በነገሥታት መጽሐፍ የተጻፈው የኢዩ ታሪክና በሆሴዕ የተነገረው ትንቢት ፈጽሞ አይጋጩም፤ ይልቁንም የእግዚአብሔርን አሠራር ሚዛናዊነት እና ጥልቀት ያሳያሉ። ይህንን እውነት በሚከተሉት መሠረታዊ ነጥቦች እንደሚከተለው ተብራርቷል።
1. ትእዛዙ እና አፈጻጸሙ
እግዚአብሔር ኢዩን ቀብቶ የአክዓብን ቤትና የበኣልን አምልኮ ከእስራኤል እንዲያጠፋ አዞት ነበር፤ የባሪያዎቼን የነቢያትን ደም፥ የእግዚአብሔርንም ባሪያዎች ሁሉ ደም ከኤልዛቤል እጅ እበቀል ዘንድ የጌታህን የአክዓብን ቤት ምታ (2ነገ 9:7)። ኢዩም ይህንን በማድረጉ እግዚአብሔር አመስግኖታል፣ እስከ አራት ትውልድም በዙፋን ላይ እንዲቀመጥ ተስፋ ሰጥቶታል (2ነገ 10:30)። ስለዚህ በኢይዝራኤል የተፈጸመው የአክዓብ ቤት ጥፋት በእግዚአብሔር ፈቃድ የተጀመረ ትክክለኛ ፍርድ ነበር።
2. የኢዩ የተሳሳተ የልብ ዝንባሌና ግላዊ ክብር
የኢዩ ዋነኛ ችግር የተሰጠውን መለኮታዊ ትእዛዝ የፈጸመበት የልብ ዝንባሌ እና አካሄድ ነው። ኢዩ ይህንን ያደረገው ለእግዚአብሔር ክብር ካለው ቅንዓት ይልቅ፣ የራሱን ፖለቲካዊ ሥልጣን ለማጽናትና ስሙን ለማስጠራት ነበር። እርሱም ኢዮናዳብን ባገኘው ጊዜ፣ ከእኔ ጋር ና፥ ለእግዚአብሔርም ያለኝን ቅንዓት እይ በማለት የራሱን ጉረኝነት አሳይቷል (2ነገ 10:16)። እግዚአብሔር ደግሞ ድርጊትን ብቻ ሳይሆን፣ የልብን ሐሳብና የድርጊቱን ዓላማ ይመዝናል።
3. ከትእዛዝ ውጪ የሆነ የደም መፋሰስ
ኢዩ እግዚአብሔር ካዘዘው የአክዓብ ቤት አልፎ የይሁዳን ንጉሥ አካዝያስንና ዘመዶቹን ጭምር በጭካኔ ገድሏል (2ነገ 10:13-14)። ይህ ከእግዚአብሔር ትእዛዝ ውጪ የሆነ፣ ሥልጣኑን ለማስጠበቅ ሲል ብቻ የፈጸመው አላስፈላጊና ጨካኝ የደም መፋሰስ ነበር። አገልጋይ ከተሰጠው መንፈሳዊ ድንበር ሲያልፍ፣ ፍትሕን ወደ ደም አፍሳሽነት ይቀይራል።
4. በኃጢአት መጽናትና አለመመለስ
ኢዩ የበኣልን አምልኮ ቢያጠፋም፣ የራሱን ሥልጣን ለማስጠበቅ ሲል የእስራኤል ሕዝብ ወደ ኢየሩሳሌም ሄዶ እንዳያመልክ በቤቴልና በዳን የነበሩትን የወርቅ ጥጆች አላስወገደም (2ነገ 10:29)። መጽሐፍ ቅዱስ ስለዚህ ጉዳይ ሲመሰክር፣ ኢዩ ግን በእስራኤል አምላክ በእግዚአብሔር ሕግ በፍጹም ልቡ ይሄድ ዘንድ አልተጠነቀቀም (2ነገ 10:31)። የኢዩ ልብ ሙሉ በሙሉ ለእግዚአብሔር ስላልነበረና በጣዖት አምልኮ ኃጢአት ስለቀጠለ፣ ያ በኢይዝራኤል የፈሰሰው የአክዓብ ቤት ደም እንደ ጽድቅ ሥራ ሳይሆን እንደ ፖለቲካዊ የነፍስ ግድያ በሆሴዕ ዘመን ተቆጠረበት (ሆሴ 1:4)። የኢዩ ቤተሰብም በአክዓብ መንገድ ስለሄደ፣ የአክዓብ ቤት የጠፋበት ፍርድ በኢዩ ቤትም ላይ መጣ።
ማጠቃለያ
ይህ ታሪክ ዛሬም ለእኛ ለዘመኑ አማኞች እጅግ ጥልቅ የሆነ መንፈሳዊ ትምህርት አለው። ጌታን ስናገለግል ወይም የእግዚአብሔርን ሥራ ስንሠራ፣ ትክክለኛውን ነገር በትክክለኛው የልብ ዝንባሌ እና ንጽሕና ማድረግ አለብን። በሥጋዊ ቅንዓት፣ በጭካኔ፣ በራስ ወዳድነት እና ለግል ክብር ተብሎ የሚሠራ የእግዚአብሔር ሥራ በመጨረሻ በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነትን ያጣል። ስለዚህ ዘወትር ልባችንን በቃሉ ብርሃን እየመረመርን፣ በንጹሕ ልብና በመንፈስ ቅዱስ ምሪት አምላካችንን በቅንነትና በፍቅር ልናገለግል ይገባናል።