በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ንጉሥ ዖዝያን ማን ነበር?

"እግዚአብሔርም እስኪረዳው ድረስ ስሙ እጅግ ርቆ ወጣ፤ በርቶም ነበርና እስከ ጠነከረ ድረስ እጅግ ተገረመ" (2 ዜና መዋዕል 26፥15)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል፣ በይሁዳ ታሪክ ውስጥ ከታላላቅ ነገሥታት አንዱ ስለነበረው ስለ ንጉሥ ዖዝያን ማንነትና ስኬት በግልጽ ይናገራል። ዖዝያን በዕብራይስጥ ቋንቋ "የእግዚአብሔር ኃይል" ወይም "እግዚአብሔር ብርታቴ ነው" የሚል ጥልቅ ትርጉም አለው። በአንዳንድ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች "አዛርያስ" (እግዚአብሔር ረድቷል) ተብሎም ይጠራል። ዖዝያን ገና በአሥራ ስድስት ዓመቱ የይሁዳን ዙፋን የተረከበ ሲሆን፣ እግዚአብሔርን በመፈለጉ ምክንያት በዘመኑ ታላቅ መለኮታዊ ሞገስን ያገኘ መሪ ነበር።

ታሪካዊውን ዳራ ስንመለከት፣ ዖዝያን በይሁዳ ላይ ለሃምሳ ሁለት ዓመታት ነግሡአል። ዘመኑ እስራኤል ከሰሎሞን ጊዜ ወዲህ አይታው የማታውቀውን የኢኮኖሚና የወታደራዊ ብልጽግና ያየችበት ወቅት ነበር። እርሱ ግብርናን እጅግ ይወድ ስለነበር በረሃውን አለማ፣ ብዙ የውኃ ጉድጓዶችን ቆፈረ። በወታደራዊው መስክ ደግሞ፣ ፍላጻንና ታላላቅ ድንጋዮችን የሚወነጭፉ አዳዲስ የጦር መሣሪያዎችን (ካታፖልት) በኢየሩሳሌም ቅጥር ላይ በማስገጠም ታላቅ የጦር ኃይልን ገንብቶ ነበር (2 ዜና መዋዕል 26፥14-15)። ስሙም እስከ ግብፅ ድንበር ድረስ ገኖ ነበር።

በሕግ እና በሥነ መለኮት አንፃር፣ የዖዝያን ታሪክ የመንግሥትና የክህነትን ሥልጣን መለየት ያሳያል። እግዚአብሔር በኦሪት ሕግ፣ ዕጣን ማጠንና የቤተ መቅደስን የውስጥ አገልግሎት መፈጸም ለአሮን ልጆች ለካህናቱ ብቻ የተሰጠ መብት መሆኑን ደንግጎ ነበር (ዘኍልቍ 18፥7)። ዖዝያን ግን ኃይሉ በበረታ ጊዜ፣ ይህንን መለኮታዊ የሥልጣን ድንበር ጥሶ ዕጣን ለማጠን ወደ ቤተ መቅደስ ገባ። ሰማንያው ታላላቅ ካህናት ተቃውመውት ሊያስወጡት ሲሞክሩ፣ በኩራት ተሞልቶ ተቆጣ። በዚህ ሕግ መተላለፉ ምክንያት የእግዚአብሔር ቅጣት ወዲያውኑ ወረደበት።

በዚህ ታሪክ ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት፣ በስኬትና በመንፈሳዊ ውድቀት መካከል የሚገኝ ነው። ዖዝያን እግዚአብሔር በሰጠው ኃይል ታላቅ ቢሆንም፣ ያው ኃይል መልሶ ለትዕቢቱ መንሥኤ ሆነ። ዕጣን ለማጠን ሐሳብ ያመጣው ከክፋት ሳይሆን ለእግዚአብሔር ካለው ቅንዓት ሊመስል ይችላል፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ከቅንዓት ይልቅ ለሥርዓቱ መገዛትን ይፈልጋል። ውጥረቱ የሚፈታው፣ ንጉሡ በቤተ መቅደስ ውስጥ በግምባሩ ላይ ለምጽ ወጥቶበት፣ እስከ ዕለተ ሞቱ ድረስ ከቤተ መንግሥት ተለይቶ በብቸኝነት መኖሩ ላይ ነው (2 ዜና መዋዕል 26፥21)።

በሰው ልጅ ሕይወት ውስጥ፣ ስኬትና ዝና ብዙ ጊዜ የሰውን ልብ ያሳውራሉ። ዖዝያን ድካም በነበረበት ጊዜ በእግዚአብሔር ላይ ታምኖ ነበር፤ ጠንካራ ሲሆን ግን የፈጣሪውን ሥርዓት ረሳ። ይህ ታሪክ የሚያስተምረን፣ ትልቁ ፈተናችን የሚመጣው በውድቀታችን ጊዜ ሳይሆን፣ ኃይላችን በበረታና በከበርን ጊዜ መሆኑን ነው። የሰው ልጅ መንፈሳዊ ድንበሩን ሲያልፍ፣ ያገኘው ክብር ሁሉ በአንዲት ቅጽበት ወደ ውርደት ሊቀየር ይችላል።

ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ትሕትናንና መንፈሳዊ ሥርዓትን ማክበር በጥልቀት ያስተምረናል። ስኬታችን እግዚአብሔር ካስቀመጠልን የጸጋ ድንበር ሊያወጣን አይገባም። "እውነተኛ መንፈሳዊ ጥንካሬ የሚለካው በደረስንበት ከፍታ ሳይሆን፣ በዚያ ከፍታ ላይ ሆነን ለፈጣሪያችን በምናሳየው የትሕትና መጠን ነው" እንደሚባለው፣ እግዚአብሔር የሰጠንን ጸጋ በኩራት ሳናበላሽ በፍርሃት ልንጠብቀው ይገባል።