ጴጥሮስ ኢየሱስን የካደበት ዋና ምክንያት ምንድን ነው?

ሐዋርያው ጴጥሮስ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን የካደበት ታሪክ በሰው ልጅ ድክመት እና በእግዚአብሔር ጸጋ መካከል ያለውን ጥልቅ ልዩነት የሚያሳይ ነው። ቅዱስ ቃሉ ይህንን ክስተት ሲመዘግብ፣ "ጴጥሮስም፡— ሰዉዬው፥ የምትዪውን አላውቅም ብሎ መለሰ። ወዲያውም ገና ሲናገር ዶሮ ጮኸ" (ሉቃስ 22:60) ይላል። በዚህ ክፍል ውስጥ "መካድ" ወይም "አላውቀውም" የሚለው ቃል ተራ ውሸትን ብቻ ሳይሆን፣ ከክርስቶስ ጋር የነበረውን ጥልቅ ኅብረት፣ ተከታይነት እና ማንነት መካድን የሚያመለክት ነው። ይህ ድርጊት ጴጥሮስ አስቀድሞ ከአንተ ጋር መሞት እንኳ ቢያስፈልገኝ ከቶ አልክድህም ካለው ጽኑ አቋሙ ጋር በእጅጉ የሚቃረን እና የሰውን ልጅ መንፈሳዊ ተጋላጭነት ፍንትው አድርጎ የሚያሳይ ነው (ማቴዎስ 26:35)።

በታሪካዊ እና በባህላዊ አውድ ስንመለከተው፣ ክህደቱ የተፈጸመው እጅግ ከፍተኛ የሆነ የፖለቲካ እና የሃይማኖት ውጥረት በነገሠበት ሌሊት ነበር። ኢየሱስ በሮማውያን ወታደሮች እና በካህናት አለቆች ጠባቂዎች ከተያዘ በኋላ፣ የሳንሄድሪን ሸንጎ አባላት ሊገድሉት ቆርጠው ተነስተው ነበር። ጴጥሮስ ጌታን ከሩቅ ሆኖ እየተከተለ ወደ ሊቀ ካህናቱ ግቢ ሲገባ፣ አካባቢው በጠላቶች የተሞላ እና የሞት ፍርሃት ያንዣበበበት ስፍራ ነበር (ዮሐንስ 18:15-18)። በወቅቱ ከታሰረ እና ወንጀለኛ ተብሎ ከተፈረደበት መሪ ጋር መተባበር፣ በአይሁድ ሕግም ሆነ በሮማውያን ሥርዓት ተመሳሳይ የሞት ቅጣት የሚያስከትል አደገኛ ሁኔታ ነበር። ስለዚህ የጴጥሮስ ክህደት በድንገተኛ ፍርሃት እና ራስን ከሞት ለማዳን ከተደረገ ሥጋዊ መፍጨርጨር የመነጨ ነበር።

ከሥነ መለኮት እና ከሥነ ልቦና አንጻር ሲታይ፣ የጴጥሮስ ውድቀት ዋነኛ መንስኤ በራሱ ጉልበት እና ጽድቅ ላይ ከመጠን በላይ መታመኑ ነበር። በጌቴሴማኒ ስፍራ ጌታችን ኢየሱስ ወደ ፈተና እንዳትገቡ ትጉና ጸልዩ፤ መንፈስስ ተዘጋጅታለች ሥጋ ግን ደካማ ነው ብሎ ሲያስጠነቅቀው (ማቴዎስ 26:41)፣ ጴጥሮስ ግን በጸሎት ከመትጋት ይልቅ በእንቅልፍ ተሸንፎ ነበር። መንፈሳዊ ውጊያን በሥጋዊ ድፍረት ማሸነፍ እንደማይቻል የተረዳው ፈተናው ፊት ለፊት ሲመጣበት ነው። የሰው ልጅ ውስጣዊ ፍላጎት ለእግዚአብሔር ታማኝ ለመሆን ቢመኝም፣ ያለ መንፈስ ቅዱስ ኃይል እና የጸሎት ትጋት ሥጋዊው ተፈጥሮ ለፍርሃት እና ለሰዎች ጫና በፍጥነት እጅ ይሰጣል።

ይህ ክስተት በወቅቱ በነበረው የፍርድ አሰጣጥ እና ምስክርነት ዙሪያ ያለውን ከፍተኛ ውጥረትም ያሳያል። አንዲት አገልጋይ እና በስፍራው የነበሩ ሰዎች ጴጥሮስን የገሊላ ዘዬው እንዳጋለጠው እና ከኢየሱስ ጋር እንደነበረ በጠየቁት ጊዜ ሕጋዊ የሆነ ጥያቄ ነው ያቀረቡለት (ማርቆስ 14:70)። በሮማውያን ፊት ኢየሱስ ላይ የቀረበው ክስ የመንግሥት ግልበጣ ስለነበር፣ አብሮት የተገኘ ማንኛውም ሰው እንደ አብሮ አሴሪ ይቆጠራል። ጴጥሮስ ይህንን ሕጋዊ መዘዝ ጠንቅቆ ስለተረዳ፣ ራሱን ለማዳን ሲል እየተራገመ እና እየማለ መካድ ጀመረ። የሰውን ፊት መፍራት እና ሥጋዊ ደህንነትን ማስቀደም፣ ታላቁን ሐዋርያ እንኳ ከእውነት መንገድ አውጥቶታል፤ ይህም የሰው ልጅ የቱንም ያህል በመንፈሳዊ ደረጃ ቢያድግ በራሱ ጥንካሬ ሊቆም እንደማይችል ሕያው ምስክር ነው።

እኛም በዕለት ተዕለት ሕይወታችን፣ በትምህርት ቤት፣ በሥራ ቦታ ወይም በማኅበረሰቡ ውስጥ እምነታችንን እንድንክድ ወይም ከክርስቶስ እውነት እንድንለይ የተለያዩ ጫናዎች ይገጥሙናል። የሰዎችን ፊት መፍራት፣ ተቀባይነትን ማጣት፣ ወይም ጊዜያዊ ጥቅም ለማግኘት ስንል በድርጊታችንም ሆነ በዝምታችን ጌታን ልንክደው እንችላለን። የጴጥሮስ ታሪክ የሚያስተምረን በራሳችን መንፈሳዊ ጥንካሬ እንድንመካ ሳይሆን፣ ዘወትር በጸሎት በመትጋት በእግዚአብሔር ጸጋ ላይ ብቻ እንድንደገፍ ነው። በመንፈሳዊ ጉዟችን ውስጥ ውድቀት ቢገጥመንም እንኳ፣ ጴጥሮስ ተጸጽቶ እንዳለቀሰ እና ጌታም በምሕረቱ እንደመለሰው በማወቅ በእውነተኛ ንስሐ ወደ አምላካችን መመለስ ይኖርብናል።

በመጨረሻም፣ የጴጥሮስ ክህደት እና መመለስ የእግዚአብሔርን ጸጋ ስፋት እና ፍጹም ፍቅር በጉልህ የሚያሳይ ነው። እግዚአብሔር ሰዎችን የሚጠራው እና የሚጠቀምባቸው ፍጹማን ስለሆኑ ሳይሆን፣ በድካማቸው ውስጥ የክብሩን ኃይል ለመግለጥ ስለሚወድ ነው። ጴጥሮስ በራሱ ኃይል ቢወድቅም፣ ክርስቶስ ግን ከሞት ከተነሳ በኋላ ፈልጎ በማግኘት ታላቅ የእረኝነት ኃላፊነት ሰጥቶታል (ዮሐንስ 21:15-17)። ይህ ታላቅ እውነት ከራሳችን ድካም ይልቅ በመድኃኒታችን ምሕረት ላይ እንድንታመን ያበረታታናል። ቅዱስ ቃሉ የሰውን ልጅ ትምክህት እና የእግዚአብሔርን መታመኛነት ሲያጠቃልል፣ "የሰውን ፊት መፍራት ወጥመድ ያመጣል፥ በእግዚአብሔር የሚታመን ግን እርግጠኛ ይሆናል" (ምሳሌ 29:25) በማለት፣ ፍርሃትን አሸንፈን በጌታ ጸጋ ብቻ ጸንተን እንድንቆም ያስተምረናል።