"እናንተ ግብዞች ጻፎችና ፈሪሳውያን፥ ከአዝሙድና ከእንስላል ከከሙንም አሥራት ስለምታወጡ፥ ፍርድንና ምሕረትን ታማኝነትንም፥ በሕግ ያለውን ዋና ነገር ስለምትተዉ፥ ወዮላችሁ፤ ሌላውን ሳትተዉ ይህን ልታደርጉ ይገባችሁ ነበር" (ማቴዎስ 23:23) በማለት ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተናገረው ቃል፣ በመንፈሳዊው ዓለም ውስጥ ስለ እውነተኛ ሃይማኖት እና ሥጋዊ ግብዝነት ጥልቅ ግንዛቤን ይሰጠናል። በዚህ ክፍል ውስጥ "አዝሙድ፣ እንስላል እና ከሙን" የሚሉት ቃላት በጓሮ የሚበቅሉ እጅግ ትናንሽ እና ጥቃቅን የቅመም ዓይነቶችን ሲያመለክቱ፣ "አሥራት ማውጣት" የሚለው ደግሞ ከነዚህ ጥቃቅን ቅጠሎች እና ዘሮች ላይ ሳይቀር አስር እጅን እየቆጠሩ ለእግዚአብሔር መስጠትን ያሳያል። ይህ ንግግር የሰው ልጅ ለጥቃቅን ሃይማኖታዊ ሥርዓቶች ትልቅ ትኩረት እየሰጠ፣ የእግዚአብሔርን ልብ እና ፍቅር ግን እንዴት ሊዘነጋ እንደሚችል የሚያስገነዝብ ታላቅ መለኮታዊ እውነት ነው።
የዚህን ንግግር ታሪካዊ እና ባህላዊ ዳራ በጥልቀት ስንመለከት፣ ጌታ ኢየሱስ ይህንን ያስተማረው ጻፎች እና ፈሪሳውያን በውጫዊ የጽድቅ ትዕይንት ራሳቸውን ከፍ አድርገው በነበረበት ወቅት መሆኑን እንረዳለን። በብሉይ ኪዳን ሕግ መሠረት የእስራኤል ሕዝብ ከምድር ፍሬ ሁሉ አሥራትን እንዲያወጣ ታዞ ነበር (ዘሌዋውያን 27:30)። ነገር ግን ፈሪሳውያኑ ሕጉን በጽንፍ በመተርጎም፣ እጅግ ረቂቅ የሆኑትን የቅመም ቅጠሎችን እና ዘሮችን ሳይቀር አንድ በአንድ እየቆጠሩ አሥራት ያወጡ ነበር። ይህ ድርጊታቸው ሕጉን እስከ ጥጉ የፈጸሙ እና ፍጹም ጻድቅ እንደሆኑ አድርገው እንዲያስቡ አድርጓቸዋል። ሆኖም ይህ የጥቃቅን ነገሮች ስሌት ከእግዚአብሔር ጋር ካላቸው እውነተኛ የልብ ግንኙነት ይልቅ፣ በሰዎች ፊት ለመታየት ለሚደረግ ሃይማኖታዊ ትዕይንት ቅድሚያ የሰጡ መሆናቸውን በግልጽ ያሳያል።
በዚህ መለኮታዊ ትምህርት ውስጥ ያለው ትልቁ መንፈሳዊ ውጥረት፣ በጥቃቅኑ የቅመም አሥራት እና "በሕግ ያለውን ዋና ነገር" በተባሉት ታላላቅ መንፈሳዊ ባሕርያት መካከል ይገኛል። ጌታችን ጻፎችንና ፈሪሳውያንን የኮነናቸው አሥራት በማውጣታቸው ሳይሆን፣ አሥራቱን እያወጡ ፍርድን (ፍትሕን)፣ ምሕረትን እና ታማኝነትን በመተዋቸው ነው። ፍትሕና ፍርድ የእግዚአብሔር ዙፋን መሠረት መሆናቸውን የእግዚአብሔር ቃል በጥልቀት ያስተምራል (መዝሙር 89:14)። የሃይማኖት መሪዎቹ ድሆችን ይበድላሉ፣ ለተሰበሩት ልብ አይራሩም፣ እንዲሁም በእግዚአብሔር ፊት ታማኝነት ጎድሏቸዋል፤ ነገር ግን ከአዝሙድ አሥራትን ስለሰጡ ብቻ መንፈሳዊ ደኅንነት እንዳላቸው ያስቡ ነበር። ይህ ሁኔታ ውጫዊ የሆነን ሃይማኖታዊ ተግባር የጽድቅ ሁሉ መለኪያ አድርጎ መውሰድ ምን ያህል አደገኛ እንደሆነ ያረጋግጣል።
ከአዝሙድና ከከሙን አሥራትን ማውጣት መንፈሳዊ ሕይወትን በሚዛን ማጣት ላይ ያጋልጣል። ጌታችን ይህንን ሁኔታ "ትንኝን የምታጠሩ ግመልንም የምትውጡ" በማለት እጅግ በሚያስገርም ምሳሌ አብራርቶታል (ማቴዎስ 23:24)። የሰው ልጅ የተበላሸ ልቡን ሳይቀይር፣ ቂም እና ጥላቻን በውስጡ አምቆ፣ ነገር ግን በቀላል ሃይማኖታዊ ሥርዓቶች ራሱን ሊያታልል ይችላል። ከትንንሽ ቅጠሎች አሥራትን መቁጠር ጠላትን ከልብ ይቅር ከማለት ወይም ለድሆች ከመራራት እጅግ ይቀላል። እውነተኛ እምነት ግን የልብን መለወጥ እና የእግዚአብሔርን ፍቅር በተግባር ማሳየትን ይጠይቃል። ስለዚህ ሃይማኖታዊ ሥርዓቶች ፍቅርን እና ምሕረትን ካላፈሩ በእግዚአብሔር ፊት ዋጋ የሌላቸው የከንቱ ልፋቶች ይሆናሉ።
እኛም በቤተ ክርስቲያን ውስጥ በምናደርገው አገልግሎት፣ በምንሰጠው አሥራት እና መባ፣ ወይም በምንጠብቀው የሥርዓት ደንብ ብቻ ተማምነን ዋናውን የእግዚአብሔርን ልብ እንዳንረሳ እጅግ ልንጠነቀቅ ይገባል። አሥራት መስጠትም ሆነ በቤተ ክርስቲያን ማገልገል ተገቢ ቢሆንም፣ እነዚህ ተግባራት በልባችን ውስጥ ያለውን የፍቅር ማጣት፣ የይቅርታ እጦት ወይም የፍትሕ መጓደል ሊሸፍኑልን አይችሉም። እግዚአብሔር አብን ደስ የሚያሰኘው ንጹሕና ነውር የሌለበት ሃይማኖት ወላጅ የሌላቸውንና ባልቴቶችን በመከራቸው መጠየቅ እንዲሁም ራስን ከዓለም ርኩሰት መጠበቅ ነው (ያዕቆብ 1:27)።
በማጠቃለያው፣ ከአዝሙድና ከእንስላል አሥራትን ማውጣት የሚያስተምረን፣ እግዚአብሔር ከውጫዊው የሃይማኖት ትዕይንት ይልቅ ውስጣዊውን የልብ ንጽሕና እና ፍቅር አብልጦ እንደሚፈልግ ነው። የምናደርገው ማንኛውም መንፈሳዊ ተግባር በፍቅር፣ በምሕረት እና በታማኝነት ላይ የተመሠረተ ካልሆነ ትርጉም አልባ ነው። ስለዚህ የክርስቶስን ልብ ተላብሰን ዘወትር ምሕረትን እና ፍትሕን እያደረግን በእውነተኛ ጽድቅ ልንመላለስ ተጠርተናል። ነቢዩ ሆሴዕ "መሥዋዕትን ሳይሆን ምሕረትን እወዳለሁና፥ ከሚቃጠልም መሥዋዕት ይልቅ እግዚአብሔርን ማወቅ እወዳለሁ" (ሆሴዕ 6:6) በማለት እንዳሳሰበን፣ እኛም ቃሉን በተግባር በመኖር እግዚአብሔርን ደስ እያሰኘን ልንመላለስ ይገባል።