የፍች ጽሕፈት ማለት ምን ማለት ነው?

መጽሐፍ ቅዱስ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በተራራው ስብከቱ ላይ ስለ ጋብቻ ቅዱስነት ሲያስተምር፡ "ሚስቱን የሚፈታ ሁሉ የፍችዋን ጽሕፈት ይስጣት ተባለ" ይለናል (ማቴ 5፡31)። በዚህ ስፍራ "የፍች ጽሕፈት" ተብሎ የተተረጎመው ቃል በዋናው የግሪክ ቋንቋ "አፖስታሲዮን" ሲሆን፣ በአይሁድ ሕግ ደግሞ "ጌት" በመባል ይታወቃል። ትርጉሙም አንድ ባል ሚስቱን ሲፈታ ጋብቻው በሕግ መቋረጡን እና ሴቲቱ ሌላ ባል ለማግባት ሙሉ መብትና ነፃነት እንዳላት የሚያረጋግጥ ሕጋዊ የጽሑፍ ማስረጃ ማለት ነው። ይህ ቃል ጌታችን በዘመኑ የነበረውን የተዛባ የፍች ሥርዓት ለማስተካከል የተጠቀመበት መሠረታዊ የሕግ ማዕቀፍ ነው።

ይህንን ሀሳብ በጥልቀት ለመረዳት የፍች ጽሕፈት የተጀመረበትን ታሪካዊና ሕጋዊ ዳራ ማወቅ ያሻል። በብሉይ ኪዳን ዘመን፣ በተለይም የሙሴ ሕግ ከመሰጠቱ በፊት፣ ወንዶች ያለምንም ሕጋዊ ማስረጃ ሚስቶቻቸውን ከቤት በቃል ብቻ ማባረር ይችሉ ነበር። ይህ ድርጊት ሴቶችን ለከፍተኛ ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ቀውስ ከመዳረጉም በላይ፣ ያለ ሕጋዊ ሰነድ ሌላ ባል ማግባት ስለማይችሉ በሕግ ፊት እንደ አመንዝራ እንዲቆጠሩ ያደርጋቸው ነበር። ስለዚህ እግዚአብሔር በሙሴ በኩል አንዲት ሴት ስትፈታ የፍችዋን ጽሕፈት በእጅዋ ሰጥቶ ከቤቱ እንዲሰዳት በማዘዝ (ዘዳ 24፡1)፣ በዚያ ጨካኝ ማኅበረሰብ ውስጥ ለሴቶች ሕጋዊ ጥበቃና ከለላን አደረገ።

የዚህ ሕግ ታላቁ መንፈሳዊ ውጥረት የሚመነጨው በሰው ልብ ክፋትና በእግዚአብሔር የመጀመሪያ ዕቅድ መካከል ካለው ልዩነት ነው። በጌታችን በኢየሱስ ዘመን የነበሩት የሃይማኖት መምህራን፣ የሙሴን ሕግ በማጣመም ወንዶች በማንኛውም ቀላል ምክንያት፣ ለምሳሌ ምግብ ስላረረባቸው እንኳ ሚስቶቻቸውን እንዲፈቱ ይፈቅዱ ነበር። ነገር ግን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህ የፍች ጽሕፈት የተፈቀደው ከልባቸው ጥንካሬ የተነሳ መሆኑን በመግለጽ፣ ከመጀመሪያ ግን እግዚአብሔር ጋብቻን የፈጠረው እንዳይፈርስ አድርጎ መሆኑን አጥብቆ አስተማረ (ማቴ 19፡8)። እግዚአብሔር መፋታትን ይጠላል፤ ምክንያቱም ጋብቻ በሁለት ሰዎች መካከል የሚደረግ የሥጋ ስምምነት ብቻ ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ፊት የሚታሰር መንፈሳዊ ኪዳን ነውና (ሚል 2፡16)።

እኛ የጴንጤቆስጤ አማኞች እንደምናስተምረው፣ ጋብቻ በእግዚአብሔር መንፈስ የሚመራና የሚባረክ ቅዱስ ተቋም ነው። ጌታችን ኢየሱስ በተራራው ስብከቱ የፍችን ሕግ ሲያጠብቀው፣ ያለ ዝሙት ምክንያት ሚስቱን የሚፈታ ሁሉ አመንዝራ ያደርጋታል በማለት ጋብቻ በቀላሉ የሚፈታ አለመሆኑን አረጋገጠ (ማቴ 5፡32)። የፍች ጽሕፈት የሰው ልጅ የኃጢአት ውጤት እንጂ የመለኮት ፍጹም ፈቃድ አይደለም። በመሆኑም በክርስቲያናዊ ትዳር ውስጥ አለመግባባቶች ሲፈጠሩ፣ ወደ ፍች ጽሕፈት ከመሮጥ ይልቅ በመንፈስ ቅዱስ አጋዥነት ይቅርታን፣ ፈውስን እና ዕርቅን መፈለግ ዋነኛው መጽሐፍ ቅዱሳዊ መፍትሔ ነው።

የዚህ ቃል እውነት ዛሬ ላለነው ክርስቲያኖች እጅግ ጥልቅ የሆነ የሕይወት ትምህርት ይሰጠናል። በዘመናችን ጋብቻን እንደ ቀላል ውል በማየት በቀላሉ ለማፍረስ የሚፈልጉ ብዙዎች ናቸው። ነገር ግን እውነተኛ ክርስቲያኖች ለትዳር አጋሮቻቸው ያላቸው ቃል ኪዳን የጸና ሊሆን ይገባል። እግዚአብሔር የፍች ጽሕፈትን የፈቀደው ደካማ የሆነውን ወገን ለመጠበቅ እንጂ፣ ፍችን ለማበረታታት አይደለም። ስለዚህ በትዳራችን ውስጥ ፈተና ቢመጣ፣ የእግዚአብሔርን ጸጋ በመጠየቅ ትዕግሥትንና ፍቅርን ልንለማመድ ይገባል። መለኮታዊ ጸጋ የፈረሰውን የመገንባት፣ የሞተውንም የማስነሳት ኃይል አለው።

በማጠቃለያ፣ የፍች ጽሕፈት ማለት በሰው ልጅ የኃጢአት ክፋት ምክንያት የተጎዱትን ሴቶች ለመጠበቅ የተሰጠ ሕጋዊ መብት ማረጋገጫ ሰነድ ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህንን ሕግ ወደ ፍጹምነት ሲያመጣው፣ የጋብቻን የመጀመሪያ ቅዱስ ዓላማ መልሶ አጽንቷል። የእግዚአብሔር ፈቃድ ቤተሰብ በአንድነትና በፍቅር ጸንቶ እንዲቆም ነው። ስለዚህ ጋብቻችንን ከማፍረስ ይልቅ በመንፈሳዊ ጥበብና በፍቅር ልንጠብቀው ተጠርተናል። ቃሉ ይህንን ታላቅ የጋብቻ ኪዳን ጥብቅነት ሲያስታውሰን፡ "እግዚአብሔር ያጣመረውን እንግዲህ ሰው አይለየው" ይለናል (ማር 10፡9)።