"ለቀደሙት፡— አትግደል እንደ ተባለ ሰምታችኋል፤ የገደለም ሁሉ ፍርድ ይገባዋል… እኔ ግን እላችኋለሁ፥ በወንድሙ ላይ የሚቆጣ ሁሉ ፍርድ ይገባዋል" (ማቴዎስ 5:21-22)። የመጽሐፍ ቅዱስ ምሁራንና የሥነ መለኮት አጥኚዎች እንደሚያብራሩት፣ በዚህ ክፍል "አትግደል" የሚለው የብሉይ ኪዳን ሕግ ‘ፎኔዎ’ ከሚለው የግሪክ ቃል ጋር ሲተያይ፣ ውጫዊ የሆነውን የነፍስ ማጥፋት ድርጊት ያመለክታል። ኢየሱስ ግን "የሚቆጣ" (በግሪክ ‘ኦርጌ’ – ሥር የሰደደ እና በቀልን ያዘለ ቁጣ) የሚለውን ቃል በመጠቀም ትምህርቱን ወደ ጥልቅ የልብ ዓላማ ያሸጋግረዋል። በመሆኑም፣ ኢየሱስ የሙሴን ሕግ አልተቃረነም ወይም አልሻረም፤ ይልቁንም የሕጉን ትክክለኛ መንፈሳዊ ዓላማና ጥልቀት ወደ ፍጻሜ እያደረሰው ነው።
በአንደኛው መቶ ክፍለ ዘመን በነበረው የአይሁድ ማኅበረሰብ ባሕልና ሃይማኖታዊ ሥርዓት፣ ጻፎችና ፈሪሳውያን ሕጉን የሚተረጉሙት በውጫዊ አፈጻጸሙ ብቻ ነበር። በእነርሱ አስተምህሮ መሠረት፣ አንድ ሰው በሥጋ ወንድሙን እስካልገደለ ድረስ በሕጉ ፊት እንደ ንጹሕና ጻድቅ ይቆጠር ነበር። ነገር ግን ይህ አይነቱ ደረቅና ውጫዊ የሕግ ትርጓሜ፣ በሰዎች ልብ ውስጥ የተደበቀውን ጥላቻ፣ ንቀትና ምቀኝነት የሚሸፍን የግብዝነት መጋረጃ ሆኖ ነበር። ኢየሱስ ይህንን ትምህርት ሲያስተምር፣ እውነተኛው ጽድቅ ውጫዊ ድርጊትን ከመገደብ አልፎ የልብን ንጽሕና የሚጠይቅ መሆኑን በማሳየት፣ በዘመኑ ከነበረው ሃይማኖታዊ ልማድ ጋር እጅግ ከባድ የሥነ መለኮት ውጥረት ፈጠረ።
በዚህ ትምህርት ውስጥ ያለው ዋነኛ መንፈሳዊ ውጥረት፣ ኃጢአት የሚጀምረው ከእጅ ሳይሆን ከልብ መሆኑን ማሳየቱ ላይ ነው። ኢየሱስ "ጨርቅ" (ራቃ) ወይም "ደንቆሮ" ብሎ ወንድሙን የሚሳደብ ሰው ለገሃነም እሳት እንደሚጋለጥ ሲናገር፣ የነፍስ ግድያ ዘር የሚዘራው በልብ ውስጥ ባለው ጥላቻና ንቀት መሆኑን እያጋለጠ ነው። ጠላት ሁልጊዜ ሰዎችን በቁጣና ይቅር ባለማለት እያሰረ፣ በመንፈሳዊ ሕይወታቸው ላይ የሞት መርዝ ይረጫል። እውነተኛ አማኞች ይህንን ሕያው ቃል በመታጠቅ፣ በልባቸው ውስጥ የሚነሳውን የጥላቻና የቁጣ መንፈስ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ማፍረስ አለባቸው።
ኢየሱስ ይህንን ሲያስተምር እንደ አዲስ ሕግ አውጪ ሳይሆን፣ ቀድሞውንም ሕጉን እንደሰጠው የሕጉ ባለቤት ሆኖ ነው። እርሱ ራሱ እኔ ሕግንና ነቢያትን ለመሻር የመጣሁ አይምሰላችሁ፤ ልፈጽም እንጂ ለመሻር አልመጣሁም በማለት ዓላማውን በግልጽ አስቀምጧል (ማቴዎስ 5:17)። የብሉይ ኪዳን ሕግ የሰውን ውጫዊ ድርጊት ሲቆጣጠር፣ የአዲስ ኪዳን ጸጋ ግን የሰውን ውስጣዊ ሞተር ማለትም ልብን ይቀይራል። ስለዚህ ኢየሱስ ሕጉን አልተቃረነም፤ ከዚህ ይልቅ ሕጉ የጠየቀውን ፍጹም ፍቅርና ቅድስና ሰዎች በራሳቸው አቅም ሊፈጽሙት እንደማይችሉ በማሳየት፣ የልብ መለወጥ አስፈላጊነትን አጽንቶ አስተማረ።
ከዚህ ታላቅ ትምህርት ጀርባ የምናገኘው ተግባራዊ የሕይወት ትምህርት፣ በዕለት ተዕለት የክርስትና ጉዟችን ከወንድሞቻችንና ከእህቶቻችን ጋር ሊኖረን ከሚገባው የፍቅር ግንኙነት ጋር በጥብቅ የተቆራኘ ነው። ዛሬም ቢሆን እኛ ክርስቲያኖች ሰውን በሥጋ ባለመግደላችን ብቻ ራሳችንን ጻድቃን አድርገን ልንቆጥር አይገባም። በልባችን ውስጥ የምንይዘው ቂም፣ የምንናገረው የንቀት ቃል እና ይቅር አለማለት በእግዚአብሔር ፊት ከነፍስ ግድያ ጋር እኩል የሆነ ከባድ ኃጢአት ነው። እግዚአብሔር የሚፈልገው ሥጋዊ እጃችንን ከደም ማጽዳት ብቻ ሳይሆን፣ ልባችንንም ከጥላቻና ከክፉ ሐሳብ ማጽዳት በመሆኑ ዘወትር በመንፈስ ቅዱስ ጸጋ ራሳችንን ልንመረምር ይገባል።
በመጨረሻም፣ የኢየሱስ ክርስቶስ ትምህርት የእግዚአብሔር መንግሥት ሕግ የተመሠረተው በፍቅር ላይ መሆኑን በጉልህ የሚያሳይ ነው። ሕጉን አለመቃረኑ ብቻ ሳይሆን፣ ሕጉ ሊደርስበት ያሰበውን ከፍተኛውን የቅድስና ደረጃ እንድንለማመድ አምላካችን በጸጋው ወደ ውስጣችን ገብቷል። በክርስቶስ ኢየሱስ የሆነው እውነተኛ ጽድቅ፣ የሰዎችን ሕይወት የሚያድንና የልብን ቁስል የሚፈውስ መለኮታዊ ፍቅር ነው። ስለዚህ፣ ቁጣንና ጥላቻን አስወግደን ወንድሞቻችንን ከልባችን እንድንወድና የሕግ ሁሉ ፍጻሜ የሆነውን ፍቅር እንድንለማመድ ቃሉ አጥብቆ ይመክረናል፦ ፍቅር ለባልንጀራው ክፉ አያደርግም፤ ስለዚህ ፍቅር የሕግ ፍጻሜ ነው (ሮሜ 13:10)።