ኢየሱስ ቤተ መቅደሱን ስንት ጊዜ አነጻ? ለምንስ አነጻው?

መጽሐፍ ቅዱስ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ ገብቶ ሲያስተምርና ሲገሥጽ፡ "ቤቴ የጸሎት ቤት ትባላለች ተብሎ ተጽፎአል፥ እናንተ ግን የወንበዴዎች ዋሻ አደረጋችኋት" እንዳለ ይነግረናል (ማቴ 21፡13)። በዚህ ስፍራ "ማንጻት" የሚለው ቃል ሃይማኖታዊ ሥፍራን ከርኩሰትና ከዓለማዊ ንግድ ማጽዳትን፣ እንዲሁም መለኮታዊ ክብርን ወደ ቦታው መመለስን ያመለክታል። ወንጌላውያን ቃሉን በጥንቃቄ መዝግበው እንዳስቀመጡት፣ ጌታ ኢየሱስ በምድራዊ አገልግሎቱ ዘመን የኢየሩሳሌምን ቤተ መቅደስ ሁለት ጊዜ አጽድቷል፤ ይህም እርሱ የእግዚአብሔር ልጅ እና የቤተ መቅደሱ እውነተኛ ጌታ መሆኑን በግልጽ የሚያሳይ ታላቅ መንፈሳዊ ድርጊት ነበረ።

ኢየሱስ ቤተ መቅደሱን ያነጻው መቼና ስንት ጊዜ ነው ለሚለው ጥያቄ ታሪካዊውን ዳራ መመልከት ያሻል። የመጀመሪያው ማንጻት የተካሄደው ጌታ አገልግሎቱን በጀመረበት የመጀመሪያ ዓመት ላይ የፋሲካ በዓል ሲከበር ነበረ፤ በዚያን ጊዜም ነጋዴዎችን ሲያስወጣ፡ "የአባቴን ቤት የንግድ ቤት አታድርጉ" ብሎ ነበር (ዮሐ 2፡16)። ሁለተኛው ማንጻት ደግሞ የተፈጸመው አገልግሎቱን ሊፈጽም በተቃረበበትና ለመሰቀል ወደ ኢየሩሳሌም በገባበት የመጨረሻው ሳምንት ላይ ነው (ማቴ 21፡12-13)። በሁለቱም ጊዜያት በሚሊዮን የሚቆጠሩ አይሁዶች ለፋሲካ በዓል ወደ ኢየሩሳሌም በሚመጡበት ወቅት የተፈጸመ ሲሆን፣ ይህም ድርጊቱ በአደባባይ ለዓለም ሁሉ የታየ መለኮታዊ ማስጠንቀቂያ መሆኑን ያረጋግጣል።

ጌታችን ይህንን ጽኑ እርምጃ የወሰደበት ዋናው ምክንያት፣ በዘመኑ የነበሩት የሃይማኖት መሪዎች የእግዚአብሔርን ማደሪያ ወደ ንግድና ብዝበዛ ማዕከልነት ስለለወጡት ነው። ቤተ መቅደሱ በተለይም የአሕዛብ አደባባይ ተብሎ የሚጠራው ክፍል፣ ከአሕዛብ ወገን ወደ እግዚአብሔር ለሚመጡ ሰዎች የጸሎት ስፍራ እንዲሆን ታስቦ የተሠራ ነበረ (ኢሳ 56፡7)። ነገር ግን ካህናቱና ነጋዴዎቹ ያንን የጸሎት ስፍራ በከብቶች፣ በበጎች፣ በርግብ ሻጮችና በገንዘብ ለዋጮች ሞልተውት ነበረ። በውጭ አገር ገንዘብ ይዘው የሚመጡ ምዕመናንን በከፍተኛ ምንዛሬ ይበዘብዙ፣ ለመሥዋዕት የሚሆኑትንም እንስሳት እጅግ በተጋነነ ዋጋ ይሸጡ ነበር። ይህ ደግሞ ድሆችን የሚያስጨንቅና አሕዛብን ከእግዚአብሔር ህልውና የሚያርቅ የኃጢአት ግድግዳ ሆኖ ነበር።

በዚህ ድርጊት ውስጥ የታየው ታላቁ መንፈሳዊ ውጥረት፣ በሙሰኞቹ የሃይማኖት መሪዎች እና በእግዚአብሔር ቅድስና መካከል የተፈጠረ ግጭት ነው። ኢየሱስ በገመድ ጅራፍ አበጅቶ ሻጮቹን ሲያባርርና የገንዘብ ለዋጮችን ገበታ ሲገለብጥ፣ ደቀ መዛሙርቱ በዳዊት መዝሙር፡ "የቤትህ ቅንዓት ይበላኛል" ተብሎ የተጻፈውን ትንቢታዊ ቃል አስታውሰዋል (መዝ 69፡9)። ይህ የክርስቶስ ቁጣ የሥጋዊ ስሜት መገንፈል ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ስም የሚደረገውን ግብዝነትና ማጭበርበር የሚቃወም ጻድቅ መለኮታዊ ቁጣ ነበረ። ቤተ መቅደስ የጸጋ፣ የምሕረትና የስርየት ሥፍራ መሆኑ ቀርቶ በሃይማኖት ስም የሰዎች ኪስ የሚዘረፍበት የሌቦች ዋሻ በመሆኑ፣ ክርስቶስ እንደ እውነተኛው ሊቀ ካህናት ሥርዓቱን አፈረሰው።

የቤተ መቅደሱ ማንጻት ታሪክ ዛሬ ላለነው አማኞች እጅግ ጥልቅ የሆነ ተግባራዊና መንፈሳዊ ትምህርት ይሰጠናል። በአዲስ ኪዳን አስተምህሮ መሠረት፣ በእጅ የተሠራው ሕንፃ ሳይሆን፣ በመንፈስ ቅዱስ የተሞላው የእያንዳንዳችን ሕይወት የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ነው። ዛሬም ጌታ ኢየሱስ ወደ ልባችን መቅደስ ሲገባ፣ አምልኳችንን የሚጋርዱትን ሥጋዊ ምኞቶች፣ የገንዘብ ፍቅርን፣ ትዕቢትንና ግብዝነትን ሁሉ ገልብጦ ሊያወጣ ይፈልጋል። እኛም የጴንጤቆስጤ አማኞች እንደመሆናችን መጠን፣ መንፈስ ቅዱስ በነፃነት እንዲሠራና የእግዚአብሔር ክብር በሕይወታችን እንዲገለጥ፣ ልባችን ከማንኛውም መንፈሳዊ ንግድና ርኩሰት የጸዳ እውነተኛ የጸሎት ቤት እንዲሆን ዘወትር በንስሐ ራሳችንን ለጌታ ልናስገዛ ይገባል።

በማጠቃለያ፣ ኢየሱስ ክርስቶስ ቤተ መቅደሱን ሁለት ጊዜ ያነጻው፣ እግዚአብሔር አምላክ ንጹሕና ቅዱስ አምልኮን እንደሚሻ ለዓለም ሁሉ ለማሳየት ነው። የእርሱ ጅራፍ ፍርድን ብቻ ሳይሆን፣ ወደ እውነተኛው አምልኮ የሚመልስ ታላቅ መለኮታዊ ፍቅርንም የያዘ ነበረ። ሃይማኖታዊ ሥርዓት ከልብ ቅድስና ከሌለው በእግዚአብሔር ፊት ዋጋ የለውም። እኛም ክርስቶስ በደሙ የገዛንና መንፈሱ የሚያድርብን ሕያዋን ቤተ መቅደሶች በመሆናችን፣ ሕይወታችንን በቅድስና ልንጠብቅ ተጠርተናል። ቃሉ ይህንን ታላቅ አደራ ሲያስታውሰን፡ "ማንም የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ቢያፈርስ እግዚአብሔር እርሱን ያፈርሰዋል፤ የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ቅዱስ ነውና፥ ያውም እናንተ ናችሁ" ይለናል (1ኛ ቆሮ 3፡17)።