ሐዋርያው ጳውሎስ መልእክቱን ሲያጠቃልል፣ የቆሮንቶስን አማኞች እጅግ ከባድ ወደሆነ መንፈሳዊ የቤት ሥራ ሲጠራቸው፣ "በሃይማኖት ብትኖሩ ራሳችሁን መርምሩ፤ ራሳችሁን ፈትኑ፤ ወይስ የማትበቁ ባትሆኑ፣ ኢየሱስ ክርስቶስ በእናንተ ውስጥ እንዳለ ስለ ራሳችሁ አታውቁምን?" በማለት ጥብቅ ትእዛዝ ይሰጣል (2 ቆሮንቶስ 13:5)። መርምሩ እና ፈትኑ የሚሉት ቃላት፣ አንድን ወርቅ ወይም ብር እውነተኛነቱን ለማረጋገጥ በእሳት እንደሚፈተን ሁሉ፣ አማኞችም በእውነት የዳኑ፣ የክርስቶስን እምነት የያዙና በመንፈስ ቅዱስ የሚመሩ መሆናቸውን በጥብቅ የሕሊና ፍርድ ቤት እንዲያረጋግጡ የሚታዘዝ መለኮታዊ መመሪያ ነው።
በታሪካዊና አውዳዊ ትምህርት፣ የቆሮንቶስ ሰዎች በጳውሎስ ላይ ታላቅ የፍርድ ዘመቻ ከፍተው ነበር። አንተ እውነተኛ ሐዋርያ ነህን? ክርስቶስ በአንተ ላይ አድሮ ይናገራልን? እያሉ ጳውሎስን ይመረምሩና ይፈትኑት ነበር። ጳውሎስ ይህን አመለካከታቸውን በመገልበጥ፣ እኔን ከመመርመር ይልቅ፣ እስቲ ዞር በሉና የገዛ ራሳችሁን ልብ ፈትሹ! እናንተ ራሳችሁ በእውነት በክርስቶስ ናችሁን? በማለት የፍርዱን ሚዛን ወደ እነርሱ አዞረው። የሌላውን ሰው መንፈሳዊነት ከመገምገም በፊት፣ የራስን እምነት ትክክለኛነት ማረጋገጥ የክርስትና መሠረት መሆኑን አሳያቸው።
በነገረ መለኮት ጥልቀት፣ ራስን መመርመር የድነት ዋስትናን ለማወቅ የሚደረግ ቅዱስ ተግባር ነው። መመርመር ያለብን እኔ ጥሩ ሰው ነኝን? ብለን ሳይሆን፣ እውነተኛ አዳኝ የሆነ እምነት አለኝን? ኢየሱስ ክርስቶስ በመንፈሱ በእኔ ውስጥ ይኖራልን? የሕይወቴ ፍሬስ መንፈሳዊ መታደስን ያሳያልን? ብለን በእግዚአብሔር ቃል ሚዛን ላይ መሆን አለበት። ጳውሎስ የማትበቁ ባትሆኑ ማለቱ፣ አንድ ሰው ክርስቲያን ነኝ እያለ ክርስቶስ ግን በውስጡ ከሌለ፣ ያ ሰው ተፈትኖ የወደቀና የሐሰት እምነት ያለው ነው ማለቱ ነው። እውነተኛ አማኝ ክርስቶስ በውስጡ እንዳለ አበክሮ ያውቃል።
በዚህ ትምህርት ውስጥ ያለው ውጥረት፣ ራስን መመርመርና ራስን መኮነን ያላቸው ልዩነት ነው። ራስን መመርመር በመንፈስ ቅዱስ ብርሃን የሚደረግ ሲሆን፣ ዓላማውም በንስሐ ታድሶ ከክርስቶስ ጋር ያለን ኅብረት ለማጽናት ነው። ራስን መኮነን ግን ከሰይጣን የሚመጣና አንተ አትረባም፣ አልዳንክም ብሎ ተስፋ የሚያስቆርጥ ውሸት ነው። ጳውሎስ ያዘዘው እምነታችን ጤናማ መሆኑን እንድናረጋግጥ እንጂ፣ በጥርጣሬ እንድንሰቃይ አይደለም። ክርስቶስ በውስጣችን ካለ፣ ጉድለት ቢኖርብንም እንኳ እርሱ ሊያጠራን ታማኝ ነው።
ቃሉ ለእኛም ታላቅ የሆነ የመንፈሳዊ ጤንነት ፍተሻ ይሰጠናል። ዛሬ ብዙዎች በቤተ ክርስቲያን አባልነታቸው፣ በመዘመራቸው ወይም በመስበካቸው ብቻ የዳኑ ይመስላቸዋል። ነገር ግን ቃሉ እንደሚነግረን፣ ዘወትር ራሳችንን ቆም ብለን መጠየቅ አለብን። እውነተኛው መለኪያ ሃይማኖታዊ ልማዳችን ሳይሆን፣ ክርስቶስ በልባችን ዙፋን ላይ መኖሩ ነው። ራሱን ዘወትር የሚመረምር አማኝ፣ በሐሰተኛ የድነት ስሜት ከመታለል ድኖ በእውነተኛ የጸጋ ሕይወት ይኖራል።
በማጠቃለያ፣ ራሳችሁን መርምሩ የሚለው ትእዛዝ የእውነተኛ እምነት ማረጋገጫ ሂደት ነው። "የሌላውን ሰው መንፈሳዊነት ከመመዘን በፊት፣ የራስን ልብ በእግዚአብሔር ቃል መስተዋት ማየት የጥበብ ሁሉ ጅማሬ ነው" እንደሚባለው፣ ራስን መፈተሽ ለመንፈሳዊ ዕድገት ወሳኝ ነው። እያንዳንዱ ክርስቲያን ይህንን መለኮታዊ ትእዛዝ አክብሮ፣ ክርስቶስ በውስጡ መኖሩን በሕይወቱ ፍሬ እያረጋገጠ በቅድስናና በፍርሃት ሊመላለስ ይገባል።