በዕብራውያን 4፡8 ላይ ኢያሱ ለምን ”ኢየሱስ” ተብሎ ተጠራ?

የዕብራውያን መጽሐፍ ጸሐፊ ስለ እግዚአብሔር ዕረፍት ሲያብራራ በአንዳንድ የቆዩ ትርጉሞች ላይ (እንደ ኪንግ ጀምስ ቨርዥን) "ኢያሱ ዕረፍትን ሰጥቶአቸው ቢሆንስ፥ ከዚያ በኋላ ስለ ሌላ ቀን ባልተናገረ ነበር" የሚለው ቃል "ኢየሱስ" በሚል ተጽፎ ይገኛል (ዕብራውያን 4:8)። ይህ የሆነበት ምክንያት "ኢያሱ" የሚለው የብሉይ ኪዳን የዕብራይስጥ ስም (የሆሹዋ) ወደ ግሪክኛ ሲተረጎም "ኢየሱስ" የሚል ተመሳሳይ ፊደልና አጠራር ስለሚኖረው ነው። ስለዚህ ጸሐፊው እየተናገረ ያለው ሕዝቡን ወደ ከነዓን ስላስገባው የነዌ ልጅ ኢያሱ እንጂ ስለ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አይደለም።

በታሪካዊና ባህላዊ አውድ የዕብራውያን መጽሐፍ የተጻፈው በግሪክኛ ቋንቋ ሲሆን፥ ጸሐፊው ይጠቀም የነበረው ሰፕቱዋጂንት የተባለውን የብሉይ ኪዳን የግሪክኛ ትርጉም ነበር። በዚህ ትርጉም ውስጥ የዕብራይስጡ የሆሹዋ (ኢያሱ) ስም ሁልጊዜ "ኢየሱስ" ተብሎ ነው የሚጻፈው። በዚያ ዘመን ይኖሩ የነበሩ የመጀመሪያ ክፍለ ዘመን አንባቢዎች አውዱን ሲያዩ ጸሐፊው እየተናገረ ያለው መሪው ኢያሱ እስራኤላውያንን ስለ መራበት ታሪክ መሆኑን በቀላሉ ይረዱት ነበር።

ከሕጋዊና ከመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት አንጻር ሁለቱም ስሞች (ኢያሱ እና ኢየሱስ) "እግዚአብሔር (ያህዌ) ያድናል" የሚል አንድ ዓይነት ትርጉም አላቸው። የነዌ ልጅ ኢያሱ ሕዝቡን ወደ ምድራዊቱ የዕረፍት ሥፍራ (ከነዓን) ሲያስገባ፥ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ደግሞ አማኞችን ሁሉ ወደ ዘላለማዊውና መንፈሳዊው የሰማይ ዕረፍት ያስገባል። ጸሐፊው ኢያሱን የጠቀሰው፣ ምድራዊው ዕረፍት ፍጹም እንዳልነበረና ለዚህም ነው እግዚአብሔር በዳዊት በኩል ስለ ሌላ "ዛሬ" የተባለ የዕረፍት ቀን የተናገረው በማለት ለማስረዳት ነው።

በሥነ መለኮታዊ አውድ እዚህ ላይ ጥልቅ የሆነ ጥላና አካልን የማነጻጸር ትምህርት አለ። ኢያሱ የክርስቶስ ጥላ ነው። ኢያሱ ያደረገው ነገር ታላቅ ቢሆንም እስራኤላውያን በከነዓን ምድር ጦርነትና ጠላት አልጠፋላቸውም፤ ዕረፍታቸውም ዘላለማዊ አልነበረም። የኢያሱ ሥልጣን ሥጋዊ ብቻ ነበር። ነገር ግን እውነተኛው "ኢያሱ" የሆነው ኢየሱስ ክርስቶስ የሚሰጠው ዕረፍት ከኃጢአት፣ ከሞትና ከሕግ ርግማን ነጻ የሚያወጣ ፍጹም የነፍስ ዕረፍት ነው።

ይህ የታሪክ እውነታ የሰው ልጅ መሪዎች ምንም ያህል ታላቅ ቢሆኑ ዘላለማዊ ሰላም ሊሰጡ እንደማይችሉ ያሳያል። የነዌ ልጅ ኢያሱ ሕዝቡን አሻገረ እንጂ ልባቸውን አልለወጠም። ስለዚህ የእግዚአብሔር ሕዝብ ዓይኑን በምድራዊ መሪዎችና በምድራዊ ሥፍራዎች ላይ ማድረግ የለበትም። የልባችን ትክክለኛ መሪና አዳኝ መሆን የሚችለው አንዱና ብቸኛው ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ብቻ ነው።

ቃሉ ለእኛም ትክክለኛውን መሪያችንን ክርስቶስ ኢየሱስን እንድንከተል ብርቱ ማሳሰቢያ ይሰጠናል። ዛሬም ቢሆን በዓለም ላይ ያሉ ነገሮች ጊዜያዊ ዕረፍት ሊሰጡን ቢችሉም፥ የዘላለም ዕረፍት ግን በክርስቶስ ብቻ ይገኛል። "ምድራዊ መሪዎች መንገዱን ያሳያሉ፥ ሰማያዊው መሪ ክርስቶስ ግን ራሱ መንገዱም ሕይወቱም ነው" እንደሚባለው ሁሉ፥ እኛም ወደ ዘላለማዊው ዕረፍት በሚያስገባን በክርስቶስ ኢየሱስ ላይ ብቻ እምነታችንን ልናደርግ ይገባል።