የእስራኤልና የይሁዳ ነገሥታት እነማን ነበሩ?

"ንጉሡም ሕዝቡን አልሰማም፤ እግዚአብሔር… የተናገረውን ቃል ያጸና ዘንድ ነገሩ ከእግዚአብሔር ዘንድ ሆኖአልና" (2ኛ ዜና 10፥15)። ይህ ቃል የእስራኤልን የነገሥታት ታሪክ መከፈልና የምድራዊ መሪዎችን ውድቀት ያሳያል። የነገሥታት ታሪክ በሁለት ክፍሎች ይከፈላል፤ የተባበረው መንግሥት ዘመን (ሳኦል፣ ዳዊት፣ ሰሎሞን) እና ለሁለት የተከፈለው የእስራኤልና የይሁዳ መንግሥት ዘመን። ሰሎሞን ከሞተ በኋላ በልጁ በሮብዓም የጭቆና አገዛዝና በእግዚአብሔር ፍርድ ምክንያት፣ ታላቁ መንግሥት ለሁለት ተሰነጠቀ።

አሥሩ ነገዶች በሰሜን ተሰባስበው "የእስራኤል መንግሥት" ሲመሠርቱ፣ የመጀመሪያ ንጉሣቸው ኢዮርብዓም ነበር። የሰሜኑ መንግሥት አሥራ ዘጠኝ ነገሥታት የነበሩት ሲሆን፣ ሁሉም በእግዚአብሔር ፊት ክፉዎች ነበሩ። የዳዊት ሥርወ መንግሥት ስላልነበራቸው፣ በግድያና በአመጽ ዘጠኝ የተለያዩ ሥርወ መንግሥታት ተፈራርቀውበታል። ጣዖት በማምለካቸው ምክንያት በመጨረሻ በ722 ዓ.ዓ. በአሦር መንግሥት ተማርከው ጠፉ። ሁለተኛ ዜና መዋዕል ግን የነዚህን ነገሥታት ታሪክ ትቶ፣ ሙሉ በሙሉ የሚያተኩረው በደቡቡ መንግሥት ላይ ነው።

በደቡብ በኩል የይሁዳና የብንያም ነገዶች "የይሁዳ መንግሥት" አቋቁመው፣ ከዳዊት ዘር በሆነው በሮብዓም ሥር ቀጠሉ። የይሁዳ መንግሥት ሃያ ነገሥታት የነበሩት ሲሆን፣ ሁሉም ከዳዊት የዘር ሐረግ የመጡ ነበሩ። ከእነዚህ ውስጥ እንደ ሕዝቅያስ፣ ኢዮስፋጥና ኢዮስያስ ያሉ እግዚአብሔርን የሚፈሩ ጻድቃን ነገሥታት ነበሩ። እነዚህ ነገሥታት የጣዖት ማምለኪያዎችን በማፍረስ፣ የቤተ መቅደስን አምልኮ በማደስና ሕዝቡን ወደ ቃል ኪዳኑ በመመለስ ታላቅ መንፈሳዊ ተሃድሶ አምጥተዋል፤ ምንም እንኳ አብዛኛዎቹ የይሁዳ ነገሥታትም በኃጢአት ቢወድቁም።

በነዚህ ነገሥታት ታሪክ ውስጥ የምንመለከተው ትልቁ ሥነ-መለኮታዊ ውጥረት፣ በምድራዊ መሪዎች ድክመትና በእግዚአብሔር የቃል ኪዳን ታማኝነት መካከል ያለው ግጭት ነው። ነገሥታቱ የእግዚአብሔርን ሕዝብ በጽድቅ እንዲመሩ ተሹመው ሳለ፣ አብዛኛዎቹ ሕዝቡን ወደ ጣዖት አምልኮ መሩት። ይሁን እንጂ እግዚአብሔር ለዳዊት በገባው ቃል ኪዳን መሠረት የይሁዳን መብራት ፈጽሞ አላጠፋውም። የነገሥታቱ ሁሉ ውድቀት፣ ፍጹም የሆነ፣ በጽድቅ የሚገዛና የማይሞት ዘላለማዊ ንጉሥ፣ ማለትም መሲሑ ኢየሱስ ክርስቶስ እንዲመጣ የሰው ልጅ ያለውን ጥልቅ ፍላጎት በጉልህ አሳይቷል።

ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ስለ አመራርና ስለ እውነተኛ ንጉሣችን ታላቅ ብርሃን ይሰጠናል። ምድራዊ መሪዎችና ነገሥታት ምንም ያህል ኃያል ቢመስሉም፣ ከእግዚአብሔር ሕግ ሲወጡ ፍጻሜያቸው ውድቀት መሆኑን ታሪክ ያስተምረናል። የሰው ልጅ መዳን በምድራዊ ፖለቲካ ወይም በነገሥታት ኃይል ላይ የተመሠረተ አይደለም። በልባችን ዙፋን ላይ መቀመጥ ያለበት ፍጹም ጻድቅ የሆነው የነገሥታት ንጉሥ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ብቻ ነው። እኛ ልንታዘዝና ልንገዛ የሚገባው ለዚህ ዘላለማዊ ዙፋን ነው።

በማጠቃለያው፣ የእስራኤልና የይሁዳ ነገሥታት ታሪክ የሰው ልጅን የአመራር ድክመትና የእግዚአብሔርን የማይለወጥ ፍርድና ምሕረት ያሳያል። ከዚህ የታሪክ ማህደር የምንማረው ጥልቅ እውነት ይህ ነው፤ "ምድራዊ ነገሥታት ይነሳሉ ይወድቃሉም፤ ነገር ግን የዳዊት ልጅ የሆነው የክርስቶስ ዙፋን ለዘላለም ጸንቶ ይኖራል።"