ይህ ጥያቄ ዘመናዊ የፍትሕ ስሜታችንን የሚፈታተን እና በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉ እጅግ አወዛጋቢ የሚመስሉ ሕጎች አንዱ ነው። ይህንን የኦሪት ሕግ (ዘዳግም 22፡28-29) ስንመለከት፣ ላዩን ሲታይ በዛሬው መመዘኛ ሴቷን እንደ ንብረት የሚያይ ወይም በደሏን በገንዘብ የሚገዛ ሊመስል ይችላል። ነገር ግን የጥንቱን ማኅበረሰብ ሁኔታና የሕጉን መሠረታዊ ዓላማ ስንመረምር፣ ሕጉ ሴቷን ከጥፋት ለመታደግ የተሰጠ መሆኑን እንረዳለን።
ይህንን ሕግ በሚከተሉት መሠረታዊ ነጥቦች እንመልከት፡-
1. በዚያ ዘመን የነበረው ማኅበራዊ ቀውስ
በዚያን ዘመን የነበረው የሴቶች ሁኔታ ከዛሬው በጣም የተለየ ነበር። አንዲት ሴት ያላገባች ሆና ከተደፈረች ወይም ከወንድ ጋር ግንኙነት ካደረገች፣ በዚያ ማኅበረሰብ ውስጥ “ክብሯን ያጣች” ተደርጋ ትቆጠር ነበር። አብዛኛውን ጊዜ ቤተሰብም ሆነ ማኅበረሰቡ እንደ ውድቅ አድርገው ስለሚመለከቱአት፣ የትዳር አጋር የማግኘት ዕድሏ ጠባብ ነበር። ሴቶች በኢኮኖሚ ጥገኛ በሆኑበት ማኅበረሰብ ውስጥ፣ ያላገባች ሴት ብቻዋን መትረፍ ፈጽሞ የማይቻል ነበር። ስለዚህ ይህ ሕግ ሴቷን ከማግለልና ከድህነት የመታደግ ዓላማ ነበረው።
2. ሕጉ ሴቷን በኃይል ከማግባት ይከላከላል
ይህ ሕግ የተሰጠው “ያልታጨች” ሴት ላይ ለተፈጸመ ድርጊት ነው። ሕጉ ወንዱ ሴቷን “ሊፈታት አይችልም” በማለት ይደነግጋል። ይህም ማለት፣ ወንዱ ለፈጸመው ድርጊት የዕድሜ ልክ የኃላፊነት ዋስትና እንዲሰጥ ያደርገዋል። ዛሬ እንደምናስበው “ገንዘብ ከፍሎ መግዛት” ሳይሆን፣ ለፈጸመው ኃጢአት የገንዘብ ካሳ (ለአባትዋ) እንዲከፍልና፣ ሴቷንም የሕይወት ዘመን አጋር በማድረግ እንዲንከባከባት የሚገደድበት የጥበቃ ሕግ ነው።
3. ሴቷ ምርጫ ነበራት
የዚህን ሕግ መንፈስ በደንብ ስንመረምር፣ ሴቷ በግድ እንዲህ እንዲሆን አልተገደደችም። በዘዳግም 22፡28-29 ላይ የተጠቀሰው ሁኔታ የሁለቱንም ስምምነት ወይም የሁኔታውን ግዴታ ያሳያል። ይሁን እንጂ፣ በአንዳንድ የመጽሐፍ ቅዱስ ትርጓሜዎች (ለምሳሌ ዘጸአት 22፡16-17) መሰረት፣ አባቷ ሴት ልጅዋን ለወንዱ ሊሰጣት ፈቃደኛ ካልሆነ፣ ወንዱ ያንኑ ገንዘብ (የሙሽራዋን ዋጋ) መክፈል ነበረበት። ይህ ማለት ሴቷ እንደ ንብረት ተቆጥራ ለወንዱ አልተሰጠችም ማለት ነው።
4. የሙሴ ሕግ ለዘመኑ እጅግ የላቀ ፍትሕ ነበረው
የሙሴ ሕግጋት በዙሪያቸው ከነበሩት አረመኔያዊ የጎረቤት አሕዛብ ሕጎች ጋር ሲነጻጸሩ፣ የሴቶችን ሰብአዊ መብትና ክብራቸውን የሚጠብቁ ነበሩ። በሌሎች ባህሎች፣ ተደፋሪዋ ሴት ጥፋተኛ ተደርጋ ትቀጣ ወይም ትገደል ነበር። የሙሴ ሕግ ግን በደለኛው ወንድ ላይ ኃላፊነት በመጣል፣ ሴቷን ከማኅበረሰቡ መገለል እና ከረሃብ እንዲትተርፍ ያደርጋል።
ማጠቃለያ
ይህ ሕግ በዛሬው ዘመን ለሚኖሩ ሴቶች ፍትሐዊ አይመስልም፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር በክርስቶስ ኢየሱስ በኩል ሴቶችን ክብርና እኩልነት ሰጥቶናልና። ነገር ግን ይህ ሕግ በወቅቱ የነበረውን የሴቶች ደህንነት ለመጠበቅና ከማኅበረሰብ ቸልተኝነት ለመከላከል የተሰጠ የሽግግር ሕግ ነበር።
በመጨረሻም ልንረዳው የሚገባው፣ የሕጉ አምላክ ኢየሱስ ክርስቶስ፣ “አመንዝራ” ተብላ የተያዘችውን ሴት በድንጋይ ከመውገር ያዳናት (ዮሐንስ 8፡7)፣ እንዲሁም ሴቶችን በማኅበረሰብ ውስጥ ከፍ ከፍ ያደረገ እርሱ መሆኑን ነው። ክርስቶስ ባደረገው ፍቅር እና ምሕረት፣ ዛሬ ማንኛውም በደል ቢፈጸም፣ አምላካችን እንደ ሙሴ ሕግ ብቻ ሳይሆን በክርስቶስ ፍቅርና በፍትሕ የምንኖርበትን የጸጋ ዘመን ሰጥቶናል። እንደ ክርስቲያን፣ ሴቶችን ማክበር፣ መጠበቅ እና ከማንኛውም በደል መከላከል የክርስቶስ ትእዛዝ ነው።
Thank you