የአንደኛ እና ሁለተኛ ዜና መዋዕል ዓላማ ምንድን ነው?

"በስሙ የተጠሩት ሕዝቤ ሰውነታቸውን አዋርደው ቢጸልዩ፣ ፊቴንም ቢፈልጉ፣ ከክፉ መንገዳቸውም ቢመለሱ፣ በሰማይ ሆኜ እሰማለሁ፣ ኃጢአታቸውንም ይቅር እላለሁ፣ ምድራቸውንም እፈውሳለሁ" (2ኛ ዜና 7፥14)። ይህ ጥልቅና ታዋቂ ጥቅስ የአንደኛ እና ሁለተኛ ዜና መዋዕል መጻሕፍትን ዋነኛ ዓላማ በግልጽ ያንጸባርቃል። የነገሥታት መጻሕፍት የተጻፉት "ለምን ወደ ባቢሎን ምርኮ ሄድን?" ለሚለው ጥያቄ መልስ ለመስጠትና የሕዝቡን ኃጢአት ለማጋለጥ ሲሆን፣ የዜና መዋዕል መጻሕፍት ግን ከምርኮ ለተመለሰው ሕዝብ "አሁንስ ተስፋ አለንን?" ለሚለው ጥያቄ መንፈሳዊ ማጽናኛ፣ የተሃድሶ መመሪያና የቃል ኪዳን ተስፋን ለመስጠት የተጻፉ ናቸው።

የእነዚህ መጻሕፍት ዋነኛ ዓላማ የዳዊትን የቃል ኪዳን ዙፋንና የቤተ መቅደሱን አምልኮ ማዕከላዊነት ማጉላት ነው። ጸሐፊው የሰሜኑን መንግሥት (የእስራኤልን) ታሪክ ትቶ፣ ሙሉ ትኩረቱን በይሁዳ ነገሥታት ላይ ያደረገው መሲሑ የሚመጣበትን ትክክለኛ የዘር ሐረግ ለማሳየት ነው። ከዚህም ባለፈ፣ ጸሐፊው የዳዊትንና የሰሎሞንን ታላላቅ ኃጢአቶች (እንደ ቤርሳቤህ ታሪክ ያሉትን) ሳይጠቅስ ማለፉ ታሪክን ለመሸሸግ ሳይሆን፣ እግዚአብሔር በመረጣቸው አገልጋዮች በኩል ለቤተ መቅደሱ ግንባታና ለአምልኮ ሥርዓቱ የሰጠውን መለኮታዊ ክብርና ፍጹም የሆነውን የክርስቶስን ጥላ ለማሳየት ፈልጎ ነው።

በሕጋዊና ሥነ-መለኮታዊ አውድ፣ መጻሕፍቱ እውነተኛውን የእግዚአብሔርን ሕግጋትና የካህናትን አገልግሎት ይመረምራሉ። አምልኮ ለሕዝቡ የሕይወት እስትንፋስ መሆኑን ያስተምራሉ። እያንዳንዱ ንጉሥ የሚመዘነው በጦር ኃይሉ ወይም በኢኮኖሚ ጥንካሬው ሳይሆን፣ ለእግዚአብሔር ሕግና ለቤተ መቅደስ በነበረው ቅንዓት ነው። መልካም ነገሥታት ሕዝቡን ወደ ንስሐ ሲመልሱ፣ እግዚአብሔር ምድሪቱን እንደሚፈውስ፣ ክፉ ነገሥታት ሕጉን ሲጥሱ ደግሞ ፍርድ እንደሚመጣ በታሪክ ማስረጃነት በስፋት አቅርበዋል።

በዚህ ትረካ ውስጥ ያለው ትልቁ ውጥረት፣ በእግዚአብሔር ቅድስናና በሰው ልጅ ድካም መካከል ያለው ነው። ሕዝቡ ተደጋጋሚ ኃጢአት ቢሠራም፣ እግዚአብሔር ለዳዊት የገባውን ቃል ኪዳን አላፈረሰም። ይህ መጽሐፍ ሕዝቡ በኃጢአታቸው ፍርድን ቢቀበሉም፣ ንስሐ በገቡ ጊዜ ግን እግዚአብሔር ዳግም እንደሚቀበላቸው በማሳየት፣ የፍርድንና የምሕረትን ውጥረት በጸጋው ይፈታል። ምርኮ የመጨረሻው ምዕራፍ ሳይሆን፣ የተሃድሶ መጀመሪያ መሆኑን ለተስፋ ቆረጠው ሕዝብ ያበስራል።

ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ስለ እውነተኛ አምልኮና ንስሐ ታላቅ የሕይወት መርህ ይሰጠናል። ያለፈው ውድቀታችን ወይም የኃጢአታችን ታሪክ የእግዚአብሔርን የተስፋ ቃል ሊያጠፋው አይችልም። ዛሬም እንደ ዜና መዋዕል ዘመን ሰዎች፣ ፊታችንን ወደ እግዚአብሔር ብንመልስ፣ አምልኳችንን ብናቀናና ቃሉን ብንታዘዝ፣ የሕይወታችን መቅደስ ዳግም ይገነባል። እግዚአብሔር የውድቀታችንን ታሪክ ሳይሆን፣ በንስሐ የሚታደሰውን የነገ ማንነታችንን ይመለከታል።

በማጠቃለያው፣ የዜና መዋዕል መጻሕፍት ዓላማ ሕዝቡን ወደ እውነተኛ አምልኮ፣ ወደ ንስሐና ወደ ቃል ኪዳኑ ተስፋ መመለስ ነው። ከእነዚህ መጻሕፍት የምንማረው ውድ እውነት ይህ ነው፤ "እግዚአብሔር ታሪክን የሚመረምረው ጥፋትን ለመቁጠር ሳይሆን፣ በንስሐ ለሚመለሱት ሁሉ የጸጋውን በር ለመክፈትና ምድሪቱን ለመፈወስ ነው።"