የዮሐንስ ራእይ

እምነታችን እየደከመ ከሚሄድባቸው ምክንያቶች አንዱ ስለ ክርስቶስ ያለን ግንዛቤ እየደበዘዘ በመምጣቱ ነው። ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጆች እንሆን ዘንድ ምን ያህል ታላቅ ዋጋ እንደከፋፈለ እንዘነጋለን። የክርስቶስ መስቀል ብዙም የማያስደንቀን ልባችንን የማይሰብር ታሪክ ይሆንብናል። የክርስቶስን ታላቅነት፥ እውነታዎችን ሁሉ መቆጣጠር መቻሉንና በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ተገኝቶ ሁሉንም ነገር ለማየት መቻሉን እንዘነጋለን። እርሱ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ተገኝቶ ደካማና ጠንካራ ጎኖቻችን ሁሉ እንደሚያይ እንረሳለን። ክርስቶስ ሁለት ወይም ሦስት አማኞች በስሙ በተሰበሰቡት ስፍራ በመካከላቸው እንደሚገኝ ቃል ገብቷል (ማቴ. 18፡20)። በራእይ 1፡3፥ ክርስቶስ ለአማኞች ይህንኑ እውነት ያስገነዝበናል። እርሱ በአብያተ ክርስቲያናት (መቅረዞች) መካከል እየተመላለሰ ባህሪያቸውንና ተግባራቸውን በቅርብ ይከታተላል። በመካከላቸው ያለውን ታላቅ ጌታ እንዳይዘነጉ ለማሳሰብ ክርስቶስ ታላቅነቱን ለዮሐንስና ለ7ቱ አብያተ ክርስቲያናት ያሳያል። ይኸው ክርስቶስ ዛሬም በአብያተ ክርስቲያኖቻችን ውስጥ እየተመላለሰ ነው። እርሱ ከእኛ ርቆ በሰማይ የሚገኝ ብቻ ሳይሆን፥ አብሮን የሚኖር አምላክ ነው። ክርስቶስ በእኛ ውስጥ የሚያየው ምን ይሆን?  የውይይት ጥያቄ፡– ሀ) ስለ ክርስቶስ ማንነትና በመካከላችን እየተመላለሰ ስለመሆኑ የጠራ ግንዛቤ ቢኖረን፥ አምልኮአችንና ተግባራችን እንዴት እንደሚለወጥ ግለጽ። ለ) ክርስቶስ በቤተ ክርስቲያንህ ውስጥ የሚመለከተው መልካም ነገር ምን ይመስልሃል? ሐ) ኢየሱስ ባንተ ሕይወት ውስጥ የሚያየው መጥፎና መልካም ነገር ምን ይመስልሃል? እንዲያሳይህ ለመጠየቅ አሁኑኑ ጊዜ ውሰድ።  ፩. ለአብያተ ክርስቲያናት መልእክቱን ያስተላለፈው የክርስቶስ ራእይ (ራእይ 1፡9-20)  ይህ የክርስቶስ ራእይ ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ለሚተላለፈው መልእክቱ መሠረት ነው። ዮሐንስ የዚህን ራእይ ክፍል ለሰባቱም አብያተ ክርስቲያናት ባስተላለፋቸው መልእክቶች ውስጥ ያካትታል (ራእይ 2-3)። በዚህ የክርስቶስ ራእይ ውስጥ ዮሐንስ በሰባቱ መቅረዞች መካከል የሚጓዘው ክርስቶስ ምን ያህል ታላቅ እንደሆነ ያሳየናል። እነዚህም ሰባት መቅረዞች ሰባቱን አብያተ ክርስቲያናት የሚያመለክቱ ናቸው። ክርስቶስ አማኞች መልእክቱን ቀለል አድርገው እንዲመለከቱ አልፈለገም። ምሁራን እያንዳንዱ የራእዩ ክፍል ምን እንደሚያሳይ በሚሰጡት ትንታኔ ይለያያሉ። ነገር ግን የተላላፈው መልእክት ግልጽ ነው። የምናመልከው ክርስቶስ አፍቃሪ እና የሚመች ብቻ አይደለም። እርሱ በአብያተ ክርስቲያናቱ መካከል የሚመላለስ፥ የሚመለከትና የሚገመግም፥ እንዲሁም አብያተ ክርስቲያናቱን ለማንጻት ፍርድን የሚሰጥ ታላቅና ፈራጅ አምላክ ነው። ከዚህ ራእይ ውስጥ አንዳንድ ቁልፍ ነገሮችን ልንመለከት እንችላለን:- ሀ. ክርስቶስ የሰውን ልጅ እንደሚመስል ተገልጾአል። ዮሐንስ ክርስቶስ የዳንኤል 7፡13ን ራእይ እንደሚፈጽም ለአብያተ ክርስቲያናቱ ለማስገንዘብ ይፈልጋል። በዚህ ራእይ ውስጥ ታላቁ ሰው የእግዚአብሔርን መንግሥት ሥልጣን ከእግዚአብሔር አብ ሲቀበል እንመለከታለን (ዳን. 7፡13-14 አንብብ)።  ለ) ኢየሱስ ክርስቶስ ሊቀ ካህናትና ዳኛ ነው። የክርስቶስ ልብሶች በብሉይ ኪዳን ሊቀ ካህናቱ ከሚለብሳቸው ጋር የሚመሳሰሉ ይመስላል። ስለዚህ አማኞች ክርስቶስ ሊቀ ካህናችን መሆኑን ማስታወስ ይኖርብናል። በተጨማሪም ልብሱ የሮማውያን ዳኞች የሚለብሱትን ይመስላል። ይህም አማኞች ክርስቶስ ዳኛ መሆኑንና በፊቱ ቆመው መልስ እንደሚሰጡ ያስገነዝባቸዋል። ሐ) ክርስቶስ ታላቅ አምላክ ነው። ዮሐንስ ከዳንኤልና ከሕዝቅኤል መጽሐፎች የወሰዳቸውን ተምሳሌቶች በመጠቀም ክርስቶስ ታላቅ፥ ኃያልና ቅዱስ አምላክ መሆኑን ያስረዳል። እንደ ፈራጅ፥ ቅዱስ ብርሃን የሚተፉ ዓይኖች አሉት፥ ጠላቶቹን የሚደመስስ ሰይፍም በእጁ ይዟል። መ) ክርስቶስ ታሪክን ሙሉ በሙሉ ይቆጣጠራል። እርሱ የሁሉም ነገር መጀመሪያ በመሆኑ፥ ታሪክ ሁሉ ሲጠናቀቅና ፍጥረት ሁሉ ሲጠፋ የመጨረሻው ሆኖ ይኖራል። በተጨማሪም እርሱ በሞትና በዘላለማዊ ፍርድ ላይ ሙሉ የበላይነት አለው። ስለሆነም አማኞች ሰውነታቸውን ሊገድሉ የሚችሉትን ሰዎች መፍራት አይኖርባቸውም። ነገር ግን እኛን ለመግደል የሚፈልጉትን ሰዎች መቆጣጠር ብቻ ሳይሆን፥ ሰዎችን ወደ ሲዖል የመላክ ሥልጣን ያለውን ክርስቶስን መፍራት ይኖርብናል። ያለ እርሱ ፈቃድ ማንም የእግዚአብሔርን ልጆች ሊገድል አይችልም። ሠ. ክርስቶስ በመቅረዞች (በአብያተ ክርስቲያናቱ) መካከል እየተመላለሰ ነው። እርሱ ከእኛ ርቆ በሰማይ የሚኖር ብቻ ሳይሆን፥ በመካከላችን ያለ አምላክ ነው። ሰባቱን ከዋክብት በእጁ የያዘው እርሱ ነው። እነዚህ ሰባት መላእክት ክርስቶስ በሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ላይ የሾማቸው መላእክት ይሁኑ ወይም በእያንዳንዱ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ በኃላፊነት የሚያገለግሉ ሰባት የቤተ ክርስቲያን መሪዎች በትክክል የምናውቀው ነገር የለም። እነዚህ በክርስቶስ ቁጥጥር ሥር የሚሠሩ በመሆናቸው ለራሳቸው ጥቅም መኖር የለባቸውም።  የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ከዚህ ራእይ ውስጥ በመከራ ውስጥ በምትሆንበት ጊዜ የሚያበረታቱ ምን ምን ቁልፍ እውነቶችን ትመለከታለህ? ለ) ከዚህ ራእይ ውስጥ ለአንተም ሆነ ለቤተ ክርስቲያንህ ማስጠንቀቂያ የሚሰጡ ቁልፍ እውነቶች ምን ምንድን ናቸው?  ፪. ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት የተላኩ መልእክቶች (ራእይ 2-3) ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት የተላኩት እያንዳንዳቸው መልእክቶች ተመሳሳይ ቅርጽ አላቸው። ሀ) ደብዳቤው ለቤተ ክርስቲያን መላእክት በሚተላለፈው መልእክት ይጀምራል፡፡ ይህ ምናልባትም ቤተ ክርስቲያኒቱ ውስጥ በኃላፊነት የሚያገለግለውን መሪ የሚያመለክት ሊሆን ይችላል። ለ) ከራእይ 1፡13-18 ካለው ራእይ የተወሰደ የክርስቶስ ገለጻ ይከተላል። ይህም ገለጻ ክርስቶስ ለዚያች ቤተ ክርስቲያን ከሚሰጠው መልእክት ጋር የሚዛመድ ነው። ሐ) ክርስቶስ ቤተ ክርስቲያኒቱን ለመልካም ተግባሯ ያመሰግናታል። አንዳንድ አብያተ ክርስቲያናት እጅግ በደከመ መንፈሳዊ ሁኔታ ውስጥ የሚገኙ በመሆናቸው፥ ክርስቶስ ስለ ምንም መልካም ነገር ሊያመሰግናቸው አልቻለም። መ) ከዚያም ክርስቶስ፥ በምን እንዳሳዘኑት ይገልጻል። በጣም ድሆችና የተሰደዱ ሁለት አብያተ ክርስቲያናት ክርስቶስን እጅግ ደስ በማሰኘታቸው ከማንኛውም ተግሣጽ ነፃ ለመሆን ችለዋል። ሠ) ክርስቶስ እርሱን ደስ ያሰኙና ከቅጣቱ ያመልጡ ዘንድ ምን ሊያደርጉ እንደሚገባ ይነግራቸዋል። ረ) መልእክቱ ድልን ለሚነሣና ክርስቶስን በሚያስከብር ሕይወት ለሚመላለስ ሰው ክርስቶስ በሚገባው የተስፋ ቃል ይደመደማል። (ማስታወሻ፡ እነዚህ ሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ያሉትን ምዕራፎች በተምሳሌትነት እንደሚያመለክቱ የሚናገሩ ምሁራን አሉ። ለምሳሌ ያህል፥ ኤፌሶን በዮሐንስ ዘመን የነበረችውን ቤተ ክርስቲያን ታመለክታለች ይላሉ። ሰምርኔስ በሁለተኛ እና በሦስተኛው ክፍለ ዘመን ጠንካራ ስደት የተጋፈጠችውን ቤተ ክርስቲያን የምታመለከት መሆኗን ይናገራሉ። ጴርጋሞን ሐሰተኛ ትምህርትና ኃጢአት በነገሠበት የመካከለኛው ዘመን የነበረችውን ቤተ ክርስቲያን የምታሳይ መሆኗን ያስረዳሉ። ሎዶቅያ ደግሞ ዛሬ በሃብትና በለብታ የምትታወቀውን ቤተ ክርስቲያን ታሳያለች ሲሉ ያስተምራሉ። ነገር ግን፥ እግዚአብሔር ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ባስተላለፈው መልእክት ሊነግራቸው የፈለገው ይህንን አይመስልም። በሁሉም የቤተ ክርስቲያን ታሪኮች የፍቅር ቅዝቃዜ፥ ስደት፥ ሐሰተኛ ትምህርት፥ ኃጢአትና ለብ ማለት የሚፈታተናቸው የተለያዩ አብያተ ክርስቲያናት አሉ። ስለሆነም በየትኞቹም አገሮች እና ዘመናት የሚኖሩ አብያተ ክርስቲያናት እነዚህን ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት የተላኩትን መልእክቶች ሊያነቡና ለራሳቸው የሚጠቅሙ ግላዊ መልእክቶች ሊያገኙ ይችላሉ።) ሀ. ኤፌሶን፡ የመጀመሪያ ፍቅሯን ያጣች ትጉሕ ቤተ ክርስቲያን (ራእይ 2፡1-7)። የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን በእስያ ለነበሩት አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ እናት ወይም ቁልፍ ቤተ ክርስቲያን ነበረች። ጳውሎስ በዚህች ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ከሁለት ዓመታት በላይ ያገለገለ ሲሆን፥ ዮሐንስም የጳጳስነት ወይም የሽምግልና አገልግሎቱን ለረጅም ጊዜ በዚህች ቤተ ክርስቲያን ውስጥ አበርክቷል። ዮሐንስ በሮም ግዛት ውስጥ ባለችው የእስያ እውራጃ ለሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት ያስተባባሪነት ሥራውን የሚያከናውነው በኤፌሶን ውስጥ ተቀምጦ ነበር። በመሆኑም የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ለዮሐንስ እንደ ዋና ጽሕፈት ቤት ያገለግል ነበር። እንዲሁም ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት መልእክት የሚያስተላልፈው ግለሰብ በፍጥሞ ደሴት ከነበረው ከዮሐንስ የተቀበላቸውን መልእክቶች መጀመሪያ ለኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ያደርስ ነበር። ክርስቶስ ይህችን ቤተ ክርስቲያን ብዙም አልነቀፋትም። ኤፌሶን ወንጌሉን ለማዳረስ የምትተጋ ጠንካራ ቤተ ክርስቲያን ነበረች። አማኞቹ ከደረሰባቸው ስደት ባሻገር በእምነታቸው ጸንተው ቆመዋል። እንዲሁም ኤፌሶን የሐሰተኞችን ትምህርት ለመከተል ያልፈለገች ንጹሕ ቤተ ክርስቲያን ነበረች። እነዚህ ሐሰተኞች ሐዋርያት ነን ይሉ ነበር። ኒቆላውያን እነማን እንደ ነበሩ በትክክል ለማወቅ አንችልም። እነዚህ ሰዎች አማኞች ነን እያሉ የእግዚአብሔርን ጸጋና ይቅርታ በማመሃኘት የተቀደሰ ሕይወት ላለመኖር የሚመርጡ ይመስላል። እነዚህ ሰዎች አማኞች በአካባቢያቸው እንዳሉ ሰዎች ሊኖሩ እንደሚችሉ ያስተምሩ ነበር። እነዚህም ማኅበረሰቦች ከቤተ መቅደስ ካህናት ጋር ወሲብ መፈጸም የሚታከልበትን ባህላዊ የጣዖት አምልኮ ይፈጽሙ ነበር። ነገር ግን ክርስቶስ ከዚህ ጠለቅ ብሎ የሚያሳስበውን ነገር ይመለከታል። ይኸውም ለእርሱ፥ ለእርስ በርሳቸውና ድነትን (ደኅንነትን) ላላገኙት ሰዎች የነበራቸው ፍቅር መቀዝቀዙ ነበር። ክርስቶስ ፍቅራቸው እየቀዘቀዘ በሚሄድበት ጊዜ መልካም ነገሮቻቸው ሁሉ እንደሚከስሙ ያውቅ ነበር። ይህም በጽኑ ስላሳሰበው ክርስቶስ ንስሐ እንዲገቡ፥ ካልሆነ ግን መጥቶ መቅረዛቸውን እንደሚወስድባቸው ያስጠነቅቃል። በሌላ አገላለጽ፥ የክርስቶስ

የተስፋ ቤተ ክርስቲያን በአገሪቱ ውስጥ እጅግ ከታወቁት አብያተ ክርስቲያናት አንዷ ነበረች። ይህች ቤተ ክርስቲያን አስደናቂ ታሪክ አላት። መጀመሪያ ጽኑ ስደት ቢነሣባቸውም ጥቂቶቹ አማኞች ለእምነታቸው በመቆም በአገሪቱ ሁሉ እምነታቸውን አወጁ። መልካሙን የምሥራች የመስማት ዕድል እንዲያገኙ በመገንዘብ፥ ከመጀመሪያው ጀምሮ ገንዘባቸውን በመሥዋዕትነት በማዋጣት ወንጌላውያንን ወደ ተለያዩ ጎሳዎች ይልኩ ጀመር። እግዚአብሔር እነዚህን ያልተማሩ ወንጌላውያን በመጠቀሙ ቤተ ክርስቲያን በፍጥነት እያደገች ሄደች። ብዙም ሳይቆይ ይህች ቤተ ክርስቲያን በአገሪቱ ውስጥ ካሉት ታላላቅ ወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት አንዱ ለመሆን በቃች። ይህ ከሆነ በኋላ አንድ ትውልድ፥ ከዚያም ሁለት ትውልዶች አለፉ። በቤተ ክርስቲያኒቱ ውስጥ በጉልህ የማይታዩ ለውጦች ይከሰቱ ጀመር። አብዛኞቹ የቤተ ክርስቲያን አባላት የቀድሞዎቹ እማኞች ልጆች ነበሩ። እነዚህ እማኞች ድነትን (ደኅንነትን) ያገኙት ከክርስቲያን ወላጆች በመወለዳቸው ምክንያት እንደሆነ ያስቡ ጀመር። ባሏቸው ብዙ አባላት ይኩራሩና ቤተ እምነታቸውን በበለጠ ታላቅ ስለሚያደርጉበት መንገድ ያስቡ ጀመር። አባላቱ ሌሎች ሰዎችን በሚያስደንቁ ተግባራት ላይ ማተኮር ያዙ። ታላላቅና አስደናቂ ሕንጻዎች መገንባት ጀመሩ። ለመዘምራን ቡድኖቻቸው ውብ አልባሳትንና ዘመናዊ የሙዚቃ መሣሪያዎችን ገዙ። አባላቱ በቤተ እምነቱ ውስጥ የሚካሄዱትን እንቅስቃሴዎች ሁሉ የሚመራ ጠንካራ ማዕከላዊ አስተዳደራዊ መዋቅር ለማዘጋጀት ተግተው ይሠሩ ጀመር። በአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናትም ለውጦች ይካሄዱ ነበር። እማኞቹ ወንጌል ላልደረሰባቸው የኢትዮጵያ ክፍሎች ወንጌል ለማድረስ ማሰባቸውን ትተው እንደ ልሳንና የፈውስ አገልግሎቶች ባሉት ነገሮች ላይ አጽንኦት መስጠት ጀመሩ። ሦስተኛ ትውልድ አማኞቻቸው በልግስና ለመስጠት ፈቃደኞች አልነበሩም። ለዚህም ምክንያቱ መሪዎቻቸው በገንዘብ አያያዝ በኩል እምነት የሚጣልባቸው መስለው አለመታየታቸው ነበር። የአገሪቱን ፖለቲካዊ ድባብ ተከትለው አማኞች በቋንቋ እና በጎሳ በመከፋፈላቸው የቤተ ክርስቲያኒቱ አንድነት ይናጋ ጀመር። በቤተ ክርስቲያን መሪዎችና በተለያዩ ቤተ እምነቶች መካከል የራስ ወዳድነት ጸቦች ተጧጡፈው ቀጠሉ።  የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) በተስፋ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ የተከሰተው መሠረታዊ ችግር ምን ነበር? ለ) እምነታቸው ወደ ሁለተኛና ሦስተኛ ትውልድ አማኛች በሚተላለፍበት ጊዜ እንዴት እየከሰመ ሊሄድ እንደቻለ ግለጽ። ይህ የተለመደ ሁኔታ ይመስልሃል? ሐ) በቤተ ክርስቲያንህ ይህን ዝንባሌ እንዴት እንደተመለከትህ ግለጽ። መ) ቤተ ክርስቲያን ቀናኢ ፍቅሯና እምነቷ ከትውልድ ትውልድ ላይቀንስ እንዲተላለፍ ምን ልታደርግ ትችላለች? ዮሐንስ መጽሐፉን የጻፈው እንደ ዛሬዎቹ አብዛኞቹ አብያተ ክርስቲያኖቻችን ሁለተኛ እና ሦስተኛ ትውልድ አማኞች ለሚገኙባቸው አብያተ ክርስቲያናት ነበር። በእነዚህ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ችግሮች በመከሰት ላይ ነበሩ። ክርስቲያኖች ለራሳቸው ምቾትና ታላቅነት በማሰብ ራስ ወዳድ እየሆኑ መጥተው ነበር። ለእግዚአብሔር የነበራቸው የቀናኢነት ፍቅር ቀዝቅዞ በእምነታቸው ለብ ብለው ነበር። ሌሎች ደግሞ ኃጢአተኞችን ከመቅጣት ይቆጠቡ ነበር። አንዳንድ አብያተ ክርስቲያናት እውነተኛውን እምነት ሳይጠብቁ ሐሰተኛ አስተማሪዎች በክርስቲያኖች መካከል ውሸትን እንዲዘሩ ይፈቅዱ ነበር። ክርስቶስ ይህንን የአብያተ ክርስቲያናት ውድቀት በመመልከቱ ዮሐንስ በእርሱ ፈንታ ደብዳቤ እንዲጽፍላቸው ጠየቀው። በእነዚህ 7 ደብዳቤዎች ውስጥ ዛሬ አብያተ ክርስቲያኖቻችን የሚጋፈጧቸውን ብዙ ችግሮች ልንመለከት እንችላለን። ከምእመኖቻችን ብዛት ባሻገር በእምነታችን ለብ እያልን በመሄዳችን ራሳችንን ለእግዚአብሔር ፍርድ እያዘጋጀን ይሆን?  የውይይት ጥያቄ፡– ራእይ 1-3 አንብብ። ሀ) ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ ወይም እግዚአብሔር አብ የተሰጡትን የተለያዩ ገለጻዎች ዘርዝር። እያንዳንዱ ገለጻ ስለ አብና ወልድ ምን ያስተምረናል? ለ) እንድ ሠንጠረዥ ሥራ። በመጀመሪያው አምድ (ረድፍ) ውስጥ 7ቱን አብያተ ክርስቲያናት ዘርዝር። በሁለተኛው አምድ ውስጥ ክርስቶስ አብያተ ክርስቲያናቱን ያመሰገነባቸውን ጉዳዮች ጻፍ። በሦስተኛው ረድፍ ክርስቶስ ቤተ ክርስቲያንን የነቀፈበትን ጉዳዮች ጻፍ። በአራተኛው አምድ ውስጥ ክርስቶስ ለአብያተ ክርስቲያናቱ የሰጣቸውን ማስጠንቀቂያዎች ጻፍ። በአምስተኛው አምድ ውስጥ ክርስቶስ ለሚታዘዙት የሰጣቸውን የተስፋ ቃል ዘርዝር። ሐ) በእያንዳንዱ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ የነበረውን ዐቢይ ጉዳይና ይኸው ጉዳይ ዛሬ ለእኛ ምን ዓይነት መልእክት እንደሚያስተላለፍ ጠቅለል አድርገህ ጻፍ።  ዮሐንስ በዚህ መግቢያ ውስጥ በአያሌ ቁልፍ እውነቶች ላይ ያተኩራል። የዮሐንስ ራእይ የኢየሱስ ክርስቶስ «መገለጥ» ነው። በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ክርስቶስ የራእዩ ዋና ርእሰ ጉዳይ ብቻ ሳይሆን፥ ለዮሐንስ ራእዩን የሰጠው ራሱ ክርስቶስ ነው። የአማኛቹ ትኩረት በዮሐንስና በትንቢታዊ ሚናው ላይ ማረፍ የለበትም። ነገር ግን ክርስቲያኖች ሁልጊዜም በሰዎች ሳይሆን በኢየሱስ ክርስቶስ ላይ ትኩረት ማድረግ ይኖርባቸዋል። ዮሐንስ የገለጻቸው ራእዮች ምናባዊ አይደሉም። እነዚህ ራእዮች ከኢየሱስ ክርስቶስ በመልአኩ በኩል ለዮሐንስ የተላለፉ፥ ከዚያም ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት፥ ከዚያም ዛሬ ለእኛ የደረሱ ናቸው። እግዚአብሔር ራእዩን የሰጠው ወደፊት የሚሆነውን እንድናውቅ ብቻ ሳይሆን፥ እንድንታዘዘው ጭምር ነው፡፡ በተለይም በእምነታችን ጸንተን እንድንቆምና ከፍተኛ ስደት በሚታይባቸው ጊዜያት ሳይቀር የእግዚአብሔርን ቃል እንድናውጅና የተሰጠንን ትእዛዝ ተግባራዊ እንድናደርግ ይፈልጋል። እግዚአብሔር አሀዱ ሥሉስ አምላክ ነው። ምንም እንኳን የዮሐንስ ራእይ በእግዚአብሔር አብና ወልድ ላይ ቢያተኩርም፥ ሦስቱም የሥላሴ አካላት ተጠቅሰዋል። እግዚአብሔር አብ «የነበረው፥ ያለውና የሚመጣው» ተብሎ ተገልጾአል። ኢየሱስ ክርስቶስ በብዙ መንገዶች ተገልጾአል። ዮሐንስ በመግቢያው ውስጥ በስደት ጊዜ በሚያበረታቱን ጉዳዮች ላይ ያተኩራል። እነዚህም ከክርስቶስ ሕይወት የተገኙ ናቸው። ዮሐንስ ክርስቶስን «የታመነ ምስክር» ይለዋል። ዮሐንስ ይህን ሲል ክርስቶስ ለእግዚአብሔር ታማኝ ሆኖ የቆመ፥ የእግዚአብሔርን ቃል ያወጀ እና ለእግዚአብሔር በመታዘዝ ለእምነቱ የሞተ መሆኑን ለማሳየት ነው። እኛም እንደ ክርስቶስ ታማኝ ምስክሮች ልንሆን ይገባል። ክርስቶስ «ከሙታን በኩር» መሆኑ ተገልጾአል። እኛም ከሙታን እንነሣለን። ክርስቶስ «የምድር ነገሥታት ገዥ» መሆኑን እንመለከታለን። በመሆኑም የምድር ገዢዎች ከእርሱ ቁጥጥር ሥር በመሆናቸው ስለሚያደርሱብን አደጋ ስጋት የለብንም። መንፈስ ቅዱስ «ከዙፋኑ ፊት ያሉ ሰባቱ መናፍስት» ተብሎ ተገልጾአል። ዮሐንስ መንፈስ ቅዱስን በዚህ ባልተለመደ ስያሜ የሚጠራው ተምሳሌታዊ አገላለጽ በመጠቀም ነው። ዮሐንስ ሰባት ቁጥርን በመጠቀም መንፈስ ቅዱስ በሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ የእግዚአብሔርን ሥራ የሚያከናውን ፍጹም አካል መሆኑን ያሳያል። የዮሐንስ ራእይ በከፊል ኢየሱስ ክርስቶስ በምዕራባዊ በትንሹ እስያ ክፍል ለሚገኙ ሰባት አብያተ ክርስቲያናት የጻፈውን ደብዳቤ ይመስላል። ምንም እንኳን እነዚህ ሰባት ታሪካዊ አብያተ ክርስቲያናት ቢሆኑም፥ በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ሁሉ የነበሩትን የተለያዩ አብያተ ክርስቲያናት ትግል በምሳሌነት ያሳያል። እንደ እነዚህ ሰባት አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ፥ እኛም የፍቅር ጉድለት፥ ክፋትንና ሐሰተኛ ትምህርትን መታገሥ፥ ዓለማዊነትና ራስ ወዳድነት እንዲሁም ስደት የሚፈታተነን መሆኑ ግልጽ ነው። ዮሐንስ እግዚአብሔር ለአማኞች ጥልቅ ፍቅር እንዳለው ያስረዳል። የክርስቶስ ደም በሕይወታችን ውስጥ ካለው የኃጢአት ኃይል ነፃ አውጥቶናል። አማኞች አሁን በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ የምንኖር በመሆናችን፥ እንደ ካህናት ልናመልከው ይገባል። እግዚአብሔርን በማምለክ ለሰዎች የእግዚአብሔርን ፈቃድ ማወጅ ይኖርብናል። ዮሐንስ ክርስቶስ በቶሎ እንደሚመጣ ያስገነዝበናል። ለኃጢአት ውጥረት እጅ ላንሰጥ ወይም በስደት ጊዜ እምነታችንን ሳንደብቅ ለምጽአቱ ተዘጋጅተን መጠበቅ ይኖርብናል።  (ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

፩. የዮሐንስ ራእይ መዋቅር  የውይይት ጥያቄ፡– ራእይ 1፡19 እንብብ። እግዚአብሔር ለዮሐንስ ራእዩ የሚሸፍናቸውን ሦስት ክፍለ ጊዜያት ነግሮታል። እነዚህን ክፍለ ጊዜያት ዘርዝር። የዮሐንስ ራእይ በጥሩ ሁኔታ የተዋቀረ መጽሐፍ ነው። የዮሐንስ ራእይ ሦስት መሠረታዊ ክፍሎች አሉት። መግቢያና ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት የተላኩ ደብዳቤዎች (ራእይ 1-3)። ራእይ 1፡19 ዮሐንስ ስለ አሁኑ ጊዜ የተመለከተውን ከራሱ እይታ አንጻር መጠየቁን ያስረዳል። ዮሐንስ 7 ደብዳቤዎችን በእስያ ውስጥ ለሚገኙ 7 አብያተ ክርስቲያናት ይጽፋል። ዮሐንስ እነዚህን አብያተ ክርስቲያናት ታላቁ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ እየተመለከታቸው መሆኑን በመግለጽ ያስጠነቅቃቸዋል። ዮሐንስ የአብያተ ክርስቲያናቱን ጠንካራ እና ደካማ ጎኖች ለይቶ ያውቅ ነበር። በመንፈሳዊ ሕይወታቸው ጤነኛ ያልሆኑትን አብያተ ክርስቲያናት ያስጠነቅቃቸዋል። ለጌታ ጸንተው የቆሙትን ደግሞ ያበረታታቸዋል። ክርስቶስ እስኪመለስ ድረስ የዓለም ታሪክ ምን እንደሚመስል (በራእይ 4-19)። በራእይ 1፡19፥ ዮሐንስ ከዚህ በኋላ ይሆን ዘንድ ስላለውም ይጽፋል። እነዚህ ምዕራፎች ኢየሱስ ክርስቶስ የታሪክን ቁጥጥር ከእግዚአብሔር አብ መቀበሉን ያሳያሉ። የዚህ የወደፊት እይታ ማዕከላዊ ትኩረት በሦስት ፍርዶች (ማኅተም፥ መለኮት፥ ጽዋ) እና በሦስት አካላት (ሰይጣን፥ ሐሳዊ መሢሕ፥ ሐሰተኛ ነቢይ) ላይ ያነጣጠረ ነው። እነዚህም ከታሪክ መጨረሻ ላይ የሚከሰቱ ናቸው። ምሁራን እነዚህን ሦስት ዓይነት ፍርዶች ታሪክን በቅደም ተከተል በመግለጽ መጀመሪያ የማኅተምን ፍርድ፥ ቀጥሎ የመለከት ፍርድና በ3ኛ ደረጃ የጽዋ ፍርድ የሚያስተናግዱ ወይም ሦስቱም ፍርዶች በተመሳሳይ ጊዜ የሚካሄዱ ስለመሆናቸው ይከራከራሉ። ሦስቱ ፍርዶች በቅደም ተከተል የሚካሄዱ ከሆነ፥ በመጀመሪያዎቹ ሁለት ፍርዶች ወቅት ሰባተኛው ፍርድ ሁለተኞቹን ተከታታይ ፍርዶች ያስጀምራል። ሰባተኛው ፍርድ በዝርዝር የተገለጸው በጽዋ ፍርዶች ውስጥ ብቻ ነው። ወይም ደግሞ እነዚህ ሦስት የፍርድ ዓይነቶች በተመሳሳይ ጊዜ የሚፈጸሙ ሊሆኑ ይችላሉ። የማኅተም ፍርዶች ስለመጨረሻው ዘመን ሰፊ ማብራሪያ ይሰጣሉ። የመለከት ፍርዶችና የጽዋ ፍርዶች ከፍርዱ ክፍል ጊዜ በመጨረሻው ክፍል ለሚሰሙት የእግዚአብሔር ፍርዶች ዝርዝር ሃሳቦችን ያቀርባሉ። ሦስቱም ፍርዶች የሚጠቃለሉት በክርስቶስ ዳግም ምጽአት ነው። የክርስቶስ መንገሥና አዲሱ ሰማይና ምድር (ራእይ 20-22)፡፡ ዮሐንስ የመጨረሻውን ዘመን በመጽሐፍ ውስጥ ገልጾታል። ዮሐንስ ስለ ክርስቶስ ምድራዊ መንግሥት ቢገልጽም፥ የበለጠ አጽንኦት የሰጠው ሁሉም አዲስ ስለሚሆንበት የዘላለም መንግሥት ነው። በዚህ መንግሥት ውስጥ እግዚአብሔር ከሰው ጋር አብሮ የሚኖር ሲሆን፥ ክፋትም ሆነ ሥቃይ አይታሰብም። (ማስታወሻ፡ ዮሐንስ መጽሐፉን ያደራጀባቸው ልዩ መንገዶች አንዱ ተያያዥነት ያሏቸውን ራእዮች ሌሎች ተያያዥነት የሌላቸው ራእዮች እንዲያቋርጡ በማድረግ ነው። ከዚያም ተመልሶ የተቋረጡትን ተከታታይ ራእዮች ያሟላና ወደ ሌሎች ተከታታይ ራእዮች ያልፋል። ምሁራን እነዚህን ማቋረጫዎች የእረፍት ጊዜ ሲሉ ይጠሯቸዋል። ለምሳሌ ያህል፣ በ6ኛው ማኅተም ፍርድ መጨረሻ ላይ (ራእይ 6፡17) ዮሐንስ ወደ 7ኛው ማኅተም ከመመለሱ በፊት ሁለት ሌሎች ራእዮችን ያቀርባል (ራእይ 7፡1-8፡1)። እነዚህ ቅንፎች ወይም የእረፍት ጊዜዎች በራእይ 10፡1-11፡14 ውስጥም ይገኛሉ።)  ፪. የዮሐንስ ራእይ አስተዋጽኦ  መግቢያ (ራእይ 1፡1-8)  ክርስቶስ በእስያ ለሚገኙ 7 አብያተ ክርስቲያናት ያስተላለፈው መልእክት (ራእይ 1፡9-3፡22)  ሀ. መልእክቱን ለአብያተ ክርስቲያናት የሚያስተላልፈው የክርስቶስ ራእይ (ራእይ 1፡9-20)  ለ. ለ 7ቱ አብያተ ክርስቲያናት የተላኩ መልእክቶች (ራእይ 2-3)  እግዚአብሔር በዙፋኑ ላይ የሚታይበት ራእይ (ራእይ 4-5) ሀ. የእግዚአብሔር አብ ራእይ (ራእይ 4) ለ. አንበሳና በ የሆነው የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ (ራእይ 5)  የ7ቱ ማኅተም ፍርዶች (ራእይ 6፡1-8፡1) ሀ. 6 የማኅተም ፍርዶች (ራእይ 6)  ለ. ቅንፍ (ራእይ 7፡1-8፡1) የ144 ሺህ ሰዎች መታተም (ራእይ 7፡1-8) በሰማይ ያሉ እጅግ ብዙ ሰዎች (ራእይ 7፡9-17)  ሐ. 7ኛው ማኅተም (ራእይ 8፡1)  7 የመለከት ፍርዶች (ራእይ 8፡2-11፡19) ሀ. የ6 መለከት ፍርዶች (ራእይ 8፡2-9፡21)  ለ. የእረፍት ጊዜ (ራእይ 10፡1-11፡14) መላኩና ትንሿ የመጽሐፍ ጥቅልል (ራእይ 10) ሁለቱ ምስክሮች (ራእይ 11፡1-14)  ሐ. 7ኛው የመለከት ፍርድ (ራእይ 11፡15-19)  መንፈሳዊ ጦርነት ውስጥ ቁልፍ ተሳታፊዎች (ራእይ 12-14) ሀ. በሴቲቱ እና በዘንዶው መካከል የተካሄደ ጦርነት (ራእይ 12)  ለ. ከባህር የወጣው አውሬ (ራእይ 13፡1-10)  ሐ. ከመሬት የወጣው አውሬ (ራእይ 13፡11-14) መ. በጉና 144 ሺህ ሰዎች (ራእይ 14፡1-5) ሠ. መላእክት ምድርን በፍርድ ሲያጭዱ (ራእይ 14፡6-20)  የጽዋ ፍርዶች (ራእይ 15–16)  የባቢሎን ውድመት (ራእይ 17-18)  የክርስቶስ ዳግም ምጽአት (ራእይ 19) አዲስ ሰማይና አዲስ ምድር (ራእይ 21፡1-22፡6)  የክርስቶስ የሺህ ዓመት አገዛዝ (ራእይ 20፡1-15)  ማጠቃለያ፡ የክርስቶስ ዳግም ምጽአት ተስፋ (ራእይ 22፡7-20) የውይይት ጥያቄ፡- የዮሐንስ ራእይን መዋቅርና አስተዋጽኦ አጥና። ይህ ዮሐንስ መጽሐፉን እንዴት እንዳደራጀ ለመረዳት ያስችለናል።  (ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

የዮሐንስ ራእይ ለመተርጎም እጅግ ከሚያዳግቱ የመንፈስ ቅዱስ መጻሕፍት አንዱ ነው። ቀደም ሲል በአእምሮአችን ውስጥ ያሉት አስተሳሰቦች፥ ለመጽሐፍ ቅዱስ ምንባቦችና ለብሉይ ኪዳን ተአምራት ያለን አመለካከት በዮሐንስ ራእይ አተረጓጎማችን ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያሳድራሉ። የዮሐንስ ራእይ ለመተርጎም አስቸጋሪ የሚሆነው በሚከተሉት ምክንያቶች ሳቢያ ነው። በመጀመሪያ፥ በመጽሐፉ ውስጥ ከሚገኙት ራእዮች ምን ያህሎቹን በተምሳሌታዊ አገላለጽ፥ ምን ያህሎቹን ደግሞ በቀጥተኛ መንገድ መረዳት እንደሚያስፈልግ መወሰኑ አስቸጋሪ ነው። ለምሳሌ ያህል፥ የክርስቶስ የ1000 ዓመት ንግሥና ተምሳሌታዊ ነው ወይስ ቀጥተኛ? የተለያዩ ምሁራን ለዚህ ጥያቄ የሚሰጡት መልስ የተለያየ ነው። ሁለተኛ፥ እግዚአብሔር ለእስራኤል አገር ስላለው ዓላማ ያለን ግንዛቤ በአተረጓጎማችን ላይ ተጽዕኖ ያሳድራል። እግዚአብሔር ከእንግዲህ ለእስራኤል የተለየ ዓላማ የለውም የምንል ከሆነ፥ በመጽሐፉ ውስጥ ከተጠቀሱት ትምህርቶች አንዳንዶቹን በተምሳሌታዊ መንገዶች መተርጎማችን የግድ ይሆናል። ነገር ግን እግዚአብሔር ለእስራኤል ወደፊት የተለየ ዓላማ አለው የምንል ከሆነ፥ ስለ እስራኤል የተሰጡትን አንዳንድ ትንበያዎች በቀጥታ እንወስዳቸዋለን። ስለሆነም የዮሐንስ ራእይ ኢየሩሳሌምን ሲጠቅስ ይህ ቤተ ክርስቲያንን ወይም መንግሥተ ሰማይን ሳይሆን በእስራኤል አገር ያለችውን አካላዊት ኢየሩሳሌም የሚገልጽ መሆኑን እንረዳለን። ስለ ወደፊቱ ዘመን ያለንን አመለካከት ካስተካከልን በኋላ፥ በዮሐንስ ራእይ ውስጥ የሚገኙትን ትንቢቶች ሁሉ ከአመለካከታችን ጋር ለማስማማት እንሞክራለን። የዮሐንስ ራእይን ለመተርጎም በምንሞክርበት ጊዜ የሚከተሉትን ነገሮች ማስታወስ ይኖርብናል፡- ሀ. ለሰዎች ሁሉ ግልጽ በሆኑት ታላላቅ የመጽሐፉ ትምህርቶች ላይ ትኩረት ማድረግ። የዮሐንስ ራእይ እግዚአብሔር ሁኔታዎችን ሁሉ እንደሚቆጣጠርና በጠላቶቹም ላይ የኋላ ኋላ ድልን እንደሚቀዳጅ ያስረዳል። የእግዚአብሔር ሕዝብ የሚሰደዱበት ጊዜ እንደሚመጣ በማሳየት፥ በዚህ ሁኔታ ውስጥ እምነታችንን ከመካድ ወይም ከመደበቅ ይልቅ ለክርስቶስ ታማኞች ሆነን ልንጸና እንደሚገባ ያስተምራል። በዚህ ምድር ላይ የምንሰጠው ውሳኔ በዘላለማዊ መንግሥት በሕይወታችን ላይ ተጽዕኖ እንደሚያሳድር ይናገራል። ዛሬ ከእግዚአብሔር ጠላቶች (ሰይጣን፥ ዓለም፥ ክፉ መንግሥታት) ጋር መተባበሩ ለጊዜው ስደታችንን ሊያረግብ ቢችልም፥ ወደፊት ዘላለማዊ ፍርድ ያስከትልብናል። ነገር ግን ንጹሕ ሕይወት በመምራትና ዛሬ መከራ የሚያስከትልብንን ስደት ሁሉ በመቀበል ለክርስቶስ ታማኞች ሆነን ብንጸና፥ ወደፊት ዘላለማዊ ደስታ ይኖረናል። ለ በእያንዳንዱ ራእይ ዝርዝር ጉዳዮች መዋጥ የለብህም። በእያንዳንዱ ራእይ ውስጥ ምሁራን የሚወዛገቡባቸውን ዝርዝር ጉዳዮች ትተህ ዐበይት ትምህርቶችን ተመልከት። ለምሳሌ ያህል፥ በእግዚአብሔር ፊት ስላለው የብርጭቆ ባህር እየተከራከርክ በዙፋኑ ላይ ያለውን የአምላካችንን ክብር መዘንጋት የለብህም (ራእይ 4)። ሐ. ራእዩ ስሜትህን እንዲነካ ፍቀድ። ራስህን በዮሐንስ ቦታ አስቀምጥና ራእዩን እንደተመለከትህ ቁጠር። በዚህ ጊዜ ምን ዓይነት ስሜት ይሰማሃል? አብዛኞቹ ራእዮች የታሰቡት ስሜታችንን እንዲነኩ፥ የእግዚአብሔርን ኃይል አይተን እንድናደንቀውና እንድንፈራው፥ ክርስቶስ የታሪክን የመጽሐፍ ጥቅልል በመውሰዱ የእፎይታ ስሜት እንዲሰማን፥ የዘንዶውን ኃይል እና ክፋት እንድንፈራ፥ ወዘተ.. ነው። ከሌሎች የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች ሁሉ በላይ የዮሐንስ ራእይ በአእምሮአችን ብቻ ሳይሆን በስሜታችን ጭምር ልንረዳው የሚገባን መጽሐፍ ነው። መ. የራእዩን ክፍል በዛሬው ዓለም ውስጥ ካለ ሰው ወይም መንግሥት ጋር ለማዛመድ ከሚጥር አጓጊ አተረጓጎም ተጠንቀቅ። በታሪክ ሁሉ ብዙ ሰዎች ሐሳዊው መሢሕ ክፉ የፖለቲካ መሪ (ኔሮ፥ ሂትለር፥ ሙሶሎኒ፥ ወዘተ..) እንደሆነ ቢገምቱም፥ ተሳስተዋል። ሌሎች ደግሞ ይህ አንድን መንግሥት (የሮም ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን፥ ጀርመን፥ የአውሮፓ ኅብረት) ያመለክታል ቢሉም አልሆነም። እንዲህ ዓይነት ግምቶች ስሕተት መሆናቸው በሚረጋገጥበት ጊዜ የክርስቶስን ስም ያሰድባሉ። ሠ. ተምሳሌታዊነታቸው ከዐውደ ንባቡ በግልጽ የሚታይ ካልሆነ በቀር ነገሮችን በቀጥታ ተረዳ። ለምሳሌ ያህል፥ የመጽሐፍ ጥቅልሉ ተምሳሌታዊ ነው እንልና በተምሳሌታዊ መንገድ ልንተረጉመው እንችላለን። ነገር ግን የክርስቶስ የሺህ ዓመት መንግሥት ተምሳሌታዊ አይመስልም። ስለሆነም እንደ ቀጥተኛ ዘመን መረዳቱ የሚሻል ይመስላል። ረ. ትሑት ሁን። ስለዚህ መጽሐፍ የተለያዩ ግንዛቤዎች ያሏቸው እግዚአብሔርን የሚወዱ አማኞች አሉ። ማናችንም ይህን መጽሐፍ ሙሉ በሙሉ በትክክል አንረዳውም። በክርስቶስ ዘመን የነበሩት አይሁዶች ከሞቱና ትንሣኤው በፊት እንዴት ክርስቶስ የብሉይ ኪዳን ትንቢቶችን እንደፈጸመ ሊረዱ እንዳልቻሉ ሁሉ፥ እኛም በውስጡ የተገለጹት ክስተቶች ተፈጽመው እስኪያበቁ ድረስ የዮሐንስ ራእይን ሙሉ በሙሉ ልንረዳው አንችልም። ያለፉት ክስተቶች ለመፍታትም ሆነ ለመተርጎም ቀላሎች ናቸው። (ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

የዮሐንስ ራእይ አፖካሊፕቲክ በመባል የሚታወቅ ለየት ያለ የሥነ ጽሑፍ ይዘት ያለው ነው። ምንም እንኳን ዛሬ አፖካሊፕቲክ ሥነ ጽሑፎች በብዛት ባይታዩም፥ በመጀመሪያው ምእተ ዓመት ውስጥ ለነበሩት አይሁዶችና ክርስቲያኖች ዘንድ ይህ በሚገባ የታወቀ የሥነ ጽሑፍ ዓይነት ነበር። በብሉይ ኪዳን ዳንኤልና ዘካርያስ ይህንኑ የሥነ ጽሑፍ ዓይነት ተጠቅመዋል። ሌሎች አይሁዶች በብሉይ ኪዳንና አዲስ ኪዳን መካከል በነበሩት የ400 ዓመታት ጊዜ ውስጥ የጻፉአቸውና አይሁዶችና ክርስቲያኖች የሚያነቧቸው የአፖካሊፕቲክ ሥነ ጽሑፎችም ነበሩ። የዮሐንስ ራእይ ከአይሁድ የኤጲካሊፕቲክ ሥነ ጽሑፎች ጋር የሚመሳሰልባቸው መንገዶች፡- ሀ) በዚህ መጽሐፍ ውስጥ መንፈሳዊ እውነቶች በተምሳሌታዊ ቋንቋ ቀርበዋል። ለምሳሌ ያህል፥ ክርስቶስ አንበሳና በግ ተብሎ ተጠርቷል። እነዚህም ተምሳሌቶች ክርስቶስ እንደ አንበሳ ድል ነሺ፥ ገዢ፥ እንዲሁም እንደ በግ መሥዋዕት ሆኖ ለሰዎች ኃጢአት የሞተ መሆኑን ያሳያሉ። ክፉ የዓለም መሪዎች በዘንዶ አምሳል ተገልጸዋል። መጽሐፉን ለመተርጎም ከባድ የሚሆነውም ከዚሁ ተምሳሌታዊ ቋንቋ የተነሣ ነው። ብዙውን ጊዜ የተገለጸው ነጥብ በቀጥተኛ መልኩ ወይም ተምሳሌታዊ በሆነ መንገድ የሚፈጸም መሆኑን ለመወሰን ያስቸግራል። ለዚህ መጽሐፍ ብዙ የተለያዩ አተረጓጎሞች የቀረቡት ከዚህ የተነሣ ነው። ምንም እንኳ የእነዚህ ራእዮች ቋንቋ ለእኛ እንግዳ ቢሆንም፥ ለቀድሞይቱ ቤተ ክርስቲያን ምእመናን ግን በሚገባ የሚታወቅ ነበር። ለ) በሰማይና በምድር መካከል የነበረው መጋረጃ በመወገዱ ሰዎች በሰማይ ላይ የሚከናወነው ተግባር በምድር ላይ የሚከሰቱትን ነገሮች የሚወስንበትን ሁኔታ ለመመልከት ችለዋል። ሐ) ይህ መጽሐፍ የሚደመደመው የእግዚአብሔርን የመጨረሻ መንግሥት ብሥራት በማመልከት ነው። ይህም መንግሥት በሚያስደንቅ ሁኔታ በምድር ላይ እንደሚገለጥ ይጠበቃል። በዚያን ጊዜ የእግዚአብሔርን ሕዝብ የሚያሳድዱ ክፉ ሰዎችና መንግሥታት ይወገዳሉ። እግዚአብሔርም ለታማኝ ተከታዮቹ ሽልማትን ይሰጣል። ዮሐንስ በአንድ ወቅት ከተመለከተው አንድ ረጅም ራእይ ይልቅ፥ የዮሐንስ ራእይ ተከታታይ ራእዮችን ያካተተ ይመስላል። አንዳንዶች በመጽሐፉ ውስጥ ከ60 የሚበልጡ ራእዮች እንደነበሩ ይገምታሉ። እግዚአብሔር በእነዚህ አጫጭር ራእዮች አማካኝነት ታሪክን እንደሚቆጣጠርና በመጨረሻው ዘመን ምን እንደሚከሰት የሚያመለክቱትን መንፈሳዊ እውነቶች አስተምሯል። ከእነዚህ ራእዮች አብዛኞቹ ከብሉይ ኪዳን ተምሳሌቶች የተወሰዱ ናቸው። እንዲያውም፥ የዮሐንስ ራእይ ብሉይ ኪዳንን 360 ያህል ጊዜያት እንደሚጠቅስ ይገመታል። ይህም ከማንኛውም የአዲስ ኪዳን መጻሕፍት በላይ ብዙ የብሉይ ኪዳን ጥቅሶች የተጠቀሱበት መጽሐፍ መሆኑን ያመለክታል። ዮሐንስ ተምሳሌታዊ ቁጥሮችን ይጠቀማል። በተለይም ፍጹምነትን ወይም ምሉእነቱን የሚያመለክተውን 7 በተደጋጋሚ ሲጠቅስ እንመለከታለን። በዚህ መጽሐፍ ውስጥ 7 ቁጥር 52 ጊዜያት ያህል ተጠቅሷል። ይህ ቁጥር ከተገለጸባቸው ሁኔታዎች መካከል 7 አብያተ ክርስቲያናት፥ 7 መናፍስት (ራእይ 1፡4)፥ 7 የወርቅ መቅረዞች (ራእይ 1፡12) 7 ከዋክብት (ራእይ 1፡16)፥ 7 ቀንዶችና 7 ዓይኖች (ራእይ 5፡6)፥ 7 መለከቶች (ራእይ 8፡2)፥ 7 ነጎድጓዶች (ራእይ 10፡3)፥ 7 ኮረብታዎች (ራእይ 17፡9) 7 ነገሥታት (ራእይ 17፡10)፥ ወዘተ…። ሌላው ዮሐንስ አዘውትሮ የሚጠቀመው 10 ቁጥርን ነው። ይህም ፍጹምነትን ወይም ምሉእነትን ያመለክታል (ራእይ 2፡10፣ 12፡3፤ 13፡1)። በዚህ መጽሐፍ ውስጥ የእግዚአብሔርን ሕዝብ የሚያመለክተው ቁጥር 12 ተገልጾአል (ራእይ 7፡4-8፤ 21፡12፤ 21፡14)። አንዳንድ ጊዜ ዮሐንስ እነዚህን ቁጥሮች በማቀላቀል ይጠቀማል። አንዳንድ ምሁራን እነዚህ ተቀላቅለው የቀረቡት ቁጥሮች ተምሳሌታዊ ፍቺ እንደሚሰጡ ይናገራሉ። ለምሳሌ ያህል፥ ዮሐንስ 144ሺህ አይሁዶችን ይጠቅሳል። ይሄም የ12 እና የ10 ቁጥር ውህደት ነው (12×12፥ 10x10x10)። እንዲሁም ዮሐንስ ስለ ክርስቶስ የሺህ ዓመት መንግሥት ይናገራል (10x10x10)። ምሁራን እነዚህ ቁጥሮች ተምሳሌታዊ ወይም ቀጥተኛ ትርጉም አላቸው በሚለው ላይ ይከራከራሉ። ዮሐንስ ለክርስቶስ ብዙ ስሞችን ይጠቀማል። እነዚህም ስሞች በዚሁ በዮሐንስ ራእይ ብቻ የሚገኙ ናቸው። ለአይሁዶች የአንድ ሰው ስም ስለ ባህሪው ወይም ደረጃው አንድ መልእክት ያስተላልፍ ነበር። ዮሐንስ የክርስቶስን ታላቅነት ከተለያዩ የእይታ አቅጣጫዎች ለማሳየት ሲል እነዚህን ስሞች ይዘረዝራል። ዮሐንስ ከተጠቀማቸው የዮሐንስ ልዩ ስሞች መካከል፡ሀ) የታመነና እውነተኛ ምስክር፥ ለ) ከሙታን በኩር፥ ሐ) አልፋና ኦሜጋ፥ መ) ሁሉን ቻይ፥ ሠ) የመጀመሪያውና የመጨረሻው፥ ረ) የይሁዳ ነገድ አንበሳ፥ ሰ) በጉ፥ ሽ) የእግዚአብሔር ቃል፥ ቀ) ፊተኛውና ኋለኛው፥ በ) የዳዊት ሥርና ዘር፥ እንዲሁም ተ) የሚያበራ የንጋት ኮከብ የሚሉ ይገኙባቸዋል። ዮሐንስ ክርስቶስን «በጉ» በሚል ስያሜ መጥራት ያስደስተዋል። በመሆኑም ይህን ቃል 28 ጊዜያት ጠቅሶት እናገኘዋለን።  የውይይት ጥያቄ፡– ራእይ 20፡1-6 አንብብ። ዮሐንስ በሺህ ዓመት ጊዜ ውስጥ ምን ይከሰታል ይላል? ምንም እንኳን እግዚአብሔር ሁሉንም በመቆጣጠር ላይ እንዳለ የሚያስረዳው የዮሐንስ ራእይ አጠቃላይ መልእክት ለሁሉም ሰው ግልጽ ቢሆንም፥ ምሁራን በዝርዝር አተረጓጎሞች ላይ የተለያየ አቋም ይይዛሉ። አንዳንዶቹ የዮሐንስ ራእይ የሚናገረው ወደፊት ስለሚከሰተው ሁኔታ ሳይሆን፥ ነገር ግን በዮሐንስ ዘመን እንደ ነበሩት አብያተ ክርስቲያናት በዘመናቸው ለነበሩት ሁኔታዎች ነው ይላሉ። በእነዚህ ምሁራን አስተሳሰብ በዚህ መጽሐፍ ውስጥ የሚገኙ አብዛኞቹ ተምሳሌታዊ አገላለጾች በሮም መንግሥት ውስጥ ተፈጻሚነትን አግኝተዋል። ሌሎች ምሁራን በበኩላቸው ይህ መጽሐፍ ከዮሐንስ ዘመን አንሥቶ ክርስቶስ እስከሚመለስበት ጊዜ ያለውን ሁኔታ በቅኝት መልክ የሚዳስስ ነው ይላሉ። ከእነዚህ የተለዩት ደግሞ ራእይ 6–22 ወደፊት የሚመጣውን ዘመን በተለይም ክርስቶስ ሊመለስ ሲል የሚታየውን የዓለም ሁኔታ ያሳየናል ይላሉ። ዮሐንስ ሁልጊዜም የሚታየውን በክፋትና ደግነት መካከል የሚካሄድ ጦርነት ለማሳየት ፈልጎ ነው የሚሉም አሉ። በእነዚህ ምሁራን አስተሳሰብ ዮሐንስ በመጽሐፉ ውስጥ የጠቀሰው በራሱ ዘመን ወደፊት የሚታየውን ታሪካዊ ክስተት አይደለም። ከእነዚህ አራቱ አመለካከቶች አንዱን በምንይዝበት ጊዜ መጽሐፉን የምንተረጉመው በዚያው መንገድ ነው። ከእነዚህ አመለካከቶች አብዛኞቹ ከፊል እውነትነት ያላቸው ይመስላል። እግዚአብሔር በዮሐንስ ዘመን ለነበሩት አማኞች ስለ ሮም መንግሥት ክፋትና ስለሚደርስበት ውድቀት ለማስተማር የፈለገ ይመስላል። ስለሆነም መጽሐፉ ታሪካዊ መሠረት እንዳለው እንመለከታለን። በተጨማሪም እግዚአብሔር በሰማይ ውስጥ ባለማቋረጥ በእርሱ እና በሰይጣን (ሰይጣን ሰብአዊ መሪዎችን በመጠቀም ሕዝቡን እየተዋጋ) መካከል የማያቋርጥ ጦርነት ሲካሄድ ለማሳየት ይፈልጋል። ይህም ሆኖ የዮሐንስ ራእይ በአመዛኙ የሰው ልጅ ታሪክ ወደሚያበቃበት እና ክርስቶስ ወደሚመለስበት የወደፊቱ ዘመን የሚያመለክት ይመስላል። የዮሐንስ ራእይ በዓለም መጨረሻ ስለሚሆኑት ነገሮች የሚናገር ነው ብለው የሚያስቡ አማኞችም ሳይቀር በዮሐንስ ራእይ አተረጓጎም ላይ የተለያዩ አቋሞች አሏቸው። ምናልባትም ከማንኛውም ሌላ የመጽሐፍ ቅዱስ መጽሐፍ በላይ ስለ የመጨረሻው ዘመን የምንይዘውን አቋም የዮሐንስ ራእይ አተረጓጎም ይለውጠዋል። ምሁራን በዮሐንስ ራእይ ውስጥ ስለወደፊቱ ዘመን የተገለጹትን ትምህርቶች የሚረዱባቸው አራት ዐበይት አመለካከቶች አሉ፡፡ ሀ. ክርስቶስ ለአንድ ሺህ ዓመታት በምድር ላይ ይገዛል። ይህ አብዛኞቹ የጥንቷ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች የያዙትና ዛሬም ሰፊ ተቀባይነት ያለው አመለካከት ነው። ይህን አመለካከት የሚይዙት ሰዎች የዮሐንስ ራእይ፥ አማኞች እየጨመረ የሚሄድ ስደትና የተፈጥሮ አደጋ በምድር ላይ የሚከሰት መሆኑን እንዲገነዘቡ ይፈልጋል ሲሉ ያስተምራሉ። መጨረሻው ሊደርስ ሲል ሐሳዊ መሢሕ የተባለ ታላቅ ክፉ መሪ ይነሣል። ነገር ግን ክርስቶስ ይህን ክፉ አስተማሪ በምድር ላይ ለ1000 ዓመታት ይገዛል። ከአጭር የዐመፅ ጊዜ በኋላ እግዚአብሔር አዲስ ሰማይና አዲስ ምድርን ይመሠርታል። እነዚህ ምሁራን እንደሚሉት ራእይ 6–22 ክርስቶስ ሊመለስ ሲል በምድር ላይ ምን ዓይነት ሁኔታ እንደሚኖር ያስረዳል። ለ. ሺህ ዓመት ክርስቶስ እስከሚመለስ ድረስ ያለውን የቤተ ክርስቲያን ዘመን የሚያሳይ ተምሳሌታዊ አገላለጽ ነው። ይህ በብዙ ሰዎች ዘንድ ተቀባይነት ያለው አመለካከት እንደሚያስተምረው፥ አሁን ክርስቶስ በብዙ በምድር ላይ በአማኞች ልብ ውስጥ በሰማይ ደግሞ በሞቱ መናፍስት ላይ በመግዛት ላይ ነው። ክርስቶስ በቀጥታ በምድር ላይ ለ1000 ዓመት አይገዛም። ነገር ግን ዛሬ በአማኞች ልብ የሚገዛው ክርስቶስ ከዳግም ምጽአት በኋላ በሰማይ በፍጹማዊ ሉዓላዊነት ይገዛል ሲሉ ያስተምራሉ። እነዚህ አማኞች የዮሐንስ ራእይ ከዮሐንስ ዘመን ጀምሮ ክርስቶስ እስከሚመለስበት ጊዜ ድረስ ያለውን በምድር ላይ የተከሰተውን ሁኔታ ያመለክታል ይላሉ። በምድር ላይ ስደቶችና የእግዚአብሔር ፍርዶች ይገለጣሉ። እነዚህ አስቸጋሪ ሁኔታዎች ክርስቶስ ወደሚመለስበት ጊዜ እየተቃረብን ስንሄድ ይበልጥ እየከፉ ይሄዳሉ። ክርስቶስ ሊመለስ ክፋትን በማጥፋት፥ የሞቱትን በማስነሣትና ፍርድን በመስጠት አገዛዙን ተግባራዊ ያደርጋል። ከዚያም እግዚአብሔር ይህችን ምድር አጥፍቶ አዲስ ሰማይንና አዲስ ምድርን ይፈጥራል።  ሐ. ሺህ ዓመት ቤተ ክርስቲያን በምድር ላይ እንደምትስፋፋ የሚያሳይ ተምሳሌታዊ አገላለጽ ነው። ይህ አመለካከት በ18ኛው ክፍለ

የመጀመሪያው ዓላማ፡ አብያተ ክርስቲያናት (ብዙ የሁለተኛ ትውልድ አማኞች የሚገኝባቸው) ራሳቸውን እግዚአብሔር በሚያያቸው መንገድ እንዲገመግሙ ለማበረታታት። እንደ ኤፌሶን የመጀመሪያ ፍቅራቸውን አጥተው ነበር? እንደ ሎዶቅያ ዓለማዊ ሆነው ነበር? እንደ ትያጥሮን ኃጢአት የፈጸሙትን ሰዎች ከመቅጣት ይቆጠቡ ነበር? እንደ ሰምርኔስና ፊልድልፍያ ጥቂቶች በመሆናቸውና ለስደት በመጋለጣቸው ተስፋ ቆርጠው ነበር? በእነዚህ በሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት የዛሬዎቹ አብያተ ክርስቲያናት የሚጋፈጧቸው ዓይነት ችግሮች ነበሩ። በመሆኑም ስለ እነዚህ አብያተ ክርስቲያናት ማጥናቱ ልንለውጥ የሚገቡንን ሁኔታዎች ለማወቅ የራሳችንን ሕይወትና አብያተ ክርስቲያናት ለመገምገም ያስችለናል።  የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) በሁለተኛና ሦስተኛ ትውልድ አማኞች ልብ ውስጥ እምነትና ፍቅር እየከሰመ የሚሄደው ለምንድን ነው? ለ) እንዲህ ዓይነቱን ችግር ለማስወገድ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ምን ሊያደርጉ ይችላሉ? ሁለተኛ ዓላማ፡- አማኞች በስደት ጊዜ በታማኝነት ጸንተው እንዲቆሙ ለማበረታታት። በመጀመሪያው ምእተ ዓመት መጀመሪያና በሁለተኛው ምእተ ዓመት ውስጥ ክርስቲያኖች እየጨመረ የሚሄድ ቁጣ፥ ጥላቻና ስደት ከሮማውያን ይደርስባቸው ነበር። በኔሮ ዘመን በግዛቲቱ ውስጥ በጥቂት ስፍራዎች ብቻ መታየት የጀመረው ስደት በሮም ግዛት ሁሉ ተስፋፍቶ ቀጠለ። ሮማውያን ክርስትናን ከምድረ ገጽ ለማጥፋት ሞከሩ። በዚህ ጊዜ በሺዎች የሚቆጠሩ ክርስቲያኖች በሚያሰቅቅ ሁኔታ ተገድለዋል። ዮሐንስ የራእይን መጽሐፍ በጻፈበት ወቅት ሮማውያን በቤተ ክርስቲያን ላይ ሁለተኛውን የስደት ማዕበል ማውረድ ጀምረው ነበር። ይህ ስደት እየጨመረ ከሄደባቸው ምክንያቶች አንዱ የሮም መንግሥት የአይሁዶች ሕጋዊ ሃይማኖት የነበረውን ይሁዲነት ከክርስትና (ሕጋዊ ኃይማኖታቸው ካልነበረው) ለመለየት መቻላቸው ነበር። በሮም ግዛት ሁሉ ሰዎች በዓመት አንድ ጊዜ ለንጉሡ መሥዋዕት በማቅረብ ለዶሚቲያን ያላቸውን ታማኝነት እንዲገልጹ ይደረግ ነበር። ይህ ነገሥታትን የማምለኩ ሁኔታ ክርስቲያኖች ከአጣብቂኝ ውስጥ እንዲገቡ አደረጋቸው። ራሱን አምላክ አድርጎ ለሚመለከተው ዶሚቲያን መሥዋዕት አቅርበው ከስደት ያምልጡ ወይስ መሥዋዕት አናቀርብም ብለው ለእምነታቸው ይሠዉ? ክርስቲያኖች እንደ ሌሎች ሰዎች መሥዋዕት በማያቀርቡበት ጊዜ የሮምን መንግሥት እንደ ካዱ ይቆጠሩ ነበር። በዚህን ጊዜ ሰዎች ከእነርሱ ዕቃ ለመግዛትም ሆነ ለመሽጥ አይችሉም ነበር። ንብረቶቻቸውንም ይዘርፉባቸው ነበር። አንዳንዶችንም ደግሞ ይገድሏቸው ነበር። ምንም እንኳ በዶሚቲያን ጊዜ የነበረው ስደት በኋላ የተከሰተውን ያህል የከረረ ባይሆንም፥ ምናልባትም ዮሐንስ ታላቅ የስደት ጊዜ እንደሚመጣ በመረዳቱ የእግዚአብሔርን ሕዝብ ለዚያው የስደት ወቅት ለማዘጋጀት የፈለገ ይመስላል። ጸሐፊው እነዚህን ስደት የበረታባቸውን አማኞች ለማበረታታት የተለያዩ መንገዶችን ተጠቅሟል።  ሀ) ዮሐንስ ስደት የደረሰባቸው አማኞች እስከ ሞት ድረስ ጸንተው በእግዚአብሔር ሊከበሩ እንደሚችሉ ያስረዳል። ክርስቶስ (ራእይ 1፡5)፥ ዮሐንስ (ራእይ 1፡9)፥ እንዲሁም አንቲጳስ (ራእይ 2፡13) ሁሉም እግዚአብሔርን በሚያስከብር መንገድ ስደትን በትዕግሥት ተጋፍጠዋል። ለ) ዮሐንስ ሁኔታዎችን ሁሉ ስለሚቆጣጠረውና ታሪክን እርሱ ወደ ዐቀደው ግብ ስለሚመራው መለኮታዊና ሉዓላዊ አምላክ ጥርት ያለ ገለጻ በማቅረብ አማኞችን ያበረታታል። በዙፋኑ ላይ ያለው እግዚአብሔር እንጂ የምድር መንግሥታት ሰብአዊ ገዢዎች አይደሉም። እግዚአብሔር ታሪክን ለመቆጣጠርና በምድር ላይ የሚከሰቱትን ነገሮች ለመለወጥ መላእክትን ይልካል። እግዚአብሔር ኃጢአተኞችን በመቅጣት ጠላቶቹን አንድ በአንድ ያጠፋቸዋል። ሐ) ዮሐንስ ከስደት በኋላ እግዚአብሔር ከእርሱና ከልጆቹ ጋር የሚዋጉትን ሰዎች እንደሚቀጣ ያመለክታል። ምንም እንኳን ሰይጣን ጦርነቱን እያሸነፈ እንዳለ ወይም የምድር ገዢዎች ያሻቸውን ሊፈጽሙ እንደሚችሉ ብናስብም፥ እግዚአብሔር በዙፋኑ ላይ ነው። የዮሐንስ ራእይ በክፉዎች ላይ ፍርድ የሚሰጥበት ጊዜ እንደሚመጣ ያስተምራል። እግዚአብሔር ኃጢአተኞችን በአጠቃላይ በአስከፊ መቅሰፍቶች ይቀጣቸዋል። ከእርሱ ጋር የሚዋጉትንና ልጆቹን የሚገድሉትን ገዢዎች ይቀጣል። በሰይጣን ኃይል በምድር ላይ ታላቅ ክፋት የሚፈጽመውን የመጨረሻውን የዓለም መሪ (ሐሳዊ መሢሕ) ይቀጣል። ሰዎች በእግዚአብሔር ላይ እንዲያምጹ በሚያንቀሳቅሱት በሰይጣንና በተከታዮቹ ላይም ፍርዱን ይገልጣል። መ) ዮሐንስ የአማኞችን ትኩረት እግዚአብሔር ለእርሱ ታምነው ለሚጸኑ አማኞች ወደሚያዘጋጃት አዲስ ሰማይና አዲሲቱ ኢየሩሳሌም በመመለስ ስደትን ጸንተው እንዲጋፈጡ ያበረታታቸዋል። ከራእይ 6፡9-11 እንደምንመለከታቸው ቅዱሳን ብዙውን ጊዜ «እስከ መቼ» ብለን እንጮሃለን። እግዚአብሔር ክፋትን መቼ እንደሚያጠፋው በናፍቆት እንጠይቃለን። እግዚአብሔር ግን ጊዜው እስኪደርስ ድረስ በትዕግሥት እንድንጠባበቅ ይነግረናል። አንድ ቀን የዚህ ዓለም ኃጢአትና መከራ ፍጻሜውን ያገኛል። ለእግዚአብሔር በታማኝነት የሚጸኑ ወደ ሰማይ (አዲሲቱ ኢየሩሳሌም) ይገባሉ።  የውይይት ጥያቄ፡– አማኞች እነዚህን እውነቶች ማወቃቸው ለምን እንደሚያስፈልግ ግለጽ። ሦስተኛ ዓላማ፡ ለአማኞች ከመጋረጃው በስተጀርባ ያለውን የዓለም ታሪክ ለማሳየት። በብሉይ ኪዳን ዘመን ኤልሳዕ አንድ ጊዜ እግዚአብሔር የማይታዩትን ሰማያዊ ሠራዊት ለመመልከት ይችል ዘንድ የባሪያውን ዓይኖች እንዲገልጥ ጸልዮ ነበር (2ኛ ነገ. 6፡8-17)። እግዚአብሔርም የኤልሳዕን ጸሎት በመስማት ታላቅ የመላእክት ሠራዊትን አሳየው። የዮሐንስ ራእይ መጽሐፍ በዓይናችን የማንመለከታቸውን እውነታዎች ያሳየናል። አንዳንድ የመጽሐፍ ቅዱስ እውነቶች ከሌሎች የአዲስ ኪዳን መጻሕፍት በበለጠ ጥርት ብለው የሚታዩት በዚሁ የዮሐንስ ራእይ መጽሐፍ ውስጥ ነው። ሀ) እግዚአብሔር የአጽናፈ ዓለሙ ፍጹማዊ ገዢ ነው። በዓለም ውስጥ ያለው ክፋት አያግደውም። ነገር ግን እግዚአብሔር በዙፋኑ ላይ ተቀምጦ ታሪክን ወደ ፍጻሜው ይመራዋል። በሰማይና በምድር መካከል ትልቅ ክፍተት እንዳለ አድርገን ልናስብ አይገባም። የሰማይ ውሳኔዎች ሁልጊዜም በምድር ላይ ተጽዕኖ ያሳድራሉ። ይሁንና፥ ይህንን በሥጋዊ ዓይናችን ማየት አንችልም። የዮሐንስ ራእይ ግን የሰማይን ዙፋን በመክፈት የሰማይና የምድር ዓለማት እንዴት አብረው እንደሚሠሩ ያሳየናል። እግዚአብሔር ታላቅ በመሆኑ የሰማይና የምድር ፍጥረት በሙሉ አንድ ቀን በአምልኮና በስግደት በፊቱ ይወድቃል። ለ) ክርስቶስ ታሪክን ወደ ፍጻሜው የማምጣት ሥልጣን አለው። የዮሐንስ ራእይን ያህል የክርስቶስን ታላቅ ኃይል የሚያሳይ ሌላ የመንፈስ ቅዱስ መጽሐፍ የለም። ክርስቶስ አምላክና ዳሩ ግን ከእግዚአብሔር አብ የተለየ መሆኑን በግልጽ ያሳየናል። ክርስቶስ የይሁዳ አንበሳ፥ የነገሥታት ንጉሥና የጌቶች ጌታ መሆኑን ይገልጽልናል (ራእይ 19፡16)። በተጨማሪም ዮሐንስ ክርስቶስ በግ መሆኑንም እንድናስታውሰው ይፈልጋል። እርሱ ሕዝቡን በደሙ የዋጀ የእግዚአብሔር በግ ነው (ራእይ 5፡6፥ 9)። እግዚአብሔር ክርስቶስ ታሪክን እንዲቆጣጠር ሥልጣን ሰጥቶታል። ምክንያቱም ታሪኩ ሁሉ የተጻፈበትን የመጽሐፍ ጥቅልል ለክርስቶስ ሰጥቶታልና። ወደ ምድር ተመልሶ እግዚአብሔርን በሚቃወሙት ሁሉ ላይ ፍርድን የሚሰጠውም ክርስቶስ ነው። እንደ እግዚአብሔር አብ ሁሉ ክርስቶስ በሰማይም ሆነ በምድር ካሉት ሁሉ ስግደትን ሊቀበል ይገባዋል።  ሐ) የእግዚአብሔር ሕዝብ እግዚአብሔር እራሱ የጠራቸውና ያዳናቸው ናቸው። በምድር ላይ ብዙውን ጊዜ ሰይጣንና ክፉ የዓለም መሪዎች የሚያሸንፉን ይመስላል (ራእይ 13፡7፥ 10)። ነገር ግን አማኞች እምነታችንን አጥብቀን በመያዝ እስከ ሞት ድረስ በምንጸናባት ጊዜ ሰይጣንና የዓለም መንግሥታትን ድል እንነሣለን (ራእይ 12፡11)። እግዚአብሔር ለእኛ ያቀደው አሁን ብዙ ድል እንድናገኝ ሳይሆን በኋላ ክርስቶስ በሚመለስበት ጊዜ ከእርሱ ጋር አብረን እንድናሸንፍ ነው። አሁን የእግዚአብሔርን ቃል በመታዘዝ፥ በቅድስናና በክርስቶስ ላይ ያለንን እምነት አጥብቆ በመያዙ ላይ ልናተኩር ይገባል (ራእይ 6፡9)።  የውይይት ጥያቄ፡– ሀ) እነዚህን ሦስት እውነቶች በግልጽ መረዳት በችግርና ስደት ጊዜያት የሚያበረታታን እንዴት ነው? ለ) ዛሬ አማኝ ስለሚቀበለው መከራ የሚናገሩት አብዛኞቹ እውነቶች በአብያተ ክርስቲያን ውስጥ የማይሰበኩት ለምንድን ነው? ከዘላለማዊ በረከቶች ይልቅ በምድራዊ በረከቶች ላይ ማተኮር ቀላል የሚሆነው ለምንድን ነው?  (ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

ክፍሌ ጠንካራ አማኝ ነበር። አንድ ቀን በሙስሊሞች አካባቢ እየመሰከረ ሳለ በውሸት ተከስሶ ለአምስት ዓመታት እንዲታሰር ተወሰነበት። ታሪኳ ክርስቶስን ትወድ ነበር። ነገር ግን አንድ ቀን የመኪና አደጋ ደርሶባት ከወገቧ በታች ሽባ ሆነች። ብዙ ብትጸልይም እንኳን ልትፈወስ አልቻለችም። ስንታየሁ በአንድ ጠንካራ የኦርቶዶክስ ቤተሰብ ውስጥ ያደገ ልጅ ነበር። ስንታየሁ በክርስቶስ ባመነ ጊዜ ቤተሰቡ አባረረው። ትምህርቱን ለማቋረጥ ተገደደ፤ ሥራም አላገኘም። ወርቅነሽና ቤተሰቧ በመልካም ሁኔታ ሲኖሩ ሳለ በተከሰተው የመነንጃይትስ በሽታ ወረርሽኝ ሳቢያ ልጆቿና ባሏ ሞቱ። የውይይት ጥያቄ፡– ለእነዚህ ግለሰቦች ለእያንዳንዳቸው ማጽናኛ ለመስጠት ከመጽሐፍ ቅዱስ የትኞቹን ዐበይት እውነቶች ትጠቀማለህ?  ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ የመጨረሻው መጽሐፍ (የዮሐንስ ራእይ) በታላቅ ተስፋ መቁረጥ ውስጥ ለሚገኙ ሰዎች ተስፋ የሚዘራ መጽሐፈ ነው። መጽሐፉ በተጻፈበት ጊዜ ብዙ አማኞች ታስረው ነበር። አንዳንዶቹም በእምነታቸው ምክንያት ሞተው ነበር። ብዙ አማኞች የመግዛትና የመሸጥ ነጻነታቸውን ስለተነፈጉ በኢኮኖሚያዊ ችግሮች ውስጥ ተዘፍቀው ነበር። በተጨማሪም፦ የተለመዱ የሕይወት ችግሮች ነበረባቸው። አንዳንዶቹ ታመው ሊድኑ አልቻሉም። የሚወዷቸው ሰዎች በተፈጥሮ አደጋ ሞተውባቸዋል። እንደ ብዙዎቻችን፥ እነዚህ ነገሮች «ለምን» እንደሚከሰቱ ለማወቅ ይፈልጉ ነበር። ማበረታቻም ያስፈልጋቸው ነበር። የዮሐንስ ራእይ የተጻፈው በመከራ ውስጥ ላሉት የእግዚአብሔር ሕዝብ ተስፋ ለመስጠት ነበር። የተስፋው መልእክት የመጣው ግን ባልተጠበቀ መንገድ ነው። ጸሐፊው፥ ከችግሮች ስለጠራ ወይም በክርስቶስ ማመን ነገሮችን መልካም ስለማያደርግበት ዓለም ሳይሆን ችግሮች እየጨመሩ ስለሚሄዱበት ዓለም ይገልጻል። እንደ ጦርነት፥ ረሃብ፥ በሽታ፥ ሞት፥ ክፉ መሪዎችና ለእምነት ሰማእት ሆኖ ማለፍ በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ተጠቅሰዋል። ነገር ግን ወደ ክርስቶስ ምጽአት እየተቃረብን ስንሄድ ይበልጥ እየከፋ ከሚሄደው ከአሁኑ ዓለም የታሪክ ጽልመታም ምስል ባሻገር፥ ሁለት ተስፋ ሰጪ ብርሃናት አሉ። በመጀመሪያ፥ የእግዚአብሔር ሉዓላዊነት ብርሃን አለ። የዮሐንስ ራእይ በሁሉም ሁኔታዎች ውስጥ እግዚአብሔር የሚሆነውን እንደሚወስን ይናገራል። ይህንንም የሚያደርገው ለራሱ መልካም ዓላማ ነገሮችን በመቆጣጠር ነው። ሁለተኛ፥ የመንግሥተ ሰማይ ብርሃን አለ። መንግሥተ ሰማይ ስደት፥ በሽታ፥ ሞት ወዶም መከራ የሌለባት ዘላለማዊ ከተማ ናት። ክፋት በሌለበት ደስታ እፎይ የምንልበት መልካም ዘመን ይመጣል። ዛሬ የሚያጋጥመን ሁሉ ጊዜያዊ ነው (1ኛ ቆሮ. 4፡16-18)። ስለሆነም ልንበረታታ ይገባል። የዚህ መከራ ፍጻሜ ተቃርቧል።  የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) እነዚህ ሁለት እውነቶች ጽልመታዊና ጎጂ ሁኔታዎች በሚገጥሙን ጊዜ የሚጠቅሙን እንዴት ነው? የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ስለ ዮሐንስ ራእይ ከመጽሐፍ ቅዱስ መዝገበ ቃላት አንብብ። በመዝገበ ቃላት ውስጥ ስለ ጸሐፊው፥ ስለ መጽሐፉ፥ ስለ አንባቢዎቹ እና ስለ መጽሐፉ ዓላማ የተገለጸውን ጠቅለል አድርገህ ግለጽ። ለ) ራእይ 1፡4፥9 አንብብ። ጸሐፊው ማን ነው? እራሱንና ያለበትን ሁኔታ የገለጸው እንዴት ነው? የመጨረሻው የመጽሐፍ ቅዱስ መጽሐፍ በተለያዩ ስሞች ተጠርቷል። እንደ አማርኛ ስሙ ሁሉ ብዙ ጊዜ «የዮሐንስ ራእይ» ተብሎ ተጠርቷል። ይህ የመጽሐፉ ጸሐፊ ዮሐንስ መሆኑንና ከእግዚአብሔር ስለተቀበላቸው ራእዮች መጻፉን ያሳያል። ምናልባትም የሚሻለው ርእስ «የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ» የሚለው ይሆናል። ምክንያቱም ራእዩ የሚያተኩረው በጸሐፊው በዮሐንስ ላይ ሳይሆን በኢየሱስ ክርስቶስ ላይ ነው። «ራእይ» የሚለው ቃል በግሪኩ ቋንቋ ዮሐንስ የተመለከተውን ራእይ ብቻ የሚያሳይ አይደለም። ነገር ግን የኢየሱስ ክርስቶስን ማንነት፥ አሁንና ወደፊት ምን እንደሚሠራ የሚያሳየውን መገለጥ ጭምር ያመለክታል። ፩. የዮሐንስ ራእይ ጸሐፊ  በመጽሐፉ ውስጥ አምስት ጊዜያት ጸሐፊው ራሱን ዮሐንስ ሲል ይጠራዋል (ራእይ 1፡4፥ 9፥ 22፡8)። እንደ ዮሐንስ ወንጌል፥ 1ኛ፥ 2ኛና 3ኛ ዮሐንስ ሁሉ በዚህ ስፍራ የተጠቀሰው ዮሐንስ የትኛው እንደሆነ ምሁራን ይከራከራሉ። የዚህ መጽሐፍ ጸሐፊ ሽማግሌ ዮሐንስ የተባለ ሌላ የታወቀ የቤተ ክርስቲያን መሪ ነው የሚሉ ምሁራን አሉ። እነዚህም ምሁራን በራእይ ውስጥ ጸሐፊው በሕይወት ሳለ ክርስቶስን እንዳየው ወይም ሐዋርያ እንደሆነ የሚያሳይ ፍንጭ እንደሌለ ይገልጻሉ። ዮሐንስ ወንጌልን ከዮሐንስ ራእይ ጋር በማወዳደር፥ የቋንቋ አጠቃቀማቸው የተለያየ ስለሆነ ጸሐፊዎቹም የተለያዩ ናቸው ብለው ያስባሉ። በራእይ ውስጥ የሚታየው የግሪክ ቋንቋ ከዮሐንስ ወንጌልም ሆነ ከ1ኛ ዮሐንስ መልእክት ጋር ሲነጻጸር ዝቅተኛ ጥራት እንዳለው ይገልጻሉ። የቤተ ክርስቲያንን ትውፊት ለሚከተሉ እና ለዚህ መጽሐፍ ጸሐፊ፥ ሐዋርያው ዮሐንስ ነው ማለቱ የተሻለ ይመስላል። ከራእይ መጽሐፍ ውስጥ ስለ ጸሐፊው የሚከተሉትን ነገሮች እንረዳለን። ሀ) ጸሐፊው የብሉይ ኪዳን መጻሕፍትን የሚያውቅ አይሁዳዊ ነበር። ለ) ጸሐፊው በትንሹ እስያ የሚገኙ ሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት የሚያውቁት የቤተ ክርስቲያን መሪ ነበር። ሐ) በንጉሥ ዶሚቲያን ዘመን በምርኮኛነት ተወስዶ ፍጥሞ በምትባል ደሴት ውስጥ ታስሮ ነበር። እነዚህ ነገሮች የቤተ ክርስቲያን ታሪክ ስለ ሐዋርያው ዮሐንስ የሚናገረውን አሳብ ይደግፋሉ። የቤተ ክርስቲያን ታሪክ ዮሐንስ ወደ ትንሹ እስያ መሄዱንና በእስያ ውስጥ በጳጳስነት አገልግሎት ሲሰጥ መቆየቱን ያመለክታል። አብዛኞቹ ቀደምት ጸሐፊዎች የዚህ መጽሐፍ ጸሐፊ ሐዋርያው ዮሐንስ መሆኑን ይመሰክራሉ። የዮሐንስ ወንጌልና 1ኛው ዮሐንስ የተጻፉት በሌላ ጸሐፊ እገዛ ከሆነ እና ዮሐንስ ራእይን ራሱ ዮሐንስ ከጻፈው፥ በመጽሐፎቹ ውስጥ የግሪክ ቋንቋ የጥራት ልዩነት የተከሰተው በዚህም ምክንያት ሊሆን ይችላል። ራእይ ከዮሐንስ ወንጌል ወይም ከ1ኛ ዮሐንስ የሚለይ የሥነ ጽሑፍ ዓይነት ስለሆነ፥ ይህም ልዩነቶች እንዲታዩ ሊያደርግ ይችላል። ዮሐንስ ራሱን «ሐዋርያ» ብሎ ያላስተዋወቀው ምናልባት አማኞቹ ስለሚያውቁት ይሆናል። በመሆኑም ዮሐንስ ራሱን «እኔ ወንድማችሁ የሆንሁ ከእናንተም ጋር አብሬ መከራውንና መንግሥቱን የኢየሱስ ክርስቶስንም ትዕግሥት የምካፈል ዮሐንስ» ሲል ያስተዋውቃል (ራእይ 1፡9)። ዮሐንስ በሕይወት ያለ የመጨረሻ ሐዋርያ ቢሆንም፥ ራሱን ከተራ ምእመናን አስበልጦ አላየም። ሁላችንም የእግዚአብሔር ልጆች እና የመንግሥቱ ተካፋዮች በመሆናችን፥ በእምነት ከሌሎች አማኞች ጋር ወንድማዊ ግንኙነት እንዳለው ተረድቷል። ዮሐንስ ሌሎች ከሚጋፈጡት ስደት ራሱን ለማግለል አልፈቀደም። ይልቁንም በመከራቸው ሊካፈል ወደደ። ይህም እንደ እነርሱ ሁሉ በትዕግሥት መጽናትን ጠይቆታል። የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ዮሐንስ ስለ ሥልጣኑ እና ስደቱ ከገለጻው ስለ አመራር ምን ልንረዳ እንችላለን? ለ) ብዙ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ከስደት ለማምለጥ ወይም ቤተሰቦቻቸው ስደትን እንዳይጋፈጡ ለመከላከል የሚጠቀሙት ለምንድን ነው? ይህ ተግባራቸው ለምእመናን ስለ አመራር የሚያስተላልፈው መልእክት ምንድን ነው? ፪. መልእክቱ የተጻፈው ለማን ነበር?  የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ራእይ 1፡4፤ 11 አንብብ። ይህ መጽሐፍ የተጻፈው ለማን ነው? ለ) ለ«ሀ» ጥያቄ የሰጠኸውን መልስ በራእይ 2-3 አብያተ ክርስቲያናት ከተዘረዘሩበት ቅደም ተከተል ጋር አነጻጽር።  ዮሐንስ መጽሐፉን የጻፈው «በእስያ ላሉት አብያተ ክርስቲያናት» ነበር። ወደ በኋላ እነዚህ አብያተ ክርስቲያናት በኤፌሶን፥ ሰምርኔስ፥ ጴርጋሞን፥ ትያጥሮን፥ ሰርዴስ፥ ፊልድልፍያ እና ሎዶቅያ የሚባሉ መሆናቸውን ይገልጻል። ሌሎች እንደ ቆላስያስ ያሉ አብያተ ክርስቲያናት በእስያ ግዛት ውስጥ የነበሩ ቢሆንም፥ ዮሐንስ ግን አልጠቀሳቸውም። ምናልባትም ዮሐንስ የጠቀሳቸው በእስያ ውስጥ የሚገኙ ታላላቅና ታዋቂ አብያተ ክርስቲያናት ሳይሆኑ አይቀርም። በእስያ ውስጥ እያንዳንዱ ቤተ ክርስቲያን የሚጋፈጠው ችግር ከሌሎቹ ጋር ተመሳሳይ ነበር። በመሆኑም የመጽሐፉ ግልባጭ በሚደርሳቸው ጊዜ መንፈስ ቅዱስ እንዲያውቁ የሚገልጸውን ለመረዳት ይችሉ ነበር። የዮሐንስ ራእይ ከአንዱ ቤተ ክርስቲያን ወደ ሌላው እየተላለፈ አማኞች ፊት የሚነበብ ረጅም ክፍት ደብዳቤ ነው። የአብያተ ክርስቲያናቱ ስም የተዘረዘረው መልእክተኛው በሚጓዝባቸው ስፍራዎች ቅደም ተከተል ነው። በፍጥሞ ደሴት የተጻፈው መጽሐፍ መጀመሪያ ወደ ኤፌሶን ይላካል። ኤፌሶን የእስያ የወደብ ከተማ እና እናት ቤተ ክርስቲያን ነበረች። ከዚያ መልእክተኛው ወደ ሰምርኔስና ጴርጋሞን ይጓዛል። ከዚያም ወደ ኋላ ተመልሶ በምሥራቅ አቅጣጫ ወደ ሌሎች አብያተ ክርስቲያናት መልእክቱን ያደርሳል። ምንም እንኳን መጽሐፉ የተጻፈው ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ቢሆንም፥ ዮሐንስ ይህ መጽሐፍ መጀመሪያ በእስያ ላሉት ከዚያም በሮም ግዛት ለሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ እንደሚደርስ ያውቅ ነበር። እነዚህ አብያተ ክርስቲያናት አብዛኞቹ እንዴት እንደ ተመሠረቱ አልተገለጸም። ወንጌል መጀመሪያ ወደዚህ ክፍል የመጣው (በተለይም ወደ ኤፌሶን) በጳውሎስ ሁለተኛው የወንጌል መልእክተኝነት ጉዞ ወቅት ነበር (የሐዋ. 18፡18-22)። ጳውሎስ በሦስተኛው የወንጌል መልእክተኝነት ጉዞ ወቅት በኤፌሶን ከተማ ከሁለት ዓመታት በላይ ተቀምጦ ወንጌልን ሲሰብክ ቆይቷል። ሉቃስ ከዚች የኤፌሶን ከተማ የእስያ ሕዝብ ሁሉ ወንጌልን እንደሰማ ይናገራል (የሐዋ. 19፡19)። በእስያ ውስጥ በሚገኙ ዐበይት ከተሞች ሁሉ አብያተ ክርስቲያናት የተተከሉ ይመስላል። ጳውሎስ ወደ በኋላ በቆላስይስና