ይሁዳ በባቢሎናውያን እጅ የወደቀችው መቼ እና እንዴት ነው?

"ስለዚህ የከለዳውያንን ንጉሥ አመጣባቸው፤ እርሱም ጐበዛዝቶቻቸውን በመቅደሳቸው ቤት በሰይፍ ገደለ፥ ጐበዛዝቱንና ቈነጃጅቱን፥ ሽማግሌዎቹንና ባለ ጠጕሩን አላራራም፤ ሁሉን በእጁ አሳልፎ ሰጠው" (2 ዜና መዋዕል 36፥17)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል፣ በብሉይ ኪዳን ታሪክ እጅግ ዘግናኝ እና የሕዝቡን ታሪክ የለወጠውን የይሁዳን (የደቡቡን መንግሥት) የመጨረሻ ውድቀት ይገልጻል። ከክርስቶስ ልደት በፊት በአምስት መቶ ሰማንያ ስድስት ዓመት (586 ከክርስቶስ ልደት በፊት)፣ የባቢሎኑ ንጉሥ ናቡከደነፆር ኢየሩሳሌምን አፈራርሶ፣ ታላቁን የሰሎሞን ቤተ መቅደስ በእሳት አቃጥሎ ሕዝቡን ወደ ምርኮ የወሰደበት የታሪክ ምዕራፍ ነው።

ታሪካዊውን ዳራ ስንመረምር፣ የይሁዳ ውድቀት በአንድ ጀንበር የመጣ አልነበረም። ባቢሎናውያን ይሁዳን በሦስት ዙር ወረራዎች ነው ያጠቋት። መጀመሪያ በ605 ከክርስቶስ ልደት በፊት ዳንኤልንና ሌሎች ወጣቶችን ማረኩ፤ ሁለተኛ በ597 ከክርስቶስ ልደት በፊት ንጉሥ ዮአኪንን፣ ሕዝቅኤልንና አሥር ሺህ ኃያላንን ማረኩ። በመጨረሻም፣ ንጉሥ ሴዴቅያስ በባቢሎን ላይ ባመፀ ጊዜ፣ ናቡከደነፆር በ586 ከክርስቶስ ልደት በፊት ተመልሶ መጥቶ ኢየሩሳሌምን ለአሥራ ስምንት ወራት ከበባት። ረሃብ ጠና፣ ከተማይቱ ተሰበረች፣ የሴዴቅያስ ልጆች በፊቱ ታረዱ፣ የራሱም ዓይን ተነቅሎ በሰንሰለት ታስሮ ወደ ባቢሎን ተወሰደ (2 ነገሥት 25፥1-7)።

በሕግ እና በሥነ መለኮት አንፃር፣ የይሁዳ ውድቀት የፖለቲካ ኪሳራ ብቻ ሳይሆን የእግዚአብሔር ፍርድ መገለጫ ነው። ሕዝቡና ነገሥታቱ (በተለይም ምናሴ) ቤተ መቅደሱን በጣዖት አረከሱ፣ የንጹሐንን ደም አፈሰሱ፣ ነቢያትን አሳደዱ። ከሁሉ በላይ ደግሞ፣ እግዚአብሔር በዘሌዋውያን ሕግ ያዘዘውን የምድሪቱን የሰንበት ዕረፍት ለብዙ መቶ ዓመታት ጥሰው ነበር። ስለዚህ፣ ምድሪቱ ያጣችውን የሰንበት ዕረፍት ታገኝ ዘንድ (2 ዜና መዋዕል 36፥21)፣ እግዚአብሔር ሕዝቡን ለሰባ ዓመታት በባቢሎን ምርኮ እንዲቀጡ ሕጋዊ ፍርዱን ፈጸመባቸው።

በዚህ ታሪክ ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት፣ እግዚአብሔር የገዛ ማደሪያውን፣ ስሙ የተጠራበትን ቤተ መቅደስ ለአሕዛብ አሳልፎ መስጠቱ ነው። አይሁዳውያን "የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ በመካከላችን ስላለ ፈጽሞ አንጠፋም" የሚል የሐሰት ደኅንነት ነበራቸው (ኤርምያስ 7፥4)። ነገር ግን እግዚአብሔር ቅድስና ከሌለበት ውጫዊ ሕንፃ ይልቅ ፍትሕን ይመርጣል። ውጥረቱ የሚፈታው፣ እግዚአብሔር ቤተ መቅደሱን ቢፈርስም፣ ሕዝቡን በምርኮ ምድር በማንጠር ዳግም ወደ ኪዳኑ አምላክ እንዲመለሱ ማድረጉ ላይ ነው።

በሰው ልጅ ታሪክ፣ ስደትና ግዞት የነፍስን ጥማት ያባብሳሉ። እስራኤላውያን በባቢሎን ወንዞች አጠገብ ተቀምጠው የጽዮንን ክብር እያሰቡ አለቀሱ (መዝሙር 137)። በገዛ አገራቸው እያሉ ያላከበሩትን አምላክ፣ ሁሉን ነገር ካጡ በኋላ በምርኮ ምድር በናፍቆት ፈለጉት። የይሁዳ ውድቀት፣ እግዚአብሔር የሰውን ልጅ ወደ ራሱ ለመመለስ ሲል የሰጠውን በረከት እንኳ መልሶ ሊወስድ እንደሚችል ያሳያል።

ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ስለ መንፈሳዊ ንቃትና ስለ እግዚአብሔር ቅድስና በጥልቀት ያስገነዝበናል። የፈጣሪን ትዕግሥት እንደ ፈቃድ ቆጥረን በኃጢአት መኖር የለብንም። "የእግዚአብሔር ፍርድ ሲዘገይ ምሕረትን እየሰበከ ነው፤ ፍርዱ ሲመጣ ግን እውነተኛ ማንነታችንን እንድናውቅ ያደርጋል" እንደሚባለው፣ ውድቀት ከመምጣቱ በፊት በቃሉ እውነት ጸንተን ልንመላለስ ይገባናል።