የኢየሱስ መጠመቅ (ማቴ. 3፡13-17)

የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ምድራዊ ሕይወት ሙሉ በሙሉ በአባቱ በእግዚአብሔር ሉዓላዊ አመራርና መለኮታዊ የጊዜ ሰሌዳ ሥር ነበር። እርሱም ይፋዊው የማዳን አገልግሎቱ የሚጀመርበት የታሪክ ሰዓት እስኪደርስ ድረስ፥ በትሕትናና በትዕግሥት በናዝሬት ከተማ ውስጥ በጸጥታ ሲጠብቅ ቆየ። በዚያን ጊዜ በይሁዳ ምድረ-በዳ የታላቁ የመጥምቁ ዮሐንስ ወንጌላዊ አገልግሎትና ስብከት በሕዝቡ ዘንድ በስፋት ታውቆ ነበር።

አንድ ቀን ጌታ ኢየሱስ ከገሊላ ናዝሬት ተነሥቶ፥ ዮሐንስ ወደሚያጠምቅበት ዮርዳኖስ ወንዝ (በይሁዳ ምድር) በቀጥታ መጣ። መጥምቁ ዮሐንስ በመንፈስ ቅዱስ መሪነት ኢየሱስ የእግዚአብሔር እውነተኛ መሢሕ መሆኑን ወዲያውኑ አወቀ። በሕግና በልምድ ሥርዓት ብዙውን ጊዜ ታላቁና ዋናው አገልጋይ ታናሹን ስለሚያጠምቅ፥ መጀመሪያ ላይ ዮሐንስ ክርስቶስን ለማጥመቅ ፈጽሞ አልፈለገም ነበር፤ ይልቁኑ ራሱ ዝቅ ብሎ፦ «እኔ በአንተ ልጠመቅ ያስፈልገኛል፥ አንተም ወደ እኔ ትመጣለህን?» አለው (ማቴ. 3፡14)። አንዳንድ መጽሐፍ ቅዱስ ምሁራን ዮሐንስ ይህንን ማለቱ፥ ከእርሱ የውኃ ጥምቀት እጅግ የሚበልጠውን የክርስቶስን የመንፈስ ቅዱስና የእሳት ጥምቀት በናፍቆት ፈልጎ ስለነበር ነው ይላሉ።

ክርስቶስ ግን በሥልጣን ምላሽ ሰጥቶ፦ «አሁንስ ፍቀድልኝ፤ እንዲሁ ጽድቅን ሁሉ መፈጸም ይገባናልና» በማለት ዮሐንስ ሊያጠምቀው እንደሚገባ በግልጽ ገለጸ (ማቴ. 3፡15)። ክርስቶስ «ጽድቅን ሁሉ መፈጸም» ሲል፥ ይህ ጥምቀት በእግዚአብሔር አብ ዘላለማዊ ዕቅድ ውስጥ በጥንቃቄ የታቀደ መለኮታዊ ዝግጅት መሆኑንና ዮሐንስም እንደ መንገድ ጠራጊነቱ ይህንን ሊፈጽም እንደሚገባው መግለጹ ነበር። ይህ ፍጹም የታዛዥነትና የጽድቅ መንገድ ነበር።

የነገረ-መለኮት ምሁራን «ክርስቶስ ራሱ ለምን በጥምቀት ውስጥ ማለፍ አስፈለገው?» በሚለው አሳብ ላይ ሰፊ ትንታኔዎችን ይሰጣሉ። ክርስቶስ ፍጹም ቅዱስና ከኃጢአት የጠራ በመሆኑ (ዮሐ. 8፡46፤ ዕብ. 4፡15)፥ የእርሱ ጥምቀት ልክ እንደ ተራው ሕዝብ ከኃጢአት ንስሐ መግባትንና በባህርይ ላይ የሕይወት ለውጥ ማድረግን የሚያመለክት ፈጽሞ አልነበረም። ምክንያቱ ግን እጅግ የላቀ ሰማያዊ ምስጢር ነበረው።

ክርስቶስ የተጠመቀባቸው 4 ታላላቅ መለኮታዊ ምክንያቶች

በወንጌላውያን ነገረ-መለኮት ውስጥ አዘውትረው የሚጠቀሱትና ለቤተ ክርስቲያን መሠረት የሆኑት 4ቱ ዋና ዋና ምክንያቶች የሚከተሉት ናቸው፦

• ፩. ከዮሐንስ መለኮታዊ መልእክት ጋር መተባበሩ፦ ክርስቶስ መጥምቁ ዮሐንስ እንዲያጠምቀው በመጠየቅ፥ እግዚአብሔር ከሰማይ በዮሐንስ በኩል ከሰጠው የንስሐና የጥምቀት መለኮታዊ መልእክት ጋር ፍጹም መስማማቱን ለሕዝቡ በተግባር እያሳየ ነበር። እንዲያውም ራሱ ክርስቶስም ይፋዊ አገልግሎቱን ሲጀምር በትክክል ያንን የዮሐንስን መልእክት መሠረት በማድረግ፦ «የሰማይ መንግሥት ቀርባለችና ንስሐ ግቡ» እያለ በኃይል ሰብኳል (ማቴ. 4፡17)።
• ፪. ለአማኞች ፍጹም ምሳሌና አርአያ መሆኑ፦ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አማኞች ሁሉ በሕይወታቸው ሊከተሉት የሚገባውን ታላቅ ሰማያዊ ምሳሌ በታሪክ እያዘጋጀ ነበር። ጥምቀት ለክርስቲያኖች ሁሉ ከሚያስፈልጉ ዐበይትና መሠረታዊ የታዛዥነት መመዘኛዎች አንዱ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ በክርስቶስ የሚያምኑ አማኞች ሁሉ በስመ ሥላሴ እንዲጠመቁ በግልጽ ያዝዛል (ማቴ. 28፡19-20)። ስለሆነም ክርስቶስ ለተከታዮቹ ሁሉ ፍጹም አርአያ ለመሆን ሲል አስቀድሞ በዮርዳኖስ ወንዝ ተጠመቀ።
• ፫. የይፋዊ አገልግሎቱ ይፋዊ ጅማሬ መሆን (መቀባት)፦ ይህ ክስተት የክርስቶስ ይፋዊ መለኮታዊ አገልግሎት በምድር ላይ የተበሰረበት ታላቅ የመቀቢያ መድረክ ነበር። እስከዚህ የታሪክ ሰዓት ድረስ ክርስቶስ በናዝሬት ከተማ ውስጥ የታወቀ ይፋዊ ያልሆነ የግል ሕይወት (የአናፂነት ኑሮ) ይመራ የነበረ ሲሆን፥ ካሁኑ ሰዓት ጀምሮ ግን የእርሱ መለኮታዊ የመሢሕነትና የማዳን አገልግሎቱ በዓለም አደባባይ ላይ በኃይል ወጣ።
• ፬. ራሱን ከኃጢአተኞች ጋር ማስተባበሩ (የሊቀ-ካህንነት ጥሪ)፦ ክርስቶስ በሕይወቱ አንድም ኃጢአት ሠርቶ ባያውቅም እንኳ፥ የዓለምን ኃጢአት ሸክም ለመሸከም የመጣ የእግዚአብሔር በግ እንደመሆኑ መጠን፥ ራሱን ከተለወጡት ኃጢአተኞች ሰዎች ጋር ሙሉ በሙሉ እያስተባበረና ወደ እነርሱ ዝቅ እያለ ነበር። ይህ ተግባሩ እርሱ ወደፊት በመስቀል ላይ ስለ ሕዝቡ በደል የዘላለም መሥዋዕት አድርጎ ራሱን የሚያቀርብበት የታላቁ የሊቀ-ካህንነት አገልግሎቱ መጀመሪያ ነበረ (ዕብ. 2:17)።

፩. የውይይት ጥያቄ፦

• ሀ) ፍጹም ቅዱስ የሆነው ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ለአርአያነት መጥምቁ ዮሐንስ ዘንድ ሄዶ መጠመቅ እጅግ አስፈላጊ ሆኖ ከተገኘ፥ ደግሞም አማኞች ክርስቲያኖች ሁሉ እንዲጠመቁ በቃሉ በጥብቅ ከተደነገገ፥ ታዲያ ዛሬ በወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ «አምነናል» እያሉ ነገር ግን የጥምቀትን ሥርዓት በታዛዥነት ለመፈጸም በቸልተኝነት ዘልቀው ያልተጠመቁት ብዙ ክርስቲያኖች መኖራቸው ለምንድን ነው?
• ለ) በአዲስ ኪዳን እውነት መሠረት እውነተኛ ጥምቀት ለክርስቲያኖች ምንድን ነው? የቅዱስ ጳውሎስ ወደ ሮሜ ሰዎች መልእክት 6፡1-14፤ ወደ ቲቶ መልእክት 3፡5 እና የሐዋርያት ሥራ 2፡38 ክፍሎችን በጥንቃቄ በማንበብ መለኮታዊ ምስጢሩን አብራራ።

የቅዱስ ሥላሴ መገለጥ በዮርዳኖስ ወንዝ

በአጠቃላይ በአዲስ ኪዳን ቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ፥ ሦስቱ የሥላሴ መለኮታውያን አካላት (አብ፥ ወልድና መንፈስ ቅዱስ) በአንድ የታሪክ ቅጽበት በአንድነት አብረው የሠሩበትና የተገለጡበት ከሁሉ የላቀው ታላቁና ግልጹ ምሳሌ የክርስቶስ ጥምቀት ክስተት ነው (ማቴ. 3፡16-17)።

በዮርዳኖስ ወንዝ ዳርቻ ላይ ፍጹም አንድ አምላክ የሆኑት ሦስቱ መለኮታውያን አካላት በሚከተለው አስደናቂ አኳኋን ተገልጠዋል፦

፩. እግዚአብሔር ወልድ በሥጋ ተጠመቀ

የእግዚአብሔር ዘላለማዊ ልጅ የሆነው ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም ሰብአዊ አካል ለብሶ በምድር ላይ በዮርዳኖስ ወንዝ ውስጥ በዮሐንስ እጅ በጥምቀት ወረደ።

፪. እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ በርግብ አምሳል ወረደ

ክርስቶስ ከውኃው ወዲያውኑ በወጣ ጊዜ፥ ሰማያት ተከፈቱ፤ የእግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስም በአካል ገጽታ በርግብ አምሳል በግርማ ወርዶ በክርስቶስ ላይ በክብር አረፈ። ክርስቶስ ፍጹም አምላክ እንደመሆኑ መጠን፥ በምድር ላይ በገዛ መለኮታዊ ሥልጣኑ ብቻ ታላላቅ ተአምራትን ሊሠራና ሊያስተምር ሙሉ አቅም የነበረው ቢሆንም፥ እርሱ ግን ፍጹም ሰው ሆኖ የመጣ አማኝ እንደመሆኑ መጠን ለእኛ ታላቅ ምሳሌ ሊሆን ዘንድ ራሱን ለአዳኙ መንፈስ ቅዱስ ኃይልና አሠራር ሙሉ በሙሉ አስገዛ።

መንፈስ ቅዱስ በእርሱ ላይ በኃይል መውረዱ፥ በብሉይ ኪዳን ትንቢት የተነገረው መለኮታዊ የመሢሕነት አገልግሎቱን በይፋ ለመጀመር የተቀባበት ታላቅ ማረጋገጫ ምልክት ነበር (ኢሳ. 11፡2፤ 61፡1)።

በርግብ አምሳል የመውረዱ ምስጢር፦ መንፈስ ቅዱስ በዮርዳኖስ ወንዝ ላይ የባሕርይ ምልክቱ ይሆን ዘንድ የርግብን አምሳል የመረጠው ለምንድን ነው? በመጀመሪያ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ታሪክ ውስጥ ርግብ ሁልጊዜ ከመለኮታዊ ተፈጥሮና ንጽሕና ጋር ተያይዛ ትጠቀሳለች፤ ገና በፍጥረት መጀመሪያ ምድር ባዶና በጨለማ ውስጥ ሳለች የእግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ በውኃ ላይ ልክ እንደ ርግብ ሰፍፎ (በዕብራይስጥ Merachephet – ክንፎቹን ዘርግቶ) ሕይወትን ይፈልቅ እንደነበር ተመዝግቧል (ዘፍጥ. 1፡2)።

በሁለተኛ ደረጃ በአይሁድ ማኅበረሰብ እይታ ዘንድ ርግብ ፍጹም የዋህነትን፥ ትሕትናንና ሰላማዊ አገልግሎትን ታመለክታለች (ማቴ. 10:16)። ምንም እንኳ በዘመኑ የነበሩት አይሁድና መጥምቁ ዮሐንስ መሢሑ ሲመጣ ወዲያውኑ ጠላቶቹን ሮማውያንን በሰይፍ እያወደመና ምድራዊ የጽድቅ መንግሥት በኃይል እየመሠረተ በቁጣ እንዲገለጥ በሥጋ ቢፈልጉም፥ ክርስቶስ ግን መጀመሪያ ወደ ምድር የመጣው በታላቅ ትሕትና፥ በየዋህነትና በሰላም መንፈስ መሆኑን ለማሳየት መንፈስ ቅዱስ በርግብ አምሳል በላዩ አረፈ (ማቴ. 11፡29)።

፫. እግዚአብሔር አብ ከሰማይ በድምፅ መሰከረ

በዚህ ታላቅ መለኮታዊ ሥራ ውስጥ እግዚአብሔር አብም ከሰማያት በቀጥታ በከበረ ድምፅ በመናገር ታላቅ ተሳትፎ አድርጓል። ክርስቶስ ከተጠመቀ በኋላ እግዚአብሔር አብ ከሰማይ ታላቅ ድምፅ በማውጣት፦ «በእርሱ ደስ የሚለኝ የምወደው ልጄ ይህ ነው» በማለት ኢየሱስ የእርሱ አንድያ መለኮታዊ ልጅ መሆኑን ለዓለም ሁሉ በይፋ መሰከረ (ማቴ. 3፡17)።

ይህ ታላቁ የአብ መለኮታዊ ቃል በብሉይ ኪዳን ስለ መሢሑ ንጉሥነት የተነገሩትን መዝሙረ ዳዊት 2፡7ን እና ስለ ታማኙ አገልጋይ የተነገረውን የትንቢተ ኢሳይያስ 42፡1ን ቃል ፍጹም አድርጎ በአንድነት ያንጸባረቀ ነበረ። እግዚአብሔር አብ በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም ቅዱስ ባሕርይ፥ ታዛዥነትና ማዳን ተግባራት ላይ ሙሉ በሙሉ ደስ ተሰኝቶ ነበር። ክርስቶስ በምድር ላይ የሰው ልጆች ሁሉ ሊከተሉት የሚገባ ብቸኛው ፍጹም ሰው ነበረ። ይህ ክስተት እግዚአብሔር አብ በሰማይ ሆኖ በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ መለኮታዊ ማንነት ላይ ደስ መሰኘቱን በሰው ጆሮ በይፋ ከመሰከረባቸው ሦስት ታላላቅ የታሪክ አጋጣሚዎች መካከል መጀመሪያው ነበር (ቀሪዎቹ ሁለቱ በተራራው ላይ በተለወጠ ጊዜ – ማቴ. 17፡5 እና ከመሰቀሉ በፊት በኢየሩሳሌም – ዮሐ. 12፡28 ናቸው)።

👥 የውይይት ጥያቄ እና የሥላሴ አስተምህሮ መከላከያ

፪. የውይይት ጥያቄ፦

• ሀ) የማቴዎስ ወንጌል 3፡16-17 ያለው ታሪካዊ ክፍል፥ እግዚአብሔር በአንድ መለኮታዊ ባሕርይ (Essence) ጸንቶ የሚኖር፥ ነገር ግን በሦስት የተለያዩ አካላት (Person) — በአብ፥ በወልድና በመንፈስ ቅዱስ — ፍጹም በአንድነትና በግልጽ እንደሚገለጥ የሥላሴን አስተምህሮ የሚያሳየውና የሚያረጋግጠው እንዴት ነው?
• ለ) ዛሬ ባለንበት ዘመን በሥላሴ ውስጥ ሦስት የተለያዩ መለኮታውያን አካላት (አብ፥ ወልድና መንፈስ ቅዱስ) ፈጽሞ የሉም እያሉ፥ «ብቸኛው አምላክ አንድ አካል ብቻ ነው፤ እርሱም አንዳንድ ጊዜ አባት፥ ሌላ ጊዜ ልጅ፥ ደግሞ በሌላ ጊዜ መንፈስ ቅዱስ እየሆነ በተለያየ ስም (Mode) ብቻ ይገለጣል» በማለት የክህደት ትምህርት የሚያስተምረውን የ «ኢየሱስ ብቻ» (Only Jesus / Modalism) ጽንፈኛ ተከታይ፥ ከሳተበት የኑፋቄ መንገድ ለመመለስና እውነትን ለማሳየት ይህንን የማቴዎስ ወንጌል 3፡16-17 ክፍልን በነገረ-መለኮት ውይይት ወቅት እንዴት በጥበብ ልትጠቀምበት ትችላለህ?

በእኛ በዳግም በተወለድን አማኞች በጴንጤቆስጤ (በወንጌላውያን) እምነት ሥርዓት መሠረት፥ የመጽሐፍ ቅዱስ ዋነኛውና የማይናወጠው መሠረት የቅዱስ ሥላሴ (The Holy Trinity) አስተምህሮ ነው። እግዚአብሔር በአንድ መለኮታዊ ባሕርይ (ተፈጥሮ) ያለ አንድ እውነተኛ አምላክ ነው፤ ነገር ግን በዚህ በአንድ መለኮት ውስጥ እርስ በርስ ፍጹም የሚዋደዱና የማይቀላቀሉ ሦስት የተለያዩ ዘላለማውያን አካላት (አብ፥ ወልድና መንፈስ ቅዱስ) አሉ።

የ«ኢየሱስ ብቻ» (Modalism / Sabellianism) ተከታዮች ግን ይህንን መጽሐፍ ቅዱሳዊ እውነት ሙሉ በሙሉ በመካድ፥ «እግዚአብሔር አንድ አካል ብቻ ነው፤ ስሞቹ ግን የተለያዩ ናቸው» እያሉ ትልቅ የክህደት ትምህርት ያስተምራሉ።

የማቴዎስ ወንጌል 3፡16-17 ያለው የክርስቶስ ጥምቀት ታሪክ ግን፥ ይህንን የ«ኢየሱስ ብቻ» ወገኖች የሚያስተምሩትን ስሕተት ሙሉ በሙሉ የሚያፈርስና በአንድ የታሪክ ቅጽበት ሦስቱም የሥላሴ አካላት በተለያዩ መገለጫዎችና በተለያዩ ስፍራዎች በአንድ ጊዜ በተግባር መኖራቸውን የሚያረጋግጥ ታላቅ መለኮታዊ ሰይፍ ነው፦

1. ሦስቱ አካላት በአንድ ጊዜ በተለያየ ስፍራና ተግባር ነበሩ፦ አምላክ አንድ አካል ብቻ ቢሆንና እራሱን እየቀያየረ የሚገልጥ ቢሆን ኖሮ፥ በዮርዳኖስ ወንዝ ላይ ይህ ክስተት ፈጽሞ ሊሆን አይችልም ነበር! ምክንያቱም በጥምቀቱ ሰዓት፦
   • እግዚአብሔር ወልድ (ኢየሱስ)፦ በዮርዳኖስ ወንዝ ውኃ ውስጥ በሰው አካል ቆሞ በዮሐንስ እጅ ታሪካዊ ጥምቀትን እየተቀበለ ነበር።
   • እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ፦ ከሰማይ ቁልቁል በርግብ አምሳል በአካል ቅርጽ ወርዶ በኢየሱስ ራስ ላይ በክብር እያረፈ ነበር።
   • እግዚአብሔር አብ፦ በሰማይ ሆኖ ድምፁን በግርማ እያስተጋባ «የምወደው ልጄ ይህ ነው» እያለ በወልድ ላይ ይመሰክር ነበር።
2. አንዱ አካል ለሌላኛው አካል ይናገር ነበር፦ በሰማይ ሆኖ «የምወደው ልጄ ይህ ነው» ብሎ የተናገረው የአብ ድምፅ እንጂ በወንዝ ውስጥ የነበረው የወልድ ሰብአዊ አፍ አልነበረም። አብ ወልድን «ልጄ» ሲለው፥ ወልድ ደግሞ ለአባቱ ታዛዥ ሆኖ በወንዝ ውስጥ ቆሟል። ይህ ታላቅ ሐቅ የሚያሳየው አብና ወልድ እንዲሁም መንፈስ ቅዱስ በአንድ ጊዜ ህልውና ያላቸው ሦስት የተለያዩ መለኮታውያን አካላት እንጂ፥ አንድ አካል ራሱን እየቀያየረ የሚጠራበት ባዶ ስም ፈጽሞ አለመሆኑን ነው።

ስለሆነም የ«ኢየሱስ ብቻ» እምነት ተከታዮችን በወንጌል ፍቅር ቀርበን ከስሕተታቸው ለመመለስ ስንወያይ፥ ይህንን ጥቅስ መነሻ በማድረግ እንዲህ ብለን በጥበብ ልንጠይቃቸው ይገባል፦ «በዮርዳኖስ ወንዝ ጥምቀት ሰዓት በወንዙ ውስጥ የነበረው ኢየሱስ፥ ከሰማይ የወረደው መንፈስ ቅዱስና ከሰማይ የተናገረው አብ ሦስት የተለያዩ አካላት በተግባር በአንድ ጊዜ ካልሆኑ፥ ታዲያ በወንዙ ውስጥ ያለው ኢየሱስ ወደ ሰማይ ራሱ ሮጦ ሄዶ ድምፅ እያወጣ ደግሞ በርግብ አምሳል እየወረደ ራሱን እያታለለ ነበርን?»። ይህ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ሐቅ በጥንቃቄ ሲብራራላቸው፥ አእምሯቸው ተከፍቶ የእግዚአብሔርን ቃል እውነትና የሥላሴን ዘላለማዊ ክብር አምነው ከተሳቱበት የኑፋቄ ጨለማ ወደ ወንጌል ብርሃን እንዲመለሱ ታላቅ መንፈሳዊ መሠረት ይሆንላቸዋል።

ምንጭ፦ «የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ»፣ በኤስ.አይ.ኤም (SIM) ጽሑፍ ክፍል የታተመና የተዘጋጀ መጽሐፍ ነው። ለዚህ አስደናቂና ለቤተ ክርስቲያን ተሐድሶ ለሚሆን ታላቅ አገልግሎታቸው እግዚአብሔር አምላክ ዘመናቸውንና አገልግሎታቸውን አብዝቶ ይባርክ።