በተደጋጋሚ የሚነሱ ጥያቄዎች (FAQs)

“ጸጋ” (Grace) በክርስትና አስተምህሮ ውስጥ የእግዚአብሔርን ልብ፣ ፍቅርና ማዳን ሙሉ በሙሉ የሚገልጽ እጅግ ማዕከላዊና ወሳኝ ርዕስ ነው። ጸጋ ማለት በአጭሩ “ያልተገባ ስጦታ” ወይም “ሰው ሳይገባውና ሳይደክምበት እግዚአብሔር በነጻ የሚሰጠው መለኮታዊ ሞገስና ኃይል” ማለት ነው። የክርስትና እምነት መሠረቱም፣ ጉዞውም፣ ፍጻሜውም በዚህ በእግዚአብሔር ጸጋ ላይ የተደገፈ ነው። ይህ ትምህርት የጸጋን መጽሐፍ ቅዱሳዊ እውነት፣ ልዩ ልዩ መገለጫዎቹንና በክርስቲያን ሕይወት ውስጥ ያለውን ድርሻ ያብራራል። 1. የጸጋ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትርጉም በአዲስ ኪዳን “ጸጋ” ለሚለው ቃል ጥቅም ላይ የዋለው የግሪክ ቃል Charis (ካሪስ) የሚል ሲሆን፣ ትርጉሙም ተቀባዩ ምንም ዓይነት የብቃት ወይም የሥራ ድርሻ ሳይኖረው፣ ሰጪው በራሱ በጎ ፈቃድና ፍቅር ብቻ የሚያበረክተው ስጦታ ነው። ሰው በኃጢአቱ ምክንያት የእግዚአብሔር ፍርድና ቁጣ ብቻ የሚገባው ሆኖ ሳለ፣ እግዚአብሔር ግን በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ፍቅሩንና ምሕረቱን አፍስሶለታል። 2. የሚያድን ጸጋ (Grace for Salvation) የሰው ልጅ መዳን (ድነት) መጀመሪያውም ሆነ መጨረሻው በጸጋ ነው። ሰው በራሱ መልካም ሥራ፣ ሃይማኖተኝነት ወይም ትጋት ሊድን አይችልም። ሕግ የሰውን ኃጢአተኝነትና ኩነኔ ሲያሳይ፣ ጸጋ ግን ያንን ኩነኔ አስወግዶ ሰውን ያለ ዋጋ ያጸድቃል። “ሰዎችን ሁሉ የሚያድን የእግዚአብሔር ጸጋ ተገልጦአልና፤” — ቲቶ 2:11 3. የሚያበረታና የሚያገለግል ጸጋ (Empowering Grace) ጸጋ ሰውን ከኃጢአት ፍርድ ለማዳን ብቻ የመጣ ሳይሆን፣ በአዲሱ የክርስቲያን ሕይወት ውስጥ በድል ለመመላለስና እግዚአብሔርን በቅድስና ለማገልገል የሚሰጥ መለኮታዊ ኃይል ጭምር ነው። በራሳችን ደካማ ማንነት ልንወጣው የማንችለውን መንፈሳዊ ተጋድሎ በጸጋው ኃይል እንወጣዋለን። 4. በጸጋና በሕግ (በሥራ) መካከል ያለው ልዩነት በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ጸጋ ከሕግና ከሰው ሥራ ጋር ፍጹም ተቃራኒ ሆኖ ቀርቧል። ሕግ “ይህንን አድርግና ትኖራለህ” ሲል፣ ጸጋ ግን “ክርስቶስ ሁሉን አድርጎልሃልና በእምነት ተቀበል” ይላል። ማጠቃለያ የእግዚአብሔር ጸጋ አማኝ የሚመካበት፣ የሚቆምበትና ሕይወቱን የሚመራበት ዘላለማዊ መሠረት ነው። ይህ ጸጋ በኃጢአት ላይ እንድንቀጥል ሳይሆን፣ ከኃጢአት ርቀን በጽድቅና በቅድስና እንድንኖር የሚያስተምርና አቅም የሚሰጥ ሰማያዊ ስጦታ ነው።

ንስሐ በክርስትና አስተምህሮ ውስጥ ወደ እግዚአብሔር የመመለሻና አዲስ ሕይወት የመጀመሪያ ብቸኛው መግቢያ በር ነው። ንስሐ ማለት ዝም ብሎ ስለ ስህተት ማዘን ወይም የቅጣት ፍርሃት ብቻ ሳይሆን፣ ከአሮጌውና ከኃጢአት መንገድ ፈጽሞ በመዞር ፊትን ወደ እግዚአብሔር ሙሉ በሙሉ መመለስ ማለት ነው። ይህ ጥልቅ ትምህርት የንስሐን መጽሐፍ ቅዱሳዊ እውነት፣ እውነተኛ ንስሐ የሚገለጥባቸውን መንገዶችና የሚሰጣቸውን መንፈሳዊ በረከቶች በዝርዝር ያብራራል። 1. የንስሐ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትርጉም በአዲስ ኪዳን “ንስሐ” ለሚለው ቃል የተገለጠው የግሪክ ቃል Metanoia (ሜታኖያ) የሚል ሲሆን፣ ትርጉሙም “የአእምሮ፣ የልብና የአቅጣጫ ፍጹም መለወጥ” ማለት ነው። ሰው በኃጢአት ጎዳና ሲጓዝ ቆይቶ፣ መንገዱ የጥፋት መሆኑን በመንፈስ ቅዱስ አጋዥነት ተረድቶ ፊቱን ሙሉ በሙሉ ወደ እግዚአብሔር ሲመልስ እውነተኛ ንስሐ ይሆናል። 2. የእውነተኛ ንስሐ መሠረታዊ ደረጃዎች እውነተኛና ፍሬ የሚያፈራ ንስሐ በይስሙላ የሚደረግ ሳይሆን የሚከተሉትን አራት መሠረታዊ መንፈሳዊ ደረጃዎች ያካትታል፦ 3. የንስሐ ፍሬዎችና በረከቶች ንስሐ የሰው ልጅ ከኃጢአት ኩነኔ አምልጦ የእግዚአብሔርን ምሕረትና ሰላም የሚቀበልበት መለኮታዊ ሥርዓት ነው። “ኃጢአቱን የሚሰውር አይለማም፤ የሚናዘዝባትና የሚተዋት ግን ምሕረትን ያገኛል።” — ምሳሌ 28:13 ማጠቃለያ ንስሐ የአንድ ጊዜ ክንውን ብቻ ሳይሆን አማኝ በምድር ላይ በሚኖርበት ዘመን ሁሉ ሊለማመደው የሚገባ የዕለት ተእለት የሕይወት ዘይቤ ነው። እግዚአብሔር ሁልጊዜ የተሰበረውንና የተዋረደውን ልብ አይንቅም፤ በቅንነትና በእውነት ወደ እርሱ ለሚመለሱትም ምሕረቱና ጸጋው ዘለዓለም የተረፈ ነው።

ጸሎት በክርስቲያን ሕይወት ውስጥ የነፍስ መተንፈሻ አየር እና አማኝ ከሰማያዊ አባቱ ጋር የሚገናኝበት ሕያው ድልድይ ነው። ጸሎት ዝም ብሎ ቃላትን ከመደርደር ባለፈ፣ የልብን ሐሳብ ለእግዚአብሔር ማፍሰስና የእርሱንም መለኮታዊ ድምጽ ለመስማት ራስን ማዘጋጀት ነው። ይህ ጥልቅ ትምህርት የጸሎትን መጽሐፍ ቅዱሳዊ እውነት፣ ዋና ዋና ክፍሎቹንና ውጤታማ የጸሎት መሠረቶችን በዝርዝር ያብራራል። 1. የጸሎት መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረትና አስፈላጊነት ጸሎት የቅንጦት ወይም የምርጫ ጉዳይ ሳይሆን የክርስቲያን ሕይወት መደበኛ ክፍል ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም አምላክና ፍጹም ሰው ሆኖ በምድር ላይ ሳለ፣ የማያቋርጥ የጸሎት ሕይወት በመኖር ታላቅ አርአያ ሆኖናል። 2. አራቱ ዋና ዋና የጸሎት ክፍሎች ጤናማና የተመጣጠነ የጸሎት ሕይወት የሚከተሉትን አራት መሠረታዊ ክፍሎች ያካትታል፦ 3. ውጤታማ የጸሎት መሠረቶች ጸሎታችን በእግዚአብሔር ፊት መዓዛ ያለውና ምላሽ የሚያገኝ እንዲሆን መጽሐፍ ቅዱስ የሚከተሉትን መሥፈርቶች ያስተምረናል፦ “በእርሱ ዘንድ ያለን ድፍረት ይህ ነው፤ እንደ ፈቃዱ አንዳች ብንለምን ይሰማናል።” — 1 ዮሐንስ 5:14 4. የጸሎት እንቅፋቶች አንዳንድ ጊዜ ጸሎት እንዳይሰማ ወይም በመንፈሳዊው ዓለም ፍሬ እንዳያፈራ የሚያደርጉ እንቅፋቶች አሉ፦ ማጠቃለያ ጸሎት የአንድ ጊዜ ተግባር ሳይሆን የእለት ተእለት የሕይወት ዘይቤ ነው። ከእግዚአብሔር ጋር ያለንን ኅብረት የምናሳድግበት፣ ከጭንቀት አምልጠን ሰማያዊ ሰላምን የምንቀበልበትና ለመንፈሳዊ ተጋድሎ ኃይልን የምንታጠቅበት ዋነኛው መለኮታዊ መንገድ ነው።

ጾም በክርስትና አስተምህሮ ውስጥ በብሉይም ሆነ በአዲስ ኪዳን እጅግ የጎላ ስፍራ ያለው፣ አማኝ ከሥጋዊ ፍላጎቶች ተከልክሎ ሙሉ ትኩረቱን ወደ እግዚአብሔር የሚያደርግበት ጥልቅ መንፈሳዊ ተጋድሎ ነው። ጾም እንዲሁ ከምግብ መከልከል ብቻ ሳይሆን፣ ነፍስ በፈጣሪዋ ፊት የምትሆንበትና መንፈሳዊ ኃይልን የምትቀዳጅበት መለኮታዊ መሣሪያ ነው። ይህ ትምህርት የጾምን መጽሐፍ ቅዱሳዊ እውነት፣ እውነተኛ ዓላማውንና መንፈሳዊ ጥቅሞቹን በዝርዝር ያብራራል። 1. የጾም መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረት ጾም የሰው ልጅ ፈጠራ ሳይሆን እግዚአብሔር ሕዝቡ ወደ እርሱ እንዲቀርቡበት የሰጠው ሥርዓት ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ የአደባባይ አገልግሎቱን ከመጀመሩ በፊት ለአርባ ቀንና ሌሊት በመጾም የጾምን አስፈላጊነት አሳይቷል። 2. የእውነተኛ ጾም ዋና ዓላማዎች ክርስቲያናዊ ጾም ከሃይማኖታዊ ግዴታነት ባለፈ ግልጽ የሆኑ መንፈሳዊ ዓላማዎች አሉት፦ 3. እግዚአብሔር የሚወደው እውነተኛ ጾም በነቢዩ ኢሳይያስ መጽሐፍ ላይ እንደተገለጠው፣ እግዚአብሔር የሚፈልገው ከምግብ መከልከልን ብቻ ሳይሆን ልብንና ተግባርን የሚለውጥ ጾም ነው። እውነተኛ ጾም ከኃጢአት መራቅንና ለተቸገሩት መራራትን ያጠቃልላል። “እኔስ የመረጥሁት ጾም ይህ አይደለምን? የበደልን እስራት ትፈቱ ዘንድ፥ የቀንበርንስ ጠፍር ትለቅቁ ዘንድ፥ የተገፉትንስ አርነት ትሰድዱ ዘንድ፥ ቀንበሩንስ ሁሉ ትሰብሩ ዘንድ አይደለምን? እንጀራህንስ ለተራበ ትቈርስ ዘንድ፥ ስደተኞቹን ድሆች ወደ ቤትህ ታገባ ዘንድ፥ የተራቈተውንስ ብታይ ታለብሰው ዘንድ፥ ከሥጋ ዘምድህ እንዳትሸሽግ አይደለምን?” — ኢሳይያስ 58:6-7 4. የጾም መንፈሳዊ ጥቅሞችና ፍሬዎች አማኝ በንጽሕናና በእውነት ሲጾም በሕይወቱ የሚከተሉት መንፈሳዊ ፍሬዎች ይታያሉ፦ ማጠቃለያ ጾም ሥጋን የምናስርበት፣ ነፍሳችንን ግን ነጻ የምናወጣበትና መንፈሳዊ ጥንካሬን የምንቀበልበት መለኮታዊ ዕድል ነው። እውነተኛ ጾም ሁልጊዜም ከጸሎት፣ ከቃሉ ጥናትና ከፍቅር ሥራ (ምጽዋት) ጋር አብሮ ሊሄድ ይገባዋል።

“ድነት” (Salvation) በክርስትና አስተምህሮ ውስጥ እግዚአብሔር ለሰው ልጅ ያዘጋጀውን ታላቅ የሕይወትና የነጻነት ስጦታ የሚያመለክት ማዕከላዊ ርዕስ ነው። ድነት ሲባል በጠቅላላው ከኃጢአት፣ ከሰይጣን ባርነት፣ ከዘላለም ፍርድና ከሞት መዳንን ያጠቃልላል። ይህ ሰፊና ጥልቅ ትምህርት የድነትን መሠረታዊ ምስጢር በመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶች አስደግፎ በዝርዝር ያብራራል። 1. የድነት ትርጉምና አስፈላጊነት ድነት ማለት በአጭሩ “መዳን” ወይም “ከጥፋት መተርፍ” ማለት ነው። የመጀመሪያው ሰው አዳም ባደረገው አለመታዘዝ ምክንያት የሰው ልጅ ሁሉ ከእግዚአብሔር ክብር ጎድሎ፣ በኃጢአትና በሞት ኩነኔ ሥር ወድቆ ነበር። ሰው በራሱ ጥረት፣ መልካም ሥራ ወይም እውቀት ከዚህ የኃጢአት ባርነት መውጣት ስለማይችል መለኮታዊ ድነት የግድ አስፈልጎታል። 2. የድነት ብቸኛው ምንጭና ባለቤት መጽሐፍ ቅዱስ በግልጽ እንደሚያስተምረው፣ ድነት የሚገኘው በሰው ጥረት ሳይሆን በእግዚአብሔር ፍጹም ጸጋና ፍቅር ነው። ይህንንም ድነት ለመፈጸም ራሱ እግዚአብሔር በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ወደ ምድር መጥቶ በመስቀል ላይ ዋጋ ከፍሏል። ከኢየሱስ ክርስቶስ ውጭ ሌላ ምንም ዓይነት የመዳኛ መንገድ የለም። “መዳንም በሌላ በማንም የለም፤ እንድንበት ዘንድ የሚገባን ለሰዎች የተሰጠ ስም ከሰማይ በታች ሌላ የለምና።” — የሐዋርያት ሥራ 4:12 3. ድነት እንዴት ይገኛል? ድነት የእግዚአብሔር ነጻ ስጦታ (ጸጋ) ሲሆን፣ ይህ ስጦታ የራስ የሚሆነው ደግሞ በኢየሱስ ክርስቶስ የማዳን ሥራ ላይ በሚጣል እውነተኛ እምነት ብቻ ነው። ሰው ድነትን በገንዘቡ፣ በትጋቱ፣ በመልካም ስራው፣ በብቃቱ፣ ወዘተ ሊገዛው አይችልም። 4. ሦስቱ የድነት ገጽታዎች (ጊዜያት) በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ድነት ትናንት የተከናወነ፣ ዛሬ በሕይወታችን የሚቀጥልና ነገ ፍጻሜውን የሚያገኝ ሰፊ መለኮታዊ ሂደት ሆኖ ተገልጿል። ማጠቃለያ ድነት ማለት የሰው ልጅ ከእግዚአብሔር ቁጣ አምልጦ፣ የዘላለም ሕይወትን አግኝቶ፣ ከፈጣሪው ጋር ፍጹም ኅብረት የሚያደርግበት መለኮታዊ ተአምር ነው። ይህ ስጦታ የተገኘው በክርስቶስ ውድ መስዋዕትነት ሲሆን፣ የምንቀበለውም (የኛ የሚሆነውም) በእምነት ነው።

የክርስቶስ ደም በክርስትና እምነትና ሥነ-መለኮት ውስጥ የማዕዘን ድንጋይ ነው። በመጽሐፍ ቅዱስ አስተምህሮ ውስጥ ደም የሕይወት መገለጫ እንደሆነ ተገልጿል (ዘሌዋውያን 17:11)። ስለዚህ የኢየሱስ ክርስቶስ ደም መፍሰስ ማለት ፍጹም የሆነው መለኮታዊ ሕይወቱ ስለ ሰው ልጅ መዳን መስዋዕት ሆኖ ማለፉን ያሳያል። ይህ ትምህርት የክርስቶስ ደም ያለውን ዘላለማዊ ኃይል፣ ጥቅምና መንፈሳዊ ምስጢር በመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶች አስደግፎ በዝርዝር ያብራራል። 1. የኃጢአት ስርየት እና ፍጹም ንጽሕና በብሉይ ኪዳን ዘመን የሰው ልጅ ኃጢአት በኮርማዎችና በበጎች ደም ለጊዜው ይሸፈን ነበር፤ ያ ደም ግን ኃጢአትን ሙሉ በሙሉ ማስወገድ አይችልም ነበር። በአዲሱ ኪዳን ግን የክርስቶስ ደም የሰውን ልጅ ሕሊና ከኃጢአትና ከሞት ሥራ ፈጽሞ ያነጻል። 2. የአዲሱ ኪዳን መሠረት እግዚአብሔር ከሰው ልጅ ጋር የገባውና የማይሻረው ዘላለማዊ ኪዳን የጸናው በከብቶች ደም ሳይሆን በክርስቶስ ውድ ደም ነው። ይህ ኪዳን የሕግን ኩነኔ አስወግዶ በጸጋና በምሕረት ወደ ጸጋው ዙፋን የምንቀርብበትን መንገድ ከፍቷል። “ይህ ስለ ብዙዎች ለኃጢአት ይቅርታ የሚፈስ የአዲስ ኪዳን ደሜ ነው።” — ማቴዎስ 26:28 3. ከእግዚአብሔር ጋር መታረቅ እና ሰላም የሰው ልጅ በኃጢአቱ ምክንያት ከቅዱሱ እግዚአብሔር ተለይቶ፣ በጠላትነትና በፍርሃት ይኖር ነበር። የክርስቶስ ደም ግን በመለኮትና በሰው መካከል የነበረውን የጥል ግድግዳ በማፍረስ እውነተኛ ሰላምን አውርዷል። 4. በጠላት ላይ የተገኘ ፍጹም ድል የክርስቶስ ደም ለአማኞች የጥበቃ፣ የነጻነትና የድል መሣሪያ ነው። ከሳሹ ሰይጣን አማኞችን በኃጢአታቸውና በበደላቸው ምክንያት በሚከስበት ጊዜ፣ በክርስቶስ ደም የተከፈለው ዘላለማዊ ዋጋ የክሱን ኃይል ሙሉ በሙሉ ይሽረዋል። “እነርሱም ከበጉ ደም የተነሣ ከምስክራቸውም ቃል የተነሣ ድል ነሡት፥ ነፍሳቸውንም እስከ ሞት ድረስ አልወደዱም።” — ራእይ 12:11 ማጠቃለያ የክርስቶስ ደም ታሪክንና የሰውን ልጅ ዘላለማዊ ዕጣ ፈንታ ሙሉ በሙሉ የለወጠ መለኮታዊ ምስጢር ነው። አማኝ የክርስቶስን ደም ዋጋ ሲረዳ ከኩነኔ ነጻ ይወጣል፣ በሕይወቱ ድልን ይቀዳጃል፣ እንዲሁም ዘላለማዊ ሰላምን ያገኛል። ይህ ደም ዛሬም የመፈወስ፣ የማንጻትና የመጠበቅ ኃይሉ ሕያው ነው።

ትናንትና ለደኅንነት አስፈላጊ ስለሆኑት ነገርች ጥናታችንን ጀምረን ነበር። በመሠረቱ መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ደኅንነት አንድ አስፈላጊ የሆነ ነገር ብቻ ይሰጠናል። ይህንንም አንድ አስፈላጊ የሆነ ነገር በሦስት የተለያዩ መንገዶች ይገልጻቸዋል። አንዳንድ ጊዜም መጽሐፍ ቅዱስ ለደኅንነት አስፈላጊ የሆነውን ነገር እንደ «ንስሐ» አድርጎ ያቀርበዋል። በሌላ ጊዜም መጽሐፍ ቅዱስ ለደኅንነት ተፈላጊውን ነገር ሲጠቅስ፥ «እምነት» መሆኑን ይናገራል። እንደዚሁም መጽሐፍ ቅዱስ ለደኅንነት አስፈላጊ ሆኖ የሚያቀርበው ነገር «ወደ እግዚአብሔር መመለስን» ነው። ስለሆነም እንግዲህ ንስሐ፥ እምነትና ወደ እግዚአብሔር መመለስ እነዚህ ሦስቱ ለደኅንነት አስፈላጊ የሆነውን አንዱን ነገር በሦስት መንገዶች መግለጽ ነው። ትናንትና አዲስ ኪዳን ለደኅንነት አስፈላጊ ስለሆነው ነገር የተናገረውን ፍሬ ነገር ተምረን ነበር። ዛሬ ደግሞ አዲስ ኪዳን እምነት ለደኅንነት አስፈላጊ መሆኑን ሲያብራራ እንማራለን። በነገው ክፍለ ጊዜ ደግሞ ወደ እግዚአብሔር መመለስ ለደኅንነት ያለውን ጠቃሚነት አዲስ ኪዳን የሚሰጠውን ትምህርት እናጠናለን።  1. እግዚአብሔር በክርስቶስ ለሚታመኑት ደኅንነትን ይሰጣል።  ጥያቄ፡ ዮሐንስ 3፡16 እንብቡ። ) እንድ ሰው የዘላለም ሕይወትን ለማግኘት ምን ማድረግ አለበት? ለ) ዮሐንስ 20፡21 እንብቡ። አንድ ሰው ሕይወት እንዲኖረው ምን ማድረግ አለበት?  ጥያቄ፡- ሉቃስ 7፡36-50፥ በተለይም ቁጥር 50ን እንብቡ። ኃጢአተኛዋ ሴት ደኅንነትንና የኃጢአት ይቅርታን እንድታገኝ ያደረጋት ምን ነበር?  ጥያቄ፡- የሐዋርያት 16፡31 እንብቡ። ጳውሎስ የፊልጵስዩስ ወኅኒ ቤት ጠባቂ ለመዳን ምን እንዲያደርግ ነገረው?  ጥያቄ፡ 1ኛ ዮሐንስ 5፡13 አንብቡ። የዘላለም ሕይወት እንዳላቸው እነማን እርግጠኞች ሊሆኑ ይችላሉ?  ለደኅንነት አንዱ አስፈላጊ የሆነው ነገር በኢየሱስ ክርስቶስ ማመን መሆኑን አዲስ ኪዳን በግልጽ ይናገራል። በዮሐንስ 3፡16 ላይ ኢየሱስ ለኒቆዲሞስ በልጁ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዳለው ነግሮት ነበር። እንዲሁም በዮሐንስ 20፡21 ዮሐንስ እንደሚነግረን ወንጌሉን የጻፈው አንባቢዎቹ ኢየሱስ በእግዚአብሔር የተመረጠ መሢሕ መሆኑን እንዲረዱ፥ ከዚያም በእርሱ በሚያምኑበት ጊዜ በስሙ የዘላለም ሕይወትን ሊያገኙ እንደሚችሉ እንዲያውቁ ነው። ያቺ ኃጢአተኛ ሴት ወደ ፈሪሳዊው ስምዖን ቤት በመጣች ጊዜ ኢየሱስ ኃጢአትዋ እንደ ተሰረየላት አስታወቃት። እርስዋም በእምነትዋ ምክንያት ደኅንነትን እንዳገኘች ነገራት። የፊልጵስዩስ ወኅኒ ቤት ዘበኛ ለመዳን ምን ማድረግ እንዳለበት ጳውሎስን በጠየቀው ጊዜ ጳውሎስ መልሶ፣ «በጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ እመን» አለው። በ1ኛ ዮሐንስ 5፡13 ደግሞ ዮሐንስ እንደሚነግረን፥ በእግዚአብሔር ልጅ ስም የሚያምኑ ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዳላቸው በእርግጥ ያውቃሉ ይላል።  በእነዚህ ሁኔታዎች ሁሉ እምነት ብቸኛውና አስፈላጊው ነገር መሆኑን ማስተዋል ይገባል። ኢየሱስ ለኒቆዲሞስ የዘላለምን ሕይወት እንዲያገኝ ብዙ መልካም ሥራዎችን መፈጸም እንዳለበት አልነገረውም። እንደዚሁም ኢየሱስ ሰሉቃስ 7 ላይ ያቺን ኃጢአተኛ ሴትዮ እምነትና ሌላ ተጨማሪ ተግባር አጻናት አላለም። ጳውሎስም ለፊልጵስዩስ ወኅኒ ቤት ጠባቂ ለመዳን ኃጢአት መሥራቱን አቁሞ በኢየሱስ እንዲያምን አልነገረውም። ዮሐንስም ለአንባቢዎቹ ሲጽፍ ኃጢአት መሥራትን አቁመው መልካም ሥራ ቢሠሩና በእግዚአብሔር ልጅ ቢያምኑ የዘላለምን ሕይወት እንደሚያገኙ አልነገራቸውም። ስለሆነም እምነት ራሱ ብቻ ለደኅንነት አንድ አስፈላጊ ነገር ነው። 2. እምነት በኢየሱስ ላይ ብቻ መደገፍ ማለት ሲሆን፥ በእግዚአብሔር ፊት ትክክለኛች አድርጎ ያቀርበናል።  ነገር ግን እምነት ምንድን ነው? ትናንት እንደ ተረዳነው፥ አዳኝ የሆነ እምነት ንስሐንም ይጨምራል። ነገሩ ስለ ኃጢአት፥ ስለ ደኅንነትና ስለ ኢየሱስ ያለንን አስተሳሰብ መለወጥ ነው። እንደዚሁም ኃጢአት አሰቃቂና አስከፊ ድርጊት በመሆኑ ከእግዚአብሔር የለየን መሆኑን መገንዘብ ነው። ከዚህም በተጨማሪ እኛ ራሳችንን ለማዳን የምናደርገው ጥረት ሁሉ ፋይዳ ቢስ መሆኑን ማስተዋል ነው። ስለዚህ በእግዚአብሔር ፊት ትክክለኛ ሊያደርገን የሚችል በኢየሱስ፥ በሞቱና በትንሣኤው ላይ መደገፍ ብቻ ነው።  ብዙ የአዲስ ኪዳን ክፍሎች በግልጽ እንደሚያረጋግጡልን አዳኝ የሆነ እምነት፥ ራሳችንን ለማዳን በመልካም ሥራችንና በጽድቃችን ላይ መመርኮዝ እንደሌለብን ነው።  ጥያቄ፡– ኤፈሶን 3፡4-6፥ 7፣9 አንብቡ። ሀ) ማንም ሰው በመልካም ሥራውና በመንፈሳዊ ውርሱ የሚድን ሲሆን ኖሮ፥ ጳውሎስ ማን ይድን ነበር አለ (ቁጥር 4-6)? ለ) ታዲያ የጳ ውሎስ መልካም ተግባርና መንፈሳዊ ውርስ ምን አደረገለት? (ቁጥር ) ሐ) ምን ዓይነት ጽድቅ ክርስቶስንና ደኅንነትን ለማምጣት ይሳነዋል? መ) ምን ዓይነት ጽድቅ ክርስቶስንና ደኅንነትን ሊያመጣ ይችላል?  ጥያቄ፡– ኤፌሶን 2፡8-9 አንብቡ። ሀ) እኛ እንዴት ጻንን? ለህ እንዴት አልዳንንም? ሐ) እግዚአብሔር በዚህ መንገድ ለምን አላዳነንም?  ጥያቄ፡- ሉቃስ 18፡9-14 አንብቡ። ሀ) ከሁለቱ ሰዎች መካከል የትኛው በእግዚአብሔር ፊት ትክክለኛ ሆነ? ለ) ይህ ሰው በቤተ መቅደስ ውስጥ በነበረ ጊዜ ምን አደረገ? ምንስ ተናገረ? ሐህ እንደ ቁጥር 14፥ ኢየሱስ በምን ምክንያት ይህ ሰው በእግዚአብሔር ፊት ትክክለኛ ሆነ አለ?  ጥያቄ፡– ሮሜ 3፡20-22 አንብቡ። ሀ) የሙሴን ሕግ በመጸም ስንቶች በእግዚአብሔር ፊት ጻድቅ ይባላሉ? ለ) የሕጉ እውነተኛ ዓላማ ምንድን ነው? ሐህ ሰዎች በእግዚአብሔር ፊት እንዴት ጻድቃን ሊባሉ ይችላሉ? መ) ሮሜ 3፡26 እግዚአብሔር ጻድቅ ነው ብሎ የሚናገርለት ማን ነው?  ጥያቄ፡- ሮሜ 4፡1-8 አንብቡ። ሀ) በብሉይ ኪዳን ውስጥ ያሉና ጳውሎስ ስማቸውን እዚህ የጠቀሳቸው ሁለት ሰዎች እነማን ናቸው? ለ) አብርሃም በሥራው ቢጻድቅ ኖሮ ምን ባደረገ ነበር? (ቁጥር 2) ሐ) መጽሐፍ ቅዱስ አብርሃም እንዴት ባለ ሁኔታ በእግዚአብሔር ፊት ጸደቀ ይላል? (ቁጥር 3) መ) አንድ ሰው ሥራ ሠርቶ ለሥራው ክፍያ ገንዘብ ቢያገኝ ይህ ገንዘብ ደመወዙ ነው ወይስ በነፃ የተሰጠው ገንዘብ ነው? (ቁጥር 4) ሠ) እንደ ቁጥር 5 አንድ ሰው በእግዚአብሔር ፊት ጽድቅ ለመሆን ምን ማድረግ አለበት? ምንስ ማድረግ የለበትም? ረ) ከቁጥር 6-8 ዳዊት የተባረከ ነው ብሎ ያለው ማንን ነበር?  ጥያቄ፡- ሮሜ 4፡20-25 አንብቡ። ጳውሎስ የአብርሃም ታሪክ እንዴት ባለ ሁኔታ እኛንም ይመለከተናል አለ?  መጽሐፍ ቅዱስ ስለ እምነት የሚናገረው አሳብ ክርስቶስ ብቻ እኛን የሚያድነን ሊሆን፥ ከእርሱ ሌላ ለለ ደኅንነታችን በሌላ መታመን እንደሌለብን ነው። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ብዙ ክፍሎች የደኅንነት እምነት እንዲኖረን ከፈለን ራሳችንን ለማዳን እኛ ብቁዎች አለመሆናችንን እንድንገነዘብ፥ እንዲሁም በመልካም ሥራችን እንዳንመካ ያስጠነቅቀናል። በፊልጵስዩስ 3፡4-6 ውስጥ ጳውሎስ በመልካም ሥራቸውና በመንፈሳዊ ‘ ውርሳቸው በእግዚአብሔር ፊት የሚጸድቁ ካሉ እኔ በሆንኩ ነበር ሊል ይነግረናል። ነገር ገን በፊልጵስዩስ 3፡9 ውስጥ ሕግን በመጠበቅ ክርስቶስን ሊያገኝና ጻድቅ ለመሆን በብቃቱ እንደማይችል ያረጋግጣል። እርሱ በእግዚአብሖር ጻድቅ ሊሆን የሚችለው መልካም ሥራውንና መንፈሳዊ ውርሱን እንደ ካንቱ ነገር አድርጎ ሲመለከተውና ለደኅንነቱ በክርስቶስ ብቻ ሲተማመን ነው (ፊልጵ 3፡7)። በኤፈሶን 2፡8-9 ላይም ሐዋርያው ሲነግረን ደኅንነታችን በእምነት የምናገኘው የእግዚአብሔር የጸጋው ነፃ ስጦታ ነው ይላል። በእምነት የምናገኘው ማለት በመልካም ሥራችን የምናገኘው ነው ማለት አይደለም፡፡ እግዚአብሔር በመልካም ሥራችን በኩል ደኅንነትን ለእኛ የማይሰጥበት ምክንያት ደኅንነታችንን በመልካም ሥራችን አገኘን ብለን እንዳንመካ ነው። ነገር ን ማንም ሰው ቢሆን ደኅንነቱን በራሱ ጥረት ሊያገኝ አይችልም፡ ደግሞም ማንም ሰው ቢሆን ለመዳን ብቁ አይደለም። ማንኛውም ሰው ሊድን የሚችለው ደኅንነቱን በበጎ ሥራው ማግኘት እንደማይችል ተረድቶ የእግዚአብሔርን ነህ ስጦታ ሊቀበል ብቻ ነው።  ደኅንነትን የሚያሰጠን እምነት ምን ማለት እንደሆነ ስለ ፈሪሳዊውና ስለ ቀራጩ የቀረበው ምሳሌ ቀንዛቤን የሚያስጨብጠን ትምህርት ነው። ፈሪሳዊው ሊጸልይ ወደ ቤተ መቅደስ በገባ ጊዜ ስሜቱ መልካም ሥራው በእግዚአብሔር ፊት እንዳጸደቀው ሆኖ ነበር። የመዝረፍንና የማመንዘርን ኃጢአት አልሠራም ቁጥር ነህ። በየቀኑ ይቆማል፥ ካለው አሥራት በታማነት ለእግዚአብሔር ይሰጣል። ብዙ ሰዎች ይህ ሰው በእግዚአብሔር ፊት ጻድቅ እንደሆነ ያህል ይቆጥሩ ይሆናል። ምክንያቱም የጻድቅ ሕይወትን የኖረ ስለነበረ፡ በቁጥር 14 ውስጥ ግን በእግዚአብሔር ፊት ጻድቅ እንዳልነበረ ኢየሱስ ይናገራል። ይህ ሰው ጻድቅ አልነበረም። ምክንያቱም ስለ ጽድቁና ላለ ትክክለኛነቱ በራሱ ጽድቅ ላይ የተደገፈ ስለነበረ ነው። በሌላ በኩል ቀራጭ ወደ እግዚአብሔር ሊጸልይ ወደ ቤተ መቅደስ በገባ ጊዘ በእዚእብሔር ፊት ጻድቅ ሊያደርገው የሚችል ነገር ጨርሶ በስሜቱ ውስጥ አልነበረም። ስለዚህ በእግዚአብሔር ፊት ብቁ አድርጎ የሚያቆመው ምን ነገር እንደሌለና እርሱ ኃጢአተኛ እንደሆነ ለእግዚአብሔር ተናገረ እንዲያውም እርሱ ደኅንነትን ለማግኘት ብቃት ያለው አለመሆኑን በመረዳት እግዚአብሔር በቸርነቱ ምሕረቱን እንዲያድለው ተማፀነ፡ ለብዙ ሰዎች

ባለፉት የመጀመሪያዎቹ አሥር ሳምንታት ትምህርታችን ውስጥ ያጠናነው ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ ነበር። በቀሪዎቹ አሥር ሳምንታት ደግሞ ኢየሱስ ለእኛ ደኅንነትን በማምጣት ስለፈጸመልን ሥራ እናጠናለን። ስለዚህ ኢየሱስ ስለሚሰጠን ደኅንነት አስፈላጊነት በማጥናት ትምህርቱን እንጀምራለን። ሰዎች ኃጢአተኞች ስለሆኑ ኢየሱስ የሚሰጣቸው ደኅንነት ያስፈልጋቸዋል። ኃጢአተኞች ሆነው ከመወለዳቸው በተጨማሪ፥ ሁሉም በሕይወት ዘመናቸው ኃጢአትን ይፈጽማሉ። ኃጢአት ሞትንና ከእግዚአብሔር መለየትን ያመጣል። በዚህና በሚቀጥለው ሳምንት፥ ከኃጢአታችንና ከእግዚአብሔር ከመለየታችን የተነሣ በከፍተኛ ሁኔታ እዳኝ እንደሚያስፈልገን እንማራለን።  ኃጢአት ምንድን ነው?  ኃጢአት ምን እንደሆነ መገንዘባችን በጣም ጠቃሚ ነው። ስለ ኃጢአት ምንነት የሚኖረን ግንዛቤ፥ ስለ እግዚአብሔር ማንነት፥ ስለ ሰዎችና ስለ ደኅንነት ምንነት ከሚኖረን መረዳት ጋር የተዛመደ ነው። እግዚአብሔርን ሕዝቡም ልክ እንደ እርሱ እንዲሆኑ የሚፈልግ በጣም ንጹሕና ቅዱስ አምላክ አድርገን ካሰብን፥ ሕጉንና ለባሕሪው የሚበጀውን በትንሹ መተላለፍ እንኳን ከባድ ሆኖ ይሰማናል። በአንጻሩ እግዚአብሔር ከእኛ የራቀና ስለ እኛ ሕይወትም ግድ የሌለው አድርገን ከወሰድነው፧ በዚህ አስተሳሰባችን ረገድ ኃጢአት ለእኛ ይህን ያህል ከባድ ነገር ሊሆንብን አይችልም። ሰዎች በመሠረቱ መልካም ናቸው የምንል ከሆነ ኃጢአት ሊያመጣቸው የሚችለውን አባዜ ራሳቸው በራሳቸው ሊወጡት ይችላሉ እንደ ማለት ነው። ሆኖም ሰዎች በመሠረቱ ክፉዎች ከሆኑ ኃጢአት ሊያስከትልባቸው የሚችለውን ፍዳ ለማሸነፍ አዳኝ ይሻሉ። ሰዎች ለሚያደርጉት ተጠያቂዎች መሆን ካለባቸው፥ ኃጢአታቸው በእግዚአብሔር ፊት ከባድ ይሆናል። ሁላችንም ኃጢአት ምን እንደሆነ በሚገባ ካልተገነዘብን በስተቀር ጠንካራ ክርስቲያኖች ሆነን ለማደግና ሌሎችንም ለማገልገል አንችልም። ስለ ኃጢአትና ስለ ደኅንነት ምንነት ለማጥናት ስንነሣ በመጀመሪያ መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ኃጢአት ምንነት በሚሰጠው ትምህርት መጀመር ይገባል።  1. ኃጢአት እግዚአብሔር ወደሚፈልገው ደረጃ መድረስ አለመቻል ነው።  ጥያቄ – ኃጢአት ምንድን ነው የሚለውን ጥያቄ የምታውቃቸው ሰዎች እንዴት ይመልሱታል?  ስለ ኃጢአት ምንነት ሰዎች የተለያዩ አሳቦች አሉዋቸው። አንዳንድ ሰዎች ኃጢአት የቤተሰባቸውን ወይም የኅብረተሰባቸውን ሰላም የማናጋት ሁኔታ መሥራት ይመስላቸዋል። ይህ አድራጎታቸው በአካባቢያቸው ያሉትን ሰዎች የሚያስቸግር እስከሆነ ድረስ ይህን ያህል ጉዳት የለበትም ብለው ያምናሉ። ሌሎች ደግሞ ስለ ኃጢአት ምንነት ሲያስረዱ፣ ሌሎች ሰዎች መጥፎ ነው ብለው የሚያስቡትን ሁሉ ማድረግና በዚህም ተግባር ወንጀለኛ ሆኖ መያዝ ኃጢአት ነው ባይ ናቸው። ምንም ነገር ያድርጉ ተግባራቸው በሌሎች ሰዎች ተደርሶበት እስካልተያዙ ኃጢአት እንደ ሠሩ አያምኑም። ከዚህ ለየት የሚሉት ምክንያት አቅራቢዎች ደግሞ፥ ኃጢአት ማለት የእግዚአብሔርን ሕግ የሚጥስ ተግባር መፈጸም ነው ሲሉ ያስባሉ። እንደ እነርሱ እምነትም በውጫዊው ሁኔታዎች የእግዚአብሔርን ሕግ የሚታዘዙ እስከ መሰላቸው ድረስ፥ ኃጢአት ሠርተናል ብለው አያስቡም። የሰዎች አስተሳሰብ ይህ ሲሆን፥ መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ኃጢአት ምንነት እንዴት ያስተምረናል?  በዕብራይስጥ ለኃጢአት የተሰጠው ቃል «ኃቻታ» (hachata) የሚል ሲሆን፥ ይህም «ኃጢአት» ከሚለው የአማርኛ ቃል ጋር የተዛመደ ነው። የዚህ ቃል መሠረታዊ ትርጉም፤ «ዒላማን መሣት» (miss the mark) ማለት ነው። የግሪኩ ትርጉም ደግሞ ኃጢአትን «ሐማርቲያ» (hamatia) ይለዋል። የዚህም ትርጉም፥ «ዒላማን መሣት» የሚል ነው። የእነዚህ ቃላት መሠረታዊ ትርጉሞች ለመገንዘብ ቃል በቃል የተጠቀምንባቸውን ሁለት የምንባብ ክፍሎች ቀጥለን እንመለከታለን።  ጥያቄ፡- መሳፍንት 20፡16 እንብቡ። ሀ) ከቢንያም ነገድ የሆኑ 700 ሰዎች ምን አደረጉ? ለ) ምሳሌ 19፡2 አንብቡ። አንድ ሰው ችኩል ቢሆን ምን ይደርስበታል?  በመጽሐፈ መሳፍንት 20፡16 እና በምሳሌ 19፡2 ላይ ለኃጢአት በዕብራይስጡ የቃል በቃል አጠቃቀም ተቀምጦ እንመለከታለን። በዚሁ በመጽሐፈ መሳፍንት 20፡16 እንደተጻፈው፥ ከቢንያም ነገድ የሆኑ 70 ሰዎች በወንጭፍ ድንጋይ ሲወረውሩ ሌላው ቀርቶ «ጠጉር የማይስቱ ነበሩ» ይላል። እነዚህ ሰዎች ያነጣጠሩበትን ዓላማ አይስቱም ነበር። በምሳሌ 19፡2 ደግሞ፥ «ጥድፊያም መንገድን ያስታል» ይላል። እነዚህ ጥቅሶች ኃጢአትን መፈጸም ምን እንደሆነ የመጀመሪያውን አሳብ ይሰጡናል። ኃጢአትን ማድረግ ማለት፥ እግዚአብሔር ያስቀመጠውን ዒላማ መሳት ነው። እግዚአብሔር የወሰነልንን ያመለከተንን መንገድ መሣትም ነው። ኃጢአትን መፈጸም ማለት እግዚአብሔር በሚፈልገው ደረጃ ላይ አለመገኘት ማለት አይደለም።  ኃጢአት ሲባል፥ ዒላማን መሳት ነው ብለን በምናስብበት ጊዜ አንደ ድንጋይ ወንጫፊ ዓላማውን ለመምታት ወርውሮ እንደሚስት ሁሉ፡ እግዚአብሔር ወደሚፈልግብን ደረጃ ለመድረስ ጥረት አድርገን ከደረጃ ወ ሳንደርስ እንደ መቅረት አድርገን ብቻ እንወስደው ይሆናል። ያለጥርጥር ኃጢአት የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ለመፈጸም ሞክረን ሳይሆንልን መቅረትንም ይጨምራል። ነገር ግን የኃጢአት ትርጉም፥ «ዒላማ ለመምታት ሞክሮ መሳት» ብቻም አይደለም። አንድ ሰው ሆን ብሎ በተሳሳተ ዒላ ላይ በማነጣጠር ዒላማ መሳቱንም ደግሞ ያጠቃልላል። አንድ ሰው ትክክለኛ ያልሆነውን መንገድ በመምረጡ ምክንያት ትክክለኛውን መንገድ ሳተ ማለት ነው። አንዳንድ ጊዜ የእግዚአብሔር ትእዛዝ ለእኛ ምን እንደሆነ እያወቅን ዳሩ ግን በራሳችን ምርጫ ትእዛዙን እናፈርሳለን። ይህ ኃጢአት ነው። በሌላ ሁኔታ ደግሞ የእግዚአብሔርን ትእዛዝ አናውቅ ይሆናል፥ ነገር ግን አውቀን አለመታዘዝን እንመርጣለን። ይህም ደግሞ ኃጢአት ነው። ኃጢአት ማለት የእግዚአብሔርን ደረጃ ልንደርስበት በምናደርገው ጥረትም ሆነ ፈልገንና አውቀን ዒላማውን ስንስት ነው።  2. ኃጢአት የእግዚአብሔርን ሕግ መጠበቅ አለመቻል ነው።  ኃጢአት በምንፈጽምበት ጊዜ ምን ደረጃ እናጣለን? ኃጢአት የእግዚአብሔርን የሞራል ሕግ ዒላማ በሥራችን፣ ስዝንባሌያችንና በባሕርያችን መምታት ሲያቅተን ነው።  ጥያቄ፡- 1ኛ ዮሐንስ 3፡4 አንብቡ። እንደ ዮሐንስ አጻጻፍ ኃጢአት ምንድን ነው?  ጥያቄ፡- ሮሜ 2፡12፤ 4፡15 አንብቡ። ሀ) ጳውሎስ «ከሕግ በታች ስላሉት ብሎ ሊል ስለ እነማን መናሩ ይመስላችኋል? ለ) እነዚህ ከሕግ በታች ያሉ ፍርዳቸውን እንዴት ይቀበላሉ? ሐ) ሐዋርያው ጳውሎስ «ሕጉ ላይኖራቸው» ብሎ ሊናገር ስለ እነማን መግለጹ ነው? መ) ታዲያ «ሕግ ሳይኖራቸው» የተባሉት እንዴት ፍርዳቸውን ይቀበላሉ?  መሠረታዊ የሆነ የኃጢአት ምንነት ትርጉም የሚገኘው በ1ኛ ዮሐንስ 3፡4 ውስጥ ነው። በዚህ ጥቅስ ኃጢአት «ዓመፅ» መሆኑ ተገልጾአል። እንዲህም ማለት ኃጢአት የእግዚአብሔርን ሕግ መጠበቅ አለመቻል ነው። የእግዚአብሔር ሕግ ሊባል ደግሞ አሥርቱ ትእዛዛት ብቻ ማለትም አይደለም። የእግዚአብሔር ሕግ ማለት የእግዚአብሔር ክቡርና ቅዱስ ምግባር ማለት ነው። ከእነዚህ ደረጃዎች ጥቂቶቹ በአሥርቱ ትእዛዛትና በተቀሩት የብሉይ ኪዳን ሕግጋት ውስጥ ተገልጠዋል። ነገር ግን ይህ የብሉይ ኪዳን ሕግ የእግዚአብሔር ፍጹማዊ የሞራል ሕግ ብቸኛው መገለጫም አይደለም። በመሆኑም አዲስ ኪዳንም ስለ እግዚአብሔር ደረጃዎችና ስለ ሞራል ሕጉ በርካታ ምሳሌዎችን አካትቶአል።  ሰዎች ሁሉ፥ ብሉይም ይሁን አዲስ ኪዳን ቢኖራቸውም ባይኖራቸውም፥ ስለ እግዚአብሔር የሞራል ሕግ በልባቸውና በአእምሮአቸው የሚያውቁት ነገር አላቸው። ጳውሎስ በሮሜ ምዕራፍ 2 ላይ አይሁዶችም ሆኑ አሕዛብ ይህን የእግዚአብሔር የሞራል ሕግ እንደ መጠበቃቸው መጠን ፍርዳቸውን ይቀበላሉ ይላል። በሮሜ 2፡12 አይሁዶች «ከሕግ በታች ያሉ» ይላቸዋል። ምክንያቱም እግዚአብሔር የብሉይ ኪዳንን ሕግ ለአይሁዶች ሰጥቷቸዋልና ነው። አሕዛብን ደግሞ «ሕጉ ሳይኖራቸው» በማለት የብሉይ ኪዳን ሕግ እንደ ተሰጣቸው ያብራራል። ሆኖም ጳውሎስ አያይዞ ሁለቱም አይሁድም ሆኑ አሕዛብ የእግዚአብሔርን የሞራል ሕግ በጠበቁበት መጠን ፍርዳቸውን ይቀበላሉ ሲል ይናገራል። አይሁዶች የእግዚአብሔር የሞራል ሕግ መግለፃ ብሉይ ኪዳን ባይኖራቸውም፤ የእግዚአብሔር የሞራል ሕግ በልባቸው አለ። ያልተጻፈ ሕግ በልቦናቸውና በአእምሮአቸው ውስጥ አለ። የእግዚአብሔርን የሞራል ሕግ ሲጥሱ ሕሊናቸው ይወቅሳቸዋል፥ ደግሞም የእግዚአብሔርን የሞራል ሕግ በሚጠብቁበት ጊዜ ደስ እንዲሰኙ ያደርጋል። ስለዚህም አሕዛብ እንኳን ስለ እግዚአብሔር ሕግ መሠረታዊ የሆነ ግንዛቤ አላቸው። በመሆኑም እግዚአብሔር የሞራል ሕጉን በጠበቁበት መጠን ፍርዳቸውን ይሰጣቸዋል።  አይሁድም ሆኑ ኦሕዛብ የእግዚአብሔርን የሞራል ሕግ ያውቃሉ። ስለዚህ አይሁድ ቢሆንም አሕዛብ የእግዚአብሔርን የሞራል ሕግ ባይጠብቁ ኃጢአት ይፈጽማሉ።  ሌላው በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የእግዚአብሔርን ሕግ ሳይፈጽሙ ስለ መቅረት የሚገልጸው ቃል «መተላለፍ» የተባለው ነው። ይህም ዘርዘር ሲደረግ፥ «ሕጉን መጣስ፥ ደረጃን ማለፍ፥ መግደፍ ማለት ይሆናል»።  ጥያቄ፡- ሮሜ 4፡5 እንብቡ። ሕግ ከሌለ ሌላ ምን ይጎድላል?  ጥያቄ፡- ሮሜ 2፡23 እንብቡ። ምንም እንኳን አይሁድ የእግዚአብሔርን ሕግ ተቀብለናል ብለው ቢመኩም፥ ምን የፈጸሙት ተግባር አለ?  ጥያቄ፡– ዕብራውያን 2፡2 አንብቡ። «በመላእክት የተነገረውን መልእክት» የጣሱት ምን ሆኑ?  ሮሜ 4፡15 እንደሚናገረው ሰው ሕግን ሲጥስ ያኔ ሕግን ይተላለፋል። ሕግ ባይኖር ኖሮ ሕግን መተላለፍ ባልኖረም ነበር። ነገር ግን ሕግ ባለበት በዚያ ያንን ሕግ የጣሰ ሁሉ ሕግ ተላላፊ ይሆናል ማለት ነው።