ሐዋርያው ጳውሎስ የእግዚአብሔርን የድነት ዕቅድ ጥልቀት ሲገልጽ፣ "አስቀድሞ ያወቃቸውን የልጁን መልክ እንዲመስሉ አስቀድሞ ደግሞ ወስኖአልና" በማለት እጅግ ድንቅ የሆነ መለኮታዊ እውነት ያስቀምጣል (ሮሜ 8:29)። "አስቀድሞ ማወቅ" በግሪኩ "ፕሮጊኖስኮ" ሲሆን፣ መረጃን አስቀድሞ ማወቅ ብቻ ሳይሆን፣ አንድን ሰው በፍቅር ለይቶ ማወቅን ያመለክታል። "አስቀድሞ መወሰን" (ፕሮኦሪዞ) ደግሞ የዚያን ሰው የመጨረሻ ዕጣ ፈንታና ግብ ገና ከጅምሩ አቅዶ ማቆም ማለት ነው። ስለዚህ እግዚአብሔር በፍቅሩ የለያቸውን ሰዎች፣ የክርስቶስን መልክ እንዲመስሉ ዕጣ ፈንታቸውን ቆረጠ ማለት ነው።
በታሪካዊና በብሉይ ኪዳን አውድ፣ "ማወቅ" የሚለው ቃል ጥልቅ የሆነ የፍቅርና የቃል ኪዳን ግንኙነትን ይገልጻል። ለምሳሌ እግዚአብሔር እስራኤልን፣ "በምድር አሕዛብ ሁሉ መካከል እናንተን ብቻ አወቅሁ" ይላል (አሞጽ 3:2)። ይህ ማለት እግዚአብሔር ስለ ሌሎቹ አሕዛብ መረጃ አልነበረውም ማለት ሳይሆን፣ እስራኤልን ብቻ በፍቅሩ ለየ ማለት ነው። በተመሳሳይ፣ እግዚአብሔር አማኞችን አስቀድሞ አወቀ ሲባል፣ ገና ዓለም ሳይፈጠር በፊት በጸጋው መረጣቸው፣ ወደዳቸው ማለት ነው። መዳናችን የተመሠረተው እኛ በምንሠራው በጎ ሥራ ላይ ሳይሆን፣ በእርሱ ዘላለማዊ ፍቅር ላይ ነው።
በነገረ መለኮት ጥልቀት፣ እግዚአብሔር መድረሻውን ሳያውቅ መንገድ አይጀምርም። አስቀድሞ ያወቃቸውን ሰዎች ወዴት ሊወስዳቸው እንደፈለገ ግልጽ የሆነ ዓላማ አለው፤ እርሱም "የልጁን መልክ እንዲመስሉ" ማድረግ ነው። የክርስትና ዋነኛ ግብ ከገሃነም ማምለጥ ብቻ ሳይሆን፣ የኢየሱስ ክርስቶስን ባሕርይ፣ ቅድስና፣ ትሕትናና ፍቅር መላበስ ነው። እግዚአብሔር ይህን ውሳኔ ያሳለፈው አንዳችም ውጫዊ ተጽዕኖ ሳይኖርበት፣ በራሱ ሉዓላዊ ሥልጣንና በጎ ፈቃድ ብቻ ነው።
በዚህ ትምህርት ውስጥ ያለው ትልቁ ውጥረት፣ የሰው ልጅ ነጻ ፈቃድና የእግዚአብሔር አስቀድሞ መወሰን ጉዳይ ነው። አንዳንዶች እግዚአብሔር አስቀድሞ የወሰነው ሰዎች ወደፊት በራሳቸው ፈቃድ እንደሚያምኑ ስላየ ነው ይላሉ። ነገር ግን ቃሉ እግዚአብሔር እርምጃችንን እንዳየ ሳይሆን፣ ሰዎቹን ራሳቸውን እንዳወቃቸው ይናገራል። ጳውሎስ፣ "ዓለም ሳይፈጠር በፊቱ ቅዱሳንና ነውር የሌለን እንሆን ዘንድ በክርስቶስ መረጠን" እንዳለው (ኤፌ 1:4)፣ መመረጣችንና መወሰናችን ሙሉ በሙሉ ከእግዚአብሔር ጸጋ የሚመነጭ መለኮታዊ ጅማሬ ነው።
ቃሉ ለእኛም ታላቅ የትሕትና ትምህርት ይሰጠናል። እኛ ዛሬ ክርስቲያን የሆንነው ከሌሎች የተሻለ አእምሮ ወይም ጥበብ ስለነበረን አይደለም። እግዚአብሔር በነጻ ጸጋው አስቀድሞ ስላወቀንና የክርስቶስን መልክ እንድንመስል ስለወሰነልን ብቻ ነው። ይህ እውነት ትዕቢትን ከውስጣችን ነቅሎ በማውጣት፣ እግዚአብሔርን እንድናመሰግን ያደርገናል። በተጨማሪም ሕይወታችን የተወሰነ ግብ እንዳለው ስለምናውቅ፣ በፈተና ውስጥ እንኳ ብናልፍ ጌታ የክርስቶስን ባሕርይ እየቀረጸብን መሆኑን ተረድተን እንጽናናለን።
በማጠቃለያ፣ እግዚአብሔር አስቀድሞ አወቀ፣ ወሰነም ማለት ድነት ሙሉ በሙሉ የእግዚአብሔር ሉዓላዊ ሥራ ነው ማለት ነው። "እግዚአብሔር በዘላለም ፍቅሩ ያወቀውን ሰው፣ የክርስቶስን የክብር መልክ እስኪያለብሰው ድረስ አያርፍም" እንደሚባለው፣ ዕጣ ፈንታችን በሰማይ የተጻፈና የተረጋገጠ ነው። እኛም ለዚህ ታላቅ የጸጋ ውሳኔ ምላሽ በመስጠት፣ በየዕለቱ የክርስቶስን መልክ እያንጸባረቅን ለእግዚአብሔር ክብር ልንኖር ይገባል።