እግዚአብሔር አንዳንዴ በንጉሡ ድርጊት ምክንያት መላውን ብሔር የሚቀጣው ለምንድን ነው?

"እነሆ፥ እኔ ኃጢአት ሠርቻለሁ፥ እኔም በድያለሁ፤ እነዚህ በጎች ግን ምን አደረጉ? እጅህ በእኔና በአባቴ ቤት ላይ እንድትሆን እለምንሃለሁ" (2 ሳሙኤል 24፥17)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል፣ ንጉሥ ዳዊት ሕዝቡን በቆጠረ ጊዜ እግዚአብሔር ባመጣው ቸነፈር መላው ብሔር ሲቀጣ፣ ዳዊት ራሱ የጠየቀውን ጥልቅ የፍትሕ ጥያቄ ያሳያል። እግዚአብሔር በመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ ውስጥ በተደጋጋሚ የንጉሡን ኃጢአት ተከትሎ በመላው ሕዝብ ላይ ፍርድን አምጥቷል። ይህ አሠራር በመጽሐፍ ቅዱሳዊ ሥነ መለኮት ውስጥ "የውክልና ኃላፊነት" (በወኪል በኩል የሚገለጽ የሕዝብ አንድነት) በመባል ይታወቃል።

ታሪካዊውንና ባህላዊውን ዳራ ስንመረምር፣ በጥንቱ የቅርብ ምሥራቅ የዓለም ግንዛቤ መሠረት፣ ንጉሥ ማለት የአንድ ብሔር ፍጹም ተወካይና አምሳል ነው። ንጉሡ ጦርነት ሲያሸንፍ ሕዝቡ ሁሉ አሸነፈ ይባላል፤ ንጉሡ ሲሸነፍም ሕዝቡ አብሮ ይሸነፋል። በእስራኤል ታሪክም፣ ንጉሡ የሕዝቡ መንፈሳዊ መሪና የእግዚአብሔር ቃል ኪዳን አስፈጻሚ ነው። ስለዚህ ንጉሡ እግዚአብሔርን ሲያመልክ ሕዝቡ ሁሉ ይባረካል፣ ንጉሡ ጣዖት ሲያመልክ ደግሞ ሕዝቡ ለፍርድ ይጋለጣል። ንጉሡና ሕዝቡ እንደ አንድ አካል ሆነው ይቆጠራሉ።

በሕግ እና በሥነ መለኮት አንፃር፣ ይህ የውክልና ሕግ የቃል ኪዳኑ ማዕከላዊ ጽንሰ ሐሳብ ነው። አዳም ኃጢአት ሲሠራ የሰው ልጅ ሁሉ በሞት እንደተቀጣ፣ ክርስቶስም ጽድቅን ሲያደርግ በክርስቶስ ያሉ ሁሉ እንደጸደቁ (ሮሜ 5፥12-19) ጳውሎስ ያስተማረው ይሄንኑ የውክልና ሕግ ነው። ንጉሡ በእግዚአብሔር ፊት ሕጋዊ ወኪል ስለሆነ፣ ውሳኔው መላውን ብሔር ያስራል ። ዳዊት ሕዝቡን ሲቆጥር የተደገፈው በእግዚአብሔር ሳይሆን በሠራዊቱ ብዛት በመሆኑ፣ ይህ መንፈሳዊ ትዕቢት መላውን የቃል ኪዳን ማኅበረሰብ የሚጎዳ እርምጃ ነበር። ስለዚህ ፍርዱም አጠቃላይ ሆነ።

በዚህ አሠራር ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት፣ በግለሰብ ኃላፊነትና በማኅበራዊ ውክልና መካከል የሚገኝ ነው። ነቢዩ ሕዝቅኤል "ኃጢአት የምትሠራ ነፍስ እርስዋ ትሞታለች" (ሕዝ 18፥4) በማለት የግለሰብን ኃላፊነት አጥብቆ ያስተምራል። ታዲያ ንጉሡ በሠራው ሕዝቡ ለምን ይቀጣል? ውጥረቱ የሚፈታው፣ አብዛኛውን ጊዜ ሕዝቡ ራሱ ከንጉሡ ኃጢአት ጋር ተባባሪ ስለሚሆን ነው። የንጉሡ ኃጢአት የሕዝቡን ድብቅ ኃጢአት ወደ አደባባይ የሚያወጣ መሪ ምክንያት ይሆናል (2 ሳሙኤል 24፥1 ላይ እግዚአብሔር አስቀድሞ በእስራኤል ላይ ተቆጥቶ እንደነበር ያስተውሉ)።

በሰው ልጅ ልምምድ፣ የመሪነት ኃላፊነት እጅግ ከባድ ነው። የአንድ መሪ ጥበብ የጎደለው ውሳኔ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ንጹሐን ዜጎችን ለጦርነት፣ ለረሃብና ለስደት ይዳርጋል። በተቃራኒው ደግሞ፣ የአንድ ጻድቅ መሪ ጸሎትና ጥበብ አገርን ከጥፋት ያድናል። ዳዊት ጥፋቱን አምኖ ንስሐ በገባና መሥዋዕት ባቀረበ ጊዜ፣ እግዚአብሔር ማረከው፤ ቸነፈሩም ከሕዝቡ ላይ ቆመ። የመሪው ንስሐ የሕዝቡን መዳን አመጣ።

ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ስለ መሪዎቻችን እንድንጸልይና የመሪነትን ክብደት እንድንረዳ ያሳስበናል። እኛም በቤተሰብም ሆነ በማኅበረሰብ ውስጥ ባለን የኃላፊነት ቦታ ውሳኔያችን በሌሎች ላይ ተጽዕኖ አለው። "የመሪ ኃጢአት የብዙዎችን ቤት ሲያፈርስ፣ የመሪ ንስሐ ግን አገርን ይፈውሳል" እንደሚባለው፣ በእግዚአብሔር የተሰጠንን ኃላፊነት በቅድስናና በጥንቃቄ ልንወጣ ይገባል።