆኑ ከሐዋርያቱ ቁጥር ጋር ያለው ግንኙነት ምንድን ነው?👉ኢየሱስ ተአምሩን ከማድረጉ በፊት ወደ ሰማይ አሻቅቦ ማመስገኑ ስለ አባትና ልጅ ግንኙነት ምን ይገልጻል?👉ይህ ተአምር ደቀ መዛሙርቱ በኢየሱስ ላይ ያላቸውን እምነት እንዴት አጠናከረው?

ምልከታ እና ትርጓሜ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለብቻው ሲጸልይ ደቀ መዛሙርቱ ከእርሱ ጋር ነበሩ። በዚህ የግል ቆይታቸው ወቅት ጌታችን ለደቀ መዛሙርቱ እጅግ መሠረታዊ የሆነ ጥያቄ አቀረበላቸው። ሕዝቡ እኔን ማን ይሉኛል? በማለት ጠየቀ። ደቀ መዛሙርቱም በሕዝቡ ዘንድ የሚባሉትን ልዩ ልዩ ግምቶች ነገሩት፤ አንዳንዱ መጥምቁ ዮሐንስ፣ ሌላው ኤልያስ፣ አንዳንዱም ከቀደሙት ነቢያት አንዱ ተነስቷል ይላሉ ብለው መለሱ። ይህ የሚያሳየው ሕዝቡ ምንም እንኳ ለኢየሱስ ትልቅ ክብር ቢኖራቸውም፣ ማንነቱን ግን በትክክል እንዳልተረዱት ነው። ጌታችን ግን ትኩረቱን ወደ ደቀ መዛሙርቱ አደረገና እናንተስ ማን ትሉኛላችሁ? አላቸው። ይህ ጥያቄ ለእያንዳንዱ አማኝ በግል የሚቀርብና ለድኅነታችን መሠረት የሆነ ጥያቄ ነው። ስምዖን ጴጥሮስም ፈጥኖ የእግዚአብሔር ክርስቶስ ነህ በማለት መለሰ። ይህ ምስክርነት ኢየሱስ በእግዚአብሔር የተቀባውና ለዘመናት ሲጠበቅ የነበረው መሲሕ መሆኑን የሚያረጋግጥ ነው። ጌታችንም ይህንን ምስጢር ለማንም እንዳይናገሩ ካዘዛቸው በኋላ፣ ስለ ወደፊቱ መከራውና ሞቱ ሊያስተምራቸው ጀመረ። የሰው ልጅ ብዙ መከራ ሊቀበል፣ በሽማግሌዎችና በካህናት አለቆች ዘንድ ሊናቅ፣ ሊገደልም፣ በሦስተኛውም ቀን ሊነሳ ይገባዋል በማለት የመስቀሉን መንገድ ገለጠላቸው። ጌታችን መሲሕነቱን ከሥልጣንና ከክብር ጋር ሳይሆን ከመከራና ከሞት ጋር ማያያዙ፣ ደቀ መዛሙርቱ ስለ መሲሑ የነበራቸውን የተሳሳተ ምድራዊ አመለካከት የሚያርም ነበር። ከዚህም በመቀጠል ጌታችን እርሱን መከተል የሚፈልግ ሁሉ ሊከፍለው የሚገባውን ዋጋ በግልጽ አስቀመጠ። ሊከተለኝ የሚወድ ቢኖር ራሱን ይካድ መስቀሉንም ዕለት ዕለት ተሸክሞ ይከተለኝ አላቸው። ራስን መካድ ማለት የገዛ ፈቃድን ለእግዚአብሔር ፈቃድ ማስገዛት ማለት ነው። መስቀልን ዕለት ዕለት መሸከም ደግሞ ስለ ክርስቶስ የሚመጣውን መከራና ስድብ በታማኝነት መቀበልንና ለዓለም መሞትን ያሳያል። ይህም አንድ ጊዜ ተደርጎ የሚጨርስ ሳይሆን፣ በየቀኑ የሚደረግ የሕይወት ጉዞ ነው። ጌታችን ነፍሱን ሊያድን የሚወድ ሁሉ ያጠፋታል፣ ስለ እኔ ግን ነፍሱን የሚያጠፋ ሁሉ እርሱ ያድናታል በማለት ሰማያዊውን የሕይወት መርህ አስተማረ። በመጨረሻም ጌታችን አንድ ሰው ዓለምን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጠፋ ወይም ቢያጎድል ምን ይጠቅመዋል? በማለት የነፍስን ዋጋ ከምድራዊ ሀብት ሁሉ በላይ መሆኑን አስገነዘበ። በእርሱና በቃሉ የሚያፍሩ ሁሉ እርሱ በክብሩ ሲመጣ እንደሚያፍርባቸው አስጠነቀቀ። ይህ ክፍል የሚያስተምረን ክርስትና ስም ብቻ ሳይሆን፣ ክርስቶስን በትክክል ማወቅና እርሱ የሄደበትን የመስቀል መንገድ በቁርጠኝነት መከተል መሆኑን ነው። እውነተኛ ደቀ መዝሙርነት ዋጋ ያስከፍላል፤ ነገር ግን በስተመጨረሻ የሚገኘው ክብር ከምንም ጋር አይነጻጸርም። ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች👉ኢየሱስ “እናንተስ ማን ትሉኛላችሁ?” (ቁ. 20) ብሎ የጠየቀው የግል ምስክርነት ለምን አስፈላጊ ስለሆነ ነው?👉“የእግዚአብሔር ክርስቶስ” የሚለው የጴጥሮስ ምስክርነት ትርጉሙ ምንድን ነው?👉ኢየሱስ ትክክለኛውን ምስክርነት ከሰማ በኋላ ወዲያውኑ ስለ መከራው የተናገረው ለምንድን ነው?👉መስቀልን “በየቀኑ” መሸከም (ቁ. 23) በዘመናችን ክርስቲያናዊ ሕይወት እንዴት ይተረጎማል?👉“ነፍሱን ሊያድን የሚወድ ሁሉ ያጣታል” የሚለው ተቃርኖ (Paradox) ምን ትርጉም አለው?👉ዓለምን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱን ግን ቢያጣ ምን ይጠቅመዋል? የሚለው ጥያቄ ለኛ ለምን አስፈላጊ ነው?👉በኢየሱስና በቃሉ የሚያፍር ሰው መጨረሻው ምን እንደሚሆን ተነግሯል?👉“መንግሥተ ሰማያትን እስኪያዩ ድረስ ሞትን የማይቀምሱ አሉ” የሚለው ቃል ወደፊት ከሚመጣው መለወጥ ጋር እንዴት ይያያዛል?