የእግዚአብሔር አስቀድሞ ማወቅ እና የሰው ልጅ መውደቅ

“እግዚአብሔር ሁሉን አስቀድሞ የሚያውቅ ከሆነና የደህንነት እቅድም ዘላለማዊ ከሆነ፣ የሰው ልጅ ውድቀት አስቀድሞ በእግዚአብሔር የተፈቀደና እቅዱን ለማስፈጸም የተደረገ አይመስልም ወይ?” የሚለው ጥያቄ ብዙ ክርስቲያኖችንና የስነ-መለኮት (Theology) ምሁራንን ሲያከራክር የኖረ ጥያቄ ነው። ሃሳቡ በእርግጥም አእምሮን የሚሞግት ነው።

ይህን ሚዛናዊ በሆነ መንገድ ለመረዳት፣ የሚከተሉትን አራት መሰረታዊ የመጽሐፍ ቅዱስ እውነታዎች ማየት ይጠቅመናል፡-

1. “አስቀድሞ ማወቅ” እና “እንዲሆን ማስገደድ” የተለያዩ ናቸው (Foreknowledge vs. Causation)

እግዚአብሔር ሁሉን አዋቂ (Omniscient) ነው። የሰው ልጅ እንደሚወድቅ አስቀድሞ ማወቁ እርግጥ ነው። ነገር ግን አስቀድሞ ማወቅ (Foreknowledge) ማለት እንዲሆን ማስገደድ (Causation) ማለት አይደለም።

• ምሳሌ፡- አንድ አባት ልጁን ገደል አፋፍ ላይ ሲጫወት ቢያየው፣ ልጁ እንደሚወድቅ አስቀድሞ ሊያውቅ ይችላል። አባቱ ልጁ እንደሚወድቅ ማወቁ፣ ልጁን ገፍትሮ ጣለው ማለት አይደለም። እግዚአብሔርም አዳምና ሔዋን እንደሚሳሳቱ አስቀድሞ ያውቅ ነበር፣ ነገር ግን ኃጢአት እንዲሰሩ አላስገደዳቸውም ወይም አላቀደባቸውም።

2. የነፃ ፈቃድ (Free Will) አስፈላጊነት

እግዚአብሔር ሰውን ሲፈጥር ፕሮግራም እንደተደረገ ሮቦት ሳይሆን፣ የራሱ ምርጫና ነፃ ፈቃድ ያለው አድርጎ ነው።

• እውነተኛ ፍቅር ሊኖር የሚችለው በነጻ ምርጫ ውስጥ ብቻ ነው። ሰው እግዚአብሔርን መውደድና መታዘዝ የሚችለው፣ ላለመታዘዝም የሚያስችል ነፃነት ሲኖረው ብቻ ነው። በአስገዳጅ ሁኔታ ውስጥ እውነተኛ ፍቅር ተግባራዊ ሊሆን አይችልምና፡፡
• ስለዚህ እግዚአብሔር መታዘዝንም ሆነ አለመታዘዝን መምረጥ የሚያስችል ነፃነት ለሰው ሰጠ እንጂ፣ ሰው እንዲወድቅ እቅድ አላወጣም። ሰው ግን የተሰጠውን ነፃ ፈቃድ በመጠቀም በራሱ ምርጫ ወደቀ።

3. የመዳን እቅድ (Plan A እንጂ Plan B አይደለም)

የእግዚአብሔር የደህንነት እቅድ የተጀመረው አዳም ከወደቀ በኋላ አይደለም። መጽሐፍ ቅዱስ ክርስቶስ “ዓለም ከመፈጠሩ በፊት” እንደታወቀ ይነግረናል (1ኛ ጴጥሮስ 1፡20፣ ኤፌሶን 1፡4)።

• ይህ የሚያሳየው እግዚአብሔር ሰው ሲወድቅ ተደናግጦ አዲስ መፍትሄ መፈለግ እንዳልጀመረ ነው።
• ይልቁንም፣ ሰው በነፃ ፈቃዱ እንደሚስት አስቀድሞ ስለሚያውቅ፣ ያን የሰውን ስህተት ወደ መልካም የሚቀይርበትን፣ ሰውን ዳግም ወደ ክብሩ የሚመልስበትን የማዳኛ ገመድ (የጸጋ እቅድ) አስቀድሞ አዘጋጀ። እግዚአብሔር ውድቀቱን አላቀደም፣ ነገር ግን ለውድቀቱ የሚሆን ዘላለማዊ መፍትሄ አስቀድሞ አዘጋጀ።

4. የእግዚአብሔር ማንነት በሙሉ ክብሩ መገለጡ

የሰው ልጅ ባይወድቅ ኖሮ፣ እኛም ሆንን መላእክት የእግዚአብሔርን ጽድቅና ቅድስና ብቻ እናውቅ ነበር። ነገር ግን የሰው ልጅ ሲወድቅ፣ እግዚአብሔር በባህሪው ውስጥ ያለውን ጥልቅ የሆነ ምህረት፣ ጸጋ፣ ርህራሄ እና መስዋዕታዊ ፍቅር (በመስቀል ላይ የታየውን) እንድናይና እንድንቀምስ እድል ፈጥሮልናል።

• ይህ ማለት ኃጢአት መስራት ጥሩ ነው ማለት አይደለም፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ታላቅ ስለሆነ፣ የሰውን የከፋ ውድቀትና ስህተት እንኳ ተጠቅሞ ወደር የሌለውን ፍቅሩን ሊያሳየን ቻለ (ሮሜ 8፡28)።

ማጠቃለያ፡ እግዚአብሔር የሰው ልጅ እንዲወድቅ አላስገደደም። የሰው ልጅ በራሱ ነፃ ፈቃድ ወደቀ። ነገር ግን እግዚአብሔር የሰውን ድክመትና ውድቀት አስቀድሞ ስላወቀ፣ ከሰው ውድቀት ይልቅ እጅግ የሚበልጥና የጸጋው ባለጠግነት የሚታይበትን የመዳን እቅድ አስቀድሞ አዘጋጀ።