እስራኤል በአሦራውያን እጅ የተሸነፈችው መቼ እና እንዴት ነው?

"በሆሴዕ በዘጠነኛው ዓመት የአሦር ንጉሥ ሰማርያን ወሰደ፣ እስራኤልንም ማርኮ ወደ አሦር አፈለሰ… እስራኤላውያን አምላካቸውን እግዚአብሔርን ስለ በደሉ ይህ ሆነ" (2ኛ ነገ 17፥6-7)። የሰሜኑ የእስራኤል መንግሥት በአሦር መንግሥት እጅ የወደቀው፣ ታላቅ ወታደራዊና መንፈሳዊ ውድቀት በተከሰተበት ታሪካዊ ዘመን ነው። አሦር በወቅቱ እጅግ ኃያል፣ ጨካኝና ዓለምን በጦር ኃይሏ የምታንቀጠቅጥ የጥንቷ ቅርብ ምሥራቅ ታላቅ መንግሥት ነበረች። ይህች አረመኔያዊት መንግሥት፣ እግዚአብሔር ሕዝቡን ለመቅጣት የተጠቀመባት የቁጣው በትር ሆና አገልግላለች (ኢሳ 10፥5)።

በታሪካዊና ወታደራዊ አውድ፣ እስራኤል በአሦር የተሸነፈችው ከክርስቶስ ልደት በፊት በ722 ዓ.ዓ. ነው። የእስራኤል የመጨረሻው ንጉሥ ሆሴዕ፣ ለአሦር ንጉሥ ለስልምናሶር ይከፍል የነበረውን ግብር በማቋረጥ ከግብፅ ጋር የፖለቲካ ኅብረት ፈጠረ። ይህን ያወቀው የአሦር ንጉሥ በታላቅ ሠራዊት መጥቶ የእስራኤልን ዋና ከተማ ሰማርያን ለሦስት ዓመታት ከበባት። በመጨረሻም ከተማዋ ፈረሰች፤ ንጉሥ ስልምናሶር ሲሞት፣ ተከታዩ ዳግማዊ ሳርጎን ወረራውን አጠናቅቆ በአሥር ሺዎች የሚቆጠሩ እስራኤላውያንን ማርኮ ወደ አሦርና ወደ ሜዶን ከተሞች አፈለሳቸው። በምትኩም ባዕዳን አሕዛብን አምጥቶ በሰማርያ አስፈራቸው።

በሥነ-መለኮታዊ እይታ፣ የእስራኤል መሸነፍና መማረክ የፖለቲካ ወይም የወታደራዊ አቅም ማነስ ውጤት ብቻ አልነበረም። መጽሐፍ ቅዱስ ውድቀቷን ሙሉ በሙሉ ከመንፈሳዊ አመጻዋ ጋር ያያይዘዋል። እስራኤላውያን ከግብፅ ምድር ያወጣቸውን አምላክ ረስተው፣ የከነዓናውያንን ጣዖታት አመለኩ፤ ልጆቻቸውን በእሳት አሳለፉ፤ ጠንቋዮችን ተከተሉ። እግዚአብሔር በነቢያቱ በኩል ተደጋጋሚ የማስጠንቀቂያ ጥሪ ቢያደርግላቸውም፣ አንገታቸውን አደነደኑ እንጂ ንስሐ አልገቡም። ስለዚህ የቃል ኪዳኑ እርግማን ተፈጸመባቸው፤ እግዚአብሔር ከፊቱ አራቃቸው።

በዚህ መለኮታዊ ፍርድ ውስጥ የሚታየው ትልቁ ውጥረት፣ በእግዚአብሔር ፍቅርና በጽድቅ ፍርዱ መካከል ያለው ነው። እግዚአብሔር እስራኤልን እንደ ገዛ ልጁ አድርጎ ይወዳት ነበር (ሆሴ 11፥1)። ነገር ግን ይህ የተመረጠ ሕዝብ በኃጢአት ጸንቶ ሲቀጥል፣ እግዚአብሔር የቱንም ያህል ቢወዳቸውም ቅድስናው ኃጢአትን ዝም ብሎ እንዲያልፍ አልፈቀደለትም። የውድቀታቸው ታሪክ የሚያሳየው፣ የእግዚአብሔር ምርጥ መሆን ከቅጣት ነጻ የመሆን ዋስትና እንደማይሰጥና፣ በቃል ኪዳኑ ማዕቀፍ ውስጥ መታዘዝ ለህልውና ወሳኝ መሆኑን ነው።

ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ስለ ኃጢአት አስከፊነትና ስለ መንፈሳዊ ታማኝነት ጥልቅ ማስጠንቀቂያ ይሰጠናል። የሰሜኑ መንግሥት በዓለም ፖለቲካዊ ኃይሎች ላይ በመደገፉና እግዚአብሔርን በመተዉ እንደጠፋ ሁሉ፣ ዛሬም እኛ ጉልበታችንን በዓለም ጥበብ፣ በገንዘብ ወይም በሰው ላይ ካደረግንና ከእግዚአብሔር ቃል ከራቅን መጨረሻችን ውድቀት ነው። እግዚአብሔር የሚልካቸውን የመንፈስ ቅዱስ ወቀሳዎችና የቃሉን ማስጠንቀቂያዎች ችላ ማለት፣ ለከፋ መንፈሳዊ ምርኮ አሳልፎ ይሰጣል።

በማጠቃለያው፣ እስራኤል በ722 ዓ.ዓ. በአሦራውያን እጅ የተሸነፈችው በወታደራዊ ድካም ሳይሆን በኃጢአትና በኪዳን ጥሰት ምክንያት ነው። ከዚህ የጥፋት ታሪክ የምንማረው ውድ እውነት ይህ ነው፤ "ከእግዚአብሔር ጋር የተደረገን ቃል ኪዳን ማፍረስ የምድራዊና የመንፈሳዊ ውድቀት ዋነኛ በር ነው፤ እውነተኛ ደህንነት የሚገኘው በጌታ ጥላ ሥር ብቻ ነው።"