በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ንጉሥ ዖዝያን ማን ነበር?

"እግዚአብሔርንም በፈለገበት ዘመን ሁሉ እግዚአብሔር አከናወነለት… እስከሚበረታም ድረስ ስሙ እጅግ ርቆ ወጣ" (2ኛ ዜና 26፥5-15)። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ንጉሥ ዖዝያን (በሌላ ስሙ አዛርያስ ተብሎ የሚጠራው) ከይሁዳ ነገሥታት መካከል እጅግ ስኬታማ፣ ኃያልና ረጅም ዘመን ከገዙት መሪዎች አንዱ ነበር። የ"ዖዝያን" ስም ትርጉም በዕብራይስጥ "እግዚአብሔር ኃይሌ ነው" ማለት ሲሆን፣ "አዛርያስ" ደግሞ "እግዚአብሔር ረድቷል" የሚል ጥልቅ ትርጉም አለው። ይህ ንጉሥ ዙፋን ላይ የወጣው ገና በአሥራ ስድስት ዓመቱ ቢሆንም፣ በኢየሩሳሌም ላይ ለሃምሳ ሁለት ዓመታት በመግዛት በይሁዳ ታሪክ ውስጥ ታላቅ አሻራን አሳርፏል።

በታሪካዊና ፖለቲካዊ አውድ ስንመለከተው፣ ዖዝያን ይሁዳን በኢኮኖሚም ሆነ በወታደራዊ ኃይል ወደ ላቀ ደረጃ አድርሷታል። አባቱ አሜስያስ ከሞተ በኋላ የፈረሰውን የኢየሩሳሌምን ቅጥር ዳግም ገነባ፣ ጠንካራ ማማዎችን አቆመ፣ እንዲሁም የጦር መሣሪያዎችን በማሻሻል ሠራዊቱን አጠናከረ። ፍልስጥኤማውያንን፣ አረቦችንና አሞናውያንን ድል በማድረግ ግዛቱን አስፋፍቷል። ከዚህም ባሻገር ግብርናን አጥብቆ ይወድ ስለነበር፣ ብዙ ጉድጓዶችን በመቆፈርና ገበሬዎችን በማደራጀት የምድሪቱን ምርት በከፍተኛ ደረጃ አሳድጓል (2ኛ ዜና 26፥10)። ይህ ሁሉ ስኬት የመጣው በነቢዩ ዘካርያስ መሪነት እግዚአብሔርን አጥብቆ በመፈለጉ ነበር።

በሥነ-መለኮታዊ ይዘቱ፣ የዖዝያን ሕይወት የእግዚአብሔር ጸጋ ሰውን እንዴት ከፍ እንደሚያደርግና፣ የሰው ልጅ ደግሞ በጸጋው ሲባረክ እንዴት በቀላሉ ወደ ትዕቢት ሊንሸራተት እንደሚችል የሚያሳይ ትልቅ መስተዋት ነው። ዖዝያን ኃይሉ የራሱ የጥበብ ውጤት ሳይሆን "እግዚአብሔር አከናወነለት" የሚል መለኮታዊ እገዛ መሆኑን ዘንግቶ ነበር። መንግሥቱ እየጠነከረ ሲመጣ፣ የንጉሥነት ሥልጣኑን ከካህናት መንፈሳዊ ሥልጣን ጋር በማቀላቀል፣ እግዚአብሔር ያሰመረውን የሥልጣን ድንበር ጥሶ ገባ።

በዚህ የንጉሥ ታሪክ ውስጥ የምንመለከተው ትልቁ ውጥረት፣ በፖለቲካዊ ኃይልና በመለኮታዊ ሥርዓት (ቅድስና) መካከል ያለው ግጭት ነው። ዖዝያን እጅግ በበረታ ጊዜ ልቡ ታበየ፤ ወደ ቤተ መቅደስም ገብቶ በዕጣኑ መሠዊያ ላይ ዕጣን ለማጠን ደፈረ። ይህ ተግባር በሙሴ ሕግ መሠረት ለአሮን ልጆች (ለካህናት) ብቻ የተፈቀደ እንጂ ለነገሥታት የተሰጠ አልነበረም (ዘኍ 18፥7)። ሰማንያ ጀግኖች ካህናት ተቃውመውት ሳለ በግትርነት ቆሞ ስለተቆጣ፣ እግዚአብሔር በግንባሩ ላይ ለምጽ በማውጣት ቀጣው። ከዚያች ዕለት ጀምሮ እስከ ዕለተ ሞቱ ድረስ ከቤተ መቅደስም ሆነ ከቤተ መንግሥት ተለይቶ በለምጽ ቤት ተገለለ።

ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች እጅግ ጥልቅ የሆነ የሕይወት ማስጠንቀቂያ ይሰጠናል። ስኬት፣ ባለጠግነትና ሥልጣን መጥፎ ባይሆኑም፣ በትሕትና ካልተያዙ ግን የውድቀት መንስኤ ይሆናሉ። እግዚአብሔር ከፍ ሲያደርገንና በረከትን ሲያበዛልን፣ ልባችን እንዳይታበይና እግዚአብሔር ያሰመረልንን የቅድስናና የአገልግሎት ድንበር እንዳንጥስ መጠንቀቅ አለብን። የዖዝያን ታላቅ ጅምር በለምጽ የተጠናቀቀው፣ ከእግዚአብሔር ሕግ ይልቅ የራሱን ፈቃድ ለማስቀደም በመሞከሩ ነው። እውነተኛ ታላቅነት ሁልጊዜም በእግዚአብሔር ፊት ራስን በማዋረድ ውስጥ ይገኛል።

በማጠቃለያው፣ ንጉሥ ዖዝያን በእግዚአብሔር ረድኤት ከፍታን ያየ፣ ነገር ግን በትዕቢቱ ምክንያት ውድቀትን የቀመሰ ታሪካዊ መሪ ነው። ከእርሱ ሕይወት የምንማረው የማይለወጥ እውነት ይህ ነው፤ "እግዚአብሔር ሰውን በጸጋው ከፍ ያደርጋል፣ ነገር ግን ትዕቢት ሲመጣ ጸጋው ይነሳና የሰው ልጅ ወደ ቀድሞ ባዶነቱ ይመለሳል።"