ድነት በእምነት ብቻ ነው ወይስ በእምነትና በሥራ?

በክርስትና አስተምህሮ መሠረት ድነት የሚገኘው በእምነት ብቻ እንጂ በእምነትና በሥራ ቅልቅል አይደለም። ሐዋርያው ጳውሎስ በኤፌሶን መልእክቱ “ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም” በማለት ይህንን እውነት በማያሻማ መንገድ አስቀምጦታል (ኤፌሶን 2፥8-9)። ድነት ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር ጸጋ የሚሰጥ ነፃ ስጦታ ነው።

በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ይህ ጥያቄ ትልቅ ክርክር አስነስቶ ነበር። በተለይም በ16ኛው መቶ ክፍለ ዘመን በተደረገው የተሃድሶ እንቅስቃሴ ወቅት፣ ማርቲን ሉተርን የመሳሰሉ አባቶች “ድነት በእምነት ብቻ” የሚለውን መጽሐፍ ቅዱሳዊ እውነት አንስተዋል። በዚያን ዘመን የነበሩ አንዳንድ ትምህርቶች ሰው ለመጽደቅ እምነትም መልካም ሥራም ያስፈልገዋል ይሉ ነበር፤ ነገር ግን ቃሉ የሚያስተምረው ጽድቅ የሚገኘው በክርስቶስ ፍጹም ሥራ ላይ በማመን ብቻ መሆኑን ነው።

በሥነ-መለኮት ደረጃ፣ የሰው ልጅ ሥራ በኃጢአት የረከሰ በመሆኑ የእግዚአብሔርን የጽድቅ መለኪያ ሊያሟላ አይችልም። አንድ ሰው ለመዳን ከእምነት በተጨማሪ የራሱን ሥራ ማቅረብ አለበት ከተባለ፣ የክርስቶስ መስዋዕትነት በቂ አልነበረም እንደማለት ይቆጠራል። እግዚአብሔር ግን ኃጢአተኞችን የሚያጸድቀው፣ ክርስቶስ በመስቀል ላይ የፈጸመውን የማዳን ሥራ አምነው ሲቀበሉ ብቻ ነው (ሮሜ 3፥28)።

በዚህ ላይ የሚነሳው ውጥረት የያዕቆብን መልእክት በሚመለከት ነው። ያዕቆብ “ሰው በእምነት ብቻ ሳይሆን በሥራ እንዲጸድቅ ታያላችሁ” ብሏል (ያዕቆብ 2፥24)። ሆኖም ጳውሎስ የሰው ልጅ በእግዚአብሔር ፊት እንዴት እንደሚድን ሲያስተምር፣ ያዕቆብ ደግሞ የዳነ ሰው እምነቱን በሰዎች ፊት በተግባር እንዴት እንደሚያሳይ እያስተማረ ነው። ስለዚህ እውነተኛ የሚያድን እምነት ብቻውን አይሆንም፣ መልካም ሥራን ያስከትላል እንጂ ሥራ ለመዳን ምክንያት አይሆንም።

ቃሉ ለእኛም ድነታችን በክርስቶስ የተረጋገጠ መሆኑን አውቀን፣ በሥራ ለመጽደቅ ከሚደረግ ጭንቀት ነፃ እንድንወጣ ያደርገናል። ከእግዚአብሔር ጋር ያለን ግንኙነት በልጃችን ብቃት ላይ ሳይሆን በአባታችን ጸጋ ላይ የተመሠረተ ነው። ስለዚህ መልካም የምናደርገው ለመዳን ሳይሆን፣ ስላዳነን በፍቅር ተገፋፍተን ነው።

በማጠቃለያው፣ ማዳን የእግዚአብሔር ብቻ ነው። “ነገር ግን ሰውን ስለሚያድን በእግዚአብሔር ጸጋ ታይቶአል” የሚለውን እውነት മുጥብቀን በመያዝ፣ ትምክህታችንን ሁሉ በክርስቶስ የመስቀል ሥራ ላይ ብቻ በማድረግ ለጌታ ክብር ልንኖር ይገባል (ቲቶ 2፥11)።