ሦስተኛ ዮሐንስ መቼ ተጻፈ?

የዚህን መልእክት የተጻፈበትን ዘመን ለመረዳት፣ "ወንድሞች መጥተው አንተ በእውነት እንደምትሄድ ስለ እውነትህ ሲመሰክሩ እጅግ ደስ ብሎኛልና" (3 ዮሐንስ 1፡3) የሚለውን የቤተ ክርስቲያን ታሪካዊ ሁኔታ መመርመር ያስፈልጋል። በዚያን ዘመን ወንጌልን ይዘው ከቦታ ቦታ የሚዘዋወሩ ሚስዮናውያንና ሰባኪያን ነበሩ። የዚህ መልእክት መጻፍ ዋነኛ ምክንያት የእነዚህን ተጓዥ ወንጌላውያን አቀባበልና እንክብካቤ የሚመለከት የቤተ ክርስቲያን አስተዳደራዊ ጉዳይ ነው።

በታሪካዊ ጥናት መሠረት፣ የወንጌል ምሁራን ይህ መልእክት የተጻፈው በመጀመሪያው መቶ ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ፣ ከሰማንያ አምስት እስከ ዘጠና አምስት ዓመተ ምሕረት ባለው ጊዜ ውስጥ እንደሆነ ይስማማሉ። በዚህ ዘመን ሐዋርያው ዮሐንስ በኤፌሶን ከተማ ነዋሪ ሆኖ በትንሿ እስያ ለሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት አባታዊ አመራር ይሰጥ ነበር። የሮም መንግሥት በክርስቲያኖች ላይ የሚያደርሰው ስደት የነበረ ቢሆንም፣ የዚህ መልእክት ትኩረት ግን ከውጭ ከሚመጣው ስደት ይልቅ በውስጥ በተፈጠረው የአመራር መከፋፈል ላይ ነበር።

በዚህ ሐሳብ ውስጥ ያለው ሥነ-መለኮታዊና ባህላዊ ውጥረት የሚያሳየው ቤተ ክርስቲያን ወደ ሁለተኛውና ሦስተኛው ትውልድ እየተሸጋገረች መምጣቷን ነው። ሐዋርያት እያለፉ ሲሄዱ፣ እንደ ዲዮጥራጢስ ያሉ የሥልጣን ጥመኛ የሆኑ አዳዲስ መሪዎች መነሳት ጀመሩ። ዮሐንስ ይህንን መልእክት የጻፈው እነዚህን ውስጣዊ የአስተዳደር ችግሮች ለመፍታት፣ ለእውነት የቆሙትን ለማበርታትና ሐዋርያዊውን ሥርዓት ለማስጠበቅ ነው።

የመልእክቱ ዘመን ዮሐንስ እጅግ ባረጀበት ጊዜ መሆኑን "ሽማግሌው" የሚለው ስሙም ያሳያል። ከሐዋርያት ሁሉ በሕይወት የተረፈው እርሱ ብቻ ነበር። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ "እስክመጣ ድረስ ይኖር ዘንድ ብወድስ፣ ምን አግዶህ?" (ዮሐንስ 21፡22) ብሎ የተናገረለት ዮሐንስ፣ በስተእርጅናው ዘመንም ስለ እውነት መቆሙን ይህ መልእክት ያረጋግጣል።

ቃሉ ለእኛም ቤተ ክርስቲያን በየዘመናቱ የውስጥ የአስተዳደር ፈተናዎች እንደሚገጥሟት፣ ነገር ግን እውነት ሁልጊዜ አሸናፊ መሆኑን ያስገነዝበናል። ዘመን ቢለዋወጥም የወንጌል አደራና የሐዋርያት ትምህርት ሊለወጥ ስለማይችል፣ እኛም በዘመናችን ለተሰጠን እውነት በታማኝነት ልንቆም ይገባናል።

"ዘመናት ቢለዋወጡም፣ ቤተ ክርስቲያንን የሚያጸናት የእግዚአብሔር እውነትና የቅዱሳን ኅብረት ከቶ አያረጅም፤" እንደሚባለው፣ ዮሐንስ በስተእርጅናው የጻፈው ይህ ቃል ዛሬም ለቤተ ክርስቲያን ሕያው መመሪያ ነው።