ይህ ጥያቄ የእግዚአብሔርን ፍጹም ቅድስና፣ የቃሉን ሥልጣን እና የሰውን ልጅ መልካም ሐሳብ (Good intentions) በእግዚአብሔር ፊት ያለውን ሚዛን በጥልቀት እንድንመረምር የሚያደርግ እጅግ ወሳኝ የሆነ ሥነ-መለኮታዊ ጥያቄ ነው። የዖዛ መሞት በሰብዓዊ እይታችን ስንመለከተው ጭካኔ ሊመስል ይችላል፤ ነገር ግን ከእግዚአብሔር ፍጹም ሕግ እና የቅድስና ባሕርይ አኳያ ስንመረምረው፣ አምላካችን የቃሉን ክብር እንዴት እንደሚጠብቅ የምንማርበት ታላቅ ትምህርት ነው። ይህንን ክስተት በሚከተሉት መሠረታዊ ነጥቦች አብረን እንመልከት።
1. የእግዚአብሔርን ቃልና ሥርዓት መተላለፍ
የመጀመሪያውና ዋነኛው ስህተት ታቦቱ የተጓጓዘበት መንገድ ነው። እግዚአብሔር በሙሴ ሕግ ውስጥ ታቦቱ እንዴት መጓጓዝ እንዳለበት ጥብቅ እና ግልጽ የሆነ ትእዛዝ ሰጥቶ ነበር። ታቦቱን መሸከም የነበረባቸው ሌዋውያን (በተለይም የቀዓት ልጆች) ሲሆኑ፣ እርሱንም በመሎጊያዎቹ በትከሻቸው ላይ አድርገው መሸከም ነበረባቸው እንጂ በሠረገላ መጫን አልነበረባቸውም (ዘፀ 25:14)።
ዳዊት እና ዖዛ ታቦቱን በአዲስ ሠረገላ ላይ የጫኑት የእግዚአብሔርን ቃል ተከትለው ሳይሆን፣ የእስራኤል ጠላት የሆኑትን የፍልስጥኤማውያንን አሠራር ኮርጀው ነበር (1ሳሙ 6:7)። እግዚአብሔር በቃሉ ያዘዘውን ሥርዓት ትቶ፣ የዓለምን (የአሕዛብን) አሠራር ወደ እግዚአብሔር ቤት ማምጣት የቅጣቱ ዋነኛ መንስኤ ነበር።
2. የቅድስናን ሕግ መድፈር
እግዚአብሔር ታቦቱን ለሚሸከሙት ሌዋውያን እንኳ ጥብቅ ማስጠንቀቂያ ሰጥቶ ነበር። መቅደሱንና የመቅደሱን ዕቃ ሁሉ ከሸፈኑ በኋላ፣ ከዚያ በኋላ የቀዓት ልጆች ሊሸከሙ ይምጡ፤ ነገር ግን እንዳይሞቱ ቅዱስነቱን አይንኩ (ዘኁ 4:15)። ዖዛ ይህንን የእግዚአብሔርን ጥብቅ ሕግ እያወቀ፣ በድፍረት እጁን ወደ ቅዱሱ ታቦት ዘረጋ። እግዚአብሔር ፍጹም ቅዱስ ነው፤ ቅድስናው ደግሞ በሰው ልጅ “መልካም ሐሳብ” የሚጣስ አይደለም።
3. የሰው ልጅ ግምት እና የእግዚአብሔር ቅድስና (Presumption)
የሥነ-መለኮት ምሁራን የዖዛን ስህተት ሲያብራሩ አንድ ጥልቅ የሆነ እውነት ያነሳሉ። ዖዛ ታቦቱ ወደ መሬት (ወደ ጭቃው) እንዳይወድቅ ያደረገው፣ የእርሱ እጅ ከመሬቱ አፈር ይልቅ ንጹሕ ነው ብሎ በማሰቡ ነው። ነገር ግን ምድር እግዚአብሔር እንደፈጠራት (ምንም ኃጢአት የሌለባት) ንጹሕ ስትሆን፣ የዖዛ እጅ ግን በኃጢአት የወደቀ የሰው ልጅ እጅ ነበር። የእግዚአብሔር ጽድቅና ቅድስና ከቆሸሸው የሰው ልጅ እጅ ይልቅ፣ ለረከሰው መሬት ይቀርባል። የዖዛ እጅ መዘርጋት ከቅንነት የመነጨ ቢመስልም፣ የእግዚአብሔርን ቃል ከመተላለፍ የመጣ መንፈሳዊ ድፍረት ነበር።
4. የዳዊት እርማት እና ንስሐ
በመጀመሪያው ጊዜ ዳዊት ዖዛ በመሞቱ በእግዚአብሔር ላይ ተቆጥቶ ነበር። ነገር ግን በኋላ የእግዚአብሔርን ቃል ሲመረምር ስህተታቸውን ተገነዘበ። ዳዊት ሌዋውያኑን በሰበሰበ ጊዜ፣ ቀድሞ እናንተ ስላልነበራችሁ፥ በሥርዓትም ስላልፈለግነው አምላካችን እግዚአብሔር ተቈጣን በማለት ጥፋታቸው ቃሉን አለመከተላቸው መሆኑን በይፋ አምኗል (1ዜና 15:13)። ከዚያም እንደ እግዚአብሔር ቃል ሌዋውያኑ ታቦቱን በትከሻቸው ተሸከሙት።
ማጠቃለያ
የተወደዳችሁ፣ የዖዛ ታሪክ ዛሬም ለእኛ ለዘመኑ አማኞች እጅግ ጥልቅ የሆነ መንፈሳዊ ማስጠንቀቂያ አለው። በእግዚአብሔር ቤት ውስጥ “መልካም ሐሳብ” (Good intention) መኖሩ ብቻውን በቂ አይደለም። እግዚአብሔርን ማገልገል ያለብን እርሱ በቃሉ ባዘዘው መንገድ፣ በቃሉ እውነት ላይ ብቻ ተመሥርተን መሆን አለበት። መታዘዝ ከመሥዋዕት፥ ማዳመጥም የአውራ በግ ስብ ከማቅረብ ይበልጣል (1ሳሙ 15:22)።
ዛሬ እኛ በአዲስ ኪዳን የክርስቶስን ደም ተደግፈን ወደ ጸጋው ዙፋን በድፍረት መቅረብ ብንችልም፣ ይህ ጸጋ የእግዚአብሔርን ቅድስና እንድናቃልል ሊያደርገን አይገባም። አምላካችን ዛሬም የሚባላ እሳት ነውና፣ በማክበርና በፍርሃት እግዚአብሔርን ደስ እያሰኘን የምናመልክበትን ጸጋ እንያዝ (ዕብ 12:28)።