"በንጉሡ በዳርዮስ በሁለተኛው ዓመት በስድስተኛው ወር ከወሩም በመጀመሪያው ቀን፣ የእግዚአብሔር ቃል በነቢዩ በሐጌ እጅ ወደ ይሁዳ አገረ ገዥ ወደ ሰላትያል ልጅ ወደ ዘሩባቤልና ወደ ታላቁ ካህን ወደ ኢዮሴዴቅ ልጅ ወደ ኢያሱ መጣ" (ሐጌ 1፥1)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል የትንቢት መጽሐፉን ጸሐፊ ማንነት በማያሻማ ሁኔታ ይገልጻል። ጸሐፊው ነቢዩ ሐጌ ሲሆን፣ በዕብራይስጥ ቋንቋ ስሙ "ሐጋይ" በመባል ይታወቃል። የዚህ ስም ትርጉም "በዓሌ" ወይም "የበዓል ሰው" ማለት ሲሆን፣ ምናልባትም በተወለደበት ወቅት ከነበሩት የእስራኤል ዓመታዊ በዓላት አንዱ ይከበር እንደነበር ይጠቁማል። ሐጌ ከባቢሎን ምርኮ ከተመለሱት አይሁዳውያን መካከል አንዱ ሲሆን፣ የእግዚአብሔርን ቃል በቀጥታ ለሕዝቡ እና ለመሪዎቹ የማድረስ መለኮታዊ ኃላፊነት የተቀበለ አገልጋይ ነበር።
ታሪካዊውን ዳራ ስንመለከት፣ ሐጌ በብሉይ ኪዳን ታሪክ ውስጥ እጅግ ወሳኝ በሆነ የሽግግር ወቅት ላይ የተነሣ ነቢይ ነው። እስራኤላውያን በባቢሎን ከነበሩበት የሰባ ዓመታት የባርነት ዘመን በኋላ በፋርስ ንጉሥ በቂሮስ አዋጅ ወደ ኢየሩሳሌም በተመለሱ ጊዜ፣ የመጀመሪያ ዓላማቸው የፈረሰውን የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ዳግም መገንባት ነበር። ነገር ግን የተለያዩ አካባቢያዊ ተቃውሞዎች ሲገጥሟቸውና የራሳቸው የኑሮ ትግል ሲበዛባቸው፣ ግንባታውን አቋርጠው ለብዙ ዓመታት ተቀምጠው ነበር። እግዚአብሔር ሕዝቡን ከዚህ ጥልቅ መንፈሳዊ እንቅልፍ እንዲቀሰቅስ እና የቤተ መቅደሱን ሥራ ዳግም እንዲያስጀምር ነቢዩ ሐጌን አስነሣው።
በሕግ እና በሥነ መለኮት አንፃር፣ የነቢዩ ሐጌ ሚና የቃል ኪዳን አሳሳቢነት ነበረው። በብሉይ ኪዳን ነቢያት የእግዚአብሔርን ሕግ የሚያስፈጽሙና ሕዝቡ ከቃል ኪዳኑ ሲያፈነግጥ የሚገሥጹ መለኮታዊ አፈ ቀላጤዎች ናቸው። ሐጌ በእግዚአብሔር መንፈስ ተሞልቶ ሲናገር፣ የራሱን ሐሳብ ሳይሆን በቀጥታ የሰማዩን አምላክ አዋጅ ነበር የሚያስተጋባው። በመጽሐፉ ውስጥ "የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል" የሚለው ኃይለኛ ሐረግ በተደጋጋሚ መገለጹ፣ የጸሐፊውን ሥልጣን ምንጭ ከራሱ ሳይሆን ከፈጣሪው መሆኑን ሕጋዊ በሆነ መንገድ ያረጋግጣል።
በዚህ ታሪክ ውስጥ ያለው መንፈሳዊ ውጥረት ነቢዩ ከተጋፈጠው ሕዝባዊ ግዴለሽነት ጋር የተያያዘ ነው። አብዛኛው ሕዝብ "ጊዜው አልደረሰም" በሚል ሰበብ የራሱን ቤት እያሳመረ የእግዚአብሔርን ቤት ግን ችላ ብሎ ነበር። ሐጌ ይህንን የተዛባ የቅድሚያ ምርጫ ለመሞገት አስደናቂ የሆነ መንፈሳዊ ድፍረት አስፈልጎት ነበር። በእግዚአብሔር ፍርድ እና በምሕረቱ ተስፋ መካከል ያለውን ሚዛን በመጠበቅ፣ የመሪዎቹን ልብ (የዘሩባቤልንና የኢያሱን) እንዲሁም የሕዝቡን ልብ ወደ መለኮታዊው ዓላማ እንዲመለስ አድርጓል (ዕዝራ 5፥1)።
በሐጌ ሕይወት ውስጥ የምናየው የሰው ልጅ ተነሣሽነት እና ለእግዚአብሔር ቃል መታዘዝ ምን ያህል ትውልድን እንደሚያድን ነው። ሐጌ ረጃጅም ምዕራፎች ያሉት መጽሐፍ አልጻፈም፤ ነገር ግን የጻፋቸው ጥቂት ቃላት ሕዝቡን ወዲያውኑ ወደ ተግባር ያስገቡ ኃይለኛ የለውጥ መሣሪያዎች ነበሩ። እግዚአብሔር ሰዎችን የሚጠራው በታዋቂነታቸው ሳይሆን፣ ቃሉን ለማስተላለፍ ባላቸው ታማኝነትና ፈቃደኝነት መሆኑን የሐጌ ማንነት በግልጽ ይመሰክራል።
ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች እግዚአብሔር መልእክቱን ለማድረስ በማንኛውም ዘመን ታማኝ ሰዎችን እንደሚያስነሣ ያስገነዝበናል። ሐጌ ታላቅ የሥነ ጽሑፍ ሊቅ ባይሆንም፣ የእግዚአብሔርን ድምፅ በግልጽ በማስተጋባቱ ምክንያት የፈረሰው መቅደስ እንዲታነፅ ትልቅ ሚና ተጫውቷል። "እውነተኛ መንፈሳዊ አገልግሎት የሚለካው በቃላችን ብዛት ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር እውነት ላይ በቆመው የሕይወታችን ታማኝነት ነው" እንደሚባለው፣ እኛም በዘመናችን የፈረሱትን መንፈሳዊ ግንቦች ለመገንባት የእግዚአብሔር ድምፅ መሆን አለብን።