ሰብአ ሰገል የኢየሱስን ኮከብ በምሥራቅ ማየታቸው በመንፈሳዊ እና ታሪካዊ አውድ ምን ማለት ነው?

"የአይሁድ ንጉሥ ሆኖ የተወለደው ወዴት ነው? ኮከቡን በምሥራቅ አይተን ልንሰግድለት መጥተናልና" (ማቴ 2:2) በማለት ጠቢባኑ ያቀረቡት ጥያቄ በክርስትና ታሪክ ውስጥ ታላቅ ሥፍራ አለው። ከግሪኩ ቋንቋ የመጣውና በአማርኛው "በምሥራቅ" ተብሎ የተተረጎመው ቃል፣ "ኤን ቴ አናቶሌ" ከሚለው ጥንታዊ ቃል የተወሰደ ነው። የዚህ ቃል ቀጥተኛ ፍቺ የአንድን ብርሃን ወይም የሰማይ አካል መውጣትና መገለጥ የሚያሳይ ነው። ስለዚህም ሰብአ ሰገል ይህንን ያሉት ኮከቡን በምሥራቅ አቅጣጫ ስለተመለከቱት ብቻ ሳይሆን፣ እነርሱ ራሳቸው በምሥራቅ አገር በባቢሎን ወይም በፋርስ እያሉ የንጉሡን ኮከብ በሰማይ ላይ ሲወጣ ስላዩት ነው።

በዚህ ታሪካዊ እና ባሕላዊ አውድ ውስጥ፣ እነዚህ ጠቢባን ወይም ሰብአ ሰገል በዘመኑ ታላላቅ ምሁራን፣ አማካሪዎችና የከዋክብት ተመራማሪዎች ነበሩ። እግዚአብሔር እነዚህን አሕዛብ እንዴት ሊጠራቸው ቻለ የሚለው ጥያቄ ታላቅ ሥነ-መለኮታዊ እውነትን ይገልጻል። እስራኤላውያን በባቢሎን ምርኮ በነበሩበት ዘመን፣ ነቢዩ ዳንኤል በባቢሎን ጠቢባን ሁሉ ላይ አለቃ ሆኖ ተሹሞ ነበር (ዳን 5:11)። በዚህም ምክንያት የብሉይ ኪዳን ትንቢቶች፣ በተለይም ስለ መሲሑ መምጣት የሚናገሩት የቅዱሳን መጻሕፍት ክፍሎች በምሥራቁ ዓለም ጠቢባን ዘንድ ይታወቁ ነበር። ይህ ጥልቅ ታሪካዊ ትስስር፣ ጠቢባኑ ኮከቡን ሲያዩ ዝም ብለው እንዳያልፉት ትልቅ መሠረት ሆኗቸዋል።

የኮከቡ መታየት በራሱ ታላቅ ትንቢታዊ ፍጻሜን ያመላክታል። ሰብአ ሰገል ይህን አዲስ ኮከብ ሲመለከቱ፣ ከዘመናት በፊት በነቢዩ በለዓም የተነገረውን፣ ከያዕቆብ ኮከብ ይወጣል፣ ከእስራኤልም በትር ይነሣል የሚለውን ሕያው የእግዚአብሔርን ቃል (ዘኍ 24:17) በእርግጠኝነት አስታውሰዋል። ኮከቡ የተራ የከዋክብት ስብስብ ሳይሆን፣ የንጉሡን መወለድ የሚያበስር ልዩ መለኮታዊ ፊርማ መሆኑን ተገንዝበዋል። ይህ ሁኔታ በእግዚአብሔር አሠራር ውስጥ ያለውን ድንቅ እውነት ያሳያል፤ የእግዚአብሔር ሕዝብ የተባሉት የአይሁድ መሪዎች መሲሑን ሲክዱ፣ ሩቅ የነበሩት አሕዛብ ግን ምልክቱን አስተውለው ፈልገውታል።

የዚህ ኮከብ ተፈጥሮም ሌላው አጽንዖት የሚሰጠው ታላቅ ጉዳይ ነው። መጽሐፍ ቅዱሳዊ እና ሥነ-መለኮታዊ ማስረጃዎች እንደሚያሳዩት፣ ይህ ኮከብ ተራ የተፈጥሮ ክስተት አልነበረም። ይልቁንም፣ ሕዝበ እስራኤልን በምድረ በዳ ሲመራቸው እንደነበረው የእሳት ዓምድ (ዘፀ 13:21)፣ ይህ ኮከብም እግዚአብሔር ጠቢባኑን ወደ ልጁ ለመምራት ያዘጋጀው ልዩ መለኮታዊ ብርሃን ወይም የክብሩ መገለጫ ነበር። ኮከቡ ከምሥራቅ ጀምሮ እየመራቸው ሄዶ ሕፃኑ ባለበት ቤት ላይ በትክክል መቆሙ (ማቴ 2:9)፣ ክስተቱ ከተፈጥሮ ሕግጋት በላይ የሆነ የእግዚአብሔር ጥበብ መሆኑን በግልጽ ያረጋግጥልናል።

ከዚህ ጥልቅ ታሪካዊ እና መንፈሳዊ ትምህርት የምናገኘው ታላቅ የሕይወት መርህ አለ። እግዚአብሔር ሰዎችን ወደ ራሱ ለመሳብ፣ ባሉበት ሥፍራ እና በሚያውቁት ቋንቋ ይናገራቸዋል። የከዋክብት ተመራማሪ ለነበሩት ጠቢባን በኮከብ በኩል እንደተገለጠላቸው ሁሉ፣ ዛሬም ለእኛ በምንረዳው መንገድ የፍቅሩን ብርሃን ያበራልናል። የእግዚአብሔር ጸጋ ከነበርንበት የጨለማ ሕይወት አውጥቶ፣ ልክ እንደ ሰብአ ሰገል ረጅም እና አድካሚ ቢሆንም እንኳ፣ የእውነትን መንገድ እንድንጓዝ ኃይል ይሰጠናል። ይህ የኮከብ ብርሃን ዛሬም በመንፈስ ቅዱስ አማካኝነት በልባችን እያበራ ወደ ክርስቶስ ይመራናል።

በመጨረሻም፣ ይህ መለኮታዊ ብርሃን ወደ እውነተኛው አምልኮ ሊመራን ይገባል። ሰብአ ሰገል ብርሃኑን ተከትለው ከደረሱ በኋላ ሕፃኑን አይተው በፊቱ ተደፍተዋል፣ እጅግ ውድ የሆነውን ስጦታቸውንም አቅርበዋል (ማቴ 2:11)። ዛሬም እኛ የክርስቶስን ብርሃን ስናይ ልንሰጠው የሚገባን ትልቁ ምላሽ የልብ አምልኮን ነው። "በሕይወታችን የሚያበራው የመንፈስ ቅዱስ ብርሃን፣ ራሳችንን ዝቅ አድርገን ለዘለዓለሙ ንጉሥ ለኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም አምልኮን እንድናቀርብ የሚመራን ሰማያዊ ኮምፓስ ነው" በሚለው መንፈሳዊ እውነት ሕይወታችን ሊቃኝ ይገባል።