የመጥምቁ ዮሐንስ ጥምቀት ትርጉም እና አስፈላጊነት ምን ነበር?

"ዮሐንስ በምድረ በዳ እያጠመቀና የንስሐን ጥምቀት ለኃጢአት ስርየት እየሰበከ መጣ" (ማርቆስ 1:4)። የመጽሐፍ ቅዱስ ምሁራንና የሥነ መለኮት አጥኚዎች እንደሚያብራሩት፣ "ጥምቀት" የሚለው ቃል በግሪክኛው ‘ባፕቲዞ’ ሲሆን ትርጉሙም ሙሉ በሙሉ በውኃ ውስጥ መዘፈቅ ወይም መነከር ማለት ነው። በሌላ በኩል ደግሞ "ንስሐ" የሚለው ቃል በግሪክ ‘ሜታኖያ’ ሲባል፣ ጥልቅ የሆነ የአስተሳሰብ፣ የልብ እና የሕይወት አቅጣጫ ለውጥን ያመለክታል። ስለዚህ የዮሐንስ ጥምቀት కేവലം ሃይማኖታዊ ሥርዓት ወይም ውጫዊ መታጠብ ብቻ ሳይሆን፣ ሰዎች ኃጢአታቸውን በግልጽ አምነው በመተው፣ ልባቸውንና መንፈሳቸውን ለሚመጣው የእግዚአብሔር መንግሥት የሚያዘጋጁበት ጥልቅ መንፈሳዊ እርምጃ እና የኪዳን መታደስ ነበር።

በአንደኛው መቶ ክፍለ ዘመን በነበረው የአይሁድ ማኅበረሰብ ባሕልና ሕጋዊ ሥርዓት፣ መታጠብ ወይም በዕብራይስጥ ‘ሚክቬህ’ ለሥጋዊና ለመንፈሳዊ ንጽሕና የሚደረግ የተለመደ ተግባር ነበር። እንዲሁም ከሌላ አሕዛብ ወደ ይሁዲነት እምነት የሚለወጡ ሰዎች የጥምቀትን ሥርዓት ይፈጽሙ ነበር። ነገር ግን የዮሐንስ ጥምቀት ከዚህ ልማድ የተለየ እና እጅግ አብዮታዊ ነበር፤ ምክንያቱም የተመረጡ ናቸው የሚባሉትን አይሁዳውያንን ራሳቸውን ልክ እንደ አሕዛብ ቆጥረው፣ ከኃጢአታቸው እንዲነጹና አዲስ ሕይወትን ለመጀመር እንዲጠመቁ ጥሪ ያቀረበበት በመሆኑ ነው። ይህ ድርጊት ማንም ሰው በዘር ሐረጉ፣ በብሔራዊ ማንነቱ ወይም በሃይማኖታዊ ታሪኩ ሳይሆን፣ በግል ንስሐ ብቻ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት መግባት እንደሚችል በግልጽ ያሳየ ታሪካዊ ክስተት ነው።

ይህ ጥብቅ የሆነ የንስሐ ጥሪ በወቅቱ በነበሩት የሃይማኖት መሪዎች፣ ማለትም በፈሪሳውያንና ሰዱቃውያን ዘንድ ከባድ ውጥረትና ማኅበራዊ ተቃውሞን አስነስቶ ነበር። እነርሱ ከአብርሃም ዘር መወለዳቸውና ሕጉን ማወቃቸው ብቻ በእግዚአብሔር ፊት ጻድቅ እንደሚያደርጋቸው ስለሚያስቡ፣ የንስሐን አስፈላጊነት አልተቀበሉም (ማቴዎስ 3:7-9)። ዮሐንስ ግን ይህንን የሐሰት ትምክህታቸውን በማፍረስ፣ እውነተኛ የልብ ለውጥና ለንስሐ የሚገባ ፍሬ ማፍራት ግድ እንደሆነ አበክሮ አስተማረ። ይህ ሁኔታ ሰዎቹ የራሳቸውን መንፈሳዊ ድህነት አውቀው በእግዚአብሔር ፊት ራሳቸውን ዝቅ እንዲያደርጉ የሚያስገድድ፣ እንዲሁም የኃጢአትን ሥር የሚነቅል እጅግ ፈታኝ መለኮታዊ እውነት ነበር።

ከዚህም ባሻገር፣ የዮሐንስ ጥምቀት ዋነኛ የሥነ መለኮት አስፈላጊነት፣ ለዓለም አዳኝ ለሆነው ለጌታችን ለኢየሱስ ክርስቶስ መንገድን ማዘጋጀት ነበር። ዮሐንስ በውኃ ሲያጠምቅ፣ ከእርሱ በኋላ የሚመጣው ግን በመንፈስ ቅዱስና በእሳት እንደሚያጠምቅ በግልጽ መስክሯል (ማቴዎስ 3:11)። የዮሐንስ አገልግሎትም የሰዎችን ልብ ለቃሉ እውነት በማለስለስ፣ የጨለማውን ኃይል የሚረታውንና በመንፈስ ቅዱስ ኃይል የሚገለጠውን የክርስቶስን አዳኝነት እንዲቀበሉ መንፈሳዊ ትጥቅን ያስታጠቀ፣ እንዲሁም የሰውን ልጅ ከውድቀት የሚያነሳ ታላቅ የዝግጅት ምዕራፍ ነው።

ከዚህ ታላቅ ታሪክ ጀርባ የምናገኘው ተግባራዊ የሕይወት ትምህርት፣ ዛሬም በክርስትና ሕይወታችን ውስጥ እውነተኛ ንስሐ እና የልብ ዝግጅት ምን ያህል አስፈላጊ እንደሆነ የሚያሳይ ነው። የዮሐንስ ጥምቀት ሰዎች ኃጢአታቸውን እንዲናዘዙና ከክፉ መንገዳቸው እንዲመለሱ እንዳደረገ ሁሉ፣ እኛም ጌታ በሕይወታችን በሙሉ ኃይሉ እንዲሠራ ልባችንን ሁልጊዜ ንጹሕ ማድረግ ይጠበቅብናል። ሃይማኖታዊ ሥርዓቶችን በውጫዊ መልኩ መፈጸም ብቻውን በቂ አይደለም፤ እግዚአብሔር የሚፈልገው ሐሳባችንን፣ ፈቃዳችንን እና ተግባራችንን ሙሉ በሙሉ ለእርሱ ማስገዛታችንን ነው። እውነተኛ ንስሐ የአንድ ጊዜ ክስተት ብቻ ሳይሆን፣ ዘወትር ወደ እግዚአብሔር የምንቀርብበት፣ ራሳችንን ለእርሱ ጸጋ የምንሰጥበት የሕይወት ዘይቤ ሊሆን ይገባል።

በመጨረሻም፣ የመጥምቁ ዮሐንስ ጥምቀት የእግዚአብሔር የማዳን እቅድ መጀመሪያ እና የጸጋው በር መክፈቻ ነበር። እኛም ዛሬ የልባችንን ጎዳና ለጌታ በማቅናት፣ ሕይወታችንን ለእርሱ ክብር የተለየ ማድረግ አለብን። ዮሐንስ የራሱን አገልግሎት ዝቅ በማድረግ ክርስቶስን ከፍ እንዳደረገ፣ እኛም በዕለት ተዕለት ሕይወታችን ሁሉ ኢየሱስን ከፍ ልናደርግ ተጠርተናል። የሕይወታችን ትልቁ ዓላማ በመንፈስ ቅዱስ እየተመራን የጌታን መንገድ ማዘጋጀት በመሆኑ፣ የዚህን ታላቅ ነቢይ የጥሪ ድምጽ ዘወትር በልባችን ልናስታውስ ይገባል፦ የጌታን መንገድ አዘጋጁ ጥርጊያውንም አቅኑ እያለ በምድረ በዳ የሚጮኽ ሰው ድምፅ (ማርቆስ 1:3)።