የዘካርያስ መጽሐፍ መቼ ተጻፈ?

"በዳርዮስ ንጉሥ በአራተኛው ዓመት፣ በዘጠነኛው ወር በከሴሉ አራተኛ ቀን የእግዚአብሔር ቃል ወደ ዘካርያስ መጣ" (ዘካ 7፥1)። የዘካርያስ ትንቢት የተጻፈበትን ዘመን ለመረዳት፣ የመጽሐፉ መግቢያና በውስጡ ያሉት ታሪካዊ ቀኖች ፍጹም የሆነ መመሪያ ይሰጡናል። በቅዱሳት መጻሕፍት ጥናት መሠረት፣ የዘካርያስ አገልግሎት የተጀመረው በፋርስ ንጉሥ በዳርዮስ ሁለተኛ ዓመት ሲሆን፣ ይህም በዓለም ታሪክ አቆጣጠር ከክርስቶስ ልደት በፊት በአምስት መቶ ሃያ (520) ዓ.ዓ. አካባቢ መሆኑን ያመለክታል። እነዚህ ቁጥሮችና የዘመን አቆጣጠሮች የእግዚአብሔር ቃል በታሪክ ውስጥ ያለውን እርግጠኝነት ያሳያሉ።

የመጽሐፉ መጻፍ በሁለት ዋና ዋና ታሪካዊ ወቅቶች የተከፈለ ነው። የመጀመሪያው ክፍል (ከምዕራፍ 1 እስከ 8) የተጻፈው ከ520 እስከ 518 ዓ.ዓ. ባሉት ጊዜያት ውስጥ ሲሆን፣ ዋና ትኩረቱም የፈረሰውን የኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ መልሶ በመገንባት ላይ ነበር። በዚህ ወቅት አይሁዶች ከባቢሎን ምርኮ በዘሩባቤል መሪነት ከተመለሱ አሥራ ስድስት ዓመታት ያለፉ ቢሆንም፣ በዙሪያቸው በነበሩ ጠላቶች ተቃውሞ ምክንያት የቤተ መቅደሱ ግንባታ ተቋርጦ ነበር (ዕዝ 4፥24)። በመሆኑም፣ እነዚህ የመጀመሪያ ምዕራፎች ሕዝቡን ከተስፋ መቁረጥ ለማንቃትና ሥራውን እንዲያጠናቅቁ ለማበረታታት በወቅቱ የተነገሩና የተጻፉ ናቸው።

ሁለተኛው የመጽሐፉ ክፍል (ከምዕራፍ 9 እስከ 14) የተጻፈው ደግሞ በጣም ዘግይቶ፣ ምናልባትም ከ480 እስከ 470 ዓ.ዓ. ባለው ጊዜ ውስጥ እንደሆነ ብዙ የመጽሐፍ ቅዱስ ምሁራን ይስማማሉ። በዚህ ጊዜ የቤተ መቅደሱ ግንባታ ተጠናቆ ነበር፤ ነገር ግን አዲስ የፖለቲካና የመንፈሳዊ ሁኔታ ተከስቶ ነበር። ይህ ዘመን ፋርሳውያን በግሪኮች መሸነፍ የጀመሩበት ሲሆን፣ ዘካርያስም የግሪክን መንግሥት መነሳት በትንቢት ተመልክቷል (ዘካ 9፥13)። ይህ ክፍል ይበልጥ ትኩረት የሚያደርገው ስለወደፊቱ ጊዜ፣ ስለ መሲሑ መምጣት፣ ስለ መጨረሻው ዘመን ውጊያና ስለ እግዚአብሔር መንግሥት መመስረት ነው።

በዚህ የዘመን አቆጣጠር ውስጥ ትልቅ መንፈሳዊ ውጥረት እንመለከታለን። ሕዝቡ ዛሬ ላለበት ተጨባጭ ችግር መፍትሔ ሲፈልግ፣ እግዚአብሔር ደግሞ ዘላለማዊና አጠቃላይ የሆነውን የነገውን የድነት ዕቅድ ያሳያቸዋል። ነቢዩ በመጀመሪያዎቹ ዓመታት ላይ አፋጣኝ የሆነውን የንስሐና የተሃድሶ መልእክት ቢያስተላልፍም፣ በኋለኞቹ ዘመናት ጽሑፎቹ ግን ከሰው አቅም በላይ የሆነውን የእግዚአብሔርን የመጨረሻ ፍርድና ጣልቃ ገብነት የሚያውጁ ነበሩ። ይህም የትንቢቱን መጽሐፍ ከጊዜያዊ የታሪክ ማዕቀፍ አውጥቶ፣ ዘላለማዊ ሥነ-መለኮታዊ ክብደት እንዲኖረው አድርጎታል።

ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ስለ እግዚአብሔር የጊዜ አጠቃቀም ትልቅ ግንዛቤን ይሰጠናል። እግዚአብሔር በታሪክ ውስጥ በተወሰነ ዘመንና ሥፍራ ጣልቃ ገብቶ እንደሚናገር ሁሉ፣ ዛሬም በሕይወታችን ባለንበት ሁኔታ ውስጥ ሆኖ ይናገረናል። ተስፋ የቆረጥንበት፣ ሥራችን የቆመበት፣ ወይም የወደፊቱ ጊዜ የጨለመብን ቢመስልም፣ የእግዚአብሔር ቃል በትክክለኛው ጊዜ መጥቶ ያበረታታናል፤ የመጨረሻውም ድል የእርሱ መሆኑን በማሳየት የልብ ዕረፍት ይሰጠናል።

በማጠቃለያው፣ የዘካርያስ መጽሐፍ የተጻፈው እግዚአብሔር የሰውን ልጅ ታሪክ በሚመራበት ትክክለኛ የጊዜ ሰሌዳ ውስጥ ነው። ከዚህ የምንወስደው ታላቅ እውነት ይህ ነው፤ "እግዚአብሔር የዘመናት ጌታ ነው፤ በትክክለኛው ጊዜ የተስፋ ቃሉን ይልካል፣ የላከውንም ቃል በጊዜው ይፈጽማል።"