በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ መጥምቁ ዮሐንስ ማን ነበረ?

መጽሐፍ ቅዱስ ስለ መጥምቁ ዮሐንስ ማንነት ሲያስተዋውቀን፡ "ከእግዚአብሔር የተላከ ስሙ ዮሐንስ የሚባል አንድ ሰው ነበረ፤ ሰዉ ሁሉ በእርሱ በኩል እንዲያምኑ ይህ ስለ ብርሃን ይመሰክር ዘንድ ለምስክር መጣ" ይለናል (ዮሐ 1፡6-7)። በዚህ ስፍራ "መጥምቅ" የሚለው ቃል የመጣው ሰዎችን በውኃ ውስጥ ከማጥመቅ ልዩ አገልግሎቱ ሲሆን፣ ትርጉሙም ለንስሐ የልብ መመለስን የሚያሳይ መንፈሳዊ ሥርዓት ፈጻሚ ማለት ነው። እርሱ በብሉይ ኪዳን ትንቢቶች እና በአዲስ ኪዳን ፍጻሜ መካከል እንደ ማያያዣ ድልድይ ሆኖ ያገለገለ፣ የእግዚአብሔርን ልጅ ወደ ምድር መምጣት ያወጀ እጅግ ታላቅ ነቢይ ነበረ። የዮሐንስ ማንነት በታሪክ ውስጥ ልዩ ሥፍራ የሚሰጠው የነቢያት ሁሉ መደምደሚያ በመሆኑ ነው።

የዮሐንስን ታሪካዊና ትንቢታዊ አመጣጥ በጥልቀት ስንመለከት፣ ከካህኑ ዘካርያስና ከኤልሳቤጥ በእርጅና ዘመናቸው በተአምራት የተወለደ ልጅ መሆኑን እናያለን። መወለዱም በመልአኩ ገብርኤል አስቀድሞ የተነገረ ሲሆን፣ ከመወለዱ በፊት ገና በእናቱ ማኅፀን ሳለ በመንፈስ ቅዱስ የተሞላ ነበረ (ሉቃ 1፡15)። በአይሁድ ማኅበረሰብ ባህል መሠረት የክህነትን ሥልጠና ወስዶ በቤተ መቅደስ ከማገልገል ይልቅ፣ እግዚአብሔር ለየት ያለ ጥሪ ሰጥቶት ወደ ምድረ በዳ ወጣ። የእርሱ ዋነኛ ዓላማ የጌታን መንገድ ለማዘጋጀት በኤልያስ መንፈስና ኃይል የመጣ፣ በነቢያት አስቀድሞ ትንቢት የተነገረለት አዋጅ ነጋሪ መሆን ነበረ (ሚል 4፡5)።

በዘመኑ የነበረውን ሃይማኖታዊና ባሕላዊ ሁኔታ ስንመረምር፣ መጥምቁ ዮሐንስ ያመጣው ትምህርት እጅግ ሥር ነቀል እና ሰዎችን የሚያነቃቃ ነበረ። አይሁዶች ራሳቸውን ለማንጻት የተለያዩ የውኃ መታጠብ ሥርዓቶች ቢኖሯቸውም፣ የዮሐንስ ጥምቀት ግን ሙሉ የአኗኗር ለውጥንና እውነተኛ የልብ መመለስን የሚጠይቅ የንስሐ ጥምቀት ነበረ። በምድረ በዳ ሆኖ፡ "መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሐ ግቡ" እያለ በታላቅ ድምፅ ይሰብክ ነበር (ማቴ 3፡2)። የስብከቱ መንፈሳዊ ኃይል እጅግ ብርቱ ከመሆኑ የተነሳ፣ ተራው ሕዝቡ ብቻ ሳይሆኑ ጻድቃን ነን ባዮቹ ፈሪሳውያንና ሰዱቃውያንም ወደ እርሱ ይመጡ ነበር፤ እርሱም ግብዝነታቸውን ሳይፈራ በግልጽ ይገሥጻቸው ነበር።

የመጥምቁ ዮሐንስ ታላቁ መንፈሳዊ ተልእኮና የነገረ መለኮት ማዕከል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ለዓለም ማስተዋወቅ ነበረ። ጌታ ኢየሱስ በዮርዳኖስ ወንዝ ሊጠመቅ ወደ እርሱ በመጣ ጊዜ፣ ዮሐንስ ጽድቅን ሁሉ ለመፈጸም ፈጣሪውን በውኃ አጠመቀው (ማቴ 3፡15)። ከዚያም ሕዝቡን በማስመልከት፡ "እነሆ የዓለምን ኃጢአት የሚያስወግድ የእግዚአብሔር በግ" በማለት የክርስቶስን ፍጹም ቤዛነት አወጀ (ዮሐ 1፡29)። ዮሐንስ የትሕትና መገለጫ የነበረ ታማኝ አገልጋይ ነው፤ የራሱ ተከታዮች ወደ ኢየሱስ መሄድ ሲጀምሩ በቅንነት፡ "እርሱ ሊልቅ እኔ ግን ላንስ ያስፈልጋል" በማለት እውነተኛውን የአገልግሎት ልብ እና ራስን ዝቅ የማድረግን ሚስጥር አሳይቷል (ዮሐ 3፡30)።

የመጥምቁ ዮሐንስ ሕይወትና አገልግሎት ለእኛ ዛሬ ላለነው የክርስቶስ ተከታዮች እጅግ ጥልቅ የሆነ ተግባራዊ ትምህርት ይሰጠናል። ዮሐንስ ለእውነት በመቆሙና የንጉሥ ሄሮድስን ኃጢአት በመገሠጹ ምክንያት እስር ቤት ገብቷል፣ በመጨረሻም አንገቱን ተቆርጦ በሰማዕትነት አልፏል። በጨለማው እስር ቤት ውስጥ ሆኖ ጥያቄ በገባበት የፈተና ጊዜ እንኳ፣ ጌታ ኢየሱስ ስለ እርሱ ማንነት ሲመሰክር፡ "ከሴቶች ከተወለዱት መካከል ከመጥምቁ ዮሐንስ የሚበልጥ አልተነሳም" ብሎለታል (ማቴ 11፡11)። ይህም እኛም በመንፈሳዊ ሕይወታችን ውስጥ ፈተናና መከራ ቢገጥመንም፣ ለእግዚአብሔር እውነት እስከ መጨረሻው ጸንተን እንድንቆም እጅግ ያበረታታናል።

በማጠቃለያ፣ መጥምቁ ዮሐንስ የራሱን ሥጋዊ ክብር ሳይፈልግ ሙሉ ሕይወቱን ለጌታ መንገድ ጠራጊነት አሳልፎ የሰጠ ታላቅ የእግዚአብሔር ሰው ነበረ። የእርሱ ታሪክ እኛም በዘመናችን ለክርስቶስ ዳግም ምጽዓት መንገድ ጠራጊዎችና ስለ ወንጌል ብርሃን የምንመሰክር ድምፆች እንድንሆን ያስተምረናል። እውነተኛ ክርስቲያናዊ አገልግሎት የሰዎችን ትኩረት ወደ ራሳችን መሳብ ሳይሆን፣ ሰዎችን በቀጥታ ወደ ክርስቶስ ማመላከት መሆኑን የዮሐንስ ሕይወት በግልጽ ያሳየናል። ቃሉ እንደሚያዘን እኛም በዘመናችን ለጌታችን ትክክለኛ ምላሽ እንድንሰጥ፡ "የእግዚአብሔርን መንገድ በምድረ በዳ አዘጋጁ፥ ለአምላካችንም ጎዳና በበረሀ አስተካክሉ" ተብለናል (ኢሳ 40፡3)።