ኢየሱስ በምድር ላይ ባሳለፋቸው የመጨረሻ ሰዓታት ውስጥ ምን ተፈጸመ?

ኢየሱስም በታላቅ ድምፅ ጮኾ፡— አባት ሆይ፥ ነፍሴን በእጅህ አደራ እሰጣለሁ አለ፤ ይህንም ብሎ ነፍሱን ሰጠ (ሉቃ 23:46)። “የመጨረሻ ሰዓታት” ወይም በቤተ ክርስቲያን ታሪክ “ሕማማት” በመባል የሚታወቀው ጊዜ፣ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ የሰው ልጅ ኃጢአት ሲል በፈቃዱ የተቀበለውን ጽኑ ሥቃይና የመስቀል ሞት ያመለክታል። ሕማማት የሚለው ቃል በግእዝ “ሐመ” ማለትም ታመመ፣ መከራ ተቀበለ ከሚለው ሥርወ ቃል የመጣ ሲሆን፣ ይህ ወቅት ከጌቴሴማኒ ጸሎት ጀምሮ እስከ ቀራንዮ መስቀል ድረስ ያለውን የመዋረድና የዓለምን የማዳን ታላቅ መለኮታዊ ሥራ ጠቅልሎ የያዘ ነው።

በታሪካዊና ሕጋዊ አውድ ስንመለከተው፣ ኢየሱስ በሮማውያንና በአይሁድ የሃይማኖት መሪዎች ፊት በርካታ ኢፍትሐዊ ፍርዶችን አስተናግዷል። በሌሊት ከተያዘበት ሰዓት ጀምሮ ከሊቀ ካህናቱ ከቀያፋ ግቢ እስከ ሮማዊው አገረ ገዥ ጲላጦስ ድረስ በግፍ ሲንገላታ አድሯል። ምንም ዓይነት ሕጋዊ ወንጀል ባይገኝበትም፣ ጲላጦስ የሕዝቡን ሁከት በመፍራት ኢየሱስ እንዲገረፍና እንዲሰቀል አሳልፎ ሰጠው (ማር 15:15)። ከዚህም በኋላ፣ የሮም ወታደሮች የእሾህ አክሊል በራሱ ላይ ደፍተው፣ ቀይ ልብስ አልብሰው ዘበቱበት፤ ከዚያም የራሱን መስቀል አሸክመው የራስ ቅል ስፍራ ወደሚባለው ወደ ቀራንዮ ወሰዱት (ዮሐ 19:17)።

በቀራንዮ ተራራ ላይ የተፈጸመው ሥቅለት፣ በዓለም ታሪክ ታይቶ የማይታወቅ የክፋትና የፍቅር መገናኛ ነው። ኢየሱስ በሁለት ወንበዴዎች መካከል በመስቀል ላይ ተቸነከረ። በዚያን ጊዜ ከተፈጸሙት ድንቅ ክስተቶች አንዱ፣ ከስድስት ሰዓት ጀምሮ እስከ ዘጠኝ ሰዓት ድረስ በምድር ሁሉ ላይ ታላቅ ጨለማ መሆኑ ነው (ማቴ 27:45)። ይህ የፀሐይ መጨለም ተራ የተፈጥሮ ክስተት ሳይሆን፣ የዓለም ኃጢአት በክርስቶስ ላይ ሲጫንና የእግዚአብሔር የቁጣ ፍርድ በልጁ ላይ ሲወርድ የታየ መለኮታዊ ምልክት ነው። በመስቀል ላይ ሆኖ፣ አምላኬ አምላኬ፥ ስለ ምን ተውኸኝ ብሎ መጮኹ (ማቴ 27:46)፣ የኃጢአታችንን ክብደትና የቅጣቱን ፍጻሜ በግልጽ ያሳያል።

የክርስቶስ የመጨረሻ ሰዓታት እጅግ ጥልቅ የሆነ የነገረ መለኮት እውነትን ያነገቡ ናቸው። ኢየሱስ በመስቀል ላይ ሆኖ የተናገራቸው ሰባቱ ቃላት፣ የማዳን ሥራው ፍጹም መሆኑን ያረጋገጡ ናቸው። ከመሞቱ በፊት፣ ተፈጸመ ብሎ መናገሩ (ዮሐ 19:30)፣ በጽርዕ “ቴቴሌስታይ” የሚለውን የንግድና የሕግ ቃል የሚያንጸባርቅ ሲሆን፣ ትርጉሙም “ዕዳው ሙሉ በሙሉ ተከፈለ” ማለት ነው። ይህ ድምፅ ሲሰማ፣ የቤተ መቅደስ መጋረጃ ከላይ እስከ ታች ከሁለት ተቀደደ (ማቴ 27:51)። ይህ መቀደድ፣ በሰውና በእግዚአብሔር መካከል የነበረው የጥል ግድግዳ መፍረሱንና፣ በክርስቶስ ደም ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ለመግባት አዲስና ሕያው መንገድ መከፈቱን አብስሯል (ዕብ 10:19-20)።

የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ የመጨረሻ ሰዓታት መከራ፣ እግዚአብሔር ለእኛ ያለውን ወሰን የለሽ ፍቅር በተግባር ያረጋገጠበት ታላቅ ማረጋገጫ ነው። ኃጢአታችን ምን ያህል ከባድ ቢሆንም፣ የክርስቶስ ደም ግን ከምንም በላይ ኃያልና የሚያነጻ ነው። እኛም በሕይወታችን መከራና ፈተና ሲገጥመን፣ እርሱ ስለ እኛ የታገሠውን ያንን ታላቅ የፍቅር መስቀል እያሰብን በእምነት ጸንተን እንድንቆም ያበረታታናል። የራሳችንን መስቀል ተሸክመን የሕይወታችን ራስ የሆነውን እርሱን እስከ መጨረሻው እንድንከተል ጥብቅ ጥሪ ያቀርብልናል።

በማጠቃለያ፣ ኢየሱስ በምድር ላይ ባሳለፋቸው የመጨረሻ ሰዓታት የተፈጸመው ነገር የክርስትና እምነት የልብ ትርታ ነው። ሞቱ የሽንፈት ሳይሆን የድል፣ የመዋረዱም መጨረሻ የክብር መጀመሪያ ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ የዚህን መሥዋዕትነት ታላቅነት ሲገልጽ፣ በሰውም ምሳሌ ሆኖ ራሱን አዋረደ፥ ለሞትም ይኸውም የመስቀል ሞት እንኳ የታዘዘ ሆነ በማለት ጽፏል (ፊል 2:8)። ስለዚህ፣ የክርስቶስ ሕማማትና ሞት ለሰው ልጅ ሁሉ የተሰጠ የዘላለም ሕይወት ዋስትና፣ እንዲሁም የእግዚአብሔር ጸጋ በሙላት የተገለጠበት የማይፋቅ የድል አክሊል ነው።