"ሰው ሆይ፥ መልካሙን አሳይቶሃል፤ እግዚአብሔርም ከአንተ የሚፈልገው ምንድር ነው? ፍርድን ታደርግ ዘንድ፥ ምሕረትንም ትወድድ ዘንድ፥ ከአምላክህም ጋር በትሕትና ትሄድ ዘንድ አይደለምን?" (ሚክያስ 6፥8)። ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል የታናናሽ ነቢያትን መሠረታዊ እና ማዕከላዊ መልእክት ጠቅልሎ የሚያሳይ ኃይለኛ የቃል ኪዳን ጥሪ ነው። አሥራ ሁለቱ ታናናሽ ነቢያት በተለያዩ ዘመናት ቢነሡም፣ የመልእክታቸው የደም ስር ግን አንድ ነው። እርሱም ሕዝቡ ከኃጢአታቸው ንስሐ ገብተው ወደ እግዚአብሔር እንዲመለሱ፣ ፍትሕን በተግባር እንዲያሳዩ፣ እና ስለሚመጣው የእግዚአብሔር ቀን እንዲዘጋጁ የሚያስጠነቅቅ ድምፅ ነው።
ታሪካዊውን ዳራ ስንመረምር፣ ታናናሽ ነቢያት ያገለገሉት እስራኤል እና ይሁዳ በከፍተኛ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ እና የመንፈሳዊ ቀውስ ውስጥ በነበሩበት ዘመን ነው። የአሦር እና የባቢሎን ኃያላን መንግሥታት አደጋ በደጃቸው ላይ በነበረበት፣ ነገር ግን ሕዝቡ የጣዖት አምልኮን እና ግብዝነትን በተላመዱበት ወቅት ነቢያቱ ተነሥተዋል። ሰዎቹ ማኅበራዊ ፍትሕን ረግጠው፣ የድሆችን መብት እየነጠቁ ውጫዊ ሃይማኖታዊ ሥርዓትን ብቻ ያዘወትሩ ነበር። የነቢያቱ ዋነኛ ዓላማ ይህንን ሃይማኖታዊ ማስመሰል አጋልጦ፣ እውነተኛውን አምልኮ ማስተማር ነበር።
በሕግ እና በሥነ መለኮት አንፃር፣ የታናናሽ ነቢያት መልእክት በእግዚአብሔር እና በእስራኤል መካከል የተደረገውን የሲና ተራራ ቃል ኪዳን መሠረት ያደረገ ነው። ነቢያቱ እንደ እግዚአብሔር የሕግ ጠበቆች በመሆን፣ ሕዝቡ የጣሰውን የቃል ኪዳን አንቀጽ ያነባሉ። ፍትሕ እንደ ውኃ፣ ጽድቅም እንደማይደርቅ ፈሳሽ ይፍሰስ በማለት (አሞጽ 5፥24) አምልኮ ከሰብዓዊ መብት መከበር ጋር የተቆራኘ መሆኑን አጥብቀው ያስተምራሉ። እግዚአብሔር ውጫዊ መሥዋዕትን ሳይሆን፣ ውስጣዊ የልብ መለወጥን እና ማኅበራዊ ርኅራኄን እንደሚፈልግ በግልጽ አውጀዋል።
በእነዚህ መጻሕፍት ውስጥ ያለው ዋነኛ መንፈሳዊ ውጥረት "የእግዚአብሔር ቀን" በሚለው ጽንሰ ሐሳብ ዙሪያ የሚያጠነጥን ነው። የእግዚአብሔር ቀን ኃጢአተኞች የሚቀጡበት አስፈሪ የፍርድ ዘመን መሆኑን ነቢያቱ አበክረው አስተምረዋል። ይሁን እንጂ፣ ይህ የፍርድ መልእክት ሁልጊዜ ከተስፋ ጋር የተዋጀ ነው። እግዚአብሔር የሚቀጣው ለማጥፋት ሳይሆን ለማጥራት መሆኑን፣ ከጥፋት የተረፉትም ዳግም እንደሚሰበሰቡ፣ እና በመጨረሻም መሲሑ መጥቶ እውነተኛ ሰላምን በምድር ላይ እንደሚተክል ጽኑ ተስፋ ሰጥተዋል።
የታናናሽ ነቢያት መልእክት የሰውን ልጅ ድካም እና የእግዚአብሔርን ታላቅ ፍቅር የሚያሳይ ማሳያ ነው። ምንም እንኳ ሕዝቡ ደጋግመው ቢያምፁም፣ የእግዚአብሔር ምሕረት ግን ሁልጊዜ ከቁጣው ይበልጣል። ሆሴዕ አመንዝራ ሚስቱን ዳግም በመቀበል ያሳየው የእግዚአብሔር የማይለወጥ ፍቅር፣ ዮናስ ለነነዌ ሰዎች የሰበከው የንስሐ ጥሪ፣ ለሰው ልጅ የተሰጠ ትልቅ የማዳን ተስፋ ነው። ነቢያቱ የሕዝቡን የሞራል መውደቅ ሳይፈሩ በግልጽ ተጋፍጠዋል።
ይህ ትምህርት በዘመናችን ላለን የእምነት ሰዎች ክርስትናችን የውጫዊ ሥርዓት ብቻ ሳይሆን የልብና የተግባር ለውጥ ጭምር መሆን እንዳለበት ያሳስበናል። እግዚአብሔር ዛሬም ማኅበራዊ ፍትሕን፣ ቅድስናን እና ንስሐን ከእኛ ይፈልጋል። "የእግዚአብሔር ልብ የሚደሰተው በከንፈራችን ዝማሬ ብቻ ሳይሆን፣ በሕይወታችን በሚንጸባረቀው ፍትሕና ርኅራኄ ነው" እንደሚባለው፣ የታናናሽ ነቢያትን ጩኸት አዳምጠን ሕይወታችንን በቃሉ ሚዛን ላይ ልናስተካክል ይገባል።