"በዚያ ቀን ብዙዎች፡— ጌታ ሆይ፥ ጌታ ሆይ፥ በስምህ ትንቢት አልተናገርንምን፥ በስምህስ አጋንንትን አላወጣንምን፥ በስምህስ ብዙ ተአምራትን አላደረግንምን? ይሉኛል። የዚያን ጊዜም፡— ከቶ አላወቅኋችሁም፤ እናንተ ዓመፀኞች፥ ከእኔ ራቁ ብዬ እመሰክርባቸዋለሁ" (ማቴዎስ 7:22-23)። የመጽሐፍ ቅዱስ ምሁራንና የሥነ መለኮት አጥኚዎች እንደሚያብራሩት፣ በዚህ ክፍል "አላወቅኋችሁም" ተብሎ የተተረጎመው ቃል በግሪክኛው ‘ጊኖስኮ’ ከሚለው ሥርወ ቃል የመጣ ሲሆን፣ ትርጉሙም ስለ አንድ ሰው ያለን አእምሮአዊ ዕውቀት ሳይሆን፣ በፍቅርና በቅርበት ላይ የተመሠረተ ጥልቅ የሆነ የልብና የሕይወት ኅብረት ማለት ነው። ኢየሱስ ይህንን ቃል ሲናገር፣ መዳንና የእግዚአብሔር መንግሥት ዜግነት በውጫዊ ሃይማኖታዊ እንቅስቃሴዎች፣ አልፎ ተርፎም በመንፈሳዊ ስጦታዎች ላይ የተመሠረተ ሳይሆን፣ ከእርሱ ጋር በሚደረግ እውነተኛና ሕያው ግንኙነት ላይ ብቻ የቆመ መሆኑን የሚያበስር እጅግ ጥልቅና አስደንጋጭ መለኮታዊ እውነት እያስተማረ ነበር።
በተራራው ስብከት ማጠቃለያ ላይ የተነገረው ይህ ታላቅ ትምህርት፣ በወቅቱ በነበረው ሃይማኖታዊ ማኅበረሰብ ውስጥ እጅግ ከባድ የሥነ መለኮት ውጥረት የፈጠረ ነበር። አይሁዳውያን ሃይማኖተኞች ጽድቅን የሚለኩት በውጫዊ ሥርዓት አፈጻጸምና በእግዚአብሔር ስም በሚደረጉ ታላላቅ ተግባራት ነበር። ነገር ግን ኢየሱስ ክርስቶስ፣ አንድ ሰው "ጌታ ሆይ" ብሎ መጥራቱ ወይም በስሙ አጋንንትን ማውጣቱና ትንቢት መናገሩ ብቻውን መንግሥተ ሰማያት እንደማያስገባው አወጀ። "ዓመፀኞች" (በግሪክኛው ‘አኖሚያ’ – ሕግ አልባነት ወይም ከእግዚአብሔር ፈቃድ ውጪ መኖር) በማለት የጠራቸው እነዚህ ሰዎች፣ በውጭ ሲታዩ ታላላቅ አገልጋዮች ቢመስሉም፣ በውስጣቸው ግን ለቃሉ የማይታዘዙና የልብ ለውጥ ያላመጡ ግብዞች ነበሩ።
በዚህ ትምህርት ውስጥ ያለው ዋነኛ መንፈሳዊ ውጥረት፣ ከእግዚአብሔር ጋር ካለ እውነተኛ ኅብረት ይልቅ በአገልግሎት ስኬትና በመንፈሳዊ ስጦታዎች መመካት ከሚያመጣው የዘላለም ጥፋት ጋር የተያያዘ ነው። ጠላት ሁልጊዜ አማኞችን በውጫዊ መንፈሳዊ ስጦታዎችና በአገልግሎት ስኬት እያታለለ፣ ከእግዚአብሔር ጋር ሊኖራቸው ከሚገባው እውነተኛ የሕይወት ኅብረትና የቅድስና ኑሮ እንዲርቁ አጥብቆ ይዋጋቸዋል። እውነተኛ አማኞች ይህንን ሕያው ቃል በመታጠቅ፣ የጨለማውን የግብዝነትና የሥጋዊ ትምክህት አሠራር አፍርሰው፣ ከአገልግሎትና ከተአምራት ይልቅ ከጌታ ጋር ላላቸው የተሰወረ የፍቅር ግንኙነት ቅድሚያ መስጠት አለባቸው።
ከዚህም ባሻገር፣ ይህ ትምህርት የጸጋ ስጦታዎችንና እውነተኛ የክርስትናን ፍሬ በሚገባ እንድንለይ ያደርገናል። መንፈሳዊ ስጦታዎች (ትንቢት፣ ፈውስ፣ ተአምራት) የእግዚአብሔር ጸጋ ውጤቶች እንጂ የሰውየው የቅድስና ደረጃ መለኪያዎች አይደሉም። እግዚአብሔር በምሕረቱ ለሕዝቡ ሲል በተሰበሩና ኃጢአት ባለባቸው ዕቃዎች ውስጥም ሊሠራ ይችላል፤ ነገር ግን ያ ማለት ዕቃውን አጽድቆታል ማለት አይደለም። ክርስቶስ የሚፈልገው በስሙ የሚነግድ ሠራተኛን ሳይሆን፣ ፈቃዱን የሚያደርግ ታዛዥ ልጅን ነው። "ከእኔ ራቁ" የሚለው አስደንጋጭ ቃል፣ ክርስቶስን ሳያውቁት ስለ ክርስቶስ ለሚሰብኩ፣ እንዲሁም ሕይወታቸው ኃጢአትን እያፈራ በስሙ ለሚነግዱ ሐሰተኛ አገልጋዮች የተሰጠ የመጨረሻው የፍርድ ድምጽ ነው።
ከዚህ ታላቅ የጌታ ቃል ጀርባ የምናገኘው ተግባራዊ የሕይወት ትምህርት፣ በዕለት ተዕለት የክርስትና ጉዟችን ከምንኖረው እውነተኛ የአምልኮና የመታዘዝ ሕይወት ጋር በጥብቅ የተቆራኘ ነው። ዛሬም ቢሆን እኛ ክርስቲያኖች በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ባለን የአገልግሎት ድርሻ፣ በሰዎች ዘንድ ባለን ተቀባይነት፣ ወይም መንፈሳዊ ስጦታዎችን በመለማመዳችን ብቻ ራሳችንን የእግዚአብሔር ወዳጆች አድርገን ልንቆጥር አይገባም። ጌታ የሚጠይቀን "ስንት ተአምር አደረግህ?" ሳይሆን፣ "ፈቃዴን አደረግህን? ከእኔ ጋር ጊዜ አሳለፍክን? በእውነት ታውቀኛለህን?" የሚለውን የልብ ጥያቄ ነው። ስለዚህ፣ ስጦታችን ከባሕርያችን እንዳይበልጥ፣ አገልግሎታችንም ከኅብረታችን እንዳይቀድም ዘወትር በመንፈስ ቅዱስ ብርሃን ራሳችንን መመርመር ይጠበቅብናል።
በመጨረሻም፣ "አላወቅኋችሁም" የሚለው ቃል የሚያስተምረን የክርስትና ዋነኛ ግብ የሰማዩን አባት ፈቃድ ማድረግ መሆኑን ነው። መዳን በጸጋ ቢሆንም፣ የእውነተኛ ድነት ማረጋገጫው ግን ጌታን የሚመስል የሕይወት ፍሬ ማፍራት ነው። ጌታችን ይህንን እጅግ ከባድ ማስጠንቀቂያ የሰጠው፣ ዛሬ በንስሐ ተመልሰን ሕይወታችንን እንድናስተካክልና ከእርሱ ጋር እውነተኛ የፍቅር ቃል ኪዳን እንድንገባ ነው። አምላካችን የሚወደው ፊቱን የሚፈልጉትን እንጂ፣ እጁን ብቻ የሚመለከቱትን አይደለም። ስለዚህ፣ በውጫዊ ሃይማኖተኝነትና በስጦታዎች ከመመካት ርቀን፣ እግዚአብሔርን በሚያስደስት የቅድስና ሕይወት እንድንመላለስ ሐዋርያው ጳውሎስ ይህንን ታላቅ እውነት አጥብቆ ይመክረናል፦ የጌታን ስም የሚጠራ ሁሉ ከዓመፅ ይራቅ (2ኛ ጢሞቴዎስ 2:19)።