እግዚአብሔር ያዕቆብን ወዶ ኤሳውን ጠላው ማለት ምን ማለት ነው (ሚልክያስ 1፡3፤ ሮሜ 9፡13)?

በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ብዙዎችን ከሚያስገርሙት ቃላት አንዱ፣ እግዚአብሔር ስለ ይስሐቅ መንታ ልጆች የተናገረው "ያዕቆብን ወደድሁ ኤሳውን ግን ጠላሁ" የሚለው ነው (ሮሜ 9፡13፤ ሚልክያስ 1፡2-3)። ይህንን ቃል ለመረዳት፣ የጥንት ዕብራውያንን የአነጋገር ዘይቤ ማወቅ ግድ ይላል። በዕብራይስጥ ባሕል "መውደድ" እና "መጥላት" የሚሉት ቃላት ሁልጊዜ ስሜታዊ ፍቅርን ወይም ክፉ ጥላቻን ሳይሆን፣ በመለኮታዊ ምርጫ ላይ የተመሠረተን \’ቅድሚያ መስጠት\’ ወይም \’አለመምረጥ\’ ያመለክታሉ። ስለዚህ እግዚአብሔር ያዕቆብን ወደደው ማለት ለቃል ኪዳኑ ወራሽነት መረጠው ማለት ሲሆን፣ ኤሳውን ጠላው ማለት ደግሞ ለዚህ ልዩ ዓላማ አልመረጠውም ማለት ነው።

በታሪካዊ አውድ ይህ ምርጫ የተከናወነው ልጆቹ ገና በእናታቸው ማሕፀን ውስጥ እያሉ ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ ይህንን ሲያብራራ፣ ገና ሳይወለዱ፣ በጎ ወይም ክፉ ነገር ሳያደርጉ፣ የእግዚአብሔር ምርጫ በጠሪው እንጂ በሥራ እንዳይሆን፣ ታላቁ ለታናሹ ይገዛል ተብሎ እንደተነገረ ያስታውሳል (ሮሜ 9፡11-12)። በተፈጥሯዊው የብኩርና ሕግ መሠረት የቃል ኪዳኑ ወራሽ መሆን የነበረበት በኩሩ ኤሳው ነበር። ነገር ግን እግዚአብሔር የሰውን ባሕል በመሻር ታናሹን ያዕቆብን መረጠ። ይህ የሚያሳየው የእግዚአብሔር ምርጫ በሰው ብቃት ላይ ሳይሆን በራሱ ሉዓላዊ ፈቃድ ላይ የተመሠረተ መሆኑን ነው።

በሥነ-መለኮታዊ እይታ ይህ እውነት የእግዚአብሔርን የጸጋ ምርጫ ያጸናል። ያዕቆብ በተፈጥሮው አታላይና ደካማ ሰው ነበር፤ ስለዚህ የተመረጠው ከኤሳው የተሻለ ሞራል ስለነበረው አይደለም። እግዚአብሔር የሰውን ብቃት አይቶ ቢመርጥ ኖሮ ማንም መዳን አይችልም ነበር። የኤሳው "መጠላት" የሚያሳየው፣ እግዚአብሔር ቃል ኪዳኑን በአብርሃም፣ በይስሐቅ እና በያዕቆብ መስመር ለማስቀጠል መወሰኑን እንጂ፣ ኤሳውን የግል ጥላቻ አድሮበት እንዳጠፋው አያመለክትም። ኤሳውም በምድር ላይ የተባረከ ሕይወት ኖሯል (ዘፍጥረት 33)።

በዚህ ቃል ውስጥ የሚታየው ውጥረት ስሜታዊው "ጥላቻ" የሚለው ቃል ነው። መጽሐፍ ቅዱስ በተመሳሳይ ዘይቤ፣ ማንም ወደ እኔ የሚመጣ አባቱንና እናቱን፣ ሚስቱንና ልጆቹን… ባይጠላ ደቀ መዝሙሬ ሊሆን አይችልም ይላል (ሉቃስ 14፡26)። ይህ ማለት ቤተሰባችንን እንጥላ ማለት ሳይሆን፣ ከእግዚአብሔር ይልቅ ለቤተሰብ የምንሰጠው ፍቅር ያነሰ መሆን አለበት ማለት ነው። ልክ እንዲሁ፣ ያዕቆብ ለታላቁ የእስራኤል ሕዝብ መሥራችነት ሲመረጥ፣ ኤሳው ግን ይህን ክብር አላገኘም።

ቃሉ ለእኛም መዳናችን ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር ጸጋ ላይ የተመሠረተ መሆኑን ያስተምረናል። እኛም የተመረጥነው ከሌሎች ሰዎች የተሻልን ወይም ጻድቃን ሆነን ሳይሆን፣ ልክ እንደ ያዕቆብ በእግዚአብሔር ሉዓላዊ ምሕረት ብቻ ነው። ይህ እውነት በራሳችን ሥራ ከመመካት አውጥቶ፣ ለጸጋው ብቻ ክብር እንድንሰጥ እና ራሳችንን በትሕትና ዝቅ እንድናደርግ ትልቅ መንፈሳዊ ትምህርት ይሰጠናል።

በማጠቃለያም፣ እግዚአብሔር ያዕቆብን መውደዱና ኤሳውን መጥላቱ መለኮታዊ ምርጫን የሚያሳይ ቃል ነው። "የእግዚአብሔር ምርጫ በሰው ብቃት ላይ ሳይሆን በራሱ ሉዓላዊ ጸጋ ላይ የተመሠረተ ነው" እንደሚባለው፣ ለደኅንነት እና ለክብር መጠራታችን የፈጣሪ በጎ ፈቃድ ውጤት መሆኑን አምነን፣ ዘወትር ለእርሱ ምስጋናን ልናቀርብ ይገባናል።