ጌታ ኢየሱስ ከሳምራዊቷ ሴት ጋር ስለ አምልኮ ሥፍራ በተነጋገረ ጊዜ "እናንተስ ለማታውቁት ትሰግዳላችሁ፤ እኛ ግን መዳን ከአይሁድ ነውና ለምናውቀው እንሰግዳለን" በማለት የሳምራውያንን የአምልኮ መሠረት ይገመግማል (ዮሐንስ 4፡22)። "ለማታውቁት ትሰግዳላችሁ" ማለት ሳምራውያን እግዚአብሔርን ለማምለክ ቢሞክሩም፣ አምልኳቸው የተመሠረተው በተሟላ የእግዚአብሔር ቃል መገለጥ ላይ ስላልሆነ፣ የሚያመልኩትን አምላክ ትክክለኛ ባሕሪና የማዳን ዕቅድ አያውቁም ማለት ነው።
በታሪካዊና ባሕላዊ ዳራ፣ ሳምራውያን ከአይሁድና ከአሕዛብ የተደባለቀ ዘር የነበራቸው ሲሆን፣ ሃይማኖታቸውም ቅልቅል ነበረ። እነርሱ ከብሉይ ኪዳን መጻሕፍት ውስጥ የሙሴን አምስት መጻሕፍት ብቻ ይቀበሉ ነበር። መዝሙረ ዳዊትንና የነቢያትን መጻሕፍት ሙሉ በሙሉ ውድቅ አድርገዋል። በዚህም የተነሳ ስለ እግዚአብሔር መሲሕ፣ ስለ መዳንና ስለ እግዚአብሔር ሙሉ ሐሳብ ያላቸው ዕውቀት እጅግ የተገደበና የተቆረጠ ነበረ። አምልኳቸው በድንቁርና ላይ የተመሠረተ የልማድ አምልኮ ሆነ።
በነገረ መለኮት ጥናት፣ ይህ ቃል እውነተኛ አምልኮ ከእውነተኛ የነገረ መለኮት ዕውቀት ጋር የተቆራኘ መሆኑን ያስተምራል። እግዚአብሔርን በትክክል ሳያውቁ በስሜት ወይም በልማድ ብቻ ማምለክ በእግዚአብሔር ፊት ተቀባይነት የለውም። አምልኮ ለፈጣሪ የሚሰጥ ምላሽ ነው፤ ይህ ምላሽ ትክክል የሚሆነው ፈጣሪ ራሱን በቃሉ የገለጠውን እውነት መሠረት ሲያደርግ ብቻ ነው። ሳምራውያን የራሳቸውን ተራራ መቅደስ ሠርተው አምላክን በገዛ ፈቃዳቸው አበጁት እንጂ የቃሉን እውነት አልተከተሉም።
በዚህ ውይይት ውስጥ ትልቅ መንፈሳዊ ውጥረት እናያለን። ሴቲቱ አባቶቻችን በዚህ ተራራ ሰገዱ በማለት አምልኮዋን በታሪክና በባሕል ላይ ልትመሠርት ሞከረች። ጌታ ግን ባሕልን ሳይሆን መለኮታዊ እውነትን አነሳባት። ብዙዎች ዛሬም አባቶቻችን እንዲህ አድርገዋል በሚል ልማድ፣ የማያውቁትን አምላክ ያመልካሉ። ቅንነት ብቻውን በቂ አይደለም፤ በስሕተት ላይ ሆኖ በቅንነት ማምለክ እውነትን አይፈጥርም።
የሰው ልጅ በተፈጥሮው ሃይማኖተኛ ነው፤ የሆነ አምላክ መኖሩን አስቦ ለመስገድ ይሞክራል። ነገር ግን እግዚአብሔር በቃሉ በኩል ራሱን ካልገለጠልን በቀር ትክክለኛውን አምላክ ማወቅ አንችልም። ኢየሱስ የሳምራውያንን አምልኮ ለማታውቁት ማለቱ፣ መንፈሳዊ ዕውርነታቸውን በማሳየት ወደ እውነተኛው መገለጥ፣ ወደ ሕያው ቃል እንዲመጡ ጥሪ ማድረግ ነው።
ቃሉ ለእኛም አምልኳችን በልማድና በባሕል ላይ ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ቃል ሙሉ ዕውቀት ላይ የተመሠረተ መሆን እንዳለበት ያሳስበናል። "የክብሩ አባት የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ አምላክ እርሱን በማወቅ የጥበብንና የመገለጥን መንፈስ እንዲሰጣችሁ እለምናለሁ" እንደሚለው ቃሉ (ኤፌሶን 1፡17)፣ እኛም አምላካችንን በቃሉ እውነት ጠንቅቀን አውቀን በፍጹም ልብ ዘወትር ልናመልከው ይገባናም።