ይህ ጥያቄ የመጽሐፍ ቅዱስን ታሪካዊ አውድ እና የእግዚአብሔርን የማዳን ታሪክ ሂደት በጥልቀት እንድንመረምር የሚያደርግ እጅግ ወሳኝ ጥያቄ ነው። በዘሌዋውያን 25፡44-46 ላይ ያለው ቃል እግዚአብሔር ባርነትን እንደ መለኮታዊ ዕቅድ ይደግፋል ማለት ሳይሆን፣ በወደቀው ዓለም ውስጥ የነበረን ማኅበራዊ ሥርዓት እንዴት እንደተቆጣጠረና ወደ ተሻለ የነጻነት ብርሃን እንዳመጣው የሚያሳይ ነው። ይህንን እውነት በሚከተሉት መጽሐፍ ቅዱሳዊ እና ሥነ-መለኮታዊ ነጥቦች እንመለከታለን።
1. ታሪካዊ እና ባህላዊ አውዱን መረዳት
በመጀመሪያ ደረጃ፣ በመጽሐፍ ቅዱስ ዘመን የነበረው “የባርነት” ሥርዓት በቅርብ መቶ ዘመናት በዓለማችን ከታየው በዘር ላይ ከተመሠረተው ጭካኔ የተሞላበት (Chattel Slavery) ሥርዓት ጋር ፈጽሞ የተለየ መሆኑን መረዳት አለብን። በጥንቱ ዘመን ሰዎች በአብዛኛው ወደ አገልጋይነት የሚገቡት በዕዳ፣ በድህነት ወይም በጦርነት ምክንያት ነበር። ይህ ሥርዓት በወቅቱ በነበረው ዓለም አቀፍ የኢኮኖሚ መዋቅር ውስጥ ሥር የሰደደ ነበር። እግዚአብሔር በወቅቱ የነበረውን ማኅበራዊ ሥርዓት በአንድ ጊዜ ከማፍረስ ይልቅ፣ ሥርዓቱን በመቆጣጠር አገልጋዮች ሰብዓዊነት በተሞላበት መንገድ እንዲያዙ አድርጓል።
2. ደንብ ማውጣት እንጂ መደገፍ አለመሆኑ
እግዚአብሔር በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ለተወሰኑ ነገሮች ሕግ ማውጣቱ፣ ያንን ነገር ፍጹም ፈቃዱ አድርጎ ደግፎታል ማለት አይደለም። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ፍቺ ሲያስተምር ሕግ የተሰጠው ስለ ልባቸው ጥንካሬ እንደሆነና ከመጀመሪያ ግን እንዲህ እንዳልነበረ ገልጿል (ማቴ 19:8)። ይህ መርህ ለባርነትም ይሠራል። እግዚአብሔር አገልጋዮች ሰብዓዊ መብታቸው እንዲጠበቅ ጥብቅ ሕግጋትን ሰጥቷል። ለምሳሌ፣ የዘመኑ አሕዛብ ባሪያን እንደ ዕቃ ሲቆጥሩ፣ በእስራኤል ግን ጌታው ባሪያውን ቢመታና ዓይኑን ቢያጠፋ ስለ ዓይኑ አርነት ሊያወጣው ይገባል (ዘፀ 21:26)።
3. ሰውን ሰርቆ መሸጥ በጥብቅ የተወገዘ መሆኑ
መጽሐፍ ቅዱስ ሰውን በኃይል አፍኖ ወስዶ ባሪያ ማድረግን እጅግ ከባድ ኃጢአት አድርጎ ይቆጥረዋል። በእግዚአብሔር ሕግ መሠረት ሰውን ሰርቆ የሚሸጥ ወይም በእጁ ሲገኝበት ፈጽሞ ይገደል (ዘፀ 21:16)። ስለዚህ በዘሌዋውያን የተፈቀደው ከሌሎች አሕዛብ በገንዘብ የሚደረግ ሕጋዊ የስምምነት ግዢን እንጂ፣ በኃይል ሰውን ማገትን የሚያበረታታ አይደለም። በተጨማሪም፣ እነዚህ ከአሕዛብ የመጡ አገልጋዮች ወደ እስራኤል ቤት ሲገቡ የእውነተኛውን አምላክ አምልኮ እንዲያውቁና በኪዳኑ ውስጥ እንዲገቡ ዕድል ያገኙ ነበር። አብርሃም በቤቱ የተወለዱትንና በገንዘቡ የገዛቸውን አገልጋዮች ሁሉ በእግዚአብሔር ኪዳን ውስጥ አስገብቶ ገርዝዟቸዋል (ዘፍ 17:12-13)።
4. በክርስቶስ ኢየሱስ የሆነው ፍጹም ነጻነት
የእግዚአብሔር የመጨረሻ ዓላማና ፍጹም ፈቃድ የሰውን ልጅ ከማንኛውም ዓይነት ባርነት፤ ከኃጢአትም፣ ከሥጋም፣ ከማኅበራዊ ጭቆናም ነጻ ማውጣት ነው። በብሉይ ኪዳን የነበረው መቻቻል በአዲስ ኪዳን በክርስቶስ ወንጌል ፍጹም ተሽሯል። ወንጌል የሰውን ልጅ እኩልነት በማወጅ የባርነትን መሠረት ናደው። በክርስቶስ ኢየሱስ ሁላችሁ አንድ ናችሁና አይሁዳዊ ወይም የግሪክ ሰው የለም፥ ባሪያ ወይም ጨዋ ሰው የለም፥ ወንድም ሴትም የለም (ገላ 3:28)።
ይህንን በተግባር ለማሳየት ሐዋርያው ጳውሎስ የሸሸውን ባሪያ አናሲሞስን ወደ ጌታው ወደ ፊልሞና ሲመልሰው፣ ከእንግዲህ ወዲህ እንደ ባሪያ ሳይሆን ከተወደደ ወንድም ጋር እንዲቀበለው አዝዞታል (ፊልሞ 1:16)።
ማጠቃለያ
ስለዚህ፣ በዘሌዋውያን ያለው ቃል የሚያሳየው እግዚአብሔር የወደቀውን የሰው ልጅ ሥርዓት ቀስ በቀስ እያስተማረና እየገራ ወደ ፍጹሙ ብርሃን እንዴት እንዳመጣው ነው። ዛሬ እኛ የዳንነው እና የነጻነው በክርስቶስ ኢየሱስ ውድ ደም በመሆኑ፣ እያንዳንዱ የሰው ልጅ በእግዚአብሔር አምሳል የተፈጠረ ክቡር መሆኑን አምነን፣ ማንኛውንም ዓይነት ጭቆና እና ባርነትን ልንቃወም ይገባናል። ክርስቶስ ነጻነትን ሰጥቶናልና በነጻነት ጸንተን ልንቆም ይገባል (ገላ 5:1)።