ያዕቆብ ስለ እምነትና ሥራ ያለውን ትምህርት ሲያጠቃልል "ከነፍስ የተለየ ሥጋ የሞተ እንደ ሆነ እንዲሁ ደግሞ ከሥራ የተለየ እምነት የሞተ ነው" የሚል እጅግ ግልጽ የሆነ ማጠቃለያ ይሰጣል (ያዕቆብ 2፡26)። በዚህ ክፍል "ነፍስ" ወይም መንፈስ (በግሪክኛው ፕኒውማ) የሕይወት እስትንፋስን ያመለክታል። ሥጋ ምንም እንኳ ሙሉ የሰውነት ክፍሎች ቢኖሩትም፣ እስትንፋስ ከሌለው በድንና የሞተ ነው። እምነትም እንዲሁ በሥራ ካልታጀበ በድን ነው።
በባሕላዊና ባዮሎጂያዊ ግንዛቤ፣ አንድ አካል ሕያው መሆኑ የሚረጋገጠው በሚተነፍሰው እስትንፋስና በሚያሳየው እንቅስቃሴ ነው። እንቅስቃሴ የሕይወት መገለጫ እንጂ ሕይወትን የሚያስገኝ ምክንያት አይደለም። በተመሳሳይ መልኩ፣ የዳነ ሰው መንፈሳዊ ሕይወት እንዳለው የምናውቀው በሚያሳየው የመታዘዝና የፍቅር ሥራ (እንቅስቃሴ) ነው። ሥራ መዳንን አያመጣም፣ ነገር ግን ሰውየው በእርግጥ መዳኑንና እምነቱ ሕያው መሆኑን ለዓለም ያረጋግጣል።
በነገረ መለኮት ጥናት፣ ይህ የያዕቆብ ንጽጽር እጅግ ጥልቅ ነው። ብዙ ሰዎች እምነት ማለት በአእምሮ የተወሰኑ የነገረ መለኮት እውነታዎችን መቀበል ብቻ እንደሆነ ያስባሉ። ነገር ግን ያዕቆብ እንደሚያስተምረው፣ እስትንፋስ የሌለው አካል መበስበስ እንደሚጀምር ሁሉ፣ የፍቅርና የርኅራኄ ሥራ የሌለው እምነትም ዋጋ ቢስና የሞተ ነው። ሕያው እምነት ሁልጊዜ ከተግባራዊ የሕይወት ለውጥ ጋር የተቆራኘ ነው። አብርሃምና ረዓብ እምነታቸውን በሥራቸው ሕያው አድርገዋል።
በዕለት ተዕለት የሰው ልጅ ግንኙነት፣ አንድን ሰው \’እወድሃለሁ\’ እያልን ነገር ግን በችግሩ ጊዜ ምንም ዓይነት ድጋፍ ባናደርግለት ፍቅራችን የሞተ መሆኑን እናውቃለን። እግዚአብሔርም ቃሉን እየሰማን በተግባር ግን የማንታዘዝ ከሆነ እምነታችንን እንደ በድን ይቆጥረዋል። እውነተኛ እምነት ውስጣዊ የሆነ የእግዚአብሔር ጸጋ ሲሆን፣ መልካም ሥራ ደግሞ የዚያ ጸጋ ውጫዊ መገለጫ ነው። ሁለቱ ፈጽሞ ሊነጣጠሉ አይችሉም።
የዚህ ቃል ዋና መልእክት አማኞች ሕይወታቸውን እንዲመረምሩ ማነሳሳት ነው። አፋችን \’አምናለሁ\’ ሲል እጃችን ደግሞ \’እረዳለሁ\’፣ \’እታዘዛለሁ\’ ሊል ይገባል። እምነታችንን እስትንፋስ እንድንዘራበትና ሕያው እንድናደርገው ተጠርተናል። በእግዚአብሔር መንፈስ የተሞላ እምነት ሁልጊዜ ፍሬያማ ነው፤ የተራበውን ያበላል፣ የታረዘውን ያለብሳል፣ እግዚአብሔርንም በሁሉ ነገር ያስከብራል።
ቃሉ ለእኛም የክርስትና ሕይወታችን በንድፈ ሐሳብ ብቻ የተገደበ ሳይሆን በእውነተኛ የፍቅር ሥራ ሕያው ሆኖ እንዲገለጽ ያሳስበናል፤ መካን ከሆነ እምነት ተላቀን ፍሬያማ ወደሆነ ሕይወት እንድንሸጋገርም ያበረታታናል። "እንግዲህ እምነት ከነሥራው አብሮ ያደርግ እንደ ነበረ፥ በሥራም እምነት እንደ ተፈጸመ ትመለከታለህን?" እንደሚለው ቃሉ (ያዕቆብ 2፡22)፣ እኛም እምነታችንን ሕያው በሆነ በጎ ሥራችን ልናስመሰክር ይገባናል።