የአራቱ ወንጌላት የትንሣኤ ዘገባዎች እርስ በርስ ሊስማሙ ይችላሉን?

ከሰንበትም በኋላ ማርያም መግደላዊትም የያዕቆብም እናት ማርያም ሰሎሜም መጥተው ሊቀቡት ሽቱ ገዙ፤ ከሳምንቱም በመጀመሪያው ቀን እጅግ በማለዳ ፀሐይ ከወጣ በኋላ ወደ መቃብር መጡ (ማር 16:1-2)። “ሊስማሙ ወይም ሊጣጣሙ” የሚለው ጽንሰ ሀሳብ የተለያዩ ምስክርነቶችን አጣምሮ አንድ ወጥ የሆነ ታሪክ የመገንባት ትርጉም አለው። ወንጌል የሚለው ቃል በጽርዕ “ኤዋንጌሊዮን” ሲሆን፣ የትንሣኤው ዘገባ በአራቱም ወንጌላውያን በተለያየ አቀራረብ ቢጻፍም፣ መሠረታዊው እውነት ግን መቃብሩ ባዶ መሆኑንና ክርስቶስ ሞትን ማሸነፉን በማብሰር ላይ የሚያተኩር ሕያው ቃል ነው።

በታሪካዊና ሕጋዊ አውድ ስንመለከተው፣ የአራቱ ወንጌላት ልዩነት የውሸት ሳይሆን የእውነተኛ የዓይን ምስክርነት ሕያው ማረጋገጫ ነው። በሕግ ሥርዓት ውስጥ፣ የተለያዩ የዓይን ምስክሮች አንድን ድንገተኛ ክስተት ሲያዩ፣ እያንዳንዱ ሰው ትኩረት የሚያደርገው በልዩ ልዩ ዝርዝር ጉዳዮች ላይ ነው። ወንጌላውያኑም ወደ መቃብሩ ስለመጡት ሴቶች ቁጥር፣ ስለ መላእክቱ መገለጥና ስለ ሰዓቱ የሰጡት ዘገባ የተለያየ መስሎ ቢታይም፣ ይህ የሐሳብ ግጭት ሳይሆን እርስ በርስ የሚደጋገፍ ታሪክ መሆኑን ያሳያል። ሁሉም ታሪኮች ቃል በቃል አንድ ዓይነት ቢሆኑ ኖሮ፣ ተመሳጥረው የፈጠሩት የውሸት ትርክት ነው የሚል ሕጋዊ ጥርጣሬን በቀላሉ ባስነሳ ነበር።

የወንጌላውያኑን የጽሑፍ አቀራረብና ባሕላዊ ዳራ ስንመረምር ደግሞ እያንዳንዱ ጸሐፊ የራሱ የሆነ ዒላማ ያደረገው አንባቢና መለኮታዊ ዓላማ እንደነበረው እንረዳለን። ማቴዎስ ለአይሁድ፣ ማርቆስ ለሮማውያን፣ ሉቃስ ለአሕዛብ እንዲሁም ዮሐንስ ለዓለም ሁሉ ክርስቲያኖች እንደመጻፋቸው መጠን፣ ታሪኩን ያቀረቡበት አቅጣጫ ይለያያል። ለምሳሌ ዮሐንስ በማርያም መግደላዊት ላይ ብቻ ሲያተኩር፣ ማቴዎስና ማርቆስ ደግሞ ሌሎች ሴቶችንም አብረው ይጠቅሳሉ (ዮሐ 20:1፣ ማቴ 28:1)። አንደኛው ወንጌላዊ የሌላውን ዘገባ አይክድም፤ ይልቁንም በተለያየ አቅጣጫ የተነሳን አንድን ታላቅ ምስል በተሟላ መልኩ እንድንመለከተው የየራሳቸውን ድርሻ ያበረክታሉ።

በነዚህ ዘገባዎች መካከል ያለው ውጥረት፣ በዚያች የትንሣኤ ማለዳ የነበረውን እውነተኛ ፍርሃት፣ ግራ መጋባትና ታላቅ መደነቅ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። ደቀ መዛሙርቱ በሐዘን ተውጠው፣ ጠላቶቻቸውን ፈርተው ተደብቀው በነበረበት ወቅት፣ የመቃብሩ ባዶ መሆንና የመላእክቱ መገለጥ ያልጠበቁት ድንጋጤ ፈጥሮባቸው ነበር። ስለዚህ፣ ሴቶቹ በድንጋጤ መሮጣቸው፣ ጴጥሮስና ዮሐንስ ወደ መቃብሩ መሽቀዳደማቸው (ሉቃ 24:12)፣ በአንድ ወጥና በተረጋጋ መንገድ ሳይሆን በተደራረበና በተለያየ አቅጣጫ መዘገቡ ክስተቱ የፈጠረውን ታሪካዊ መንቀጥቀጥ በግልጽ ያረጋግጥልናል።

መጽሐፍ ቅዱስን ስናነብ የሚገጥሙን መስለው የሚታዩት ልዩነቶች እምነታችንን የሚያናጉ ሳይሆኑ፣ ይልቁንም የእግዚአብሔር ቃል እውነተኛነት የሚያረጋግጡልን ናቸው። የክርስቶስ ትንሣኤ በታሪክ ውስጥ የተፈጸመ እውነተኛ ክስተት መሆኑን በማመን፣ እኛም በሕይወታችን ውስጥ የሚያጋጥሙንን ተቃርኖዎችና ፈተናዎች ሁሉ በእምነት መነጽር እንድናያቸው ያስተምረናል። የእግዚአብሔር ቃል ፈጽሞ አይሻርምና ሙሉ በሙሉ በእርሱ ላይ እንድንደገፍ፣ እንዲሁም በትንሣኤው ኃይል እንድንመላለስ የልብ መረጋጋትን ይሰጠናል።

በማጠቃለያ፣ የአራቱ ወንጌላት የትንሣኤ ዘገባዎች እርስ በርስ ሊስማሙ የሚችሉ፣ አንዱ የሌላውን የሚያሟሉና ፍጹም የሆነውን ሥዕል የሚሰጡ መለኮታዊ ምስክርነቶች ናቸው። ልዩነታቸው የታሪኩን እውነተኛነት እንጂ የፈጠራ ሥራ አለመሆኑን የሚያስረግጥ ማኅተም ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ ይህንን የትንሣኤ እውነት የክርስትና መሠረት መሆኑን ሲያረጋግጥ፣ ክርስቶስም ካልተነሣ እንግዲያስ ስብከታችን ከንቱ ነው እምነታችሁም ደግሞ ከንቱ ናት በማለት ጽፏል (1 ቆሮ 15:14)። ስለዚህ እኛም ሞትን ድል አድርጎ በተነሳው ሕያው ጌታ በማመን፣ በሕይወት ዘመናችን ሁሉ የትንሣኤው ኃይል ተካፋዮች በመሆን በድል አድራጊነት እንድንመላለስ ታላቅ ተስፋ ተሰጥቶናል።