የአቤል መሥዋዕት ከቃየን መሥዋዕት ይልቅ እንዴት በለጠ (ዕብራውያን 11፡4)?

የዕብራውያን ጸሐፊ የመጀመሪያዎቹን የእምነት ጀግኖች ሲጠቅስ "አቤል ከቃየን ይልቅ የሚበልጥን መሥዋዕት ለእግዚአብሔር በእምነት አቀረበ፥ በዚህም እግዚአብሔር ስለ ስጦታው ሲመሰክር እርሱ ጻድቅ እንደ ሆነ ተመሰከረለት" በማለት የልብን ቅንነት ያስተምራል (ዕብራውያን 11፡4)። "የሚበልጥ መሥዋዕት" የተባለው አቤል ያቀረበው የበጎች በኩርና ስብ ሲሆን፥ ይህ መሥዋዕት የበለጠው በዋጋው ውድነት ሳይሆን፥ ስጦታው የቀረበበት የእምነት አቋምና የልብ መገዛት በእግዚአብሔር ፊት ተቀባይነትን ስላገኘ ነው።

በታሪካዊና ባህላዊ አውድ በጥንቱ ዘመን መሥዋዕት ማቅረብ አምልኮን፣ ምስጋናንና የኃጢአት ስርየትን መፈለግን የሚያሳይ ተግባር ነበር። ቃየን ገበሬ ስለነበር ከምድር ፍሬ አቀረበ፤ አቤል ደግሞ እረኛ ስለነበር ከመንጋው በኩራት አቀረበ። በውጫዊ እይታ ሁለቱም የየራሳቸውን የድካም ፍሬ ነው ያቀረቡት። ነገር ግን ቃየን መሥዋዕቱን ያቀረበው ግዴታን ለመወጣትና የራሱን ልፋት ለማሳየት ሲሆን፥ አቤል ግን የእግዚአብሔርን ጸጋ በመሻት እጅግ ምርጥ የሆነውን በመምረጥ ከልብ አቅርቧል።

ከሕጋዊና ከመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት አንጻር መጽሐፍ ቅዱስ ያለ ደም መፍሰስ ስርየት እንደሌለ በግልጽ ያዛል (ዕብራውያን 9፡22)። እግዚአብሔር ለአዳምና ለሔዋን የኃጢአታቸውን ዕራቁትነት ለመሸፈን የእንስሳን ቆዳ (ደም የፈሰሰበትን) አልብሷቸው ነበር (ዘፍጥረት 3፡21)። አቤል ይህንን የእግዚአብሔርን ሕጋዊ ሥርዓት በማመን የደም መሥዋዕትን ሲያቀርብ፥ ቃየን ግን የራሱን ጥረት (የምድርን ፍሬ) በማቅረቡ መሥዋዕቱ ተቀባይነት አጣ። እግዚአብሔር የሰጠው ምስክርነት ለአቤል የእምነት ጽድቅ ነበር።

በሥነ መለኮታዊ አውድ የዚህ ታሪክ ውጥረት በሰው ሥጋዊ ጥረትና በእምነት በሚገኝ ጸጋ መካከል ያለውን ትግል ያሳያል። ቃየን "በራሴ ሥራ እግዚአብሔርን ደስ አሰኛለሁ" የሚል የሃይማኖታዊ ትዕቢት ምሳሌ ሲሆን፥ አቤል ደግሞ "ያለ እግዚአብሔር ምሕረት መቅረብ አልችልም" የሚል የትሕትናና የእምነት ምሳሌ ነው። መሥዋዕቱ የልባቸውን መንፈሳዊ ሁኔታ አጋልጧል። እግዚአብሔር ከስጦታው በፊት ልብን ስለሚመረምር የአቤልን እምነት በጽድቅ መዝገብ አጸደቀው።

የሰው ልጅ በተፈጥሮው የራሱን ጉልበትና ጥበብ በማቅረብ በእግዚአብሔር ፊት ተቀባይነትን ለማግኘት ይሞክራል። ቃየን መሥዋዕቱ ውድቅ ሲሆንበት ንስሐ ከመግባት ይልቅ በቁጣ ወንድሙን ገደለው። ይህ የሚያሳየው ሥጋዊ አምልኮ እውነተኛ ፍቅር እንደሌለውና ወደ ክፋት እንደሚያመራ ነው። አቤል ግን ቢሞትም እንኳ በእምነቱ ምክንያት ሕያው ሆኖ ዛሬም ድረስ በጽድቅ ሥራው ይናገራል።

ቃሉ ለእኛም አምልኳችንና ስጦታችን በእምነትና በትሕትና ላይ የተመሠረተ እንጂ ለታይታ መሆን እንደሌለበት ያስተምረናል። ዛሬም ቢሆን እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኘው የሥራችን ብዛት ሳይሆን የልባችን ቅንነትና እምነት ነው። "እግዚአብሔር ከስጦታው በፊት ሰጪውን ይመለከታል" እንደሚባለው ሁሉ፥ እኛም ወደ እግዚአብሔር ስንቀርብ በክርስቶስ ደም ታምነን ፍጹም የሆነ የእምነት መሥዋዕትን ልናቀርብ ይገባል።