የማቴዎስ ወንጌል 27፡9 ትንቢቱን የዘካርያስ ሆኖ ሳለ ለኤርምያስ የሰጠው ለምንድን ነው?

ማቴዎስ 27:9 ላይ ያለው ቃል በመጽሐፍ ቅዱስ ምሁራን ዘንድ ጥልቅ ጥናት ከሚደረግባቸው ክፍሎች አንዱ ነው። ቅዱስ ቃሉ ይህንን ታሪክ ሲመዘግብ፣ "በዚያን ጊዜ በነቢዩ በኤርምያስ የተባለው፡— ከእስራኤል ልጆችም አንዳንዶቹ የገመቱትን፣ የተገመተውን ዋጋ ሠላሳ ብር ወሰዱ፣ ጌታም እንዳዘዘኝ ስለ ሸክላ ሠሪ መሬት ሰጡት የሚለው ተፈጸመ" (ማቴዎስ 27:9-10) ይላል። በዚህ ክፍል ውስጥ ማቴዎስ ትንቢቱን የነቢዩ ኤርምያስ ነው ቢልም፣ የሠላሳው ብር እና የሸክላ ሠሪው መሬት ጉዳይ በዋናነት የሚገኘው በዘካርያስ ትንቢት ውስጥ ነው (ዘካርያስ 11:12-13)። ይህ ሁኔታ በአንባቢዎች ዘንድ ጥያቄን የሚፈጥር ቢሆንም፣ በወቅቱ ከነበረው የአይሁድ የአጻጻፍ ሥርዓት እና የመጻሕፍት አሰላለፍ ጋር የተያያዘ ጥልቅ ሚስጥር አለው።

በታሪካዊ እና በባህላዊ አውድ ስንመለከተው፣ በጥንቱ የአይሁድ የታልሙድ ትውፊት መሠረት የነቢያት መጻሕፍት ጥራዝ የሚጀምረው በኤርምያስ መጽሐፍ ነበር። የባቢሎን ታልሙድ (ባቫ ባትራ 14ለ) እንደሚያስረዳው፣ የነቢያት ጥቅልል ቅደም ተከተል ኤርምያስን፣ ሕዝቅኤልን፣ ኢሳይያስንና አስራ ሁለቱን አነስተኛ ነቢያትን (ዘካርያስን ጨምሮ) የያዘ ነበር። በመሆኑም፣ በዘመኑ በነበረው ልማድ አንድን ጥቅልል በመጀመሪያው መጽሐፍ ስም መጥራት የተለመደ አሠራር ነበር። ማቴዎስ "በነቢዩ በኤርምያስ" ሲል፣ ይህ ትንቢት የተወሰደው ኤርምያስ መሪ ከሆነበት የነቢያት ጥቅልል ውስጥ መሆኑን ለማመልከት የተጠቀመበት ባህላዊ የጥቅስ አሰጣጥ ዘዴ ነው። ሉቃስም በተመሳሳይ አጠቃላይ የቅዱሳን መጻሕፍትን ስብስብ "በመዝሙር መጽሐፍ" (ሉቃስ 24:44) በማለት እንደጠራው ሁሉ፣ ማቴዎስም የነቢያቱን ስብስብ በዚህ መንገድ ጠርቶታል።

ከዚህም ባሻገር፣ ከሥነ መለኮት እና ከትርጓሜ አንጻር ሲታይ፣ ማቴዎስ የተጠቀመው የአይሁድ ረቢዎች ሁለት የተለያዩ ጥቅሶችን በአንድ ላይ በማምጣት የሚተረጉሙበትን የአጻጻፍ ስልት ነው። ምንም እንኳን የሠላሳው ብር ጉዳይ ከዘካርያስ 11 የተወሰደ ቢሆንም፣ የሸክላ ሠሪው፣ የመሬት ግዢው፣ እና የእስራኤል መሪዎች ንጹሕ ደም በማፍሰስ የሚመጣባቸው ፍርድ ጭብጥ በስፋት የሚገኘው በኤርምያስ መጽሐፍ ነው (ኤርምያስ 18፡1-4፣ 19፡1-13፣ 32፡6-15)። የአይሁድ ጸሐፍት የሁለት ነቢያትን ቃል በአንድ ላይ ሲያጣምሩ፣ የዋናውን እና የታዋቂውን ነቢይ ስም ብቻ መጥቀስ የተለመደ ሕጋዊ ሥርዓት ነበር። ማቴዎስ የዘካርያስን ቃል ከኤርምያስ ታላቅ የፍርድ መልእክት ጋር በማዋሃድ፣ ይሁዳ እና የሃይማኖት መሪዎቹ ያደረጉት ክህደት የነቢያት ሁሉ ትንቢት ፍጻሜ መሆኑን አሳይቷል።

ይህ የትንቢት ፍጻሜ በወቅቱ በነበሩት የሃይማኖት መሪዎች ውሳኔ ውስጥ ከፍተኛ የሆነ ውጥረት ፈጥሮ ነበር። የካህናት አለቆቹ የይሁዳን የደም ዋጋ ወደ መቅደስ ግምጃ ቤት ለመጨመር በሕጉ መሠረት አልተፈቀደላቸውም ነበር (ዘዳግም 23:18)። በመሆኑም በሕግ ፊት ራሳቸውን ንጹሕ ለማድረግ ሲሉ በገንዘቡ የሸክላ ሠሪውን መሬት ለባዕዳን መቃብር ገዙት። ነገር ግን ይህ ድርጊታቸው ኤርምያስ ስለ ኢየሩሳሌም ውድቀት እና ስለ ደም አፍሳሾች ፍርድ የተናገረውን ትንቢት በትክክል እንዲፈጽሙ አደረጋቸው። የሃይማኖት መሪዎቹ የራሳቸውን ሕጋዊ ችግር የፈቱ ቢመስላቸውም፣ እግዚአብሔር ግን በክፋታቸው ውስጥ የራሱን መለኮታዊ የፍትህ እና የፍርድ ቃል በእነርሱ ላይ እየፈጸመ ነበር።

የይሁዳ ክህደት እና የካህናቱ ሴራ የቱንም ያህል ክፉ ቢመስልም፣ እግዚአብሔር አስቀድሞ በነቢያቱ በኩል ከተናገረው ቃል እና ዓላማ ውጪ አልነበረም። ይህ የሚያሳየን የሰው ልጆች ክፋት፣ ተንኮል፣ ወይም የፖለቲካ ሴራ የእግዚአብሔርን ሉዓላዊ ዕቅድ ሊያደናቅፍ እንደማይችል ነው። እኛም በዕለት ተዕለት ሕይወታችን ውስጥ ክህደት፣ ኢፍትሃዊነት ወይም የማይታወቁ ፈተናዎች ሲገጥሙን፣ እግዚአብሔር የሁሉንም ነገር መጨረሻ ከመጀመሪያው የሚያውቅ መሆኑን ተረድተን በእርሱ ላይ ሙሉ በሙሉ ልንታመን ይገባናል። በሰዎች ክፋት ውስጥ እንኳ የራሱን የጽድቅ መንገድ የሚያመጣ አምላክ እንዳለን አጥብቀን ማወቅ ይኖርብናል።

በመጨረሻም፣ የማቴዎስ ወንጌል ትክክለኛነት እና የመንፈስ ቅዱስ መሪነት የሚገለጠው ቃላትን በውጫዊ ንባብ ብቻ በማቅረብ ሳይሆን፣ የነቢያትን አጠቃላይ መንፈሳዊ መልእክት በማገናኘት ነው። እግዚአብሔር ቃሉን እንዴት በድንቅ ሁኔታ እንደሚያስተሳስርና እንደሚፈጽም ስንመለከት የጥበቡን ጥልቀት እናደንቃለን። ማቴዎስም ይህንን ያደረገው የመጽሐፍ ቅዱስን ጥልቅ ትስስር ለማሳየት እንጂ ተሳስቶ አይደለም። ቅዱስ ቃሉ የዚህን የእግዚአብሔርን ጥበብ እና የማይመረመር መንገድ ሲያጠቃልል፣ "የእግዚአብሔር ባለ ጠግነትና ጥበብ እውቀቱም እንዴት ጥልቅ ነው፤ ፍርዱ እንዴት የማይመረመር ነው፥ ለመንገዱም ፍለጋ የለውም" (ሮሜ 11:33) በማለት አምላካዊ አሠራሩን በፍጹም አክብሮት እንድንቀበል ያስተምረናል።

መንፈስ ፈቃደኛ ነው ሥጋ ግን ደካማ ነው ማለቱ ምን ማለት ነው? (ማቴዎስ 26፡41)

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በማቴዎስ ወንጌል ላይ “ወደ ፈተና እንዳትገቡ ትጉና ጸልዩ፤ መንፈስስ ፈቃደኛ ነው ሥጋ ግን ደካማ ነው” በማለት እጅግ ጥልቅ የሆነ መንፈሳዊ ትምህርት እና ማስጠንቀቂያን አስተላልፏል (ማቴዎስ 26፡41)። ይህ ክፍል የሚጀምረው ጌታችን በመከራው ዋዜማ በጌቴሴማኒ የአትክልት ሥፍራ እጅግ እየተጨነቀ ሲጸልይ፣ ደቀ መዛሙርቱ ግን በሐዘንና በድካም ተኝተው ባገኛቸው ጊዜ ነው። እዚህ ላይ “መንፈስስ ፈቃደኛ ነው” የሚለው ሐረግ ዳግም የተወለደውን የሰውን ልጅ የውስጥ ማንነት እና የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለማድረግ ያለውን ቅንና መንፈሳዊ ፍላጎት ሲያመለክት፣ “ሥጋ ግን ደካማ ነው” የተባለው ደግሞ በኃጢአት የወደቀውን ሰብዓዊ ተፈጥሮ፣ ሥጋዊ ድካምን፣ እና መከራን ሽሽት ወደ ምቾት የሚያዘነብለውን አካላዊ ማንነታችንን የሚያሳይ ነው። ኢየሱስ ይህንን ቃል ሲናገር፣ በሰው ልጅ የውስጥ ፍላጎት እና በአካላዊ አቅሙ መካከል ያለውን ታላቅ ትግል ለማብራራት ነው።

በክርስቲያናዊ የሥነ-መለኮት ታሪክ ውስጥ፣ የ“መንፈስ” እና የ“ሥጋ” ፍልሚያ እጅግ መሠረታዊ የሆነ የዕለት ተዕለት ውጊያ ነው። ደቀ መዛሙርቱ ጌታቸውን ይወዳሉ፤ ጴጥሮስም “ከአንተ ጋር መሞት እንኳ ቢሆንብኝ ከቶ አልክድህም” በማለት የመንፈሱን ፈቃደኝነት በድፍረት ተናግሮ ነበር (ማቴዎስ 26፡35)። ነገር ግን የፈተናው ሰዓት ሲደርስ፣ ያ ፈቃደኛ መንፈስ በሥጋ ድካም፣ በፍርሃት እና በእንቅልፍ ተሸነፈ። ይህን ማለቱ፣ መንፈሳዊ ፍላጎትና ቅንነት ብቻውን በቂ እንዳልሆነ፣ ይልቁንም ሥጋዊ ድካምን ለማሸነፍ የማያቋርጥ ትጋትና መለኮታዊ ኃይል እንደሚያስፈልግ በግልጽ ያሳያል።

የዚህ ቃል ሥነ-መለኮታዊ ክብደት የሚያጠነጥነው በአማኙ ውስጥ ባሉት ሁለት ተቃራኒ ሕጎች ላይ ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ ይህንን የውስጥ ትግል ሲያብራራ፣ ሥጋ በመንፈስ ላይ መንፈስም በሥጋ ላይ እንደሚመኝና እነዚህ እርስ በርሳቸው እንደሚቃረኑ አጥብቆ አስተምሯል (ገላትያ 5፡17)። በተጨማሪም፣ መልካሙን ለማድረግ ፈቃድ ቢኖረንም እንኳ በሥጋችን በጎ ነገር እንዳይኖር እናውቃለን (ሮሜ 7፡18)። እኛ የጴንጤቆስጤ አማኞች እንደምናምነው፣ በገዛ ጉልበታችን ይህንን የሥጋ ድካም ማሸነፍ አንችልም፤ ሥጋን በመንፈስ ቅዱስ ኃይል መግደል ይገባናል። መንፈሳዊ ውጊያን ለማሸነፍ የእግዚአብሔር ቃል እንደሚነግረን የመንፈስን ሰይፍ እርሱም የእግዚአብሔርን ቃል መያዝ አለብን (ኤፌሶን 6፡17)። ይህ መለኮታዊ አሠራር የሚያሳየው፣ መንፈሳችን የቱንም ያህል ጌታን ለመከተል ቢፈቅድም፣ የሥጋን ድካም ማሸነፍ የምንችለው በመንፈስ ቅዱስ ሙላት እና በጸሎት ትጋት ብቻ መሆኑን ነው።

ይህ ሁኔታ በሰዎች አእምሮ ውስጥ የሚፈጥረው መንፈሳዊ ውጥረት የሚያተኩረው፣ በጸሎት ክፍል ውስጥ በሚኖረን ታላቅ መሻት እና አልጋ ላይ ወድቀን እንድንተኛ በሚጎትተን አካላዊ ድካም መጋጨት ላይ ነው። ሰው ጌታን ለማገልገል፣ ለመጸለይ፣ ቃሉን ለማንበብ ይወስናል፤ ነገር ግን ሥጋው ይደክማል፣ ይራባል፣ ይፈራል፣ እንዲሁም ይተኛል። ክርስቶስ ይህንን የተረዳው ደቀ መዛሙርቱን ለመኮነን ሳይሆን፣ የሰውን ልጅ ጥልቅ ድካም በምሕረት ተመልክቶ የመውጫውን መንገድ ለማሳየት ነው። ያም መንገድ “እንዳትገቡ ትጉና ጸልዩ” የሚለው መለኮታዊ መፍትሔ ነው።

ከዚህ ቃል የምንማረው ታላቅ ሰብዓዊ እና መንፈሳዊ እውነታ ቢኖር፣ የሥጋን ደካማነት አምኖ መቀበል ለመንፈሳዊ ጥንካሬያችን የመጀመሪያው እርምጃ መሆኑን ነው። ቃሉ ለእኛም ዋነኛ ማንነታችን እና መንፈሳዊ ድላችን በራሳችን ጽድቅ እና ፈቃደኝነት ላይ ሳይሆን፣ ድካማችንን አምነን በጸጋው ዙፋን ፊት በመውደቅ ላይ የተመሠረተ መሆኑን በጥልቀት ያስታውሰናል። የእግዚአብሔር ቤተሰብ አባል መሆን ማለት፣ “እኔ ጠንካራ ነኝ” ብሎ መመካት ሳይሆን፣ ሥጋዊ ድካምን ለማሸነፍ ዘወትር በመንፈስ ቅዱስ ኃይል መደገፍ ማለት ነው።

በመጨረሻም፣ ይህ የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ቃል በክርስትና ጉዟችን ውስጥ በራሳችን ፈቃድና ጥንካሬ እንዳንመካ አጥብቆ ያሳስበናል። እውነተኛ የክርስትና ሕይወት ማዕከል መሆን ያለበት፣ ፈቃደኛ የሆነውን መንፈሳችንን ይዘን، ደካማ የሆነውን ሥጋችንን በመንፈስ ቅዱስ እሳት ለማትጋት በጸሎት መትጋት ነው። በመሆኑም፣ “እውነተኛው መንፈሳዊ ድል የሚረጋገጠው በመልካም ምኞት ብቻ ሳይሆን፣ ሥጋዊ ድካምን በመስቀሉ ሥር አዋርዶ የእግዚአብሔርን ጸጋ እና ኃይል በጸሎት በመቀበል ነው” የሚለውን ታላቅ መንፈሳዊ እውነት ዘወትር በልባችን ልናኖረው ይገባል።