የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ሰባቱ የመስቀል ላይ ቃላት ምን ምን ናቸው እና ትርጉማቸውስ ምንድን ነው?

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ ሆኖ የተናገራቸው ሰባቱ የመጨረሻ ቃላት የድነት ታሪክ ማጠቃለያ እና የእግዚአብሔር ፍቅር መግለጫ ናቸው። ቅዱስ ቃሉ እንደሚነግረን፣ ኢየሱስ በመስቀል ላይ ሳለ፣ "አባት ሆይ፥ የሚያደርጉትን አያውቁምና ይቅር በላቸው" (ሉቃስ 23:34) በማለት የመጀመሪያውን ቃል ተናገረ። በዚህ ክፍል ውስጥ ያሉት ሰባቱ ቃላት (ወይም ዓረፍተ ነገሮች) ኢየሱስ መከራን በሚቀበልበት በዚያ በጭንቅ ሰዓት የተናገራቸው ሲሆኑ፣ የክርስቶስን ፍጹም መለኮታዊ ይቅርታ፣ ሰብዓዊ ሥቃይ፣ እና የቤዛነት ሥራ መፈጸም የሚያሳዩ ጥልቅ ሚስጥሮችን የያዙ ናቸው። እነዚህ ቃላት በሮማውያን የቅጣት አፈጻጸም እና በአይሁድ የፋሲካ በዓል መሀል የተነገሩ የድል አዋጆች ናቸው።

በታሪካዊ እና ባህላዊ አውድ ስንመለከተው፣ የሮማውያን የመስቀል ቅጣት ዓላማ ወንጀለኛውን በማሰቃየት ለሌሎች ማስጠንቀቂያ መስጠት ነበር። ሆኖም፣ ኢየሱስ ከመስቀል ላይ ሆኖ የተናገራቸው የመጀመሪያዎቹ ሦስት ቃላት የፍቅር እና የምሕረት ነበሩ። ጠላቶቹ እየሰቀሉት ሳለ "አባት ሆይ፥ የሚያደርጉትን አያውቁምና ይቅር በላቸው" ማለቱ የሰውን ልጅ የጥላቻ እና የበቀል ታሪክ የለወጠ ነው። በመቀጠልም አብሮት ለተሰቀለው ወንበዴ "እውነት እልሃለሁ፥ ዛሬ ከእኔ ጋር በገነት ትሆናለህ" (ሉቃስ 23:43) በማለት የድነት በር እስከ መጨረሻዋ ሰዓት ክፍት መሆኑን አረጋገጠ። ሦስተኛው ቃሉ ደግሞ ለእናቱ ለማርያም እና ለደቀ መዝሙሩ ለዮሐንስ "አንቺ ሴት፥ እነሆ ልጅሽ… እናትህ እነኋት" (ዮሐንስ 19:26-27) በማለት በከፍተኛ ሥቃይ ውስጥ ሆኖ እንኳ ማኅበራዊ እና ቤተሰባዊ ኃላፊነቱን መወጣቱን ያሳያል።

ከሥነ መለኮት እና ከሕግ አንጻር ሲታይ፣ አራተኛው እና አምስተኛው ቃላት የክርስቶስን ፍጹም ሰብዓዊ ተፈጥሮ እና የተሸከመውን ታላቅ የኃጢአት ፍርድ ያመለክታሉ። "አምላኬ አምላኬ፥ ስለ ምን ተውኸኝ?" (ማቴዎስ 27:46) የሚለው ጩኸት፣ ኢየሱስ የዓለምን ኃጢአት በራሱ ላይ በመሸከሙ ምክንያት ከእግዚአብሔር አብ ጋር የነበረው ኅብረት ለጊዜው መቋረጡን እና የእግዚአብሔርን የጽድቅ ቁጣ መቀበሉን የሚያሳይ ጥልቅ የሆነ መንፈሳዊ ውጥረት ነው። ወዲያውም "ተጠማሁ" (ዮሐንስ 19:28) ማለቱ፣ ዳዊት በመዝሙሩ የተናገረው ትንቢት መፈጸሙን እና ኢየሱስ እውነተኛ ሥጋዊ ሥቃይን፣ ድካምን፣ እንዲሁም የሲኦልን ጥማት በእኛ ፈንታ መቅመሱን ያረጋግጣል። በእነዚህ ቃላት አማካይነት መለኮት የሰውን ልጅ ፍርድ ሙሉ በሙሉ በራሱ ላይ እንዳደረገ እንመለከታለን።

የመጨረሻዎቹ ሁለት ቃላት የክርስቶስን አሸናፊነት እና የቤዛነት ሥራ ማብቃት የሚያውጁ ናቸው። ኢየሱስ "ተፈጸመ" (ዮሐንስ 19:30) ሲል፣ በብሉይ ኪዳን የነበረው የመሥዋዕት ሥርዓት፣ የነቢያት ትንቢት፣ እና የእግዚአብሔር የማዳን ዕቅድ በሙላት መገባደዱን ማወጁ ነበር። ይህ ቃል በወቅቱ የነበረውን የኃጢአት ዕዳ ሙሉ በሙሉ መከፈሉን የሚያረጋግጥ ሕጋዊ አገላለጽ ነው። በመጨረሻም "አባት ሆይ፥ ነፍሴን በእጅህ አደራ እሰጣለሁ" (ሉቃስ 23:46) በማለት፣ ሕይወቱን በራሱ ሥልጣን በፍቃዱ አሳልፎ እንደሰጠ አሳይቷል። ይህ ድርጊቱ ሞትን በድል መሻገሩን እና ከእግዚአብሔር አብ ጋር የነበረው ኅብረት ዳግም መታደሱን የሚያመለክት ታላቅ የታሪክ ማጠቃለያ ነው።

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ ሆኖ የተናገራቸው እነዚህ ቃላት በዕለት ተዕለት ሕይወታችን ውስጥ እንዴት መኖር እንዳለብን የሚያስተምሩን ሕያው መመሪያዎች ናቸው። ጠላቶቻችንን ይቅር እንድንል፣ በጭንቃችን ጊዜ ለሌሎች እንድናስብ፣ በመከራችን ጊዜ ወደ እግዚአብሔር እንድንጮህ፣ እና መጨረሻችንን በእርሱ እጅ አደራ እንድንሰጥ ያሳስቡናል። እኛም የክርስቶስን ፈለግ በመከተል፣ በሕይወታችን የሚገጥሙንን የሐሰት ክሶች፣ ኢፍትሃዊነት፣ እና ሥቃይ በእምነት እና በፍቅር ልናልፋቸው ይገባል።

በመጨረሻም፣ እነዚህ የመስቀል ላይ ሰባቱ ቃላት የእግዚአብሔርን ፍጹም ፍቅር እና የጸጋውን ስፋት አጉልተው የሚያሳዩ ናቸው። ክርስቶስ በመስቀል ላይ የከፈለው መሥዋዕትነት እና የተናገራቸው ቃላት የሰውን ልጅ ከዘላለም ሞት ወደ ሕይወት ያሸጋገሩ የድነት ምሰሶዎች ናቸው። ይህ ታላቅ እውነት በመስቀል ላይ የተፈጸመውን የእግዚአብሔርን ጥልቅ ፍቅር ዘወትር እንድናስታውስ እና ለእርሱ ክብር እንድንኖር ያደርገናል። ቅዱስ ቃሉ ይህንን ታላቅ የቤዛነት ሥራ ሲያጠቃልል፣ "ለኃጢአት ሞተን ለጽድቅ እንድንኖር፥ እርሱ ራሱ በሥጋው ኃጢአታችንን በእንጨት ላይ ተሸከመ፤ በእርሱ ቍስል ተፈወሳችሁ" (1ኛ ጴጥሮስ 2:24) በማለት፣ የክርስቶስ መከራ እና ቃላት ለእኛ የዘላለም ፈውስ መሆናቸውን ያስተምረናል።

ኢየሱስ “አምላኬ አምላኬ፥ ስለ ምን ተውኸኝ?” ለምን አለ? (ማቴዎስ 27፡46)

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በቀራንዮ መስቀል ላይ ሆኖ በታላቅ ድምፅ “ኤሎሄ ኤሎሄ ላማ ሰበቅታኒ? ትርጓሜውም አምላኬ አምላኬ፥ ስለ ምን ተውኸኝ?” በማለት የጮኸው ጩኸት፣ በሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ ከተፈጸሙት መንፈሳዊ ክስተቶች ሁሉ እጅግ ጥልቅ የሆነውን የቤዛነት ሚስጥር ያሳያል (ማቴዎስ 27፡46)። ኢየሱስ ይህንን የተናገረው እምነት አጥቶ ወይም በእግዚአብሔር ተስፋ ቆርጦ ሳይሆን፣ የሰው ልጅ ሊሸከመው የማይችለውን የዓለምን ኃጢአት በሙሉ በገዛ አካሉ በተሸከመበት በዚያች አስፈሪ ቅጽበት፣ የኃጢአትን የመጨረሻ ቅጣት የሆነውን ከእግዚአብሔር መለየት በተግባር ስለቀመሰ ነው።

በመጀመሪያ፣ ይህ ቃል የብሉይ ኪዳን የትንቢት ፍጻሜ ነው። ጌታችን በመስቀል ላይ ሆኖ የጮኸው በነቢዩ ዳዊት በመንፈስ ቅዱስ ተመርቶ የተጻፈውን የመዝሙር 22ን የመክፈቻ ቃል ነው (መዝሙር 22፡1)። በወቅቱ በነበረው የአይሁድ ማኅበረሰብ ዘንድ፣ አንድን መዝሙር ከመጀመሪያው ሲጀምሩት ጠቅላላውን መዝሙር እንደማስታወስ ይቆጠር ነበር። ይህ መዝሙር የሚጀምረው በታላቅ ጭንቀት ቢሆንም፣ በመጨረሻው ግን እግዚአብሔር አሕዛብን ሁሉ ወደ ራሱ እንደሚያመጣ እና ታላቅ ድል እንደሚሆን የሚያበሥር ነው። ስለዚህ ኢየሱስ ይህንን ቃል ሲናገር፣ እርሱ ነቢያት የተናገሩለት እውነተኛው መሲሕ እና መከራን የሚቀበለው የእግዚአብሔር አገልጋይ መሆኑን በተግባር እያረጋገጠ ነበር።

በሥነ-መለኮት ደረጃ፣ የዚህ ጩኸት ክብደት የሚያጠነጥነው በምትክነት ስርየት ላይ ነው። እግዚአብሔር አብ ፍጹም ቅዱስ በመሆኑ ምክንያት ኃጢአትን ሊመለከት አይችልም። ክርስቶስ በመስቀል ላይ ሳለ፣ የዘመናት ሁሉ የሰው ልጅ ኃጢአት፣ አመጽ፣ እርኩሰት እና በሽታ በእርሱ ላይ ተጭኖ ነበር። መጽሐፍ ቅዱስ ክርስቶስ ስለ እኛ እርግማን ሆኖ ከሕግ እርግማን ዋጀን በማለት አጥብቆ ያስተምረናል (ገላትያ 3፡13)። እኛ በእርሱ ሆነን የእግዚአብሔር ጽድቅ እንሆን ዘንድ ኃጢአት ያላወቀውን እርሱን ስለ እኛ ኃጢአት አደረገው (2ኛ ቆሮንቶስ 5፡21)። ኢየሱስ የዓለምን ኃጢአት እንደለበሰ፣ አብ ፊቱን ከልጁ ላይ መለሰ፤ በዚያን ጊዜም ከዘላለም ጀምሮ ኖሮት የማያውቀው እና ከሥጋዊው የመስቀል ሥቃይ ይልቅ እጅግ የሚያስጨንቀው አሰቃቂ የመንፈስ መለየት ደረሰበት።

ኢየሱስ የተወጋውና የተገረፈው ሥጋው ቢያሳምመውም፣ ጥልቅ የሆነው ጩኸቱ ግን አባቱን በማጣቱ የመጣ ነው። የኃጢአት ደመወዝ ሞት ነው፤ የሞትም ትልቁ አስፈሪነት ከእግዚአብሔር መለየት ነው (ሮሜ 6፡23)። ክርስቶስ ያንን የሲኦልን ሥቃይ እና ከእግዚአብሔር የመለየትን ጽዋ በእኛ ምትክ ሙሉ በሙሉ ጠጣው። እርሱ የተተወው፣ ፍትሕ እና ምሕረት በመስቀሉ ላይ ስለተገናኙ፣ እና የእግዚአብሔር የቁጣ ጽዋ በእኛ ላይ ፈሶ ለዘላለም በሲኦል እንዳንጠፋ በልጁ ላይ ስለፈሰሰ ነው።

ከዚህ ቃል የምንማረው ታላቅ ሰብዓዊ እና መንፈሳዊ እውነታ ቢኖር፣ ኢየሱስ ስለተተወ እኛ መቼም ቢሆን በእግዚአብሔር እንደማንተው ነው። ቃሉ ለእኛም ዋነኛ ማንነታችን እና ማጽናኛችን፣ በሕይወታችን ውስጥ በማናቸውም ዓይነት ጨለማ እና ጭንቀት ውስጥ ብናልፍ እንኳ፣ አምላካችን ከቶ አልተውህም፥ ከቶም አልጥልህም ብሎ የገባልን ኪዳን የማይሻር መሆኑን በጥልቀት ያስታውሰናል (ዕብራውያን 13፡5)። እኛ የጴንጤቆስጤ አማኞች እንደምናምነው፣ ዛሬ መንፈስ ቅዱስ በውስጣችን አድሮ የዘላለም ኅብረት ያገኘነው፣ ክርስቶስ ያንን የመለየት ዋጋ ስለከፈለልን ነው። ዲያብሎስ “እግዚአብሔር ትቶሃል” ብሎ ሲዋሸን፣ ይህንን መንፈሳዊ ውጊያ ለማሸነፍ የእግዚአብሔር ቃል እንደሚነግረን የመንፈስን ሰይፍ እርሱም የእግዚአብሔርን ቃል መያዝ አለብን (ኤፌሶን 6፡17)።

በመጨረሻም፣ ይህ የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ጩኸት በክርስትና ጉዟችን ውስጥ ምንጊዜም ቢሆን የዳንንበትን ታላቅ ዋጋ እንድናስታውስ አጥብቆ ያሳስበናል። እውነተኛ የክርስትና ሕይወት ማዕከል መሆን ያለበት፣ በራሳችን ጽድቅ መመካት ሳይሆን የኃጢአታችንን ክብደት ተሸክሞ አባቱን እስከ ማጣት የደረሰውን የክርስቶስን ፍቅር ማክበር ነው። በመሆኑም፣ “እውነተኛው የእግዚአብሔር ፍቅር የሚለካው በተሰጠን ምድራዊ በረከት ሳይሆን፣ እኛ ወደ አብ መቅረብ እንድንችል ሲል፣ አንድያ ልጁ በጨለማው የመስቀል ላይ ሰዓት ፍጹም ተለይቶ ኃጢአታችንን በማስወገዱ ነው” የሚለውን ታላቅ መንፈሳዊ እውነት ዘወትር በልባችን ልናኖረው ይገባል።